Bijlage 3 Participatieverslag

Bijlage 3: Participatieverslag zero-emissiezones 1. Inleiding Het participatieproces bestond uit verschillende bijeenkomsten en gesprekken met vertegenwoordigers. • Inloopbijeenkomsten voor ondernemers/organisaties (Centrum, De Gijsbrecht en ondernemers van buiten deze gebieden die hier wel komen) vonden plaats op 17 juni 2024 (ochtend), 17 juni 2024 (middag) en 26 juni 2024 (avond) met in totaal 81 aanwezigen, waarbij sommige aanwezigen aangaven meerdere ondernemers/organisaties te vertegenwoordigen. De samenstelling varieerde van winkeliers, horeca ondernemers, culturele organisaties tot aan groothandels en aannemers. • Inloopbijeenkomsten voor bewoners op 3 juli 2024 (Centrum, Gooische Brink) en 8 juli 2024 (De Gijsbrecht, Kleine Lelie) met in totaal 12 bewoners. • Gesprekken met de Taskforce Centrum met een vertegenwoordiging van retail, horeca, cultuur en bewoners (23 mei 2024), de Marktcommissie (10 juni 2024) en het bestuur van de stichting Ondernemersfonds Gijsbrecht (8 juli 2024). Vanuit de gemeente waren diverse adviseurs betrokken bij deze bijeenkomsten, variërend van adviseurs en programmamanager mobiliteit tot de relatiemanager economie, communicatieadviseur en wethouder. Bij de gesprekken met de Taskforce Centrum, de Marktcommissie en het Ondernemersfonds Gijsbrecht was ook een wethouder aanwezig.

De grootste bijeenkomst (26 juni 2024) werd daarnaast ondersteund door adviseurs van RoyalHaskoningDHV en een gespreksleider. Tijdens de bijeenkomsten en gesprekken zijn aanwezigen geïnformeerd over nut en noodzaak van zeroemissiezones, de precieze afbakening van de onderzochte gebieden, het effect op gebruikers van (vervuilende) bestel- en vrachtauto’s, de overgangsregelingen, vrijstellingen en ontheffingen en het vervolgproces. Aanwezigen konden hun vragen stellen, mening geven en zorgen uiten. Tijdens de bijeenkomsten is gebruikt gemaakt van ‘praatplaten’. Zie hieronder een impressie van een poster van een van de bijeenkomsten.

1

De integrale verslagen van de bijeenkomsten zijn te vinden op de gemeentelijke website. In voorliggend verslag is de opbrengst bijeengebracht. Vanaf het vaststellen van de Mobiliteitsvisie (april 2021) en Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (juli 2023) is ook de informatievoorziening over de mogelijke invoering van twee zero-emissiezones steeds verder uitgebouwd, via de website en nieuwsbrieven. 2. Bewoners Centrum Tijdens de inloopbijeenkomst voor bewoners in het centrum waren de geluiden over het invoeren van een zero-emissiezone in het Centrum positief, omdat dit bijdraagt aan een fijnere leefomgeving. Sommige bewoners zagen graag nog verdergaande maatregelen, waarbij grote vrachtwagens (elektrisch en niet-elektrisch) helemaal uit het Centrum geweerd zouden gaan worden of (verder) beperkt in de vorm van venstertijden. Aangegeven werd dat met name de grote vrachtwagens op verschillende plekken in het centrum (o.a. Herenstraat, Noordse Bosje) voor veel overlast zorgen in de vorm van fijnstof, geluid en het verzakken van de straat. Met name het laden en lossen wordt als vervelend ervaren. Wagens staan lang met de motor aan en bezetten een deel van de straat. 3. Bewoners Gijsbrecht Tijdens de inloopbijeenkomst voor bewoners aan de Gijsbrecht van Amstelstraat en omliggende straten waren er vooral veel vragen. Deze vragen zijn door de adviseurs en wethouder beantwoord.

