Bijlage 3 Participatieverslag Herinrichting Kerkbrink

PARTICIPATIEVERSLAG HERINRICHTING KERKBRINK Inleiding

De gemeenteraad is aan zet om bij start van het ontwerpproces via uitgangspunten richting te geven aan het ontwerp. In de voorbereiding op de uitgangspuntennotitie zijn in de maanden november en december 2021 eerste gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van verschillende organisaties op en rond de Kerkbrink. In dit verslag treft u een impressie van de opmerkingen en uitspraken die zijn gedaan. In de gesprekken stonden twee vragen centraal. • Welke onderwerpen moeten in ieder geval een plek krijgen in het ontwerpproces? • Hoe wil de betreffende partij betrokken zijn in het ontwerpproces?

Gesprekspartners

Het betreft een brede doorsnede van betrokkenen. In deze fase niet volledig. Zo is bijvoorbeeld met een van de horecazaken en niet alle horecazaken gesproken, met slechts een van de organisaties die zich bezighoudt en met een van de bewoners VVE’s. De opbrengst is waardevol, maar zien we gezamenlijk met de gesprekspartners als een eerste stap. Van gedachtewisseling tussen partijen onderling is nog geen sprake geweest. Alle gesprekspartners hebben aangegeven het te waarderen zo vroeg al te worden betrokken en graag actief betrokken te zijn in het ontwerpproces. Museum Hilversum Grote Kerk Roast Hilversum Eigenaar Gooische Brink (commercieel) Bewoners VVE Herenstraat 52-144 Bibliotheek Hilversum

Beeld & Geluid Platform Gehandicapten en Chronisch Zieken Hilversum Stichting Centrum Hilversum Het Cuypersgenootschap Stichting Hilversum Marketing

Kerkbrink nu • • • • • • • • •

Plein is nu grauw en grijs. Enthousiasme voel je wegzakken als je het plein betreedt. Het vele fietsverkeer nodigt niet uit tot verblijf. Het is vaak/soms akelig stil. Groen ontbreekt. Het is niets van alles en alles van niets. Het is nu een verloren plein. Niet aantrekkelijk. Hoogte/breedte verhouding is niet goed. Er zitten ‘gaten’ in de pleinwanden. Plein loopt aan alle kanten weg. Middenstuk ligt op soort stoep. Plein voelt in dagelijks gebruik eerder te groot dan te klein. Dus werken met zones Het is een plek waar je graag snel aan voorbij gaat. Deze situatie wordt veroorzaakt door verschillende aspecten: geen trekker, pleinwanden diffuus, eigenlijk zijn er geen échte pleinwanden. Kerkbrink is nu geen aantrekkelijke plek, terwijl deze wel het centrum afrondt en begint en daarmee een visitekaartje van het centrum afgeeft. Deze ‘verloren’ fysieke situatie vraagt om een ingreep. De openbare ruimte is rommelig en in de inrichting staat het gebruik niet centraal. Het platform Gehandicapten en Chronisch Zieken heeft tijdens de Dutch Media Week een schouw gedaan in het tijdelijke LAB. Daarbij heeft het platform ook de Kerkbrink op hoofdlijnen meegenomen. Dit onderzoek wordt aangeboden aan wethouders Walters en kan worden meegenomen in het ontwerpproces.

Identiteit, sfeer, inrichting • • •

De Kerkbrink moet gaan over ontmoeten en verbinden. Plein mag een klassieke, dorpse uitstraling krijgen. Hoeft dus niet modern. Plein moet allure krijgen, ingetogen sfeer

• • • •

• • • • • • • • • • •

Maak een goede analyse van de historie van de plek. Driehoek is kenmerkend, net als bomen en zand. Gebruik de analyse als inspiratie. Hek is onderdeel identiteit. Indeling met groen en (meer/ grotere) terrassen, bankjes, e.d. Hecht niet veel waarde aan de driehoek. Zet in de herinrichting van de Kerkbrink waar het gaat om de identiteit van Hilversum als Mediastad vooral in te zetten op subtiele verwijzingen, bijvoorbeeld in bankjes, lichtkunst, geluidsfragmenten, bekende tune, e.d. Als deel van het centrum van Hilversum is het van belang dat dit plein helder gepositioneerd wordt, over een identiteit beschikt en er aan een gewenst imago gebouwd kan worden. Zorg voor een parkachtige uitstraling met veel groen (bomen, plantenbakken, e.d., een oase in het centrum. Er is een natuurlijk hoogteverschil. Zorg voor een oprijpunt. Ook andere straten hebben een hoogteverschil, zoals Schoutenstraat en bij Noordse Bosje. Kan daar ook. Kleurverschillen in bestrating kunnen bijdragen aan overzicht; Wat is straat? Wat is stoep? Met MBO college wordt gesproken over gebruik van ruimte in de Gooische Brink. Sluit aan op vroeger gebruik. Er was ooit een schooltje op de Kerkbrink, ter hoogte van nieuwbouw museum. Denk ook aan een bomenlaantje waar fietsers en bus overheen gaan, een soort fietsstraat. Wellicht doorzetten in Herenstraat.

