Bijlage 1A Toegankelijke versie Uitvoeringsprogramma Mobiliteit
Tekst van het document
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 GROEN | INNOVATIEF | DUURZAAM | VEILIG
INHOUD LEESWIJZER
03
1. INLEIDING
04
2. DOELEN
09
3. PLANNING
14
4. MAATREGELEN
19
4.1 Realiseren van een autoluwe binnenstad en uitbreiden 30 km/u-zones
20
4.2 Verbeteren van de ontsluiting van de randwegen
24
4.3 Betere faciliteiten voor langzaam vervoer
30
4.4 Realisatie van ketenmobiliteit en OV-knooppuntenontwikkeling
39
4.5 Realisatie van deelvervoer, onder meer bij OV-knooppunten
43
4.6 Zero-emissiezones
47
4.7 De gefaseerde realisatie van drie logistieke hubs
50
4.8 Samenwerken met bedrijven en verkleinen in- en uitgaande pendel (hybride werken)
54
4.9 Parkeerbeleid inclusief normen en laadpalen
57
4.10 Invoeren van een fijnmazig vervoersnetwerk
61
4.11 De mogelijkheden van slimme mobiliteit – iVRI’s inclusief sensoren 65 5. VERVOLG 5.1 Financiën 5.2 Monitoring en evaluatie 5.3 Jaarplannen 5.4 Participatie
70 70 71 72 73
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
2
LEESWIJZER Het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 is opgebouwd uit vijf hoofdstukken. Hoofdstuk 1: Dit inleidende hoofdstuk gaat in op de totstandkoming van dit Uitvoeringsprogramma, de samenhang met andere projecten, beleid en de parallel met de Omgevingsvisie. Met kort aandacht voor de deelprojecten, de onderliggende onderzoeken en de structuur van dit programma, en het doorlopen participatieproces. Hoofdstuk 2: In dit hoofdstuk zijn de doelstellingen uit de Mobiliteitsvisie 2040 uitgewerkt. Voor elke doelstelling is daarbij een ambitie geformuleerd. Hoofdstuk 3: Dit hoofdstuk schetst de hoofdlijnen voor de planning. Daarbij is er een onderscheid tussen uitvoeringsmaatregelen die op inhoud zijn uitgewerkt en direct uitvoerbaar zijn, en procesmaatregelen waarvoor nog verder onderzoek nodig is. Hoofdstuk 4: Dit hoofdstuk bevat een toelichting op de maatregelen. Voor elke maatregel wordt ingegaan op het doel, inhoud, planning, financiën en de relatie met andere trajecten zoals de Omgevingsvisie, Programma Groen of de lopende projecten. Hoofdstuk 5: Dit hoofdstuk gaat over de praktische kant van dit programma en het vervolg: de financiering, monitoring, jaarplannen en participatie. Daarbij wordt voortgebouwd op het proces tot nu toe. Ook staat hierin beschreven wat er in de komende periode concreet gaat gebeuren om van Uitvoeringsprogramma tot realisatie te komen.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
3
1. INLEIDING
Mobiliteitsvisie In april 2021 heeft de gemeenteraad de Mobiliteitsvisie 2040 vastgesteld. Hilversum wil een leefbare, gezonde en duurzame stad zijn. In de Mobiliteitsvisie zijn daarom drie ambities bepaald voor mobiliteit, namelijk: groene, duurzame en innovatieve mobiliteit. Als aanvulling op de visie hebben het college en de raad verkeersveiligheid benoemd als vierde
pijler onder het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040. Met deze vier pijlers zet Hilversum in op een groene, duurzame, innovatieve en veilige stad waar meer ruimte komt voor wandelen, fietsen en het openbaar vervoer, en waar minder verkeersbewegingen met de auto nodig zijn. Het vergroten van de bereikbaarheid en doorstroming is daarin van groot belang.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
4
Startnotitie In de Startnotitie Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 (vastgesteld door de raad in februari 2022) is het proces geschetst tot aan oplevering van dit Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040, met elf deelprojecten en wederom een intensief participatieproces. Aanvullende kaders Bij vaststelling van de visie en in de periode daarna heeft de raad middels amendementen, moties en toezeggingen accenten toegevoegd die hij belangrijk vindt in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma. Deze zijn in het proces meegenomen. Dat geldt ook voor het coalitieakkoord en diverse beleidsdocumenten zoals Programma Groen en de visie Sociaal Domein, en projecten als het Stationsgebied en het Arenapark. Zo is er in het uitvoeringsprogramma aandacht voor de verbinding met de koele groene routes, op een betere doorstroming op de randwegen en is er het voorstel om minima-ouderen voor ‘Nixx’ met de bus kunnen te laten gaan. Ook wordt, daar waar mogelijk, aan de slag gegaan met het realiseren van meer 30 km/u-zones. Dit gebeurt op en binnen de binnenring en bij mobiliteitshubs in de buurt van onder meer OV-knooppunten. Relatie met Omgevingsvisie Dit Uitvoeringsprogramma kent een directe relatie met de Omgevingsvisie.
Relatief veel zienswijzen van de Omgevingsvisie vragen om meer ruimte voor de fiets, waarvan een groot aantal dat in verband brengt met het beperken van het autoverkeer. Er zijn ook enkele algemene oproepen om scherpere mobiliteitskeuzes te maken. Velen vragen om het normeren van de mobiliteitstransitie, bijvoorbeeld door fietsers te prioriteren boven de auto bij verkeerslichten.
Andere voorstellen zijn om naast autoparkeernormen ook fietsparkeernormen op te nemen, autoparkeren te ontmoedigen, deelauto’s te stimuleren, parkeren aan de rand van de stad aan te wijzen, de snelheid op autowegen terug te brengen naar 30 km/u, doorgaand vrachtverkeer te bemoedigen en de intercitystatus te behouden. Het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 is daarin direct ondersteunend aan het in de Omgevingsvisie geïntroduceerde STOMP principe waarbij de mens centraal staat. Het STOMP principe verdeeld mobiliteit in Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS) en Particuliere auto. De Mobiliteitsvisie is vooruitlopend op de Omgevingsvisie gestart. Tijdens de uitwerkingen zijn opbrengsten vanuit de participatie en zienswijzen intensief op elkaar afgestemd. De Omgevingsvisie beschrijft hoe Hilversum een fijne plek blijft om te wonen, te werken en te verblijven. De Mobiliteitsvisie 2040 werkt dit concreet uit voor mobiliteit. Het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 is daarmee de vertaalslag van visie naar uitvoering. In terminologie van de Omgevingsvisie is het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 een Thematische Agenda, onderdeel van de Opgave Duurzaam Hilversum.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
5
Deelprojecten Om van Mobiliteitsvisie tot Uitvoeringsprogramma te komen, zijn elf deelonderzoeken uitgevoerd (zie bijlage 3 t/m 12). Door Royal HaskoningDHV zijn acht deelonderzoeken uitgevoerd en twee aanvullende deelonderzoeken naar 30 km/u en Zero-emissiezones. De gemeente heeft zelf een deelonderzoek gedaan naar hybride werken. Voor slimme mobiliteit is gebruik gemaakt van eerder (kenteken) onderzoek.
