Bijlage 2. Oplegnotitie Burap 2026 VRGV
Tekst van het document
Oplegnotitie voor: Algemeen bestuur van VRGV Agendapunt: 5 Vergaderdatum: 2 september 2026 Auteur: Dhr. R. Moerenhout Onderwerp: Bestuursrapportage 2026 en 1e begrotingswijziging 2026 Behandeling: Besluitvormend Portefeuillehouder directie: Dhr. M. Mager Portefeuillehouder AB: Dhr. S. Ferraro Status: Openbaar Financiële consequenties Zie 1e begrotingswijziging 2026 en paragraaf consequenties in deze notitie Bijlagen: 1. Bestuursrapportage 2026 2. Aanbiedingsbrief gemeenteraden Voorstel Het Algemeen Bestuur wordt verzocht om: 1. In te stemmen met de bestuursrapportage 2026. 2. Het dagelijks bestuur opdracht te geven de daaruit voortvloeiende begrotingswijziging op de begroting van VRGV met een negatief resultaat van € 2.090.000 ter zienswijze aan de gemeenteraden voor te leggen begeleid door de bijgevoegde aanbiedingsbrief (bijlage 2). Afstemming Directie/team Standpunt/advies: Datum: Adviseursoverleg N.v.t. 24 augustus 2026 Inleiding De bijgevoegde rapportage begint met een bestuurlijke samenvatting. Duidelijk wordt dat het een intensief eerste half jaar is geweest. Mede als gevolg van de langdurige periodes van droogte zijn er aanzienlijk meer opschalingen en grotere branden geweest. De verschillende onderdelen van de organisatie zijn hier flink mee belast.
Daarnaast zijn er ook in de eerste helft van het jaar weer grote stappen gezet om de organisatie te versterken, in nauwe afstemming met de veiligheidsregio Flevoland. Door de harmonisatie van processen en systemen wordt het organisatorische fundament versterkt. In financieel opzicht staat de organisatie onder druk. De jaarrekening 2025 sloot nog met een positief resultaat, maar in de stukken werd deze financiële druk al wel gesignaleerd. Nu blijkt dat dit sneller en in meer omvangrijke mate dan gedacht leidt tot een tekort op de begroting. De bestuursrapportage 2026 laat een geprognosticeerd negatief resultaat zien in 2026 van € 2.090.000. De financiële overschrijding kent een aantal hoofdoorzaken. Ten eerste, zien we in 2026 een zeer grote toename in het aantal grootschalige en langdurige incidenten. Deze incidenten vragen om veel en langdurige inzet van onze beroepsmedewerkers, vrijwilligers en bijbehorende logistiek en materieel. Dit leidt daarmee tot kosten die zich niet laten begroten. Ten tweede, bestaan de overschrijdingen voor een aanzienlijk deel uit autonome kostenstijgingen. Deze kostenstijgingen zijn flink hoger dan de prijscompensatie die VRGV in de afgelopen programmabegrotingen heeft ontvangen. Deze ontwikkeling heeft daarmee niet alleen effect op begrotingsjaar 2026, maar is een kostenontwikkeling met een structureel karakter.
Ten derde is er sprake van kostenstijgingen die te maken met de veranderende organisatie. Deels betreft dit extra personele kosten, maar ook kosten voor personeels- en ICT- projecten die hoger zijn geworden dan geraamd. Het te verwachten financiële resultaat heeft geleid tot een nadrukkelijke versterking van de financiële sturing in de organisatie. De directie ziet het als haar opgave om de kosten zoveel mogelijk te beheersen en het geprognosticeerde tekort waar mogelijk terug te dringen. De belangrijkste maatregelen die hiertoe moeten leiden zijn het (waar mogelijk) temporiseren van projecten, niet direct invullen van vacatures, het beperken en afschalen van projectmatige inhuur en het temporiseren van zowel koude als warme opleidingen. De effecten van deze maatregelen, zowel beleidsmatig als financieel, worden gerapporteerd in de jaarstukken 2026. De structurele effecten die gezien worden binnen de bestuursrapportage en andere voorzienbare ontwikkelingen die mede van invloed kunnen zijn op de begroting, vragen om een duidelijke richting ter voorbereiding op de kadernota 2028. Daartoe vindt op 2 september een eerste beeldvormende bestuurlijke bespreking plaats, waarna in het algemeen bestuur van oktober een voorstel kan worden besproken om te komen tot een duidelijke koers voor het opstellen van de kadernota 2028 die in december 2026 zal worden vastgesteld.
