Bijlage 2. Collegebrief bestuurlijke reactie rekenkamerrapport jeugdhulp

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de Rekenkamercommissie van Hilversum

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

DATUM

2 september 2025

ZAAKNUMMER BEHANDELD DOOR TELEFOON (035)

Jorrit Bockting 629 2698

UW KENMERK BIJLAGEN BETREFT

Bestuurlijke reactie op het nazorgonderzoek jeugdhulp door de rekenkamer Geachte heer Derks, Wij danken u voor uw nazorgonderzoek naar de jeugdhulp in Hilversum. U heeft onderzocht in hoeverre de aanbevelingen uit het Jeugdhulponderzoek van 2019 zijn opgevolgd en doorgevoerd in het gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvan. Hieronder geven wij onze bestuurlijke reactie, waarin we reflecteren op uw bevindingen en op de voorgestelde aanbevelingen. Algemene reactie We zijn er trots op dat vrijwel alle aanbevelingen uit het eerdere Rekenkameronderzoek uit 2019 zijn opgevolgd en uitgevoerd. We hebben nadrukkelijk ingezet op een verschuiving van Ziekte en Zorg naar Gezondheid en Gedrag. Onze visie voor het Sociaal Domein Wij zijn Hilversum en de uitvoering van onze Hilversumse beleidsagenda Jeugd 2024-2030 dragen daar aan bij. Daarnaast zetten we stappen in het meer integraal en breed systemisch werken door het doorontwikkelen van buurtteams, versterken van de samenwerking tussen jeugd en onderwijs en het aanscherpen van de subsidieregeling jeugd. Dit alles met als doel de kansen en mogelijkheden van jeugdigen en gezinnen te vergroten en hen te ondersteunen in hun ontwikkeling.

We hebben dit rapport gelezen met oog voor de context van het Hilversumse jeugdveld, waar – net als elders in het land – het aantal kinderen met complexe problematiek toeneemt en de krapte op de arbeidsmarkt onder jeugdprofessionals steeds sterker voelbaar is. We herkennen ons grotendeels in de conclusies uit het rapport. Alleen op conclusie twee hebben we een aanvulling, die we hieronder toelichten bij aanbeveling 2.

Aanbeveling 1: Ontwikkel en implementeer een sociale kaart Ontwikkel en implementeer een toegankelijke en actuele sociale kaart voor zowel professionals als inwoners. Zorg ervoor dat deze onder de aandacht gebracht en gehouden wordt en evalueer inhoud en gebruik van de sociale kaart periodiek. Wij onderschrijven dat een goed functionerende sociale kaart inwoners en professionals kan helpen in het vinden van passende hulp. We merken nu al dat onze tijdelijke sociale kaart jeugd voor professionals zeer wordt gewaardeerd. De digitale sociale kaart wordt momenteel sociaal domein breed ontwikkeld en we verwachten dat deze in Q3 2025 voor professionals gerealiseerd is, en in Q4 2025/Q1 2026 ook voor inwoners. Het is een terecht punt dat de kaart actief onder de aandacht moet worden gebracht. Tegelijkertijd zetten we ons in voor het structureel actualiseren, evalueren en doorontwikkelen van de sociale kaart. Aanbeveling 2: Investeer in een structurele leer- en verbetercyclus met partners Zet gezamenlijk met de (belangrijkste) samenwerkingspartners een gezamenlijke leer- en verbetercyclus op, ontwikkel een gezamenlijke wijze van monitoren en zorg voor blijvende aandacht voor mogelijke verbeteringen vanuit het perspectief van inwoners in de gesprekken tussen gemeente en partners.

Wij willen graag een aanvulling geven op conclusie 2, die aan deze aanbeveling ten grondslag ligt, omdat deze naar ons idee onvoldoende recht doet aan de huidige situatie. Op basis van de conclusie en aanbeveling zou de indruk kunnen ontstaan dat er weinig gebeurt; dat beeld herkennen wij niet. We zijn juist volop in beweging. Met deze beweging streven we ernaar de toenemende zorgvraag binnen Jeugd te verminderen en waar mogelijk te collectiveren. Dit betreft een complexe veranderopgave, waarvoor diverse acties in gang zijn gezet. We vinden het dan ook realistisch dat de effecten van deze inspanningen op dit moment nog niet volledig zichtbaar zijn. We zijn op verschillende niveaus en thema’s met samenwerkingspartners in gesprek. Van het bestuurlijk strategisch overleg tot het jeugdnetwerk waar professionals uit het voorveld elkaar spreken. Daarnaast werken we thema gericht met vele partners aan o.a. het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het programma Instroom, Doorstroom en Uitstroom (IDU). Daarnaast zijn talloze (regionale) samenwerkingspartners intensief betrokken bij zowel de inhoud als het proces, waarbij gezamenlijk wordt geleerd en continu wordt doorontwikkeld. Op basis van alle input zijn er gezamenlijke uitgangspunten en een grondhouding vastgesteld.