Het beeld dat uit deze bijeenkomst ontstond was tweeledig. Enerzijds was er steun van bewoners voor het doel (betere leefomgeving), anderzijds was er begrip voor de zorgen vanuit de zijde van ondernemers en waren er zorgen over met name de verschuiving van verkeer die de invoer van een zone op de Gijsbrecht met zich mee zou kunnen brengen, in de vorm van sluipverkeer in de omliggende buurten en meer drukte op de Diependaalselaan. Tot slot kwam verkeer ook breder aan de orde, bijvoorbeeld door de vraag hoe de Gijsbrecht autoluwer gemaakt zou kunnen worden. 4. Ondernemers/organisaties Tijdens de bijeenkomsten met ondernemers zijn de plannen uitgebreid toegelicht. Een deel van de zorgen kon worden weggenomen doordat de Centrumring geen onderdeel is van de onderzochte zeroemissiezone en het alleen gaat om zakelijk verkeer, dus niet van toepassing is op bezoekers. Het sentiment bij de aanwezige ondernemers/organisaties was in meerderheid negatief, waarbij de emotie soms hoog opliep. Daarbij kan nog wel worden benoemd dat ondernemers die al elektrisch rijden niet aanwezig waren bij deze bijeenkomsten, omdat zij niet geraakt worden door de plannen.

Positieve punten die genoemd werden hadden betrekking op de leefbaarheid van de gebieden (stil, gezondheid, onderscheidend, minder ‘gore’ vrachtwagens, koploperschap Hilversum) en werd genoemd dat de aanschafkosten weliswaar hoog zijn, maar gedurende gebruik de kosten lager zijn. In de gesprekken met de Taskforce Centrum, Ondernemersfonds Gijsbrecht en de Marktcommissie waren de geluiden wisselend. Mede gelet op de brede samenstelling van de Taskforce (bijvoorbeeld ook een vertegenwoordiging van de bewoners) was het geluid vrij neutraal, waarbij met name aandacht gevraagd werd voor een voldoende lange termijn voor ondernemers om zich voor te kunnen bereiden, ontheffingen waar dat nodig was, invulling van voorwaarden (zoals laadcapaciteit), financiële ondersteuning waar nodig en duidelijke informatie richting invoer van een zone. Ook werd erop gewezen dat er ondernemers zijn die al elektrisch rijden, dus al voorbereid zijn. Bij de Gijsbrecht was het geluid overwegend negatief. Het verbeteren van de leefomgeving werd gezien als een goede doelstelling, maar er waren veel twijfels/zorgen over het instrument (zero-emissiezone), de kosten voor ondernemers/leveranciers (aanschafkosten), invulling van de randvoorwaarden (ontheffingen, laadvoorzieningen, hub is niet gelukt op de Gijsbrecht) en het effect (verschuiven verkeer naar elders, toename leegstand).

De Marktcommissie heeft aangegeven graag een algehele ontheffing (landelijk of gemeentelijk) te zien tot 2030 en mogelijk langer afhankelijk van de beschikbaarheid van voertuigen. Er zijn zorgen geuit over met name beschikbaarheid van specifieke elektrische voertuigen voor de marktondernemers, de prijs, de levertijden en de laadmogelijkheden. 2

Ondernemers algemeen Hieronder zijn de verschillende onderwerpen weergegeven die door ondernemers uit Centrum, De Gijsbrecht en van elders uit Hilversum werden benoemd. • Algemeen Veel ondernemers gaven aan wel bereid te zijn over te stappen op elektrische voertuigen en voorstander te zijn van verduurzaming, maar dat meer tijd nodig is om deze overstap te maken. • Aanschaf Ondernemers geven aan dat de aanschafkosten van een elektrische auto (te) hoog zijn. De aanschaf van een nieuw voertuig is een grote investering voor ondernemers. Sommige ondernemers hebben ook recent een nieuwe (niet-elektrische) bus gekocht. Ook werd gewezen op (maatschappelijke) organisaties die een dergelijke aanschaf niet zouden kunnen bekostigen. En op ondernemers die komende jaren met pensioen gaan en waarvoor een dergelijke aanschaf daarom niet meer logisch is. Ook was er het voorbeeld van een ondernemer die net 12 niet-elektrische bussen heeft aangeschaft. Vraagtekens werden gezet bij terugverdientijd van elektrische voertuigen. • Beschikbaarheid Sommige ondernemers geven aan dat het juiste type elektrisch voertuig niet of nog niet beschikbaar is. Voorbeeld dat gegeven werd is een vrachtwagen met koelvakken en laadklep. Aangegeven werd dat er voor zware, bijzondere voertuigen nog geen alternatieven zijn. Ook zijn er vragen over het kunnen trekken van aanhangers.

