Bijlage 1. Toelichting financiele effecten septembercirculaire
Tekst van het document
Toelichting verschillen Septembercirculaire 2026 en Meicirculaire 2026 waarbij een – een voordeel is. Bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 Volume accres historisch Bbp | -376 | -378 2 LPO accres prijs Bbp | -1.768 | -1.720 | -1.696 | -1.705 3 Voorschot ruimte onder BCF-plafond 2026 | 177 4 Hoeveelheidsverschillen / uitkeringsbasis | 390 | 580 | 500 | 343 | -36 5 Taakmutaties | -399 | -352 | -370 | -378 | -386 6 IU / DU / SU | -517 | -1.441 | -1.590 | -2.271 | -3.103 7 WOZ | -131 | -133 | -134 | -136 8 Verrekening afgesloten jaren 2024 en 2025 | 227 Totaal mutaties septembercirculaire 2026 = A | -122 | -3.112 | -3.313 | -4.512 | -5.744 Bijstelling lasten budgetten 9 Bijstand jongerennorm | 14 | 5 | 3 10 Uitvoeringskosten inburgering | 155 11 Wet op de lijkbezorging | 0 | 8 | 8 | 8 12 Wetsvoorstel Onderwijshuisvesting | 6 | 6 | 7 | 0 13 Wet Versterking regie volkshuisvesting: uitvoeringskosten | 241 | 320 | 332 | 342 | 355 14 Wet Versterking regie volkshuisvesting: integrale dienstverlening | 48 | 21 | 21 | 22 | 23 15 Landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA) | 13 16 Europese richtlijn energieprestaties van gebouwen (EPBD IV) | 6 17 Maatschappelijke opvang en OGGz (DU) | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 18 Vrouwenopvang (DU) | 237 | 224 | 3 | 3 | 3 19 Faciliteitenbesluit opvangcentra (DU) | 19 20 Impulsbudget arbeidsmarktregio's (DU) | 158 21 Spreidingswet (DU) | 67 22
Beschermd Wonen (IU) | 13 | 709 | 1.472 | 2.153 | 2.985 23 Openbare bibliotheken (DU) | 394 24 IBO problematische schulden (DU) | 111 | 111 | 111 | 111 Subtotaal = B | 974 | 1.793 | 1.960 | 2.649 | 3.489 Gevolgen septembercirculaire 2026 voor jaarrekening 2026 en B egroting 2027 = C = A + B | 852 | -1.319 | -1.353 | -1.863 | -2.255 Een – is een voordeel Algemene mutaties 1. Volume accres (historisch Bbp) In de septembercirculaire 2026 is een nieuwe raming voor het accres 2027 en verder opgenomen. Deze raming is gebaseerd op de actuele raming van de ontwikkeling van het bbp door het Centraal Planbureau (CPB; MEV 2027). Het volume accres wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. 2. Loon en Prijs Ontwikkeling (LPO) accres Het LPO accres volgt de prijsontwikkeling van het bbp van het lopende jaar. Volgens rijksbrede systematiek wordt de index in het voorjaar van het lopende jaar definitief. 3. Voorschot BCF-Plafond 2026 Gemeenten kunnen de inkoop-BTW van overheidstaken terugvragen bij het BCF. Via de septembercirculaire ontvangen we een voorschot voor 2026. Dit bedrag is € 177.000 lager dan begroot. De definitieve afrekening volgt in de meicirculaire van 2027. 4. Hoeveelheidsverschillen De hoeveelheidsverschillen in de septembercirculaire 2026 zijn in de jaren 2027 tot en met 2030 marginaal.
Deze verschillen vloeien voort uit het gedeeltelijk volgen van het rekenmodel van BZK en 1 2 de actualisatie van de aantallen in de septembercirculaire. Per saldo resulteren deze technische aanpassingen in de volgende voordelige mutaties van de algemene uitkering: € 244.000 in 2026 € 204.000 in 2027, € 263.000 in 2028, € 220.000 in 2029 en € 414.000 in 2030. 4. Ontwikkeling uitkeringsbasis Als gevolg van een landelijke stijging in aantallen bij de maatstaven (ten opzichte van de meicirculaire 2026), daalt de uitkeringsfactor voor in de periode 2026-2030 van 4 punten (2026) naar 20 punten (2030). Voor Hilversum leidt dit tot de volgende nadelige mutaties: € 634.000 (2026) € 780.000 (2027); € 762.000 (2028); € 536.000 (2029); € 378.000 (2030). 5. Taakmutaties, Taakmutaties in het gemeentefonds zijn financiële aanpassingen in de algemene uitkering van het Rijk aan gemeenten, die ontstaan door beleidswijzigingen of veranderde overheidstaken.
