Bijlage 7 Deelonderzoek 6 - Hilversum autoluwe binnnenstad eindrapport 20 okt

Markt De markt maakt zich klaar voor de toekomst. Op het levendige Marktplein worden bezoekers verrast door het aanbod van lokale ondernemers, aangevuld met ondernemers uit de regio. De markt is een gezellige plek, waar ook de sociale ontmoetingsfunctie duidelijk aanwezig is. De markt en de gemeente hebben samen de intentie uitgesproken om de beste warenmarkt van Nederland te worden Randgebied Er wordt terughoudend omgegaan met het toevoegen van detailhandel, zeker buiten het compacte centrumgebied. Straten in het randgebied, bestaande uit de Koninginneweg, Larenseweg, Neuweg, Emmastraat, Langestraat (vanaf Brinkweg naar Gooiland), Havenstraat, Vaartweg en Albertus Perkstraat hebben veelal weinig perspectief als winkelstraat.

20 oktober 2022

1-MI-RP-220413-1626

27/34

Economisch perspectief 2040 De Hilversumse situatie kenmerkt zich door een aantal specifieke opgaven: • Er is een structureel tekort aan geschikte ruimte voor bedrijven, waardoor gezonde groei van bedrijven en daarmee ook groei van de werkgelegenheid sterk onder druk staat. • Het inwoneraantal groeit, de vergrijzing neemt toe, maar de beroepsbevolking neemt verhoudingsgewijs af en daarmee neemt de krapte op de arbeidsmarkt toe. Dit heeft invloed op het vestigingsklimaat van Hilversum en leidt tot toenemende pendel. • Er is sprake van een mismatch tussen banen en beroepsbevolking. Vooral het aanbod aan praktijkgeschoolde banen staat onder druk. • Een divers en groter aanbod aan kennisinstellingen is belangrijk voor het aantrekken, opleiden en binden van talent en het vergroten van een aantrekkelijk vestigingsklimaat in Hilversum. • Hilversum heeft een dreigend tekort aan stuwende werkgelegenheid, die andere werkgelegenheid aantrekt zoals dienstverlening, media en ICT. Economische profiel van Hilversum De economie van Hilversum is een duidelijke diensteneconomie. Ongeveer 91 procent van de werkgelegenheid in de gemeente komt voor rekening van bedrijfstakken in de dienstverlening. Met name de specialisatie in media en ICT is een grote troef voor Hilversum:

20 oktober 2022

1-MI-RP-220413-1626

28/34

Huur/koopprijzen (euro per vierkant meter) bedrijfsruimte en kantoren in Hilversum (2019dec2020)

De kantoorvillaparken in het noorden en oosten van Hilversum, een aantal centrumlocaties en het zuidelijk bosgebied scoren het hoogst. De bedrijventerreinen, uitgezonderd het Media Park waarvan geen transacties bekend zijn, scoren laag. Deze verdeling is ook grotendeels zichtbaar bij de grondprijskaart, maar toch zijn er verschillen. Zo zijn de zones met hoge en lage grondprijzen kleiner en daardoor de relatieve verschillen op korte afstand groter. In ieder geval valt op hoe populair de historische kantoorvilla’s als vastgoedobject zijn, met veel transacties en hoge vastgoedprijzen. Rond het station van Hilversum liggen goed bereikbare kantorenlocaties. Hoewel de locatie goed bereikbaar is heeft het gebied nog niet de uitstraling van een stadsentree. Daar wordt aan gewerkt. Het stationsgebied van Hilversum wordt aan de hand van een nieuw plan getransformeerd naar een aantrekkelijke en groene entree voor de stad. Daarbij wordt nieuw programma voor wonen, werken en voorzieningen toegevoegd aan de locatie. Zodat deze plek bijdraagt aan een aantrekkelijk en economisch sterk centrum. De ruimtevraag in de toekomst De economie van Hilversum kende tot 2017 geen groei van het aantal banen. Sindsdien neemt het aantal banen met circa twee procent per jaar toe.

Om de komende jaren en in de toekomst deze groei vast te houden is het van belang dat er nieuwe banen worden gerealiseerd en er genoeg ruimte op (informele) werklocaties is om deze banen te faciliteren. De gemeente Hilversum heeft ook de ambitie uitgesproken om het aantal banen tot 2040 te laten groeien en Ecorys acht een groeipercentage van 1% van het aantal banen haalbaar.

