CConstaterende datHilversum
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Ruimtelijke motivering Padel Zoo Rading 117/117A d.d. 16 juli 2026, inclusief bijlagen

COMMISSIE Ruimtelijke Ordening en Projecten 26 augustus 2026, gemeente HilversumBij agendapunt: Advies buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) indoor padelcentrum Rading 117159.656 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 11 van 18

Kenmerk | Gegeven Adres | Rading 117A, 1213 RM Hilversum Bouwjaar | 1988 Gebruiksoppervlakte wonen | circa 141,6 m2 (meetcertificaat 03-10-2024, NEN 2580 meetinstructie) Inhoud | circa 684 m3 Bebouwd oppervlak | circa 90 m2 (situatietekening 10 juni 2026) Indeling | woonkamer, keuken, bijkeuken en garage op de begane grond, 4 slaapkamers en badkamer opde verdieping Energielabel | D Eigendomssituatie | onderdeel van het object Rading 117-117A, in 2024 als één paardenhouderij verkocht en door deinitiatiefnemer als geheel verworven Gebruik nieuwe situatie | bedrijfswoning ten dienste van PadelZoo, bevestigd door initiatiefnemer d.d. 10 juni 2026 Figuur E.1 Luchtfoto van de woning Rading 117A, direct grenzend aan de bestaande manege De Kamphorst. Bron, verkoopbrochure Drieklomp, 2024. 39 | KGI Groep Onafhankelijk akoestisch advies voor bouw, vastgoed en leefomgeving KGIGROEP Lucas Keizer Keizersgracht 241 1016 EA Amsterdam E lkeizer@kgigroep.nl I www.kenniscentrumgeluidsisolatie.nl T +31 (0)20808709040 Adviesgroep AVIV BV Boddenkampsingel 85 7514 AP Enschede Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum Project Datum 266897 6 juli 2026 Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum Project 266897 Datum 6 juli 2026 Auteur Versie nr. R.J.M.

Scheres 1.1 Opdrachtgever Padel & Promotie BV Sterreboslaan 17 2061 VT Bloemendaal Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding ______________________________________________________ 4 2 Risicobronnen _________________________________________________ 5 2.1 Luchthaven Hilversum ________________________________________ 5 2.2 Route gevaarlijke stoffen (Noodweg) ____________________________ 6 3 Conclusie _____________________________________________________ 7 Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum 4 1 Inleiding Men is voornemens de manege ‘De Kamphorst’ te transformeren naar een indoor padelcentrum. Voor de ontwikkeling van Padel ZOO Hilversum op het terrein van Manege ‘De Kamphorst’ wordt een bestaande hippische functie getransformeerd naar een sport - en recreatiefunctie bestaande uit indoor padelbanen met ondersteunende horeca , zie Figuur 1. Er worden geen nieuwe woningen gerealiseerd. Ook wordt geen kinderopvang, buitenschoolse opvang of vergelijkbare functie voor langdurig verblijf van kwetsbare groepen toegevoegd. Het gebruik bestaat uit tijdelijk verblijf van bezoekers ten behoeve van sport en recreatie. Conform het Bkl bijlage VI betreft dit padelcentrum een beperkt kwetsbaar gebouw. Het plangebied ligt ten noorden van Vliegveld Hilversum.

Conform de Pav-kaarten en de Atlas leefomgeving ligt de planlocatie niet binnen aandachtsgebieden van risicovolle activiteiten of ander externe veiligheidscontouren. Wel worden er gevaarlijke stoffen vervoerd over de Noodweg. In verband met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) is inzicht in de externe veiligheidsrisico’s nodig. De resultaten van het onderzoek worden in deze rapportage gepresenteerd. Figuur 1. Padel ZOO Hilversum

Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum 5 2 Risicobronnen Over de Noodweg worden gevaarlijke stoffen vervoerd. De risico’s van de luchthaven worden weergegeven door plaatsgebonden risicocontouren, zie Figuur 2 en Figuur 3. 2.1 Luchthaven Hilversum Volgens het Besluit burgerluchthavens (Bbl) en de Regeling burgerluchthavens heeft Luchthaven Hilversum plaatsgebonden risicocontouren van 10-6 per jaar (1 op de miljoen per jaar). Deze contouren zijn in Figuur 2 en Figuur 3 weergegeven. De beperkingen die voortvloeien uit de diverse contouren die vastgesteld worden in een LHB worden beschreven in het Besluit burgerluchthavens (Bbl) . Bbl art. 11 regelt de beperkingen die horen bij de vastgestelde PR 10-6 contour. Dit artikel verbiedt de nieuwbouw van woningen (kwetsbare objecten) . Verdichtende nieuwbouw in een bestaande woonwijk is wel toegestaan. Periodiek worden de ongevalskansen waarmee gerekend moet worden opnieuw vastgesteld. Na vaststelling van het vigerende LHB is per 1 juli 2023 Bijlage 2 van de Rbl geactualiseerd met de meeste recente ongevalskans per vliegtuigbeweging. De ongevalskansen zi jn fors naar boven bijgesteld, hetgeen resulteert in een substantiële toename van de PR 10-6-contour in het vigerende LHB, zie onderstaande figuren. Figuur 3. Geactualiseerde PR 10-6 contour (rood) Luchthaven Hilversum ten opzicht van plangebied (blauwe cirkel).

Uit bovenstaande figuren is niet goed af te leiden of het plangebied buiten de PR contouren is gesitueerd. Ook na actualisatie van de PR-contouren. Het kan dus zijn dat het plangebied Figuur 2. PR 10-6-contouren Vliegveld Hilversum ten opzichte van het plangebied (oranje cirkel), zoals vastgesteld in het LHB. Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum 6 voor een klein deel binnen de PR 10-6 contour valt. De nieuwe ontwikkeling wordt aangemerkt als een beperkt kwetsbaar gebouw en de bestaande bouw wordt vervangen. Daarmee is deze ontwikkeling niet verboden binnen deze contour (het bevat geen woningbouw c.q. kwetsbaar gebouw). Het plaatsgebonden risico vormt geen belemmering vormt voor het planvoornemen. 2.2 Route gevaarlijke stoffen (Noodweg) De route vanaf N417 (Hollandse Rading), rotonde Utrechtseweg en Noodweg naar de gemeente Wijdemeren is aangewezen als route gevaarlijke stoffen. Op deze wijze wordt de gemeente Wijdemeren ontsloten zonder dan vervoer van gevaarlijke stoffen door een dichtbevolkt deel van de gemeente komt. Dat betekent dat over de Noodweg aan de noordzijde van het plangebied gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Dit vervoer neemt risico’s met zich mee. Er zijn voor deze route geen aandachtsgebieden aangewezen, zoals die wel gelden voor Basisnet wegen.

De risico’s van het vervoer over niet -basisnet wegen, zoals de Noodweg zijn veel lager dan die van de Basisnetwegen. Toch dient men bewust te zijn dat er risico’s zijn en dat er ongevallen met gevaarlijke stoffen kunnen plaatsvin den op deze weg, nabij het plangebied. In overleg met de Veiligheidsregio kan worden afgesproken of er aanvullende veiligheidsmaatregelen worden getroffen. Gezien de zeer lage risico ’s kan gedacht worden aan risicocommunicatie en/of een vlucht- en schuilplan. Externe veiligheid / Padel ZOO te Hilversum 7 3 Conclusie Het planvoornemen om padelbanen met horeca te realiseren op een voormalen manege is getoetst aan de omgevingsveiligheid. In dit geval betekent dit de plaatsgebonden risico’s van de luchthaven en het vervoer van gevaarlijke stoffen over de Noodweg. Het is niet zeker of plangebied buiten de PR 10 -6 contouren van de luchthaven valt. Echter betreft het hier de ontwikkeling van een beperkt kwetsbaar gebouw, waardoor deze contouren geen belemmering voor het plan vormen. Er vindt vervoer van gevaarlijke stoffen plaats over de Noodweg, omdat deze door de gemeenteraad is aangewezen als route gevaarlijke stoffen. Er zijn geen aandachtsgebieden aangewezen en er is geen plaatsgebonden risico bepaald. Desondanks dient er wel rekening gehouden te worden met de risico’s. Dit kan door middel van communicatie en/of een vlucht- en schuilplan.