Uiteindelijk doel van dit proces is het meerjarig in evenwicht brengen van de begroting. Doel van bestuursrapportage De bestuursrapportage is onderdeel van de jaarlijkse P&C-cyclus. Er wordt gerapporteerd over de beleidsmatige voortgang en operationele prestaties in de periode 1 januari t/m 30 juni. De volgende rapportage over dit jaar vindt plaats in de Jaarstukken 2026. Naast de operationele en beleidsmatige rapportage wordt ook gerapporteerd over de afgesproken financiële kaders (programmabegroting 2026). Daarbij wordt uitgegaan van de gerealiseerde cijfers over het eerste halfjaar en een prognose voor het tweede halfjaar om een inschatting te maken van het verwachte eindresultaat voor 2026. Operationele prestaties brandweer In de eerste helft van 2026 zijn in de regio Gooi en Vechtstreek 1.742 incidenten gemeld bij de Meldkamer Brandweer. Van deze meldingen heeft 43,3% (756 incidenten) geleid tot een alarmering en uitruk van brandweereenheden. De overige meldingen konden door de meldkamer zelf worden afgehandeld zonder inzet van de brandweer. In juni nam het aantal incidenten toe als gevolg van de water- en weeroverlast die ontstond tijdens de onweersbuien in die maand.
Het daadwerkelijk aantal incidenten is daarbij nog hoger aangezien bij een grote drukte, bijvoorbeeld bij de jaarwisseling of bij extreme weersomstandigheden, niet alle incidenten in het Geïntegreerd Meldkamer Systeem (GMS) worden afgehandeld, maar hiervoor een ander systeem wordt gebruikt. Dit om de continuïteit van de hulpverlening te waarborgen en de meldkamer te ontlasten. Ondanks dat het aantal meldingen en incidenten niet direct is toegenomen, is het aantal opschalingen naar grote brand, zeer grote brand en GRIP wel zichtbaar toegenomen. Dit is het gevolg van meer complexe en langdurige incidenten. Ten opzichte van eerdere jaren zien we dat het aantal opschalingen stijgt en in de eerste helft van 2026 al bijna gelijk is aan het totaal aantal opschalingen in 2025. Figuur 9 – Opschalingen naar middelbrand, grote en zeer grote brand 2023-t/m juni 2026 De overige operationele prestaties zijn terug te vinden in hoofdstuk 1. Voortgang beleidsthema’s De samenwerkende veiligheidsregio’s hebben in de eerste helft van 2026 grote stappen gezet om zich voor te bereiden op de toekomst, zowel op inhoudelijke dossiers -Versterking crisisbeheersing en informatievoorziening, weerbaarheid, klimaatverandering en energietransitie- alsmede de doorontwikkeling van de eigen organisatie door middel van het grote project harmonisatie van mens en systemen.
Tegelijkertijd is de reguliere taakuitvoering gecontinueerd. Zonder de grote betrokkenheid en toewijding van onze medewerkers was dit niet mogelijk geweest. De voortgang op de beleidsthema’s is te vinden in hoofdstuk 3 van de rapportage. Hier wordt naast bovengenoemde thema’s ook aandacht besteed aan: natuurbrandbestrijding, bovenregionale samenwerking en arbeidsveiligheid- en hygiëne. Financieel resultaat Zoals gezegd sluit VRGV in 2026 naar verwachting met een negatief resultaat van € 2.090.000.
Één van de voornaamste oorzaken is de bovengenoemde aanzienlijke stijging in het aantal grootschalige en langdurige incidenten. Deze incidenten vragen om veel en langdurige inzet van onze beroepsmedewerkers en vrijwilligers en leiden daarmee tot kosten die zich niet laten begroten. Andere oorzaken voor het verwachte negatieve resultaat liggen in de eerdergenoemde autonome kostenstijgingen. Deze zijn hoger dan de prijscompensatie die VRGV heeft ontvangen in de kadernota’s/programmabegrotingen. Dit is het gevolg van de wijze van begroten. VRGV neemt prijscompensatie op in de kadernota. De prijscompensatie wordt berekend op basis van een CBS- raming. Omdat wij de kadernota van jaar T al opleveren in jaar T-2, is deze raming van het CBS achteraf bezien niet altijd accuraat. Zeker in de afgelopen jaren, zien we dat de coronacrisis, de oorlog in Oekraïne en de situatie in Iran leiden tot onverwacht hogere inflatie, die niet in de CBS- ramingen was voorzien. VRGV voert achteraf in haar begroting geen correctie uit op basis van het werkelijke inflatiecijfer, zoals sommige andere veiligheidsregio’s wel doen. Hierdoor heeft jaar op jaar een te lage prijscompensatie de druk op de begroting kunnen vergroten. Dit is met name zichtbaar op hogere beheerkosten voor ICT-voorzieningen en licenties, beheer en onderhoud van huisvesting en hogere brandstof- en energiekosten.