20 oktober 2022

1-MI-RP-220413-1626

29/34

Kansen en opgaven De centrum en winkelgebieden zijn plekken waar mensen samen komen en elkaar ontmoeten en naast hun dagelijkse boodschappen ook voor de gezelligheid naar toe komen om te recreëren en te funshoppen. Deze gebieden kenmerken zich door een gedeelde openbare ruimte die voor iedereen toegankelijk is. Publiekstrekkers als musea, bibliotheken, bioscopen en horeca zijn ook in centrumgebieden te vinden. Veelal wordt er in centrumgebieden boven winkels gewoond en is er naast winkels en voorzieningen ook ruimte voor kantoren. Hilversum kent een duidelijk centrumgebied rond het centraal station. Naast winkels zijn in het centrumgebied ook horecavoorzieningen en attracties zoals het Hilversums Museum te vinden. Daarnaast is ook de Gijsbrecht van Amstelstraat een populaire bestemming in Hilversum. Er wordt al hard gewerkt aan het centrumgebied, en met zichtbaar resultaat. Desondanks liggen er in het centrumgebied van Hilversum opgaven met betrekking tot een slinkend winkelaanbod en leegstand in winkelstraten. Dit is een trend die overigens in veel plekken in heel Nederland zichtbaar is. Daarnaast is er de behoefte om het centrum te versterken als verblijfsgebied. Potentie Voor het Hilversumse Centrumgebied liggen er kansen om een volgende stap te zetten in attractiviteit. Het versterken van verblijfskwaliteit kan goed worden gecombineerd met het vergroenen van de binnenstad.

Het autoluwer maken van de binnenstad kan een belangrijke rol spelen in het maken van aantrekkelijke plekken en gebieden in het centrumgebied. Plekken waar iets te doen en te beleven is en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Het compacter maken van het winkelgebied kan ruimte bieden voor nieuwe vormen van werkgelegenheid rondom en in het centrum. Leegstand in winkelpanden in de aanloopstraten kan bijvoorbeeld worden ingezet voor het realiseren van pop-up vergaderplekken, werkruimtes voor startups, een mini studio, VR-lab of kleine bedrijfsverzamelgebouwen en culture voorzieningen. Deze kleinere werkplekken zijn erg interessant voor startende ondernemers of mensen die even op een alternatieve inspirerende plek willen overleggen/werken. De nabijheid van voorzieningen als horecagelegenheden in het centrum versterken het interactieve werkmilieu en komt de levendigheid van het centrum ten goede. Rond het station van Hilversum liggen al vergaande plannen om een dergelijk milieu toe te voegen. Het uitgangspunt van het plan is om op deze goed bereikbare plek een economisch sterke en aantrekkelijke groene entree van Hilversum te maken. Er wordt getekend aan een plan waarin naast wonen daarom ook aanzienlijke ruimte voor stationsgebonden economische functies moet worden gerealiseerd. Zo is er in het plan ruimte voor kantoren, detailhandel, horeca en een hotel.

De opgaven zijn: • Leegstandsbeleid. • Schaarse ruimte. • Veel stakeholders. • Aanpassing naar autoluw gebied. Structuurvisie Hilversum 2030 In 2030 is het stadscentrum van Hilversum een bruisend centrum. Het is aantrekkelijk voor de inwoners van de stad zelf, van ’t Gooi en daarbuiten. Het centrum is compact en kent een levendige mix van winkelen, wonen, werken, cultuur en uitgaan. Het centrum is dé ontmoetingsplek van de stad. Het centrum kent verschillende deelgebieden met elk een eigen sfeer en karakter: • Kerkbrink en omgeving (Schoutenstraat, Keiplein en ’s-Gravelandseweg) heeft de sfeer van het oude dorp met accent op specialistisch en chiquere winkel- en horeca aanbod. • Kerkstraat (inclusief Gooische Brink en Hilvertshof) heeft een grootschalig regulier winkelaanbod, het zogenaamde mekka voor de massa. Deze zone kent een intensief gebruik met verschillende functies boven de winkels. • Groest-Noord en Langgewenst heeft een uitgaans- en verblijfsfunctie met horeca, warenmarkt, bioscoop, filmtheater en evenementen. • Leeuwenstraat: in deze looproute van en naar het station ligt het accent op kleinschalig en alternatief winkelaanbod.