In overleg met de Veiligheidsregio kan dit worden opgepakt. RADING 117 TE HILVERSUM GEMEENTE HILVERSUM BUREAU- EN INVENTARISEREND VELDONDERZOEK, VERKENNEND BOORONDERZOEK Opdrachtgever | Projectleider | Versie 2.0 Look What I’m Holding BV | H.E. Bouter 2061 VT Bloemendaal Projectnummer | Autorisatie | Datum Synthegra Rapport S250169 | F. Stevens | 02-02-2026 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden | Doc versie 2023-01 Telefoon +31 (0)88 81 81 981, Website: www.synthegra.nl | 1 van 34 Project | : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 COLOFON Opdrachtgever | : Look What I’m Holding BV Project | : Rading 117 te Hilversum Projectnummer | : S250197 Titel | : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, Verkennend booronderzoek Datum | : 02-02-2026 Projectleider | : H.E. Bouter Auteurs | : H.E. Bouter, J. Reffeltrath Autorisatie | : F. Stevens Druk | : Synthegra B.V., Leusden Afbeeldingen | : Synthegra B.V., tenzij anders vermeld ISSN | : 1874-9771 Synthegra B.V. is gecertificeerd voor de BRL 4000 protocollen 4001 t/m 4004 (landbodems) Synthegra B.V. Plantageweg 12 3833 AZ Leusden T: +31 (0)88 81 81 981 E: www.synthegra.nl © Synthegra B.V., 2025 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 | 2 van 34 Project : Rading 117 te Hilversum.

Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 3 van 34 INHOUD ADMINISTRATIEVE GEGEVENS ...................................................................................................................................... 4 SAMENVATTING .................................................................................................................................................................. 5 1 INLEIDING ...................................................................................................................................................................... 7 1.1 ONDERZOEKSKADER .................................................................................................................................................................... 7 1.2 ONDERZOEKSDOEL EN VRAAGSTELLINGEN .............................................................................................................................. 8 1.3 LIGGING EN HUIDIGE SITUATIE PLANGEBIED ............................................................................................................................ 8 1.4 TOEKOMSTIGE SITUATIE PLANGEBIED ......................................................................................................................................

9 2 BUREAUONDERZOEK .............................................................................................................................................. 11 2.1 METHODE ................................................................................................................................................................................... 11 2.2 LANDSCHAPSGENESE................................................................................................................................................................. 11 2.3 HISTORISCHE ONTWIKKELING ................................................................................................................................................. 14 2.4 BEKENDE BODEMVERSTORING ................................................................................................................................................ 17 2.5 ARCHEOLOGISCHE WAARDEN IN EN RONDOM HET PLANGEBIED ....................................................................................... 17 2.6 GESPECIFICEERDE ARCHEOLOGISCHE VERWACHTING ......................................................................................................... 21 2.7 ADVIES .........................................................................................................................................................................................

22 3 INVENTARISEREND VELDONDERZOEK ............................................................................................................ 23 3.1 METHODE ................................................................................................................................................................................... 23 3.2 BESCHRIJVING EN INTERPRETATIE VAN DE BOORGEGEVENS .............................................................................................. 24 3.3 ARCHEOLOGISCHE INDICATOREN ............................................................................................................................................ 24 3.4 ARCHEOLOGISCHE INTERPRETATIE ........................................................................................................................................ 24 4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ..................................................................................................................... 25 4.1 INLEIDING ................................................................................................................................................................................... 25 4.2 CONCLUSIES / BEANTWOORDING ONDERZOEKSVRAGEN ....................................................................................................