Voor verkeersveiligheid zijn actief gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van scholen en sportparken. De onderzoeken hebben gediend als input voor de interne en externe participatierondes. De deelonderzoeken zijn de basis voor de elf deelprojecten die in dit uitvoeringsprogramma zijn uitgewerkt middels concrete maatregelen. Daarmee ontstaat de onderstaande structuur voor het Uitvoeringsprogramma:
#
DEELPROJECT
PARAGRAAF
1
Realiseren van een autoluwe binnenstad en uitbreiden 30 km/u-zones
4.1
2
Verbeteren van de ontsluiting van de randwegen en uitbreiden 60 km/u-zones provinciale wegen
4.2
3
Betere faciliteiten voor langzaam vervoer
4.3
4
Realisatie van ketenmobiliteit en OV-knooppuntenontwikkeling
4.4
5
Realisatie van deelvervoer, onder meer bij de OV-knooppunten
4.5
6
Bepalen van zero-emissiezones
4.6
7
De gefaseerde realisatie van drie logistieke hubs
4.7
8
Samenwerken met bedrijven en verkleinen in- en uitgaande pendel (hybride werken)
4.8
9
Parkeerbeleid inclusief normen
4.9
10
Invoeren van een fijnmazig vervoersnetwerk
4.10
11
De mogelijkheden van slimme mobiliteit
4.11
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
6
Participatie Voor de totstandkoming van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 zijn communicatie en participatie essentiële onderdelen geweest. De participatie bij de Mobiliteitsvisie 2040 (d.d. 22 april 2021) was succesvol en kende een grote respons door het gebruik van onder meer de wijksessies. De succesformule van het proces rondom de participatie is als zorgvuldig te betitelen. In vervolg op de aanpak bij de Mobiliteitsvisie 2040 is de in- en externe participatie voor het Uitvoeringsprogramma op dezelfde wijze voortgezet. Deze keer gericht op de verschillende deelprojecten en de onderliggende deelonderzoeken. Verschillende ideeën en suggesties die uit de participatie naar voren kwamen, zijn opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. Voorbeelden hiervan zijn het vormgeven van leef- en woonstraten, meer 30 km/u-zones en optimalisatie van bestaande wandelstraten en fietsstraten. Het participatietraject voor het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 vond plaats in de periode oktober 2022 tot en met mei 2023. In deze periode zijn meer dan 500 inwoners en 150 stakeholders gesproken, verdeeld over circa 35 interne en externe bijeenkomsten. Om zoveel mogelijk inwoners en andere stakeholders te bereiken, is flink ingezet op de bekendheid van het programma en de bijeenkomsten (zie kader 1).
De bijeenkomsten vonden daarnaast plaats op verschillende dagen, tijden en in verschillende vormen (digitaal, fysiek). Zo zijn er 20 openbare bijeenkomsten gehouden in alle wijken van Hilversum. Inwoners, vertegenwoordigers van wijk- en buurtverenigingen, lokale ondernemers en belangenorganisaties konden meedenken over eventuele maatregelen in de wijk waar zij wonen of zijn gevestigd.
Om de bijeenkomsten optimaal vorm te geven, is er voorafgaand aan de gesprekken bijvoorbeeld contact gezocht met de voorzitters van de wijken buurtbijeenkomsten of vertegenwoordigers van organisaties om de verwachtingen over de bijeenkomst te peilen. Op deze manier kon hierop worden ingespeeld tijdens de bijeenkomsten. Vervolgens kregen deelnemers tijdens de bijeenkomsten veel ruimte om hun zorgen of wensen over de mobiliteit in hun eigen wijk of omgeving onder de aandacht te brengen. Op deze manier was het mogelijk om lokale kennis maximaal te benutten. COMMUNICATIE UITVOERINGSPROGRAMMA MOBILITEIT 20240 VIA..
Website Bouwenaanhilversum.nl/mobiliteit2040 Raadhuis aan huis (gemeentepagina Gooi en Eembode, oplage 40.000): 6 artikelen Social media-kanalen gemeente Hilversum Instagram: 9 stories, bereik 6503, 69 kliks naar afsprakenpagina Facebook:10posts,bereik11508,96interacties,71kliks Twitter:6tweets,bereik4865,238interacties,55kliks LinkedIn:3posts,bereik8920,124interacties,281kliks YouTube: 1 film, 84 keer bekeken Kanalen buurt- en wijkverenigingen (via wijkregisseurs) Digitale schermen op 6 locaties in de stad: 19 nov 2022 - 01 feb 2023 Nieuwsbrief: 2 nieuwsbrieven, bereik 390 Posters en flyers: Hilversumse Meent, Zuidoost en bibliotheek
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
7
Voor stakeholders en stakeholdergroepen zijn meer dan 15 bijeenkomsten gehouden; dit zijn (vertegenwoordigers van) groepen die vaak grotere delen van de stad bestrijken dan alleen een wijk. In deze gesprekken is vooral gebruikgemaakt van de vertegenwoordigende rollen van deze stakeholders en hun deskundigheid. Denk bijvoorbeeld aan de provincie Noord-Holland, Rijkswaterstaat, NS, ProRail, Horeca Nederland, Veilig Verkeer Nederland, Arenapark, Media Park, sportparken en scholen.
Interactieve kaart Ter ondersteuning van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 is een interactieve kaart ontwikkeld. Deze kaart toont de huidige situatie op het gebied van mobiliteit in Hilversum én per wijk. Ook is het mogelijk om voor thema’s uit de Mobiliteitsvisie de huidige en verwachte toekomstige situatie in 2040 te vergelijken. Deze kaart wordt de komende jaren verder ingevuld en doorontwikkeld voor alle projecten in Hilversum.
In totaal zijn er middels de bijeenkomsten circa 730 voorgestelde ideeën, suggesties, opmerkingen en mogelijke maatregelen opgehaald waarvan een groot deel ook daadwerkelijk een plek in het Uitvoeringsprogramma heeft gekregen. Deelnemers aan de bijeenkomsten gaven aan dat zij deze aanpak erg hebben gewaardeerd. Verslagen van de sessies zijn opgenomen in bijlage 14 en 15. Ook is daarin verder toegelicht hoe het participatietraject is doorlopen en welke afwegingen zijn gemaakt bij het opstellen van het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040. Tijdens de bijeenkomsten gaven deelnemers aan graag terug te willen horen wat er met hun opbrengst is gedaan en hoe dit is verwerkt in het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040. Na afloop van de bijeenkomsten is de opbrengst uit de participatie geanalyseerd en gebruikt om de voorgestelde maatregelen in het Uitvoeringsprogramma te verrijken. Op 13 juni 2023 is in een bijeenkomst voor alle participanten teruggekoppeld welke opbrengst is meegenomen, wat daarvan input kan zijn voor de verdere uitwerking van de deelprojecten en welke opbrengst niet is meegenomen (en waarom). In totaal zijn er meer dan 200 mensen uitgenodigd voor deze bijeenkomst. In bijlage 16 zijn de reacties uit de bijeenkomsten opgenomen en is aangegeven wat hiermee is gedaan.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
8
2. DOELEN Hilversum wil bereikbaar zijn en blijven voor zijn inwoners en bezoekers. Die bereikbaarheid staat steeds vaker onder druk. Er is veel verkeer in Hilversum. Inwoners gebruiken de wegen, er is veel woon-werkverkeer, er komt winkelend publiek van buitenaf en bedrijven maken gebruik van de wegen voor goederenvervoer. De binnen- en buitenring zitten door deze drukte nu al met regelmaat aan hun maximale capaciteit. Met de toekomstige groei van de stad daarbij opgeteld, zal dit al snel leiden tot structurele overbelasting. Dit kan ook de verkeersveiligheid van langzaam verkeer – zoals voetgangers en fietsers – in gevaar brengen. Om de bereikbaarheid van Hilversum te verbeteren, heeft de raad in de Mobiliteitsvisie 2040 gekozen om in te zetten op een stad met groene, duurzame, innovatieve en veilige mobiliteit. Hilversum wil een stad met koele groene straten, kleiner en schoner vervoer en slimme technologische oplossingen, die bijdragen aan een betere doorstroming van het verkeer, en goede en veilig ingerichte wegen en faciliteiten voor alle verkeersdeelnemers. Het gebruik van deelvervoer wordt gestimuleerd, de parkeerdruk binnen de buitenring verlaagd en vrachtverkeer zo veel mogelijk geweerd en gefaciliteerd door middel van logistieke hubs.