In de septembercirculaire 2026 zijn de volgende taakmutaties opgenomen: • Bijstand jongerennorm; • Uitvoeringskosten inburgering • Wet op de lijkbezorging • Wetsvoorstel Onderwijshuisvesting • Wet Versterking regie volkshuisvesting: uitvoeringskosten en integrale dienstverlening • Landelijke aanpak Adreskwaliteit • Europese richtlijn energieprestaties van gebouwen • BRP: Logisch Ontwerp, experiment, Bijdrage gebruik 2026, Naheffing 2025 • Handelsregister KVK 6. IU /DU/ SU In de septembercirculaire 2026 zijn dertien nieuwe decentralisatie-uitkeringen opgenomen. Daarnaast zijn in negentien bestaande DU’s wijzigingen opgenomen. Voor Hilversum gaat het om; • DU Maatschappelijke opvang en OGGz • DU Vrouwenopvang • Faciliteitenbesluit opvangcentra • Impulsbudget Arbeidsmarktregio’s • Spreidingswet • IU Beschermd Wonen • DU Openbare bibliotheken • DU IBO problematische schulden 7. WOZ-waarden In de septembercirculaire 2026 is voor Hilversum een aanpassing van de WOZ-waarden voor de jaren 2027 tot en met 2030 doorgevoerd gebaseerd op de landelijke WOZ-waarde- en areaalontwikkeling. Het effect voor Hilversum bestaat uit de volgende voordelen: € 131.000 (2027), € 133.000 (2028), € 134.000 (2029), € 136.000 (2030). 3 8. Verrekening afgesloten jaren 2024 en 2025. De jaren 2024 en 2025 zijn al afgesloten.
De verrekening van de effecten van 2024 en 2025 worden verwerkt in het jaarresultaat 2026 en geven een nadeel van € 227.000 in 2026. Het totaalbedrag genoemd op regel A van de tabel is het bedrag van de wijziging van de Algemene Uitkering in het betreffende jaar. De toename van de Algemene Uitkering voor de jaren 2026 t/m 2030 bedraagt respectievelijk € 122k € 3,122 miljoen, € 3,133 miljoen, € 4,512 miljoen en € 5,744 miljoen. Bijstelling lasten budgetten 9. Bijstand jongerennorm Met de septembercirculaire 2024 zijn er voor de aanvullende jongerennorm vanaf 2026 jaarlijks middelen overgeheveld van het gemeentefonds naar de begroting van het ministerie van SZW. Deze overheveling had, vanwege het overgangsrecht, gefaseerd plaats moeten vinden. Concreet houdt dit in dat deze aanvullende jongerennormen worden verstrekt worden via de bijzondere bijstand. Het overgangsrecht loopt tot uiterlijk 1 januari 2029. Daarom wordt en er in 2026, 2027 en in 2028 middelen teruggegeven aan het gemeentefonds. 10. Uitvoeringskosten inburgering In het bestuurlijk overleg tussen de minister voor Werk en Participatie en de VNG op 25 juni jl. is overeenstemming bereikt over een tegemoetkoming op de uitvoeringskosten inburgering. Uit het onderzoek naar de betaalbaarheid van de Wet inburgering 2021 voor gemeenten, blijkt dat gemeenten een tekort hebben op de uitvoeringskosten.
Dit tekort is grotendeels terug te voeren op grotere aantallen inburgeringsplichtigen dan vooraf geraamd. Om gemeenten hierin tegemoet te komen, stelt het ministerie van SZW middelen beschikbaar voor de jaren 2026, 2027 en 2028. De middelen zijn erop gericht om te zorgen dat gemeenten hun wettelijke taken kunnen blijven uitvoeren. In deze circulaire worden de middelen voor 2026 ter beschikking gesteld. Naar verwachting wordt in het voorjaar van 2027 de middelen voor de jaren 2027 en 2028 beschikbaar gesteld. 11. Wet op de lijkbezorging De invoering van het wetvoorstel Wet bestemming lichaam van overledenen (Wblo) is voorzien op 1 januari 2028. Er zijn twee artikelen van het wetsvoorstel Wblo aangepast en dit leidt vanaf 2028 tot aanvullende structurele kosten voor gemeenten. Het betreft de kosten die samenhangen met de schouw (artikel 7 Wblo), en de vaststelling van de identiteit van de overledene. Het gaat daarbij om een jaarlijks bijdrage vanaf 2028. 12. Wetsvoorstel Onderwijshuisvesting Het wetsvoorstel Onderwijshuisvesting gaat in op 1 januari 2027. Gemeenten worden verplicht een integraal huisvestingsplan voor onderwijshuisvesting vast te stellen, met geraamde investeringsbedragen per schoolgebouw, het onderwijshuisvestingsbeleid, en een beschrijving van elk schoolgebouw. Dit omvat een taakverzwaring, waarvoor compensatie wordt toegevoegd aan de algemene uitkering.