De samenwerking met het onderwijs heeft hoge prioriteit, dit geven we onder andere vorm door de ontwikkeling van een Regionale Educatieve Jeugd Agenda (REJA). Hierdoor willen we o.a. beter inzicht krijgen in data van scholen als het gaat om jeugdproblematiek. Daarnaast worden jeugd en onderwijs steeds meer met elkaar verbonden, o.a. door het ontwikkelen van Onderwijs jeugd arrangementen en door de versterkte bestuurlijke samenwerking met de onderwijsbestuurders. Ook zijn er talloze gesprekken met onze (subsidie)partners, bijvoorbeeld regionaal met jeugdzorgaanbieders, in Hilversum met subsidiepartners rondom monitoring van subsidies en de POH’s jeugd. Alle gesprekken worden gevoerd op basis van de mate waarin wordt bijgedragen aan afgesproken beleidsdoelstellingen. Binnen de genoemde gremia werken wij aan een gezamenlijke leer- en verbetercyclus. Tegelijkertijd waarderen wij uw suggesties en zien we aanvullende kansen op dit vlak. Zo overwegen we lokaal nauwer aan te sluiten bij de regionale accountgesprekken met zorgaanbieders. Daarnaast biedt de doorontwikkeling van de buurtteams (-9 maanden tot 100 jaar) mogelijkheden om de samenwerking met onze uitvoeringspartners te verdiepen en samen te blijven leren en verbeteren.

Ook werken we met een door de raad vastgesteld monitorinstrument, een Doelen-InspanningenNetwerk (DIN), om de samenhang tussen doelen en inspanningen te visualiseren en te volgen. Hierin staan zowel maatschappelijke indicatoren als meer uitvoerende indicatoren (prestatieindicatoren) als

hoeveel jeugdigen zijn bereikt met kinder- en jongerenwerk. De DIN laat de inspanningen sociaal domein breed zien. We lezen uw aanbeveling als een waardevolle aanmoediging. Aanbeveling 3: Versterk de nabijheid en toegankelijkheid van hulp voor inwoners Versterk de nabijheid en toegankelijkheid van hulp voor inwoners door in te zetten op betere beschikbaarheid van informatie op logische plekken voor gezinnen, op vroegsignalering door nauwe(re) samenwerking met onder meer scholen, kinderopvang en huisartsen en op een actieve(re) rol van het Sociaal Plein als ankerpunt voor gezinnen die hulp ontvangen. Wij zien, net als de Rekenkamer, kansen in het versterken van toegankelijke informatie-, advies- en hulpvoorzieningen in de wijk, zodat ondersteuning dichter bij de leefwereld van inwoners komt. Daarom werken we aan het verbeteren van onze dienstverlening en de toegankelijkheid van hulp. Een belangrijk onderdeel hiervan is de doorontwikkeling van de buurtteams, die gezinnen integraal ondersteunen en gericht inspelen op hun hulpvragen. Zij gaan ook een belangrijke rol spelen in de vroegsignalering, samen met o.a. scholen, huisartsen, jeugd-POH’s, jongerenwerkers en lokale initiatieven zoals leun- en steungezinnen. We zijn erkentelijk dat inwoners het werk van de jeugdconsulenten waarderen.

We begrijpen uw suggestie om te overwegen afspraken te maken met huisartsen, dat zodra zij een hulpvraag signaleren, standaard ook doorverwijzen naar het sociaal plein. We zien met name meerwaarde in afstemming tussen de huisarts en jeugdconsulent als het een meer complexe (gezins)vraag betreft. Wij hebben gekozen voor het positioneren van POH-jeugd bij de huisartsen in Hilversum. Hiermee beogen wij laagdrempelige en passende hulp, waardoor een verwijzing naar het Sociaal Plein lang niet altijd nodig is. De POH’s jeugd hebben nauw contact met de jeugdconsulenten en betrekken hen in dergelijke situaties regelmatig. Tot slot leveren we actief een bijdrage aan het maatschappelijke debat over normaliseren, onder meer via gesprekken met huisartsen en ouders. Dit is een complexe opgave die raakt aan fundamentele vragen over verantwoordelijkheid, grenzen van hulp, maatschappelijke normen én het belang van het kind. Aanbeveling 4: Intensiveer de begeleiding bij de overgang van 18- naar 18+ Intensiveer de begeleiding bij de overgang van 18- naar 18+ door de voorbereiding op mogelijke volwassenhulp al vanaf 16,5 jaar structureel onderdeel te maken van het ondersteuningsplan en door extra aandacht voor de groep gezinnen die nog niet in beeld is bij het Sociaal Plein. U geeft aan dat via het Sociaal Plein goede stappen zijn gezet.