Daarnaast wordt middels verkeerseducatie en voorlichting ingezet op een groter bewustzijn bij verkeersdeelnemers over de eigen invloed op de verkeersveiligheid. Met de combinatie van maatregelen wordt die stad met groene, duurzame, innovatieve en veilige mobiliteit werkelijkheid. De gemeente kan dit niet alleen en trekt bij de uitvoering van dit programma – net zoals met de totstandkoming – samen op met inwoners, ondernemers en andere partners in de stad. Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
9
2.1 Groen Mobiliteit en groen gaan in Hilversum hand in hand. Van oudsher werd het centrum van Hilversum ontsloten via de schaapsdriften die een directe verbinding vormden tussen het centrum en het buitengebied. Gaandeweg is de groene infrastructuur verdrongen door bebouwing en verkeersinfrastructuur en kwam groen bij herinrichting van de openbare ruimte steeds vaker op de tweede plek. Hilversum wil minder blik op de straat en meer ruimte voor spelen, wandelen en vertoeven in het groen – daar waar Hilversum om bekend staat. Om aan dit wensbeeld te voldoen, wordt de openbare ruimte daar waar mogelijk aangepakt. In het in december 2022 vastgestelde Programma Groen is onder meer de ambitie geformuleerd om een netwerk te creëren van koele groene routes. Dat zijn routes voor wandelaars en fietsers die beschaduwd zijn door bomen en het centrum op deze manier opnieuw ontsluiten naar het koele buitengebied of een koelere verblijfsplek binnen Hilversum. De uitwerking van deze doelstelling kent een nauwe samenhang met het programma Mobiliteit. Ambitie Aanpassingen in de verkeersinfrastructuur van Hilversum gaan – daar waar mogelijk – gelijk op met Programma Groen bij het realiseren van koele groene routes (zie kaart 1).
In de projecten die volgen uit het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 wordt samen met Programma Groen geïnventariseerd welke routes kansrijk zijn voor verdere vergroening. Daarbij wordt aangesloten bij de lopende beheeren onderhoudsprojecten Kaart 1: Koele groene routes
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
10
2.2 Duurzaam In de toekomst neemt de drukte in Hilversum toe. Dat betekent ook meer bewegingen van, naar en door de stad. De leefbaarheid en veiligheid van de wegen in Hilversum staan hierdoor onder druk. Het Uitvoeringsprogramma zet in op het verlagen van de rijsnelheden van het gemotoriseerd verkeer en op het terugdringen van de CO2-uitstoot binnen de gemeente conform het Klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Daar waar het op basis van onderzoek mogelijk is, gaat de snelheid op en binnen delen van de centrumring omlaag van 50 km/u naar 30 km/u. Ook onderzoekt de provincie samen met Hilversum de mogelijkheid om de snelheid op N-wegen terug te brengen van 80 km/u naar 60 km/u. Om de CO2-uitstoot in 2030 met 55% te verlagen en in 2050 klimaatneutraal te zijn, wordt langzaam verkeer gestimuleerd. Daaronder vallen voetgangers, fietsers en verschillende schonere (elektrische) vervoersmiddelen.
Ook wordt ingezet op het verbeteren van het openbaar vervoer door bij OV-knooppunten en nieuw in te richten mobiliteitshubs deelvervoer te faciliteren. Vervuilend vrachtverkeer wordt zoveel als mogelijk geweerd in de stad, bijvoorbeeld door het instellen van zero-emissiezones en het faciliteren van logistieke hubs aan de randen van de stad. Ambitie Er ontstaat een duurzame verandering in de modal split, dit is de verdeling van mobiliteit over de verschillende vervoersmiddelen. Het autogebruik neemt in aandeel af, en wandelen, fietsen en OV-gebruik nemen toe. Autoverkeer dat een alternatief heeft over de Rijkswegen wordt zoveel als mogelijk geweerd van lokale wegen door woonwijken.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
11
2.3 Innovatief Innovaties helpen om de bereikbaarheid van Hilversum te optimaliseren. Hilversum zet daarom in op het gebruik van slimme technologische oplossingen, zoals intelligente verkeerslichten. Deze iVRI’s kunnen het verkeer monitoren en regelen op basis van realtime data en informatie zoals verkeersintensiteiten of weersomstandigheden. Daarnaast helpt de geanonimiseerde informatie die hieruit ontstaat bij het beter onderbouwen van keuzes bij het faciliteren van lopen, fietsen en autogebruik, waardoor het mogelijk is hier een prioritering in aan te brengen. Door de koppeling met de innovatiecentrale van de provincie is het mogelijk om ook op de N-wegen een goede balans op te zetten om het verkeer, afhankelijk van de intensiteit, op een slimme manier af te handelen. Ambitie In 2026 is er een robuust meetsysteem opgezet dat de doorstroming van mobiliteit kan faciliteren en de effecten van infrastructurele keuzes kan monitoren. De verzamelde kennis helpt ook bij het maken van datagedreven keuzes bij de inzet van alternatief en schoner vervoer.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
12
2.4 Veilig Langzaam vervoer in de vorm van voetgangers, fietsers en mindervaliden in onder meer scootmobielen moet zich veilig kunnen bewegen door Hilversum. Door middel van voorlichting en het sluiten van convenanten met partners in de stad komt er aandacht voor preventie en bewustwording van het effect van het eigen gedrag van verkeersdeelnemers op de verkeersveiligheid. Ook wordt de aanpak van Priowegen voorgezet en daar waar nodig en mogelijk uitgebreid met ingrepen rondom scholen en sportvelden die volgen uit de gesloten convenanten. Bij herinrichtingen worden waar mogelijk ook andere verkeerssituaties verbeterd. In de aanpak van verkeersonveilige situaties hoort daarnaast de aanpak van asociaal gedrag in het verkeer. De snelheid binnen en op de centrumring gaat – daar waar dat kan – omlaag van 50 km/u naar 30 km/u. Er worden gesprekken gevoerd om ook de snelheid op de wegen buiten de bebouwde kom te verlagen van 80 km/u naar 60 km/u. Ambitie Er ontstaat een veiligere verkeersomgeving voor alle verkeersdeelnemers door de snelheidsverschillen tussen de verschillende deelnemers te verlagen en het bewustzijn over de eigen impact op de verkeersveiligheid te vergroten. Door het invoeren van meer 30 km/u-zones en inzet op gedragsverandering bij de verkeersdeelnemers zal de hoeveelheid ‘ernstige’ ongevallen dalen.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
13
3. PLANNING In dit Uitvoeringsprogramma ligt de nadruk van de maatregelen op de periode tot en met 2030. Voor de periode 2031 tot en met 2040 wordt de planning in 2030 nader uitgewerkt in een nieuw Uitvoeringsprogramma.
Legenda
DEELPROJECT: 1. REALISEREN VAN EEN AUTOLUWE BINNENSTAD EN UITBREIDEN 30 KM/U-ZONES Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 Implementatie autoluw centrum
Instellen en onderzoeken 30 km/u-zones centrumring
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
2030
NA 2030
Instellen 30 km/u-zones
DEELPROJECT: 2. VERBETEREN ONTSLUITING RANDWEGEN EN UITBREIDEN 60 KM/U-ZONES PROVINCIALE WEGEN
Optimalisatie kruispunt Dr. Den Uylplein en optische wegversmalling Johannes Geradtsweg
Maatregel met doelstelling Veiligheid
2025
Onderzoek 30 km/u-zones
Procesmaatregelen zijn met roze gemarkeerd.