20 oktober 2022

1-MI-RP-220413-1626

30/34

•

Bussumerstraat, Wagenparkersplein en Noordse Bosje: in deze straten bevindt zich specialistische detailhandel en enige horeca met nadruk op groen en duurzaam. • De transformatie van aanloopstraten, zoals Havenstraat en Koninginneweg, is doorgezet. De vroegere detailhandelsfunctie is in deze straten veelal vervangen door woon(werk) functies. Het centrum functioneert goed. Het is compact en er zijn aan meerdere kanten trekkers of bronpunten gevestigd. Hierdoor ontstaat de benodigde spanning. Het Langgewenst en de Kerkbrink (met Gooische Brink) zijn, naast het Hilvertshof, de belangrijke bronpunten van het winkelgebied. Kerkbrink De Kerkbrink is in 2030 heringericht als aantrekkelijk verblijfsgebied voor voetgangers. De inrichting en de functies passen bij de dorpse sfeer. De zijde van het oude raadhuis en de Oude Kerk is lommerrijk. Aan de andere zijde is ruimte voor terrassen en kleine evenementen (boeken-, antiek- en kerstmarkt). De niet in de dorpse sfeer passende, modern vormgegeven muziektent is verplaatst naar een meer passende locatie. De oude, cultuurhistorische plek komt meer tot zijn recht, ook al doordat de monumentale gebouwen worden aangelicht met duurzame led-verlichting. Rondom de Kerkbrink zijn nieuwe en aantrekkelijke functies gekomen, met name in het oude raadhuis, aan de zuidzijde van de Kerkbrink en in de bankgebouwen.

De nadruk ligt hier op meer specialistische en chiquere winkels en restaurants. Verder is de hele Kerkbrink en het aansluitende deel van de ’s-Gravelandseweg naar het Keiplein fiets-, auto- en busvrij. Uitsluitend aan de zuidzijde van de Kerkbrink is nog een fietsroute overgebleven. Kerkstraat In de Kerkstraat bevindt zich in 2030 het grootschalige reguliere winkelaanbod. In zowel de Kerkstraat, de Gooische Brink als in Hilvertshof kan worden gefunshopt. Boven de winkels zijn allerlei andere functies aanwezig: zoals wonen, werken, leisure, en onderwijs. Hier vindt men het nieuwe winkelen en een grote diversiteit van winkels. Door de grotere intensiteit en menging van functies is het hier ook na sluitingstijd van de winkels levendig. Op strategische plekken in deze winkelstraat staan bomen: onder andere op het C&A-plein en het Wagenmakersplein. Ook de Kerkstraat is compleet voetgangersgebied. Auto’s en (brom) fietsen worden hier geweerd. Bevoorrading van de winkels in dit kernwinkelgebied gebeurt bij voorkeur buiten winkeltijden en/of vanaf de parallel gelegen straten. Groest-Noord (vanaf de Herenstraat tot aan het Langgewenst) Dit deel van de Groest is in 2030 een volwaardig voetgangersgebied zonder fietsers, scooters en fietsklemmen. In dit gebied zijn de uitgaansgelegenheden, cafés, restaurants, kleinschalige theaters, afgewisseld met winkels.

Terrassen bepalen het beeld, onder de laan van kastanjes en op het Herenplein. Op de verdiepingen zijn ook andere functies gekomen, zoals wonen, werken en ontspanning. De Groest is de plek om elkaar te ontmoeten. Hier is het motto flaneren, zien en gezien worden. Door het intensiveren van functies is de ruimtelijke kwaliteit van de Groest verbeterd. Op de Groest worden kleine evenementen gehouden, bijvoorbeeld een bloemen- en geraniummarkt. Op de kop van de Groest bevindt zich een paar keer in de week de warenmarkt. De functie van de warenmarkt en het voetgangersgebied loopt door vanuit de Groest in het Langgewenst. De barrière van de Stationsstraat is niet meer aanwezig. De centrumring loopt niet meer dwars door de warenmarkt. Het voetgangersgebied loopt door naar het nieuwe marktplein. De fietsenklemmen zijn vanuit Groest-Noord verplaatst naar de Groest-Zuid (ten zuiden van de Herenstraat, Kampstraat) en naar de autovrije Stationsstraat. Dit is een aantrekkelijke fietsstraat met bomen geworden. Langgewenst Het nieuwe marktplein is in 2030 één van de belangrijkste trekkers van het centrum. Het Langgewenst is ruimtelijk verbonden met de Groest. De Groest verbreedt zich tot op het marktplein. Op het Langgewenst vinden naast de warenmarkt plaats ook tal van grotere evenementen en manifestaties plaats.