Heel flexibel gebruik vraagt zo min mogelijk obstakels (meubilair, bomen). Geen vaste objecten. Maak het wel mogelijk om tijdelijk objecten op het plein te zetten. Haal onnodige zaken weg, zoals borden. Banners op het museum mogen niet meer. Museum moet kunnen communiceren. Zoek naar een passende wijze. Kijk goed wat je gebruikt en hoe je het plaatst: bankje met rug naar de kerk is natuurlijk zonde.

Relaties • •

• • •

• •

Graag een ruimtelijke vertaling van de relatie tussen Museum Hilversum en Bibliotheek De hoofdingang van het museum visueel en fysiek verbinden met ingang passage Gooische Brink is een van de belangrijkste opgaven. Dit om de relatie in programmering tussen de bibliotheek en het museum te versterken. Denk aan zichtlijnen, zoals die vanuit Kerkstraat en Gooische Brink Passage. Panden aan het plein moeten meer betrokken worden bij de uitstraling van het plein. Denk aan het aanlichten van de gevels. Maar ook projecties zijn mogelijk. Gevels van het museum kunnen uitgelicht worden. Projecties zijn ook denkbaar. Museum heeft eerder gesproken met CWM over experimenteren met licht. Seizoensgewijs was toen de gedachte. Dat vond CWM ingewikkeld. Niet verboden, probeer het maar, was strekking. Gaf voor Museum onvoldoende zekerheid om hiermee destijds (ca 5 jaar geleden) aan de slag te gaan. Is nog wel steeds een wens, zeker nu het past binnen groter Mediaplein concept. Toegang Passage Gooische Brink moet beter. Entree is door de vele pilaren onrustig, nodigt niet uit. De entree van de passage heeft veel aandacht nodig. Moet vriendelijker, minder hoog, je moet naar binnen gezogen worden. Vraagt iets spectaculairs.

Muziektent • • • •

Muziektent is sta in de weg, zowel functioneel als in de zichtlijnen. Functionaliteit is beperkt en daarmee niet houdbaar op de Kerkbrink. Muziektent is een ‘stopper’ in de verbinding tussen toekomstige plek bibliotheek en het Museum Hilversum. Deze verbinding wordt juist heel belangrijk. Muziektent wellicht wel behouden op het plein. Maar dan wel op een andere locatie, kerk? Muziektent weg: te groot voor de ruimte waar deze instaat. Niet in verhouding. Materiaal niet passend. Te hoog. Een nieuwe muziektent (kleiner, ander materiaal, laag, te verplaatsen) zou alternatief zijn, maar is duur, niet flexibel, dus liever niet.

• •

Muziektent houdt zichtlijn tegen. Is niet fraai, maar is natuurlijk kwestie van smaak. Invulling met terras Italiaan en vergroening heeft uitstraling wat geholpen. Muziektent zou ik zelf nu niet bouwen.

Groen • • • • • • • • •

Bomen staan in de zichtlijnen. Kaderen het middendeel van het plein in. Sluiten uit. Waardoor dit deel te veel los van de randen komt te liggen. Hierdoor verliest het plein zijn eenheid. Wellicht bomen met hoge kronen, zodat je er onder door kan kijken. Kies bewust voor boomsoorten die historisch passen, in plaats van modebomen. Denk aan eiken. Kies voor bomen die in de toekomst monumentaal worden; voldoende omvang. Huidige bomen op het plein zijn lelijk. Die benadrukken driehoek op verkeerde manier. Uiteraard graag groen, maar op geschikte plaatsen en geen bomen die erg druipen. Iets groener plein is wenselijk. Plein waar je lekker kan zitten. Balans zoeken tussen ruimte voor activiteit (en de flexibiliteit daarvan) en groen. Ruimte tussen zijgevel museum en panden BCC zijde kan groener. Bijvoorbeeld door rijbaan voor fietsers en bus te versmallen. Groen: meer bomen, verticaal groen BCC + Passage