Maatregel met doelstelling Innovatief
2024
Realiseren fietsroute Bussumerstraat
Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Maatregel met doelstelling Duurzaam
2023
Opstellen en invoeren autoluw centrum
Uitvoeringsmaatregelen zijn met geel gemarkeerd;
Maatregel met doelstelling Groen
Doelstelling
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Realisatie optimalisatie kruispunt Dr. J.M. den Uylplein Aanbrengen optische wegversmalling Johannes Geradtsweg
Verdiepen onderdoorVooronderzoek uitvoeren gang spoorviaduct in combinatie met afsluiting Sumatralaan-zuid met de Implementatie verdieping onderdoorgang spoorviaduct Insulindelaan Onderzoek naar aanpassing digitale informatie in navigatiesystemen Onderzoek verbeteren doorstroming Diependaalselaan Utrechtseweg Onderzoek aanpassen snelheden provinciale wegen naar 60 km/
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
14
DEELPROJECT: 3. BETERE FACILITEITEN VOOR LANGZAAM VERVOER Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Onderzoek en opleveren 4.000 extra fietsparkeerplaatsen Opstellen en uitvoeren plan van aanpak optimalisatie trottoirs in de wijk
Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen en sportparken
Opleveren veilige fietsverbinding naar sportpark Crailoo Afstemmen samenwerkingsconvenant per school/sportpark Opstellen + uitvoeren samenwerkingsconvenant per school/sportpark
Maatregelen externe projecten Realiseren schoolstraat Villa Vrolijk
Realisatie fietsenstalling Stationsgebied Creëren veilige verblijfsgebieden op drukke plekken Afwerken onveilige Priowegen en oversteken Realisatie fietsenstalling Bruisend Hart Optimaliseren overig mobiliteitsnetwerk Realisatie vijf doorfietsroutes
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
15
DEELPROJECT: 4. REALISATIE VAN KETENMOBILITEIT EN OV-KNOOPPUNTENONTWIKKELING Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Onderzoek en opstellen voorstel vier mobiliteitshubs Projectplan ketenmobiliteit opstellen met onderliggende maatregelen
DEELPROJECT: 5. REALISATIE VAN DEELVERVOER, ONDER MEER BIJ DE OV-KNOOPPUNTEN Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Extra deelauto’s in wijk Oost Stimuleren deelvervoer
Opstellen projectplan deelvervoer in wijken Uitbreiden deelvervoerplekken in heel Hilversum
Reguleren deelvervoer in de APV (m.u.v. deelauto’s) Uitbreiden deelvervoer OV-knooppunten
DEELPROJECT: 6. BEPALEN VAN ZERO-EMISSIEZONES Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
Voorbereiden en invoeren één of meerdere zero-emissiezones in het centrum en op de Gijsbrecht van Amstelstraat
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
16
DEELPROJECT: 7. DE GEFASEERDE REALISATIE VAN DRIE LOGISTIEKE HUBS Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 Onderzoeken en uitbreiding logistieke hubs
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
2028
Onderzoeken en uitbreiding Hillyhub Onderzoeken uitbreiding aantal logistieke hubs
Opstellen beleid pakketkluizen
DEELPROJECT: 8. SAMENWERKEN MET BEDRIJVEN EN VERKLEINEN IN- EN UITGAANDE PENDEL Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2029
2030
NA 2030
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027 2028 2029
2030
NA 2030
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027 2028 2029
2030
NA 2030
Mobiliteitsmanagement stimuleren door en voor bedrijven
DEELPROJECT: 9. PARKEERBELEID INCLUSIEF NORMEN Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 Uitbreiden laadpalen in de openbare ruimte Maatregelen externe projecten Opstellen van parkeerbeleid inclusief uitvoeringsplan, monitoring en nota parkeernormen Implementatie nieuw parkeerbeleid en parkeernormen
Procesmatig faciliteren van betaald / gereguleerd parkeerbeleid Faciliteiten betaald / gereguleerd parkeerbeleid aan in openbare ruimte Uitvoeren monitoring parkeerbeleid Verlagen parkeernormen
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
17
DEELPROJECT: 10. INVOEREN VAN EEN FIJNMAZIG VERVOERSNETWERK Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Implementatie voor Nixx met de bus Opleveren plan van aanpak fijnmazig vervoer
DEELPROJECT: 11. DE MOGELIJKHEDEN VAN SLIMME MOBILITEIT Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
Implementatie vaste monitoring verkeerstromen Onderzoek naar het opzetten van een geluidsnetwerk Inregelen iVRI’s (formatie) Maatregelen externe projecten
Doelstelling
Verkeersonderzoek naar verkeersstromen Vervangen VRI’s door iVRI’s Doorontwikkelen luchtkwaliteitsnetwerk
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
18
4. MAATREGELEN
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
19
4.1 REALISEREN VAN EEN AUTOLUWE BINNENSTAD EN UITBREIDEN 30 KM/U-ZONES De centrumring en het centrum zijn, mede door de hoge toegestane snelheden, onderdeel geworden van routes voor doorgaand vervoer. De drukte op deze wegen in combinatie met deze snelheden dragen niet bij aan Hilversum als leefbare en veilige stad. De binnenstad van Hilversum is al deels autoluw (zie ook bijlage 7 en 10 voor de deelonderzoeken). Door hier enkele wegen en meer 30 km/u-zones toe te voegen, is het mogelijk de binnenstad volledig autoluw te maken. Dit heeft effect op het parkeerbeleid. Daarnaast is het mogelijk om meer ‘auto te gast’-straten te realiseren. Hier hebben voetgangers en fietsers ruim baan. Deze maatregelen zorgen voor CO2-reductie terwijl de binnenstad tegelijkertijd leefbaar blijft voor bezoekers en bereikbaar voor ondernemers. Met dit project wordt ook uitvoering gegeven aan amendement ‘Sneller aan de slag met de autoluwe binnenstad’(A21-46) en Motie ‘GOW 30 Beperking geluidsoverlast verlegde centrumring’ (M22-119). Resultaat van dit deelproject: - Het invoeren van een autoluw centrum; - Instellen en onderzoeken van 30 km/u-zones op en binnen de centrumring en 60 km/u op provinciale wegen. DEELPROJECT: 1. REALISEREN VAN EEN AUTOLUWE BINNENSTAD EN UITBREIDEN 30 KM/U-ZONES Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 Implementatie autoluw centrum
Instellen en onderzoeken 30 km/u-zones centrumring
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Opstellen en invoeren autoluw centrum Realiseren fietsroute Bussumerstraat Onderzoek 30 km/u-zones Instellen 30 km/u-zones
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
20
4.1.1 IMPLEMENTATIE AUTOLUW CENTRUM Wat is het doel van de maatregel? De leefbaarheid, bereikbaarheid, verkeersveiligheid en verblijfskwaliteit van het centrum vergroten. De binnenstad krijgt voor de leefbaarheid een impuls door het gebied te vergroten en van lopen en fietsen de primaire mobiliteitsvormen in de binnenstad te maken. Dit wordt gerealiseerd door het autoluwe gebied binnen de centrumring uit te breiden. Wat wordt er gedaan? Het wensbeeld van de gemeente ziet er als volgt uit: - In het centrum rijden straks minder auto’s. Voetgangers en fietsers krijgen hierdoor meer ruimte. - Aan de rand van de stad komen logistieke hubs waar inwoners hun pakketjes en bestelde boodschappen kunnen afhalen. - Vrachtverkeer krijgt eigen logistieke hubs waar ze hun lading kunnen afleveren, waarna kleinere – en schonere – vervoersmiddelen de goederen naar de stad brengen. - Er komen deelmobiliteitshubs waar bezoekers van buiten Hilversum kunnen parkeren, waarna ze hun reis met alternatief vervoer kunnen voortzetten. - Het autoluw maken van het centrum gaat samen met het invoeren van 30 km/u-straten op en binnen delen van de centrumring en de realisatie van doorfietsroutes (zie kaart 2). Voor goederenvervoer komt in het centrum een zero-emissiezone.
Kaart 2 - Autoluwe binnenstad Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
21
Wanneer en waar wordt de maatregel uitgevoerd? Binnen de centrumring wordt de snelheid verlaagd naar 30 km/u. Het gaat dan om straten als de Groest, Herenstraat, Veerstraat en Langestraat. Tevens wordt de Herenstraat ingericht als doorfietsroute en de Bussumerstraat als fietsstraat waar de auto te gast is. Om te zorgen dat de bevoorrading van het centrum kan doorgaan, komt er een uitbreiding van de venstertijden. Dit zijn vaste tijden waarop het mogelijk is goederen te laden en lossen. Parkeergarages blijven goed toegankelijk. Het centrum blijft ook bereikbaar voor mensen die speciaal vervoer nodig hebben. Nood- en hulpdiensten houden altijd toegang tot het centrum.