Ook werd erop gewezen dat elektrische busjes zwaarder zijn en om die reden een ander rijbewijs vereisen. Vanuit een mediabedrijf komt de opmerking dat elektrisch rijden niet in het bedrijfsproces past vanwege het hoge gewicht, de snelheid waarmee men ter plaatse moet zijn en de grote afstanden die worden afgelegd. • Toeleveranciers Sommige ondernemers werken met een groot aantal (soms wel 80) verschillende leveranciers. Deze zouden allemaal elektrisch moeten gaan rijden. Inschatting was dat dit niet gaat lukken en daardoor de bedrijfsvoering in gevaar komt. Ook waren er vragen over buitenlandse leveranciers en huurbusjes, bijvoorbeeld van bandjes die komen optreden. Verder werd aangegeven dat het goed is om dit voor grote logistieke partijen (zoals Amazon, AH) in te voeren, maar dat het effect te groot is op kleinere ondernemers, • Werknemers Er zijn bedrijven waarbij iedere werknemer een ‘eigen bus’ heeft. Dit leidt tot vragen over de procedure om laadmogelijkheden aan te vragen (nabij privé adres) en wat als iemand uit dienst gaat.

• Oplaadmogelijkheden zorgen over de beschikbaarheid van oplaadmogelijkheden voor elektrische voertuigen kwamen vaak naar voren, in relatie tot beschikbare fysieke ruimte (zowel in de openbare ruimte als op eigen terrein), de snelheid waarmee het laadpalennetwerk uitgebreid zou worden, de actieradius van de voertuigen en de problematiek rond netcongestie. Ook vragen over het tegelijkertijd laden met voorbeeld van de Groest waar verschillende leveranciers gelijktijdig (vanwege venstertijden in de ochtend) zouden willen laden. • Effect Er waren vragen over het te verwachten effect (minder uitstoot) en of ondernemers beloond zouden kunnen worden voor de inzet die zij leveren? Bijvoorbeeld door een extra subsidie of vergoeding. Ook opmerkingen over dat de regel dan ook voor gewone auto’s moet gelden, niet alleen voor logistiek verkeer. Verder zorgen over effect op Centrum en De Gijsbrecht (verloedering, leegstand, concurrentiepositie t.o.v. andere steden). Opmerkingen over dat kosten (voor ondernemers/organisaties en gemeente) niet in verhouding staan tot de opbrengsten in de vorm van een betere leefomgeving. Sommige ondernemers geven aan dat de raad dit besluit toch wel gaat doordrukken. Anderen voorspellen dat de zones er straks ook voor personenauto’s komen. Weer andere ondernemers vinden het een druppel op een gloeiende plaat (vanwege de ontheffingen).

• Inkomstenbron gemeente Sommige ondernemers vragen of de gemeente aan deze zones gaat verdienen. Dat is niet het geval. • Veiligheid Er werden zorgen geuit over de veiligheid van deze wagens op straat. Men is bang voor diefstal. Ook waren er vragen over brandrisico van accu’s. • Duurzaamheid Gewezen werd op de benodigde zware accu’s en de impact daarvan op het milieu. • Hubs Vragen over de realisatie van de hubs, waar moeten ze komen, wie betaalt en welk personeel? 3

• •

•

ANPR-camera’s Enkele ondernemers waren kritisch op de inzet van camera’s t.b.v. handhaving terwijl snelheid niet gehandhaafd wordt. Dwang Ondernemers voelden de mogelijke invoering als dwang (terwijl men nog herstellende is van de zware coronaperiode). Alternatief dat werd aangedragen is het stimuleren van meer elektrisch vervoer, door creëren van bewustzijn en beschikbaar stellen van subsidies. Ook wordt aangegeven dat Nederland niet het voortouw zou moeten nemen op andere landen (Oost-Europa, Azië). Tijdpad Een deel van de ondernemers adviseerde om eerst de effecten van de uitbreiding van het betaald parkeren af te wachten. Anderen geven aan de voorbereidingstijd vanaf het moment van deze bijeenkomsten (vaak het eerste moment, gaven ondernemers aan, dat ze over deze plannen hoorden) te kort te vinden. Communicatie had eerder moeten plaatsvinden. Alternatieve ingangsdata van 2029, 2030 of 2035 werden genoemd.