We zien dat de algehele inflatie in de afgelopen jaren hoger is geweest dan de ontvangen compensatie. Dit effect wordt voor de veiligheidsregio versterkt, omdat wij een organisatie zijn die gebruikmaakt van zeer specialistisch materieel. Er worden ook enkele incidentele kosten voorzien, zoals transitiekosten die gepaard gaan met verschillende vaststellingsovereenkomsten en kosten voor inhuur van benodigde expertise voor invoering van systemen die voortkomen uit het samenwerkingsproces harmonisatie mens en systeem (functiewaardering en personeelssysteem).
Een complete uitsplitsing van de financiële voor- en nadelen per programma, inclusief verklaringen voor deze afwijkingen, is opgenomen in hoofdstuk 5 van de rapportage. Strategische duiding resultaat Het gepresenteerde resultaat betreft een prognose van het jaarresultaat 2026. Gebeurtenissen in de tweede helft van het jaar zullen dus nog leiden tot wijzigingen. De directie stelt zichzelf ten doel om de tweede helft van het jaar actief te sturen op verdere kostenbeheersing om het geprognosticeerde negatieve resultaat verder te beperken. In meerjarig perspectief maakt deze bestuursrapportage ook pijnlijk zichtbaar dat de huidige begroting onvoldoende dekking biedt voor de vastgestelde taakomvang van VRGV. Dit is al eerder bij de jaarstukken 2025 gesignaleerd en daarop is een proces in gang gezet dat moet leiden tot een passende kadernota 2028. Deze bestuursrapportage maakt duidelijk dat het moment waarop deze ontwikkeling tot negatieve financiële resultaten leidt, niet langer in de toekomst ligt en onderstreept de urgentie om het bestuurlijke gesprek te voeren over de structurele begroting. Dit gesprek zal worden gevoerd in relatie tot het proces kadernota 2028. De toenemende druk op de begroting laat zich in belangrijke mate toelichten langs de volgende lijnen: - Een bovengemiddelde prijsontwikkeling.
De kosten van energie, brandstof, huisvestingskosten en investeringen zijn zichtbaar meer gestegen dat de toegekende prijscompensaties. - Een toename en intensivering wettelijke taken en kwaliteitsnormeringen. Deze ontwikkelingen leiden tot de nodige organisatorische druk, uitdagingen op de arbeidsmarkt ten aanzien van het vinden van gekwalificeerd personeel en uiteraard financiële druk. De samenwerking tussen VRGV en VRF heeft actief bijgedragen aan het dempen van (een deel) van deze effecten. Desondanks, maakt deze bestuursrapportage zichtbaar dat ten aanzien van de financiële effecten een kantelpunt is bereikt en de begroting niet langer voldoende dekkend is. Reserves en voorzieningen In het kader van rechtmatigheidsverantwoording nemen we vanaf 2025 in de bestuursrapportage ook een voorschot op de mutaties in de reserves en voorzieningen, zodat bekende mutaties reeds vooraf geautoriseerd worden in plaats van bij de jaarstukken.