DOELSTELLING : GROEN, DUURZAAM EN VEILIG Soort
Uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Exploitatie € 100.000 (over 2024 t/m 2029) Investering € 1.200.000 (2024 t/m 2027)
Financiële dekking
De exploitatiekosten worden gedekt uit de algemene middelen. Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en mogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2024 - 2025
- Autoluw maken centrumgebied - Ontwerpen, participatie autoluw centrum, binnen centrumring
2026
- Realisatie autoluw centrum, binnen centrumring - Realisatie fietsroute Bussumerstraat
Wat is de relatie met andere projecten en programma’s? Het deelproject ‘Autoluw centrum’ hangt onder meer samen met het parkeerbeleid, de zero-emissiezones en de doorfietsroute. Het realiseren van een fietsroute door de Bussumerstraat is hier onderdeel van. De bereikbaarheid van het centrum voor bevoorrading van winkels middels venstertijden en voor parkeren zijn belangrijke uitgangspunten.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
22
4.1.2 INSTELLEN EN ONDERZOEKEN 30 KM/U-ZONES CENTRUMRING Wat is het doel van de maatregel? Een veilige, gezonde en prettige leefomgeving in Hilversum door het verlagen van de maximumsnelheid. Wat wordt er gedaan? Door het verlagen van de maximumsnelheid op gekozen locaties neemt het snelheidsverschil tussen langzaam en snel verkeer af. Dit verbetert de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Daarnaast is het nodig om de weg op zo’n manier in te richten dat harder rijden dan 30 km/u niet mogelijk is. Een aandachtspunt is de bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten. Wanneer en waar wordt de maatregel uitgevoerd? Onderzocht wordt op welke 50 km/u-wegen binnen en op delen van de centrumring het mogelijk is om de maximumsnelheid te verlagen naar 30 km/u. Daar sluit de snelheidsverlaging aan op het autoluw maken van het centrum, en de aanleg van fietsstraten en doorfietsroutes. In de participatie kwam naar voren dat het op termijn ook wenselijk is om buiten de centrumring meer 30 km/u-zones in te stellen. Naar de uitbreiding van de 30 km/u-zones buiten de centrumring wordt in dit uitvoeringsprogramma geen nader onderzoek gedaan.
DOELSTELLING : DUURZAAM EN VEILIG Soort
Proces- en uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Investeringen à € 300.000 (over 2024 t/m 2026)
Financiële dekking
Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en mogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2023
Onderzoek effecten 30 km/u op delen centrumring
2024 - 2026
Invoeren 30 km/u op delen van de centrumring
Wat is de relatie met andere projecten en programma’s? Organisaties als het SWOV en de ANWB ondersteunen deze maatregel. Het Rijk en de provincie stellen verschillende subsidies beschikbaar. Is er een directe samenhang met andere maatregelen? Autoluwe binnenstad, Programma Groen, de Omgevingsvisie en de iVRI’s dragen actief bij aan deze mogelijke maatregel.
Het onderzoek in dit uitvoeringsprogramma zal zich richten op de mogelijkheid om de snelheid in straten binnen de centrumring – zoals de Groest, Herenstraat, Veerstraat en Langestraat – te verlagen naar 30 km/u. Daarnaast komt er een onderzoek naar het verlagen van de snelheid op delen van de centrumring naar 30 km/u, bijvoorbeeld van de Spoorstraat tot de Naarderstraat en de ‘s-Gravelandseweg tot het Gooilandplein. Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
23
4.2 VERBETEREN ONTSLUITING RANDWEGEN Het mobiliteitsnetwerk in Hilversum staat onder druk. Zowel op de buiten- als binnenring staat het verkeer steeds vaker en langer vast. De Diependaalselaan, Johannes Geradtsweg en Insulindelaan vormen als onderdeel van de buitenring grote knelpunten in het mobiliteitsnetwerk van Hilversum. Daarnaast geldt ook de hoge snelheid van gemotoriseerd verkeer op de provinciale wegen als zorgpunt. Bij vaststelling van de Mobiliteitsvisie 2040 is specifieke aandacht gevraagd voor het verbeteren van de verkeersstromen in Hilversum, met name op de randwegen Diependaalselaan en de Johannes Geradtsweg (zie A21/40 ‘Mobiliteitsvisie 2040’). Op basis van de afspraken uit het nieuwe coalitieakkoord is de wens uitgesproken om geen tunnels of wegen voor auto’s over/langs de hei aan te leggen. Ook is gekozen om het asfalt binnen de gemeente Hilversum of op de radialen niet verder uit te breiden. In plaats van deze maatregelen worden de volgende maatregelen uitgevoerd of onderzocht: - Optimalisatie kruispunt dr. Den Uylplein en optische wegversmalling Johannes Geradtsweg; - Verdiepen onderdoorgang spoorviaduct i.c.m.
afsluiting Sumatralaan-zuid met de Insulindelaan; - Nader onderzoek naar aanpassen digitale informatie in navigatiesystemen ten behoeve van een betere doorstroming; - Onderzoek naar afwaarderen van provinciale wegen (waaronder de N201), bijvoorbeeld door een verlaging van de 80 km/u-zone naar een 60 km/u-zone; - Onderzoek naar de mogelijkheid om fietsers van de rotonde Diependaalselaan / Utrechtseweg te halen en deze via de Pieter de Hooghlaan te laten rijden. Dit betreft de doorfietsroute tussen Utrecht en Hilversum. Uitvoering hiervan is gepland in 2027 en 2028.
Kaart 3 - 50 en 60 km/u-zones
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
24
Uit de gevoerde gesprekken met experts (in navolging op M21/53 ‘Concreet op de korte termijn’) kwam naar voren dat er niet één oplossing is voor het verbeteren van de doorstroming op de buitenring, maar een optelsom van alle voorgestelde maatregelen (zie voor het verslag bijlage 15). De oplossing voor de doorstroming heeft nauwe samenhang met de andere maatregelen die zijn opgenomen in dit Uitvoeringsprogramma en kan alleen integraal een oplossing bieden. Daarbij is het volgens de experts belangrijk om in te zetten op de combinatie van het aanpakken van knelpunten op de randwegen, faciliteren van alternatief of langzamer vervoer, inzetten op meer
hybride werken, plaatsen van iVRI’s en vormgeving van logistieke- en mobiliteitshubs aan de randen van de stad (zie het deelonderzoek in bijlage 8). Binnen deze kaders is onderzocht welke mogelijkheden er nog meer zijn om de doorstroming en de bereikbaarheid te verbeteren. Ook is het van belang om de verkeersstromen beter in beeld te brengen met behulp van kentekenonderzoeken en het robuust uitvoeren van de alternatieve vervoersmogelijkheden. Resultaat van dit deelproject: De doorstroming van het verkeer op de randwegen is verbeterd.
DEELPROJECT: 2. VERBETEREN ONTSLUITING RANDWEGEN EN UITBREIDEN 60 KM/U-ZONES PROVINCIALE WEGEN Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040 Optimalisatie kruispunt Dr. Den Uylplein en optische wegversmalling Johannes Geradtsweg
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Realisatie optimalisatie kruispunt Dr. J.M. den Uylplein Aanbrengen optische wegversmalling Johannes Geradtsweg
Verdiepen onderdoorVooronderzoek uitvoeren gang spoorviaduct in combinatie met afsluiting Sumatralaan-zuid met de Implementatie verdieping onderdoorgang spoorviaduct Insulindelaan Onderzoek naar aanpassing digitale informatie in navigatiesystemen Onderzoek verbeteren doorstroming Diependaalselaan Utrechtseweg Onderzoek aanpassen snelheden provinciale wegen naar 60 km/ Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
25
4.2.1 OPTIMALISATIE KRUISPUNT DR. DEN UYLPLEIN EN OPTISCHE WEGVERSMALLING JOHANNES GERADTSWEG Wat is het doel van de maatregel? Verbeteren van de doorstroming op het kruispunt Dr. Den Uylplein en het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Johannes Geradtsweg. Wat wordt er gedaan en waar? Door het kruispunt op het Dr. Den Uylplein aan te passen – bijvoorbeeld door het verlengen van de linksafstrook richting de Larenseweg – zal de doorstroming op dit kruispunt verbeteren. Enkele aanpassingen gaan ten koste van parkeerplaatsen en bomen. Tevens komt er op de Johannes Geradtsweg een optische wegversmalling om het verkeer langzamer te laten rijden.