Gebruik • • • • •

• • • • • • • • •

• • • •

Vrij rustig plein in dagelijks gebruik, ook naar de toekomst toe. Maar zorg voor meer kleinere activiteiten door de week heen en grotere evenementen op regelmatige basis. Plein moet ruimte bieden aan bijeenkomsten, kan gaan om optredens, presentaties, film op scherm, podium, voorlezen aan kinderen, treintje tijdens Dutch Media Week Kleinschalige marktjes, kunst, proeverijen, klassieke concerten, doe popmuziek op bijvoorbeeld Marktplein en Groest. Kerkbrink zou in ieder geval, als tweede plein naast Marktplein, geschikt moeten zijn voor grotere evenementen. Is maar 1 van de 2 locaties waar dan kan. En ook in het verleden altijd zo is gebruikt. Kerkbrink vult aan, c.q. is complementair aan Marktplein en kleine locaties. Inrichting moet grotere evenementen niet frustreren. Er moet mogelijkheid blijven om op verschillende locaties in het centrum iets gelijktijdig te organiseren. Ambitie is om DMW en Live 2000 komende jaren verder uit te bouwen. Dit zijn evenementen die profileren en positioneren en een (boven)regionaal bereik (kunnen) hebben. Kerkbrink is ook heel geschikt voor kleinere activiteiten, denk aan een markt (creatief, duurzaam). Kerkbrink heeft c.q. kan daar de juiste sfeer voor hebben. Zorg voor aansluitingen (elektra, data, water) en bevestigingspunten voor bijvoorbeeld banieren.

Denk bij herinrichting aan faciliteiten; stroom, water, gaten in de grond voor parasols/doeken. Horeca rond Kerkbrink is nu vrij divers met Meddens (avond), Heren Spyker (avond, sjiek), Vascobelo (koffiezaak) en Roast (middag/avond, zaalverhuur) Geen terras midden op het plein. Terrassen horen aan de rand van een plein. Behoefte aan veel grotere (vaste) terrasruimte is er er naar verwachting niet. Zorg ervoor dat het fysiek mogelijk is om de terrassen te vergroten. Roast zou in de toekomst een terras willen van ongeveer dezelfde omvang. Maar idealiter minder zijkant en meer naar voren georiënteerd. Wellicht onderscheid maken, net als bij MOUT, tussen een basisterras en uitgebreid terras voor mooie dagen als er geen activiteiten zijn. Dan niet meteen een fors groter terras, maar bijvoorbeeld aan voorzijde 1 of 2 rijtjes erbij. Alleen tijdens evenementen heb je het gevoel op een echt plein te staan. Zorg voor speelaanleiding, bijvoorbeeld klein speeltoestel van kinderboekfiguren dat flexibel kan worden benut. Benut hoogteverschil voor speelaanleiding. Spelen: wellicht iets voor kinderen om te spelen; bedriegertjes of speelaanleidingen. Als 2 fietsroutes weg zijn is dit veel veiliger dan nu met fietsers/scooters.

Kerk • •

• • •

•

•

• •

•

• • •

•

Kerk is naamgever Kerkbrink, is beeldbepalend, maar ligt tegelijkertijd wat terug, wat weggestopt. Kerk is, of voelt, als ‘altijd’ dicht. Kerk is naast zondagen zo’n 3 tot 4 avonden per week in gebruik door de kerkgemeenschap. Huidige activiteiten bovenop regulier gebruik zijn nog beperkt; Cantate op de Brink, Light in the Night. Naar toekomst toe worden mogelijkheden gezien voor meer verhuur, met name van de grote zaal. Enerzijds vanuit maatschappelijke behoefte (verbinding met gemeenschap), anderzijds als inkomstenbron. Gaat om activiteiten die passen bij het gebruik, gericht op zingeving. Kerk komt niet tot zijn recht. Dat is zonde. Kerk is somber gebouw, staat feitelijk buiten het plein. Hek is obstakel. Zet virtuele schapen in het groen. Het terrein van de kerk zou veel toegankelijker moeten en kunnen. Zet er bijvoorbeeld kunst neer. Voeg groen toe. Maak er een route voor voetgangers richting de Oude Torenstraat van. Denk hier eens aan de sfeer van de tuin van Kröller-Müller. Hoeft niet vast (liever niet) kunnen ook tijdelijke objecten zijn, gerelateerd aan tentoonstellingen Museum. Kerk hecht aan het hekwerk dat fungeert als duidelijke scheidslijnen tussen eigendom van de Kerk (hierna voor leesbaarheid Kerkplein genoemd) en de Kerkbrink. Hekwerk zou wel op andere plekken c.q. meer openingen kunnen hebben. Huidige opening nabij Vascebelo is niet de beste locatie.