Hiervoor is een jaarlijkse bijdrage beschikbaar in de periode 2027 tot en met 2029. 4 13. Wet versterking regio volkshuisvesting: uitvoeringskosten Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de gemeenten. In een artikel 2 onderzoek is vastgesteld dat deze werkzaamheden financiële gevolgen hebben voor gemeenten in de vorm van incidentele en structurele uitvoeringslasten. Ter compensatie van de in het artikel 2 onderzoek geïdentificeerde incidentele uitvoeringslasten zijn in 2025 al incidentele extra middelen aan de algemene uitkering toegevoegd. In deze circulaire worden de middelen voor de jaren 2026 en verder toegevoegd. 14. Wet versterking regio volkshuisvesting: integrale dienstverlening Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de gemeenten. Naar aanleiding van de inzichten over de opgave op het gebied van wonen met zorg moeten gemeenten hun Wmo-beleidsplan bijstellen om aan te geven hoe ze in samenwerking met aanbieders zorg dragen voor integrale dienstverlening (wonen, zorg en ondersteuning).
Gemeenten moeten in hun Wmo-beleidsplan aangeven hoe de samenwerking met aanbieders zorg dragen voor integrale dienstverlening (wonen, zorg en ondersteuning) Hiervoor is in 2026 een incidentele bijdrage verleend en wordt er vanaf 2027 structurele middelen ter beschikking gesteld. 15. Landelijke aanpak adreskwaliteit Op 15 mei 2023 is de wetswijziging van de Wet basisregistratie personen (Wbrp) in werking getreden waarbij wordt voorzien in een taak voor de minister van BZK om colleges van burgemeester en wethouders te ondersteunen bij het onderzoek of een persoon als ingezetene in de BRP op een adres in de gemeente dient te worden ingeschreven en bij het onderzoek naar de juistheid van de gegevens betreffende het adres van een ingezetene in de BRP. Deze aanpak staat bekend onder de naam Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) en beoogt de adreskwaliteit in de BRP te verbeteren). Deze wetswijziging heeft tot meer werk bij gemeenten geleid. Net als in voorgaande jaren worden hiervoor in 2026 extra middelen ter beschikking gesteld. 16. Europese richtlijn energieprestaties gebouwen De Energy Performance of Buildings Directive IV (EPBD IV) is de vernieuwde Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen die zijn ingegaan op 29 mei 2026. De EPBD IV zal in 4 tranches in werking treden. Op 29 mei is tranche 1 in werking getreden.
Gemeenten ontvangen voor tranche 1 een bijdrage voor de bijkomende uitvoeringslasten, extra toezicht en handhavingskosten. Voor 2026 wordt, op basis van het Cebeon-rapport, een financiële bijdrage aan het gemeentefonds toegevoegd. Er wordt een integraal artikel 2 Financiële- verhoudingswet (Fvw) onderzoek uitgevoerd in 2026 voor de tranches 1, 2 en 3. Tranche 4 zal op een later tijdstip worden vormgegeven. IU/DU 17. Maatschappelijke opvang en OGGz(DU) De verdeling van de middelen van de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke opvang ten opzichte van de meicirculaire 2026 is voor uitkeringsjaar 2026 veranderd als gevolg van het gebruik van actuelere basisgegevens voor de maatstaven. 5 18. Vrouwenopvang (DU) De verdeling van de middelen van de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang is vanaf uitkeringsjaar 2026 veranderd als gevolg van het gebruik van actuelere basisgegevens voor de maatstaven: woonruimten, migratieachtergrond en eenouderhuishoudens en omgevingsadressendichtheid. 19. Faciliteitenbesluit opvangcentra In het faciliteitenbesluit is geregeld dat aan gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers hebben jaarlijks door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een uitkering wordt verstrekt. In 2026 worden er extra middelen beschikbaar gesteld boven op de bestaande decentralisatie- uitkering.