DOELSTELLING : VEILIG Soort
Uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Investeringen à € 1.000.000
Financiële dekking
Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en mogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2024 - 2026
Aanpassing kruispunt dr. Den Uylplein en aanbrengen optische wegversmalling Johannes Geradtsweg
Wanneer wordt de maatregel uitgevoerd? Uitvoering in 2026. Wat moet er eerst/ook nog gebeuren? Er komt onderzoek naar de optimalisatie en een participatietraject over het ontwerp. Is er een directe samenhang met andere maatregelen? De maatregel heeft een directe samenhang met de iVRI’s en het kentekenonderzoek.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
26
4.2.2 VERDIEPEN ONDERDOORGANG SPOORVIADUCT I.C.M. AFSLUITING SUMATRALAAN-ZUID MET DE INSULINDELAAN Wat is het doel van de maatregel? Verbeteren van de doorstroming op het kruispunt Sumatralaan met de Insulindelaan. Het is mogelijk om de onderdoorgang van het spoorviaduct te verdiepen. Zo kunnen hoge vrachtwagens onder dit viaduct door rijden. Door het afsluiten van het zuidelijke deel van de Sumatralaan op het kruispunt met de Insulindelaan wordt al het verkeer dat normaal de Celebeslaan en de Sumatralaan-zuid neemt gedwongen om via de Lage Naarderweg de Joost den Draaijerrotonde en het kruispunt Insulindelaan- Johannes Geradtsweg te nemen.
DOELSTELLING : VEILIG Soort
Uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Investeringen à € 2.000.000
Financiële dekking
Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en mogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2024 - 2025
Onderzoek welke effecten het afsluiten van de Sumatralaan zuid
2027 - 2028
Verdiepen spoorviaduct en aanpassing kruispunt InsulindelaanJohannes Geradtsweg- Sumatralaan
Wat wordt er gedaan en waar? Er is onderzoek nodig naar de effecten die het afsluiten van de Sumatralaan-zuid heeft op het kruispunt Insulindelaan-Johannes Geradtsweg en de omliggende straten én wat dit doet voor de doorstroming van het kruispunt. Tevens is het nodig om inzichtelijk te maken wat de kosten zijn van het verdiepen van de onderdoorgang en de aanpassing van het kruispunt Sumatralaan/Insulindelaan. Wanneer wordt de maatregel uitgevoerd? Onderzoek vindt plaats in 2024-2025. Wat moet er eerst/ook nog gebeuren? Er komt onderzoek naar de optimalisatie en een participatietraject over het ontwerp.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
27
4.2.3 ONDERZOEK NAAR AANPASSING DIGITALE INFORMATIE IN NAVIGATIESYSTEMEN Wat is het doel van de maatregel? Terugbrengen van de omvang van het doorgaand vervoer ten gunste van bestemmingsverkeer. Wat wordt er gedaan en waar? Recentelijk zijn er gesprekken gevoerd met het Nationaal Dataportaal Wegverkeer (NDW), TomTom en Google Maps. De gesprekken zijn bedoeld om nader te onderzoeken hoe de real time informatie tot stand komt en hoe deze wordt verwerkt in de diverse navigatiesystemen van (zwaarder) vrachtverkeer.
DOELSTELLING : DUURZAAM, INNOVATIE EN VEILIG Soort
Procesmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
N.v.t.
Financiële dekking
Uit bestaande middelen.
Planning
Maatregel(en)
2023
Verslag dataonderzoeken navigatiesystemen
2024 - 2026
Op basis van de bevindingen inzetten van een plan van aanpak inclusief financiering
Aanleiding van het gesprek is de vraag waarom er binnen Hilversum veel (onnodige) verkeersbewegingen door zwaar vrachtverkeer plaatsvinden en of navigatiesystemen daar wellicht een bijdrage aan leveren. Wanneer wordt de maatregel uitgevoerd? Op korte termijn komt er een verslag met de bevindingen van deze dataonderzoeken bij de bovenstaande partijen (2023). Dan kan ook bepaald worden welke acties nodig zijn. Wat moet er eerst/ook nog gebeuren? Aangaan van een verdiepingsgesprek met bovenstaande partijen. Er dient intern onderzoek bij deze partijen te worden uitgevoerd om dieper in te gaan over hoe het proces van data- en informatieverwerking verloopt, om daarna de vervolgacties te bepalen.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
28
4.2.4 ONDERZOEK VERBETEREN DOORSTROMING DIEPENDAALSELAAN - UTRECHTSEWEG
4.2.5 ONDERZOEK AANPASSEN SNELHEDEN PROVINCIALE WEGEN NAAR 60 KM/U
DOELSTELLING : GROEN, DUURZAAM EN VEILIG
DOELSTELLING : DUURZAAM EN VEILIG
Soort
Uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Soort
Uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Exploitatie à € 100.000
Budget
Niet van toepassing
Financiële dekking
De exploitatiekosten worden gedekt uit het mobiliteitsfonds.
Financiële dekking
Uit bestaande middelen
Planning
Maatregel(en)
Planning
Maatregel(en)
2024-2026
Onderzoek naar verbeteringen doorstroming buitenring.
2024 - 2026
Onderzoeken naar verbeteringen doorstroming buitenring
Wat is het doel van de maatregel? Terugbrengen van de omvang van het doorgaand vervoer ten gunste van bestemmingsverkeer. Wat wordt er gedaan en waar? Naast eerdergenoemde maatregelen worden aanvullende mogelijkheden onderzocht om de doorstroming te verbeteren. Concreet wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om fietsers van de rotonde Diependaalselaan / Utrechtseweg te halen om zo de verkeersveiligheid en de doorstroming te verbeteren en deze via de Pieter de Hooghlaan te laten rijden. Wanneer wordt de maatregel uitgevoerd? Het onderzoek vindt plaats tussen 2024 en 2026. Naar aanleiding van dit onderzoek en de bijbehorende resultaten komt er in 2026 een voorstel in de gemeenteraad. Is er een directe samenhang met andere maatregelen? Alle doorfietsroutes doorkruisen de buitenring. Hiervoor zullen qua route en keuzes moeten worden gemaakt waarbij de doorstroming van het gemotoriseerd verkeer op de buitenring niet wordt belemmerd. Ook is hier een relatie met het regelprogramma van de iVRI’s.