Begrotingswijziging De genoemde financiële ontwikkelingen in de bestuursrapportage verplichten ons in het kader van de begrotingsrechtmatigheid om een begrotingswijziging in te dienen. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt deze 12 weken ter zienswijze aan de gemeenteraden voorgelegd. Deze zienswijze heeft nadrukkelijk enkel betrekking op de begrotingswijziging en niet op de inhoud van de bestuursrapportage zelf. Om de begrotingswijziging in het laatste AB van dit jaar, in december, vast te kunnen stellen met inachtneming van de zienswijzetermijn, is het noodzakelijk om dit AB op 2 september te organiseren, conform proces van vorig jaar. Hierbij is zo veel als mogelijk rekening gehouden met de zomervakantie. Het ambtelijke voortraject kon niet buiten de vakantieperiode plaatsvinden, maar de bestuurlijke vaststelling is zo kort als mogelijk na het einde van de zomervakantie gepland. De begrotingswijziging ziet er als volgt uit: Om de 1e begrotingswijziging 2026 sluitend te houden, conform de wettelijk verplichte begrotingsregels, wordt een incidentele gemeentelijke bijdrage gevraagd van € 2.090.000. Deze wordt administratief verwerkt en nog niet direct verrekend met de gemeenten. De veiligheidsregio gaat zich namelijk maximaal inspannen om het geprognosticeerde tekort in 2026, en de daarmee benodigde gemeentelijke bijdrage, zo veel als mogelijk te beperken.
Het definitieve financiële
resultaat wordt bekend in de jaarstukken 2026. Dan wordt ook de definitieve gemeentelijke bijdrage over 2026 bepaald en vindt een afrekening plaats met de gemeenten. Relatie met beleid Beleidsmatig wordt in de bestuursrapportage gereflecteerd op datgeen dat in de programmabegroting 2026 is opgenomen als verwachte werkzaamheden en resultaten. Financieel gezien wordt in de bestuursrapportage een prognose gemaakt van het financieel resultaat in 2026. Dit wordt afgezet tegen de laatste bestuurlijk vastgestelde begroting (i.c. programmabegroting 2026) om zo te komen tot een resultaat en een 1e begrotingswijziging 2026. Resultaat Een Bestuursrapportage die inzicht geeft in de operationele, beleidsmatige en financiële voortgang in de eerste helft van 2026, alsmede een financiële eindejaarsprognose afgezet tegen de Programmabegroting 2026. Zodoende wordt verantwoording afgelegd over de activiteiten van de veiligheidsregio en wordt het algemeen bestuur tijdig geïnformeerd over (nieuwe) ontwikkelingen. Argumenten 1. Conform de Gemeenschappelijke Regeling het tijdig informeren van het bestuur over de voortgang in 2026. 2. Er is getracht de bestuursrapportage zo kort en bondig mogelijk weer te geven. 3.
Door naar aanleiding van deze rapportage een begrotingswijziging door te voeren voor de geconstateerde ontwikkelingen, voldoen we beter aan de wet- en regelgeving ten aanzien van de begrotingsrechtmatigheid. Kanttekeningen/ Risico’s Het gepresenteerde voorlopige resultaat voor 2026 is een prognose op basis van de informatie die momenteel bekend is. Onverwachte financiële ontwikkelingen later dit jaar, zowel voordelig als nadelig, zullen het resultaat beïnvloeden. Dit zal blijken in de Jaarstukken 2026. Consequenties Het definitieve resultaat wordt bestemd door het algemeen bestuur bij de Jaarstukken 2026. Ter informatie is hieronder weergegeven wat het effect zou zijn als het voorlopige resultaat uit deze bestuursrapportage het daadwerkelijke resultaat bij de jaarstukken blijkt te zijn. De gemeenten worden dan gevraagd om een extra bijdrage conform de verdeelsleutel in de Programmabegroting 2026.
Gemeente | Percentage bijdrage | Bedrag in euro’s Blaricum | 4,83% | 100.947 Gooise Meren | 24,54% | 512.886 Hilversum | 40,47% | 845.823 Huizen | 15,77% | 329.593 Laren | 4,79% | 100.111 Wijdemeren | 9,60% | 200.640 Totaal | 100% | 2.090.000 Vervolg (Proces en Uitvoering) Verzending Bestuursrapportage ter informatie en begrotingswijziging ter zienswijze aan gemeenteraden 3 sept 12 Weken termijn voor gemeenten om zienswijzen naar voren te brengen 26 november DB stelt de raden schriftelijk in kennis van zijn oordeel over de zienswijze alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Voorafgaand aan vaststelling in AB Vaststelling in AB 9 december Verzenden definitieve begrotingswijziging naar Provincie (toezichthouder) Na vaststelling Verzending definitieve begrotingswijziging naar raden en ambtenaren ter informatie Na vaststelling Communicatie (Extern) Zie bijlage 2.