Dit in verband met de werkzaamheden van de gemeenten in en voor de opvangcentra. 20. Impulsbudget arbeidsmarktregio’s (DU) De arbeidsmarktregio’s ontvangen in de periode 2025-2028 een tijdelijk impulsbudget. Deze middelen maken het mogelijk om gezamenlijke dienstverlening (bijvoorbeeld op het gebied van werk, scholingsinstrumenten of -trajecten) te ontwikkelen met de partners in de arbeidsmarktregio. Hiermee kunnen kaders worden ontwikkeld voor de regionale arbeidsmarktinfrastructuur en mogelijke knelpunten in de regionale samenwerking worden opgelost. Aanvullend op de middelen die in 2025 zijn toegekend wordt er nu voor 2026 eenmalig een extra bedrag beschikbaar gesteld aan de arbeidsmarktregio’s. Dit budget is beschikbaar gesteld om de implementatie van Verbeteren Uitwisseling Matchingsgegevens (VUM) in de arbeidsmarktregio te stimuleren. 21. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het realiseren van opvangplekken. Zij ontvangen hiervoor in 2026 middelen vanuit het gemeentefonds. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Daar bovenop wordt een deel van de extra middelen verdeeld op basis van de indicatieve verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. 22. Beschermd Wonen (IU) Tot en met 2026 werden de extra middelen voor loon- en prijsontwikkelingen via de Meicirculaire toegekend.
De middelen voor volumeontwikkelingen werden via de Septembercirculaire beschikbaar gesteld. Deze bedragen werden vervolgens toegevoegd aan de algemene uitkering en tegelijkertijd beschikbaar gesteld voor beschermd wonen. Vanaf 2027 vindt de indexatie van de integratie-uitkering (IU) Beschermd wonen plaats volgens de accressystematiek van het gemeentefonds. Hierdoor worden de effecten van loon-, prijs- en volumeontwikkelingen niet langer jaarlijks afzonderlijk vastgesteld, maar direct meerjarig verwerkt. Als gevolg van deze gewijzigde systematiek wordt in één keer een meerjarige indexatiereeks zichtbaar, terwijl deze middelen voorheen stapsgewijs via opeenvolgende circulaires werden toegekend. De in de Septembercirculaire 2026 opgenomen stijging betreft daarom grotendeels een effect van de gewijzigde indexeringssystematiek en niet uitsluitend aanvullende middelen voor nieuwe beleidsontwikkelingen. Deze bedragen worden over de centrumgemeenten verdeeld naar rato van de huidige verdeling van deze uitkering. 23. Openbare bibliotheken Het doel van de uitkering is gemeenten en provincies in staat te stellen te voldoen aan de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Het college van burgemeester en 6 wethouders dan wel het bestuurscollege moet met deze zorgplicht voorzien in een aanbod van bibliotheekvoorzieningen.
Het aanbod van deze voorzieningen moet als geheel binnen redelijke afstand voor de inwoners toegankelijk zijn en ten minste één bibliotheekvoorziening in stand houden die alle vijf de wettelijke bibliotheekfuncties vervult, een fysieke collectie heeft en over een professionele personeelsbezetting beschikt. Gemeenten ontvangen hiervoor een bijdrage in 2027. 24. IBO Problematische schulden Het kabinet heeft vroegsignalering ingevoerd om problematische schulden in een zo vroeg mogelijk stadium aan te pakken. Partijen voeren verbetermaatregelen door met als doel om het bereik van de doelgroep te verdubbelen en de ongewenste uitval van de deelnemende doelgroep te halveren. Vanuit het ministerie van SZW worden er vanaf 2027 structurele middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bedoeld om vroegsignalering beter in te richten. Het totaalbedrag genoemd op regel B van de tabel is het bedrag van de wijziging van de budgetten in het betreffende jaar en vormen een nadeel. De toename van de budgetten voor de jaren 2026 t/m 2030 bedraagt respectievelijk € 0,974 miljoen € 1,793 miljoen, € 1,960 miljoen, € 2,649 miljoen en € 3,489 miljoen. Het totaalbedrag genoemd op regel C van de tabel is het saldo van de wijziging van de Algemene Uitkering en de wijziging van de budgetten in het betreffende jaar.
Zo ontstaat er een resultaat door de septembercirculaire voor de jaren 2026 t/m 2030 van respectievelijk € 0,852 miljoen nadeel, € 1,319 miljoen voordeel € 1,353 miljoen voordeel, € 1,863 miljoen voordeel en € 2,255 miljoen voordeel.