Wat is het doel van de maatregel? Terugbrengen van de omvang van het doorgaand vervoer ten gunste van bestemmingsverkeer en het verminderen van verkeerslawaai afkomstig van provinciale wegen. Wat wordt er gedaan en waar? Naast eerdergenoemde maatregelen worden aanvullende mogelijkheden onderzocht om de doorstroming te verbeteren. Concreet wordt onderzocht welke provinciale wegen in snelheid kunnen worden verlaagd naar een 60 km/u-zone. De afwaardering van de N201 is hiervan een voorbeeld (zie ook kaart 3). Wanneer wordt de maatregel uitgevoerd? De gemeente gaat met de provincie in gesprek en ondersteund de provincie om de snelheid op provinciale wegen te verlagen. Naar aanleiding van dit onderzoek en de bijbehorende resultaten komt er in 2026 een terugkoppeling naar de gemeenteraad.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
29
4.3 BETERE FACILITEITEN LANGZAAM VERVOER In 2040 heeft de gemeente Hilversum een hoogwaardig en volledig netwerk voor langzaam verkeer met bijbehorende faciliteiten van hoge kwaliteit (inclusief motie Park & Bike (M21-42). De wandelroutes en het fietsnetwerk zijn sociaal veilig, goed begaanbaar en comfortabel. Ook zijn de routes en het netwerk veilig en toegankelijkheid voor (schoolgaande) kinderen en mensen met een beperking. De aanpassingen van het mobiliteitsnetwerk lopen gelijk op met de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud. Een aantal maatregelen vraagt ook om een actievere aanpak zoals het sluiten van samenwerkingsconvenanten met scholen en sportparken, het opstellen van een plan van aanpak voor de optimalisatie van trottoirs of fietsstimulering (zie ook het deelonderzoek in bijlage 6). Resultaat van dit deelproject: - Wandel- en fietsroutes die sociaal, veilig, goed begaanbaar en comfortabel zijn, ondersteund door goede faciliteiten; - Optimalisatie van het mobiliteitsnetwerk; - Samenwerkingsconvenanten met scholen gericht op gedragsverandering en waar noodzakelijk en mogelijk afgestemd op de fysieke inrichting.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
30
DEELPROJECT: 3. BETERE FACILITEITEN VOOR LANGZAAM VERVOER Maatregelen Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2040
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Doelstelling
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
NA 2030
Onderzoek en opleveren 4.000 extra fietsparkeerplaatsen Opstellen en uitvoeren plan van aanpak optimalisatie trottoirs in de wijk
Verbeteren verkeersveiligheid rondom scholen en sportparken
Opleveren veilige fietsverbinding naar sportpark Crailoo Afstemmen samenwerkingsconvenant per school/sportpark Opstellen + uitvoeren samenwerkingsconvenant per school/sportpark
Maatregelen externe projecten Realiseren schoolstraat Villa Vrolijk Realisatie fietsenstalling Stationsgebied Creëren veilige verblijfsgebieden op drukke plekken Afwerken onveilige Priowegen en oversteken Realisatie fietsenstalling Bruisend Hart Optimaliseren overig mobiliteitsnetwerk Realisatie vijf doorfietsroutes
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
31
4.3.1 ONDERZOEK EN OPLEVEREN 4.000 EXTRA FIETSPARKEERPLAATSEN Wat is het doel van de maatregel? Het (extra) stimuleren en faciliteren van fietsgebruik. Wat wordt er gedaan en waar? Fietsen is een gezond alternatief voor autorijden. Maar om fietsen aantrekkelijker te maken, is een verbetering van de fietsvoorzieningen in Hilversum nodig. Daarbij valt te denken aan gratis fietsenstallingen in het centrum die overdekt zijn, evenals op scholen en sportparken of andere plekken waar fietsen op een afgebakende locatie staan. Zo kunnen bezoekers hun fiets veilig en uit het zicht parkeren. - Er komen tot 2040 ongeveer 4.000 fietsparkeerplaatsen in Hilversum. Hiervan worden tot 2028 2.000 fietsparkeerplaatsen gerealiseerd. Dit is buiten de lopende projecten Stationsgebied en het Bruisend Hart. Relatie met andere programma’s en projecten - In het project Stationsgebied is een nieuwe ondergrondse fietsenstalling voor 5.000 fietsen opgenomen. - In het Bruisend Hart zijn er plannen om een stalling voor 2.000 fietsen te realiseren, met ook ruimte voor grotere fietsen of elektrische scooters. De stallingen zijn bedoeld voor centrumbezoekers en reizigers. Subsidie is beschikbaar via de provincie Noord-Holland en het Rijk, onder meer voor het realiseren van fietsenstallingen binnen het project herinrichting Kerkbrink en winkelgebied De Gijsbrecht.
Daarnaast is een eigen bijdrage nodig om deze fietsenstallingen te realiseren, te exploiteren en te onderhouden. Om 2.000 nieuwe (zo veel mogelijk inpandige) fietsparkeerplaatsen in Hilversum te creëren, wordt € 400.000 vrijgemaakt.
DOELSTELLING : GROEN, DUURZAAM EN VEILIG Soort
Proces- en uitvoeringmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Onderhoud en exploitatie is € 10.000 (vanaf 2026) Investeringen à € 400.000
Financiële dekking
De exploitatiekosten worden gedekt uit de algemene middelen. Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en deels subsidiemogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2024
- Onderzoek naar 2.000 inpandige fietsparkeerplaatsen
2025 - 2028
- Realiseren fietsparkeerplaatsen - Actieplan meer OV-fietsen bij station Sportpark en op het Media Park
Tevens spant de gemeente zich in om ook bij scholen en sportvelden de hoeveelheid fietsparkeerplaatsen uit te breiden. Wat moet er eerst/ook nog gebeuren? Afstemming van de te plaatsen fietsenstallingen met het bestemmingsplan en aansluiting van de uitvoering in de planning van Beheer en Onderhoud. Wat is de relatie met andere projecten en programma’s? Naast de fietsenstallingen die al ingepland zijn binnen de projecten het Stationsgebied en Bruisend Hart – die niet zijn meegenomen in deze ambitie – kan een deel mogelijk worden gerealiseerd binnen de projecten de Kerkbrink en winkelgebied De Gijsbrecht.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
32
4.3.2 OPSTELLEN EN UITVOEREN PLAN VAN AANPAK OPTIMALISATIE TROTTOIRS IN DE WIJK Wat is het doel van de maatregel? Het creëren van een woonomgeving die voor iedereen toegankelijk is. Bij het aanpakken van de trottoirs wordt aangesloten bij de richtlijnen van het CROW en de nog vast te stellen Visie Openbare ruimte (vierde kwartaal 2023) en de daarbij horende handboeken. Wat wordt er gedaan? Woonstraten krijgen voldoende brede en toegankelijke trottoirs waar de auto niet (meer) dominant is. Dat betekent trottoirs van minimaal 1,20 m. Rijweg in twee richtingen van min. 3,50 meter in verband met nood- hulpdiensten. In overleg met de bewoners komen er drempels en plateaus. Voor zover van toepassing gaan de werkzaamheden mee bij de aanpak Priowegen. In aanvulling op het reguliere beheer en onderhoud is er vanuit het Uitvoeringsprogramma specifiek aandacht voor: - Het verbeteren van wandelpaden bij verzorgingstehuizen en deze toegankelijk en inclusief maken; - Het op elkaar laten aansluiten van wandelroutes en trottoirs, en het wegnemen van obstakels om de toegankelijkheid te verbeteren. Wanneer en waar wordt de maatregel uitgevoerd? Het verbeteren van woonstraten gebeurt tijdens reguliere werkzaamheden zoals beheer en onderhoud van wegen.
Daarom worden aanpassingen afgestemd op de planning van het beheer en onderhoud.In 2025 krijgt de gemeenteraad een projectplan gepresenteerd waarin een prioritering wordt gegeven rondom het optimaliseren van woonstraten en voetpaden via een gebiedsgerichte aanpak. De radialen zijn hierbij het eerst aan de beurt, inclusief het realiseren van koele groene routes.
De werkzaamheden vinden daarna plaats tot en met 2028. Bij het aanpakken van de trottoirs wordt aangesloten bij de richtlijnen van het CROW en de nog vast te stellen Visie Openbare ruimte en de daarbij horende handboeken. Hilversum blijft immers maatwerk. In het kader van duurzaamheid is er sturing op het inzetten en het hergebruik van materialen. Wat kost de maatregel? Voor de intensivering op wandelpaden en trottoirs is in de periode 2026 t/m 2028 € 400.000 extra nodig. Overige lasten worden gedekt uit het reguliere beheer en onderhoud, en subsidie van het Rijk gericht op het verkeersveiliger maken van de infrastructuur (SPV). Relatie met andere programma’s en projecten Het inrichten van de buitenruimte heeft raakvlakken met de Visie Openbare ruimte en de daarbij behorende handboeken Openbare ruimte, bijvoorbeeld bij het bepalen van de stoepbreedte. Programma Groen inclusief de koele groene wandel- en fietsroutes is een belangrijk onderdeel, ook in dit Uitvoeringsprogramma. Samen met dit programma is er een actieve inzet op een leefbare stad en wordt er werk met werk gemaakt door (samen met beheer en onderhoud) als eerste de grotere radialen (hoofdstraten) aan te pakken. Tegelijkertijd is het nodig om deze woonstraten voor te bereiden op klimaatverandering; met minder verharding en meer ruimte voor hemelwater om in de bodem te infiltreren.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
33
Hierbij wordt aangesloten bij het Gemeentelijk Watermanagementplan en het Programma Groen. Vanuit Programma Groen worden bij het aanpakken van wandelpaden en trottoirs tevens de koele groene routes gerealiseerd. Samen met dit programma wordt actief ingezet op een leefbare stad en wordt er werk met werk gemaakt door (samen met beheer en onderhoud) als eerste de grotere radialen (hoofdstraten) aan te pakken. In de gebiedsontwikkeling Kerkbrink en Gijsbrecht is veel aandacht voor het veiliger maken van de verblijfsgebieden voor voetgangers en fietsers.