25 4.3 AANBEVELINGEN ....................................................................................................................................................................... 27 BRONNEN ............................................................................................................................................................................ 28 LITERATUUR ............................................................................................................................................................................................ 28 INTERNET (GERAADPLEEGD DECEMBER2025)................................................................................................................................. 28 BIJLAGE 1: OVERZICHT RELEVANTE GEOLOGISCHE EN ARCHEOLOGISCHE TIJDVAKKEN .................... 29 OVERZICHT GEOLOGISCHE EN ARCHEOLOGISCHE TIJDVAKKEN ........................................................................ 30 BIJLAGE 2: BOORPROFIELEN ....................................................................................................................................... 32 BIJLAGE 3: AANVULLENDE BOORPROFIELEN ........................................................................................................

33 Bijlagen: Bijlage 1: Overzicht van de relevante geologische en archeologische tijdvakken Bijlage 2: Boorprofielen Bijlage 3: Aanvullende boorprofielen Afbeelding voorblad: impressie van het plangebied (foto H.E. Bouter) Project | : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 ADMINISTRATIEVE GEGEVENS Toponiem | Rading 117 Plaats | Hilversum Gemeente | Hilversum Provincie | Gelderland Projectnummer | S250197 Bevoegde overheid | Gemeente Hilversum Opdrachtgever | Look What I’m Holding BV Uitvoerende instantie | Synthegra B.V. Datum uitvoering veldwerk | 8-12-2025 Uitvoerders veldwerk | H.E.

Bouter Onderzoeksmelding (ARCHIS) | 5866072001 Datum onderzoeksmelding | 02-12-2025 Kaartblad | 31F Periode | Laat-Paleolithicum – Nieuwe tijd Oppervlakte | 12.660 m2 Perceelnummer(s) | Gemeente | Hilversum, | Sectie | H, Perceel | 3806, | 3808, | 3810, 3811, 4509 Grondgebruik | Manege, woonhuis met tuin Geologie | Laagpakket van Wierden, Formatie van Boxtel Geomorfologie | Gordeldekzandvlakte Bodem | Laarpodzolgronden Depot | Documentatie | en | eventuele | vondsten | zullen | worden aangeleverd | aan | het | Provinciaal | Depot | voor | Archeologie Noord-Holland – Huis van Hilde De onderzoekslocatie wordt omsloten door de volgende coördinaten: NoordWest: | 138551 | 467740 NoordOost: | 138615 | 467730 ZuidWest: | 138458 | 467642 ZuidOost: | 138589 | 467585 Centrum: | 138559 | 467659 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 | 4 van 34 Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 5 van 34 Samenvatting Inleiding Synthegra B.V. heeft in opdracht van Look What I’m Holding BV een archeologisch bureauonderzoek in combinatie met een verkennend booronderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Rading 117 te Hilversum. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling van het terrein.

Het betreft de sloop van de bestaande bebouwing die behoort tot de huidige manege en de realisering van een nieuw bedrijfsgebouw, parkeerterrein en bedrijfstuin. De oppervlakte van het plangebied bedraagt 12.660 m 2. De bodem zal naar verwachting tot 1 à 2 meter beneden maaiveld worden verstoord. De bodem zal waarschijnlijk tot in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan. Specifieke archeologische verwachting bureauonderzoek Op basis van bovenstaand bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het plangebied ligt in een gordeldekzandvlakte ten westen van de stuwwal van Hilversum. In de directe omgeving van het plangebied zijn weinig vondsten gedaan. Ongeveer 1,5 km ten oosten van het plangebied zijn grafheuvels aanwezig die dateren uit de periode Neolithicum -Bronstijd. Het archeologisch relevante niveau kan in onderhavig plangebied worden verwacht in de top van het dekzand met sporen van bodemvorming. Er kan sprake zijn van een podzolbodem en mogelijk een matig dik plaggendek als gevolg van landbemesting vanaf de Late Middeleeuwen. Een dergelijk dek kan een beschermende werking hebben gehad op archeologische resten. Deze kunnen dan minder sterk zijn aangetast door bijvoorbeeld ploegen of andere bodemverstoringen.