Kerkplein heeft 4 oude bomen. Deze zijn in matige staat. Gaan geen 10 jaar meer mee. De vijfde boom moest om dezelfde reden al eerder worden gekapt. Omgeving Vascobelo is niet fraai. Is achterzijde situatie. Kan aantrekkelijker worden gemaakt. Kerk hecht aan parkeerplaatsen voor mensen die slecht ter been zijn. Kan wel wat minder in ruil voor meer groen. Gedachte over een route tussen kerk en museum door naar Oude Torenstraat en vervolgens met knikje naar Gedenkt te Sterven vindt kerk het verder uitwerken waard. Wel wil de kerk baas zijn en blijven over eigen plein. Met de kerk is besproken dat het interessant is om in vervolgproces ook te kijken naar Kerkplein als aanpalend gebied op de Kerkbrink. Wellicht kunnen we als gemeente wat ontwerpcapaciteit beschikbaar stellen om in een of twee sessies wat gedachten over Kerkplein te ontwikkelen. Niet om als gemeente het Kerkplein opnieuw in te richten, wel om de kerk te ondersteunen in haar gedachtenvorming. Voetgangersroute tussen museum en Kerk is prima idee. Mooi om zo de Kerkbrink te verbinden met parkje Gedenkt te Sterven. Over Gedenkt te Sterven: Hilversum was 1 van de pioniers van het buiten begraven. Van in de kern, naar Kerkplein, naar Gedenkt te sterven. Wellicht idee om hier een kleine beeldenroute/ tuin van te maken.

Deze begint dan op het terrein van de kerk (het deel aangrenzend aan de Kerkbrink), en eindigt in het parkje Gedenk te sterven. Hekje rond kerkterrein zorgt voor tweedeling. Misschien weghalen. Zone Kerkbrink/Museum Hilversum kun je ook passend programmeren; klassieke muziek, dans, lichtkunst. Soort groene oase hier.

Omgeving •

• • •

Bij ontwikkeling Kerkbrink niet alleen kijken naar het plein zelf, maar naar grotere omgeving met Voorhoeve, Oldenhof, Meddens, Museum Hilversum/Bibliotheek als (toekomstige) dragers. En winkels als Echte Liefde die van grote meerwaarde zijn voor dit gebied. Havenstraat/Vaartweg geen onderdeel maken van het ontwerp. Deze gebieden ontwikkelen zich naar primair woongebieden, blijven op termijn niet in stand als winkel/horeca gebied. Langestraat is ook aanloopstraat. Heeft wellicht met iets meer perspectief dan Havenstraat/Vaartweg. In ieder geval wat beter gevuld. Langestraat ook voetgangersgebied / fietsstraat maken.

•

Herenstraat wordt door zowel bus als automobilisten veel te hard gereden. Zou in aanvulling op Kerkbrink een andere inrichting vragen; fietsstraat.

Mobiliteit

Algemeen • Maak het gebied verkeersvrij; verblijfs-/ voetgangersgebied. • De fiets komt van drie kanten. Als je vanuit parkeergarage verwacht je dat niet: fiets van twee kanten, bus, scooters. En je staat er direct middenin als je de parkeergarage verlaat. • Voor mensen met jonge kinderen, maar ook bijvoorbeeld ouderen met niet aangeboren hersenletsel en blinden en slechtzienden is overzichtelijkheid heel belangrijk. • De driehoek voelt nu als een veilige haven in een onveilige omgeving. • Shared space is lastig op een plek als dit, geeft onrust. • Je moet je (weer) veilig voelen op de Kerkbrink. Dat gevoel van veiligheid geeft rust/comfort. • Over distributieroutes: hier moet aandacht voor zijn in ontwerproces. Er is route ’s-Gravelandseweg naar Kerkstraat. Ook worden winkels aan Herenstraat bevoorraad. Er is initiatief om te komen tot een goederendistributie hub aan de rand van de stad. Dan komen er minder en kleinere vrachtwagens het centrum in. • Onderzoek uitgevoerde door het Platform Gehandicapten en Chronisch Zieken tijdens de Week van de Toegankelijkheid (tijdens Dutch Media Week) geeft concrete verbetersuggesties voor de passage Gooische Brink, de Kerkbrink zelf en de entree van de parkeergarage Gooische Brink. Bus • Bus zou van de Kerkbrink af moeten. Maakt plein veel overzichtelijker.