DOELSTELLING : GROEN EN VEILIG Soort
Proces- en uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Investeringen à €400.000 (2026 t/m 2028)
Financiële dekking
Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en mogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2026 - 2028
- Creëren veilige verblijfsgebieden op drukke plekken
Is er een directe samenhang met andere maatregelen? - Optimaliseren overig mobiliteitsnetwerk: Conform de meerjarenplanning van beheer en onderhoud wordt het overige mobiliteitsnetwerk aangepakt. Ook de woonstraten, het fietsnetwerk en oversteekplaatsen gaan daarin mee. - Implementeren autoluw centrum: Door te in te zetten op een autoluw centrum wordt het centrum een veiligere en prettigere verblijfplek voor langzaam vervoer. - Realisatie doorfietsroutes: In 2025 wordt voor het optimaliseren van fietspaden aangehaakt bij doorfietsroutes. Daarin ligt de prioriteit bij radialen, waarna uitbreiding naar de aangrenzende wijken volgt. - Optimaliseren mobiliteitsnetwerk: De knelpunten uit de Priowegen (meest onveilige verkeerssituaties in Hilversum, dit loopt tot 2030) worden opgepakt. - Verkeersveiligheid rondom scholen en sportparken: De maatregel draagt bij aan het optimaliseren van de verkeersveiligheid rondom scholen en sportparken. Dit sluit aan bij de Sportnotitie 2024.
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
34
4.3.3 VERBETEREN VERKEERSVEILIGHEID RONDOM SCHOLEN EN SPORTPARKEN Wat is het doel van de maatregel? Verbeteren van de verkeersveiligheid naar en rondom scholen en sportvelden, en het stimuleren van andere vormen van vervoer. Wat wordt er gedaan? Met scholen en sportparken worden afspraken gemaakt over inzet op gedragsverandering en waar nodig beperkte fysieke ingrepen. Hierbij wordt gestreefd naar het sluiten van samenwerkingsconvenanten waar deze afspraken in komen te staan. Bij het opstellen van de convenanten is maatwerk gewenst, waarbij per school en sportpark wordt onderzocht wat nodig is om de verkeersveiligheid te verbeteren. Het aangaan van samenwerkingsconvenanten is een resultaat uit het participatietraject en wordt gezien als belangrijk instrument voor scholen en sportparken om het gesprek met ouders aan te gaan. Scholen en sportparken kunnen zelf aangeven of zij een dergelijk convenant willen sluiten. Om de verkeersveiligheid bij scholen en sportterreinen te verbeteren is het cruciaal om in te zetten op gedragsverandering. In de gesprekken met directeuren, schoolbestuurders en sportparken is dit een belangrijke component geweest.
Om bewustwording over het de eigen invloed en het gedrag bij ouders en kinderen te creëren – onder meer via verkeerseducatie – en daarmee de verkeersveiligheid te vergroten, is het nodig om individuele samenwerkingsconvenanten met scholen en sportparken te sluiten. Het voorstel was om in te zetten op een gedragscampagne voor ouders en gebruik te maken van diverse aanvullende communicatiemiddelen. Dit kunnen bijvoorbeeld YouTubevideo’s zijn die elk schooljaar worden gedeeld en op de diverse websites komen te staan. Het uiteindelijk doel is dat meer ouders en kinderen – zelfstandig – met de fiets naar school of het sportpark gaan.
Indien nodig wordt bij het aangaan van een samenwerkingsconvenant bekeken of een fysieke ingreep kan bijdragen aan het bevorderen van de gedragsverandering onder de weggebruikers bij scholen en sportparken. Zo kan bij de ene locatie het invoeren van een schoolstraat helpen en bij een andere meer behoefte zijn aan een tijdelijk parkeerverbod. Alle infrastructurele aanpassingen moeten ondersteunend zijn aan de gedragsveranderende en educatieve maatregelen. Dit betekent dat actieve modaliteiten prioriteit krijgen in het ontwerp. Hiervoor komen er gesprekken met de scholen en sportverenigingen. Voor scholen die zich niet in een woonwijk (30 km/u en 15km/u) bevinden, is extra aandacht nodig voor de aansluiting van de schoolomgeving op het Hilversumse fietsnetwerk. Een uniforme schoolomgeving Er bestaan geen strikte landelijke richtlijnen voor de inrichting van een schoolomgeving. Het opstellen van een Hilversumse ontwerpwijzer is hierom wenselijk. Aspecten als kleurrijke elementen, symbolen en vormen op het wegdek, bebording en paaltjes kunnen hierin worden meegenomen. De kosten die hieraan zijn verbonden, moeten nog worden geïndexeerd. Eerst zal er ongeveer 0,5 fulltime equivalent nodig zijn om het ontwerpplan op te stellen. Wanneer en waar wordt de maatregel uitgevoerd? Vanaf 2024 wordt gewerkt aan een actieplan Verkeersveiligheid bij scholen en sportparken.
De samenwerkingsconvenanten per school en sportpark zijn hier onderdeel van. Een prioritering hiervoor komt in het actieplan. Daarbij wordt begonnen met locaties die nu prioriteit hebben, zoals sportpark Crailoo, de Dr. H. Bavinckschool, GBS De
Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 gemeente Hilversum
35
Wegwijzer en de Wilgetoren. Een deel van het probleem ligt bij het gebruik van de auto bij brengen en halen. In dat geval ligt er voor de school of sportclub een taak om ouders te stimuleren de auto te laten staan. En dus pakt de gemeente Hilversum de vragen vanuit de scholen om hen te ondersteunen actief op. Educatie rondom verkeersveiligheid loopt al. Basisscholen besteden in hun lessen aandacht aan veiligheid in het verkeer. Ook mogen zij subsidie aanvragen voor het verkeerseducatieprogramma ANWB Streetwise. En via Veilig Verkeer Nederland en Omgevingseducatie vinden er fietsexamens voor groep 7 en 8 plaats. Scholen moeten zich hier zelf voor inschrijven, maar wordt extra aangemoedigd door proactief aan het begin van het jaar contact op te nemen met scholen om zich in te schrijven.Tussen de wijk HilversumNoord en sportpark Crailoo/Spanderbosch komt een veilige en verlichte fietsverbinding, als alternatief voor de fietsroute door het bos. Bij het creëren van schoolstraten wordt aangesloten bij de handreiking van het CROW. Deze straten zijn tijdens piekuren af te sluiten door een slagboom of er kan een klaar-over staan. Extra fietsenstallingen – met ook ruimte voor bakfietsen – op schoolpleinen kunnen het aantrekkelijker maken om op de fiets naar school te komen.
Afhankelijk van de aanwezige ruimte is het mogelijk om voor verschillende invullingen te kiezen; van beugels en rekken tot volledig overdekte voorzieningen. Wat kost de maatregel? In het begin zal 0,5 fte nodig zijn voor het opstellen van de uniforme school-/sportomgeving voor Hilversum. Hierna is er voor ongeveer 5 jaar 0,5 fte nodig voor het opstellen van de convenanten met scholen en sportcomplexen. Hierna zullen de kosten van de uitvoering gelden, deze verschillen per locatie en dit zal dus maatwerk zijn.
DOELSTELLING : GROEN EN VEILIG Soort
Proces- en uitvoeringsmaatregel Uitvoeringsprogramma
Budget
Incidenteel (2024-2029) € 50.000 formatie per jaar. Exploitatie (2024-2030) € 60.000 per jaar. Investeringen à € 700.000 (2023 t/m 2029)
Financiële dekking
De incidentele exploitatiekosten worden gedekt uit de algemene middelen. Investering gedekt uit het huidige investeringsprogramma en mogelijke subsidies.
Planning
Maatregel(en)
2024 - 2029
- Onveilige oversteken bij scholen en sportparken verbeteren (convenanten)
2025
- Onderzoek veilige fietsverbinding sportpark Crailoo/ Spanderbosch - Stimuleren van eigen fietsbezit, met name voor jonge kinderen. Hiervoor actief scholen en sportverenigingen benaderen. - Onveilige oversteekplekken verbeteren (convenanten) - Onderzoek en projectplan Uitbreiding inpandige fietsparkeerplaatsen