Bijvoorbeeld de kermis, popconcerten, Hilversum Alive, de City Run, manifestaties, EK- en WK-voetbalschermen. Het

20 oktober 2022

1-MI-RP-220413-1626

31/34

plein is een belangrijk bronpunt geworden met de (ondergrondse) parkeervoorziening De Markt, het Bioscopencomplex en detailhandel. Rondom het plein bevinden zich enkele horecafuncties met terrassen. Aansluitend aan het marktplein ligt De Vorstin. Het plein is omgeven door bomen. Vanuit de Groest loopt de bomenrij door naar het marktplein. Aan de westzijde staat een woongebouw met op de begane grond horeca met terras. Deze bebouwing geeft zowel aan het marktplein als aan de brink aan de Naarderstraat een ruimtelijke begrenzing. Aan de noordzijde van het Langgewenst is nieuwe bebouwing gekomen. De centrumring loopt om de markt heen. In en langs de Koninginneweg is ook nieuwe bebouwing gekomen. Deze bebouwing richt zich op zowel de nieuwe centrumring als op het spoor. Hierdoor zijn er geen zichtbare achterkanten meer. Door de ligging nabij de spoorwegovergang, kan dit als fietsstraat functioneren. Leeuwenstraat Deze straat vormt in 2030 de belangrijke voetgangersverbinding tussen het centrum en het (centraal) station. Hier zijn kleinschalige winkels en horeca gevestigd, gericht op een jonger publiek (tweedehands, specifiek en alternatief). Op de kop van de Leeuwenstraat is een karakteristiek hoekpand gekomen met horeca en woningen als blikvanger voor het centrum. De oversteek vanuit het station naar de Leeuwenstraat is voetgangersvriendelijk geworden.

Het autoverkeer op de Schapenkamp geeft hier voorrang aan de voetganger. De route vanuit het station naar het centrum is duidelijk en herkenbaar ingericht: een rode loper met begeleidende to-go-functies, banken, een terras aan de voet van de stationstoren met bomen.

20 oktober 2022

1-MI-RP-220413-1626

32/34

Bijlage 2: Overzicht relaties tussen doelstellingen uit beleid Thema

Relevante doelstellingen uit beleid

Relevant fase: 1

Mobiliteit

• • •

•

Fiets

•

Veiligheid

•

Retail

• • • •

•

Binnenstad

• • • • •

Klimaatadaptatie en hittestress

• • • •

20 oktober 2022

Marktplein volwaardig deel van het centrum Herijking parkeerbeleid Groest-Noord (Herenstraat tot Langgewenst) in 2030 volwaardig voetgangersgebied zonder fietsers, scooters en fietsklemmen Leeuwenstraat vormt in 2030 de belangrijke voetgangersverbinding tussen het centrum en het (centraal) station Verbeteren fietsparkeren in Centrum en Stationsgebied Woongebieden autoluw maken door inrichten van autote-gaststraten. Actief handhaven, ook met vaste camera’s en ANPR Ontsluiting van kernwinkelgebied: voet, fiets, ov en auto Investeringen in o.a. Langestraat (vanaf Brinkweg naar Gooiland) Vergroenen van Bussumerstraat om leegstand te verminderen. In Bussumerstraat, Wagenparkersplein en Noordse Bosje bevindt zich groene en duurzame specialistische detailhandel en horeca Kerkbrink is in 2030 heringericht als aantrekkelijk verblijfsgebied voor voetgangers. Kerkstraat in 2030 grootschalige reguliere winkelaanbod.

In Kerkstraat, Gooische Brink als Hilvertshof kan worden gefunshopt Straten hebben eigen profiel, bv Bussumerstraat met accent op biologisch/groen kan meerwaarde bieden Realisatie van de Cityhub in combinatie met de doorontwikkeling van de marketing van het centrum Het ondersteunen van kleinschalige nieuwbouwprojecten zoals Noordse Bosje, Veerstraat en Langestraat Verbeteren ruimtelijke kwaliteit in Noordse Bosje Autoluwer maken van binnenstad kan belangrijke rol spelen in maken van aantrekkelijke plekken en gebieden in centrum. Plekken waar iets te doen en beleven is en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten Binnenstad heeft grootste verharding% van Hilversum: 76% en dus minste groen Binnenstad heeft stedelijk hitte-eiland effect (> 2 graden warmer) Binnenstad heeft meeste hittestress warme nachten Het wateroverlast probleem in Centrum is erg groot: aanleg waterbergingskelder/vijver Centrum/Oost

2

3

√

√

√

√

√

√

√

√

√

1-MI-RP-220413-1626

√

33/34

•

20 oktober 2022

Wens tot binnenstedelijk inbreiden met nieuwe woningen, en beter klimaatbestendig maken van delen van de stedelijke omgeving

1-MI-RP-220413-1626

34/34