Specifiek over De Gijsbrecht Daarnaast waren er nog onderwerpen specifiek over De Gijsbrecht • Verleggen probleem Gijsbrecht Vanuit de Gijsbrecht kwam geregeld het geluid dat de invoer van een zero-emissiezone vooral zou leiden tot het verleggen van het probleem, omdat het niet zou leiden tot een toename van elektrisch verkeer, maar vooral tot het anders gaan rijden van niet-elektrische voertuigen, waardoor omliggende straten en de Diependaalselaan drukker zouden worden. Vraagtekens werden gezet het effect, vanwege de verwachte omrijdbewegingen. • Oneerlijke concurrentie. De afbakening van de beoogde zone op de Gijsbrecht werd door ondernemers gezien als niet eerlijk. Dit heeft ermee te maken dat het winkelgebied Gijsbrecht groter is dan de zone (deel Hilvertsweg) en er geen zero-emissiezones worden beoogd voor de wijkwinkelcentra Seinhorst en Kerkelanden. Dit zou, is de vrees van aanwezigen, leiden tot toename van leegstand op het deel van de Gijsbrecht dat in de beoogde zone valt. • Hubs De ondernemers op de Gijsbrecht hadden het initiatief genomen om te komen tot oprichting van een eerste logistieke hub. Dat is echter geen succes geworden. Als er zo’n hub zou zijn (ook met koelcellen), dan zou een deel van de leveranciers hier misschien gebruik van maken.

• ZZP’ers in omgeving Gijsbrecht Aangegeven werd dat er veel ZZP’ers in de omgeving van de Gijsbrecht wonen die via de Gijsbrecht moeten rijden, ook zijn het vaak bestelauto’s, die zowel zakelijk als privé gereden worden. Deze ondernemers worden dus ook privé beperkt. • Venstertijden Suggestie werd gedaan om, als alternatief, te kijken naar de mogelijkheden voor invoer van venstertijden op De Gijsbrecht. Er waren echter ook tegengeluiden hoorbaar. Voorbereidingen In reactie op de vraag wat ondernemers/organisaties nodig hebben om zich te kunnen voorbereiden op invoer van een zero-emissie werden de volgende onderwerpen benoemd. • Informatievoorziening Aangegeven wordt dat leveranciers en ondernemers goed geïnformeerd moeten worden over de voorwaarden, ontheffingen, moment van invoer, e.d. • Ontheffingen Er zijn ontheffingen nodig voor een dag of een aangesloten periode van enkele weken tot maanden voor aannemers, monteurs, e.d. Bij storingen moeten die direct te gebruiken zijn. Het aantal van 12 dagontheffingen wordt gezien als onvoldoende. Gewezen wordt op administratieve rompslomp, lange wachttijden en dat men ‘overgeleverd is aan de grillen van een ambtenaar’. Ook werd een langere ontheffingsperiode voor rioolvoertuigen carrosseriecode 19 genoemd. Dit type voertuig heeft een landelijk ontheffing tot uiterlijk 2030 of tot het voertuig 13 jaar oud is.

• Laadmogelijkheden Zowel in de openbare ruimte als op particulier terrein, zowel in de winkelgebieden zelf als daarbuiten, bijvoorbeeld op Zuidwest. • Hub Een deel van de ondernemers ziet meerwaarde in een hub, maar daar wordt nog wel wisselend over gedacht. • Subsidies en/of leningen voor aanschaf van voertuigen, voor realisatie van eigen laadpalen en korting op elektrisch laden, startersregeling voor nieuwe/jonge ondernemers. 4