Als blinde neem je de bus wat laat waar als ze allemaal elektrisch aangedreven uitgevoerd gaan worden. • Haal bus weg: geeft onrust, is er niet veel, maar is groot. • Als het veel geld kost om bus van plein te krijgen, dan is behoud ook een optie. Is maar twee keer per uur. Wel goed om te onderzoeken of de busbaan smaller kan. Helemaal weg kan ook. • Kijk wel naar wat dan de alternatieve route is. De aanwezigheid van een bushalte zo dicht bij het centrum is van meerwaarde voor bezoekers. Bushalte ligt nu om de hoek bij Herenstraat. Denk bij bushaltes aan goede geleidelijnen/gidslijnen. • De bus kan via het Melkpad, ‘s-Gravelandseweg richting Kerkbrink rijden. In dat geval zijn we die bus kwijt op het plein van de Kerkbrink en is bushalte toch dichtbij. Fietsroutes en fietsparkeren • Haal fietsroutes weg; op Herenstraat/Vaartweg na. • Fietsroutes over het plein geven nu veel overlast bij de terrassen en bij bezoekers winkelcentrum. Vaak zelfs gevaarlijk situaties. In de nieuwe situatie graag twee routes laten vervallen. Alleen de route Herenstraat Kerkbrink zou moeten blijven. • Fietsen langs hoofdentree Museum is niet gewenst. Deze er graag uit halen. Hier alleen voetgangers. • Voor fietsen en fietsparkeren is een interventie nodig. Mogelijk inpandige fietsparkeergarage benutten. In plein hoogteverschil benutten om fietsen onmogelijk te maken.

• Fietsenrekken: met de bieb erbij zullen er waarschijnlijk rekken bij moeten komen. Als fietsen op maaiveld worden gesitueerd dan graag aaneengesloten en/of geleidelijn er achter langs leggen. Naar verwachting zijn grofweg ca 75 extra fietsparkeerplekken nodig als de bibliotheek verhuist. Bibliotheek heeft er nu ca 40-50 in gebruik bij haar huidige pand op een drukke dag, maar bezoekduur zal toenemen. • Goede fietsparkeervoorzieningen zijn van belang om mensen die prima kunnen fietsen (veel gezinnen pakken nu toch voor het gemak de auto) de juiste voorzieningen te bieden. • Fietsenstalling in de Koornstraat moet blijven. Een fietsparkeerplek op de Kerkbrink kan wel. Nietjes op het plein nu niet zo storend. Waar deze moet komen moet uitgezocht worden. • Graag onderzoeken of voormalige fietsparkeervoorziening aan de Kerkbrink kan worden benut. Is wat verder lopen, maar bezoekers parkeren graag hun fiets droog. In verleden had bibliotheek een overkapte fietsenstalling. Bezoekers vinden het een gemis dat die nu weg is.

Autoparkeren • Voetgangersentree parkeergarage Gooische Brink kan beter. Is nu een achterin/uitgang. Geen hoofdentree van een belangrijke parkeergarage. • Op huidige locatie bibliotheek zijn circa 15-20 autoparkeerplekken. Die worden zeker goed gebruikt. In toekomstige situatie lijkt er ruim voldoende plek in de parkeergarage. Dat zal wel wennen zijn. • Bij een deel van de oudere bezoekers is er angst voor parkeren in een parkeergarage. Daarnaast moet straks betaald worden voor parkeren. De bibliotheek heeft voor oudere bezoekers ook al wel alternatieven: busje voor 7/8 personen, stadsauto. Voor mensen die minder goed ter been zijn, zijn dat goede alternatieven. • Voetgangersentree parkeergarage kan beter. Je komt in onduidelijke situatie terecht. • Zorg straks voor meer invalideparkeerplaatsen aan deze zijde van de parkeergarage. • Fietsparkeren toevoegen in parkeergarage? • Het is een goede garage. Wel ligt auto entree uit het zicht. Voetgangers entree aan Kerkbrink is muizengaatje. Enorme kolom aanwezig. Je ziet mensen altijd twijfelen; ga ik links of rechts om de kolom heen. Vanuit deze uitgang is het onduidelijk waar je naartoe moet.

Participatie • • •

Algemeen: alle gesprekspartners willen graag actief meedenken in het ontwerpproces. Ervaring in 2007 was qua participatie niet heel positief: 1x gesprek gehad, wensen kunnen indienen, 1 jaar later uitgevoerd. Weinig inbreng dus. Bewoners: graag betrokken worden in het initiële ontwerp, graag draagvlak helpen ontwikkelen door bijvoorbeeld een nieuwsbrief vanuit de groep die de herinrichting vormgeeft, zodat bewoners meegenomen worden in het wordingsproces en hierop feedback kunnen geven, wil deelnemen aan integraal (te vormen) overleg over activiteiten en gebruik van de Kerkbrink

Onderstaande beeld is aangedragen door bewoners VVE Herenstraat