Voor jongeren en gezinnen die via andere routes, zoals huisartsen of gecertificeerde instellingen, worden verwezen, geldt dit mogelijk in mindere mate. De aanbeveling richt zich met name op deze groep. Uw aanbeveling is om het voorbereiden op 18+ in ondersteuningsplannen van alle jeugdzorgaanbieders terug te laten komen. Dit is reeds onderdeel van de afspraken met jeugdzorgaanbieders. Uw suggestie om bij 16,5 jaar standaard contact op te nemen met de gemeente begrijpen wij. Tot nu toe is gekozen voor maatwerk boven standaardisatie, naar aanleiding van uw rapport gaan we onderzoeken of we ouders ook laagdrempelig en proactief kunnen informeren—vooral als doorlopende ondersteuning na het 18e levensjaar verwacht wordt. Voor jongeren die geen gebruik maken van geïndiceerde jeugdhulp biedt Versa een wekelijks inloopspreekuur voor jongeren over wat te regelen als een jongere 18 wordt. Daarnaast ontvangen alle jongeren die 18 worden een kaart met een felicitatie en praktische informatie over alle regelzaken.

Reflectie op de aanbeveling aan de raad Neem regie op informatiewensen en versterk de eigen sturingsrol Versterk de eigen regie door afspraken te maken over rapportages, het organiseren van dialoog door middel van themabijeenkomsten en werkbezoeken en vraag om beleidsalternatieven en scenario’s bij financiële en inhoudelijke afwijkingen. Het college heeft in overleg met de raad een Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN) opgesteld om de raad breed te informeren over de beoogde ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein. We vinden het belangrijk om de raad mee te nemen in relevante bewegingen in het jeugdveld, daarom zijn er in 2024 en 2025 meerdere inhoudelijke raadsinformatiesessies georganiseerd. O.a. over de beweging van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de stand van zaken van de uitvoering van de beleidsagenda jeugd. Wat betreft grip en sturing op de kosten van het jeugdhulpbeleid willen we benoemen dat de Jeugdwet een openeinderegeling betreft; gemeenten moeten de jeugdhulp inzetten en betalen die nodig is, ongeacht de in de begroting beschikbare budgetten. Dit levert in vrijwel alle gemeenten tekorten op, zo ook in Hilversum. Er zijn in 2024 verschillende maatregelen getroffen om de voorspelbaarheid en grip op de uitgaven van jeugd te vergroten. Hierover is de raad geïnformeerd in 2024 in de Collegebrief Maatregelen en voorspelbaarheid en grip uitgaven jeugd.

De maatregelen betreffen: - Frequenter monitoren van uitgaven niet-gecontracteerde zorg; - Administreren niet- gecontracteerde zorg op regionaal niveau; - Ontwikkelen van een voorspelmodel. Dankzij het voorspelmodel kan de raad nu tijdig worden geïnformeerd over eventuele verwachte tekorten. We zien de behoefte van raadsleden aan aanvullende informatie over de kosten en uitvoeringseffecten van de jeugdhulp als een waardevol aandachtspunt, daarom blijven we ons hier actief op richten. We faciliteren graag een kennissessie samen met uitvoerders en organisaties. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Wij wensen u en de gemeenteraad succes toe met de beraadslaging over het rapport. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

drs. T.J. Meester, ls.

dr. ir. G.M. van den Top

Evidence sheet iBabs digital signature Top, van den, Gerhard g.vandentop@hilversum.nl 09-04-2025 21:28 6f192b4ba8bc2d05449db823dc63c8f2b1e27ef06cc6b2c764294bfbde46df62 Meester, Thomas t.meester@hilversum.nl 09-05-2025 16:13 ed258631ff62cee10243223c722d758e65bc6fafed60ec1ac8f16a92e86805b1