Resten kunnen dateren uit het Laat -Paleolithicum tot en met de Brons - of IJzertijd toen het plangebied raakte bedekt met veen. Latere resten kunnen dateren uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd. Aangezien aanwijzingen voor vroegere bebouwing ontbreken op basis van historische kaarten, wordt de kans op resten uit de Nieuwe tijd ingeschat als laag. Veldonderzoek Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is een verkennend booronderzoek met een boordichtheid van 6 boringen per hectare uitgevoerd. Aangezien het plangebied circa 1,2 hectare groot is, zijn verspreid over het plangebied in eerste instantie een totaal van 8 boringen gezet. Deze zijn gelijkmatig verspreid over het plangebied. Er is rekening gehouden met de aanwezigheid van paardenbakken. Op verzoek van de opdrachtgever zijn boringen aan de randen van de paardenbakken uitgevoerd. Na het uitvoeren van de oorspronkelijke boringen is geconcludeerd dat er mogelijk archeologische resten aangetroffen konden worden ter plaatse van de nieuwbouw, in het oosten van het plangebied. Om meer duidelijkheid te verkrijgen over de intactheid van de bodemopbouw, ter plaatse van de nieuwbouw, is gesloten om 3 aanvullende boringen uit te voeren . Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm.

Het opgeboorde sediment is verbrokkeld en versneden en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 5104 en bodemkundig geïnterpreteerd. Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 6 van 34 Archeologische interpretatie veldonderzoek In de diepe ondergrond is dekzand bestaande uit matig fijn zand aangetroffen. In de top van het dekzand is in twee boringen met nummers 6 en 8 een restant van een podzolbodem aangetroffen in de vorm van een AE, B- en BC- horizont. Hierboven ligt een restant van een plaggendek en een (sub)recente bodemlaag. De overige boringen wijzen op sterke (sub)recente bodemverstoring waardoor geen archeologisch niveau meer aanwezig is in de ondergrond. Op basis van het booronderzoek wordt geconcludeerd dat in het uiterst noordelijke deel rond boring 6 en het zuidoostelijke deel rond boring 8 de bodemopbouw gedeeltelijk intact is gebleven. De verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met de Brons - of IJzertijd en uit de periode Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd kan worden gehandhaafd voor deze zone. De boringen wijzen erop dat in het overige deel een potentieel vondstenniveau waarschijnlijk is verstoord.

De verwachting voor resten uit alle perioden kan voor dit deel worden bijgesteld naar laag. Aanbeveling Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag nader archeologisch onderzoek geadviseerd bij bodemingrepen dieper dan 80 cm –mv, voor een gedeelte van het plangebied met een archeologische verwachting. Geadviseerd wordt om in dat geval een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. De oppervlakte van het te onderzoeken gebied bedraagt circa 1.300 m2. Voor het overige deel van het plangebied waarvoor een lage verwachting geldt op basis van het booronderzoek, wordt vervolgonderzoek niet nodig geacht. In het geval binnen het gehele plangebied geen bodemverstoringen plaatsvinden dieper dan 80 cm –mv bij de voorgenomen ontwikkeling, wordt geadviseerd het gehele plangebied vrij te geven voor wat betreft archeologie. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Hilversum).

Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag. Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld. Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 7 van 34 1 Inleiding 1.1 Onderzoekskader Synthegra B.V. heeft in opdracht van Look What I’m Holding BV een archeologisch bureauonderzoek1 in combinatie met een verkennend booronderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Rading 117 te Hilversum . De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling van het terrein. Het betreft de sloop van de bestaande bebouwing die behoort tot de huidige manege en de realisering van een nieuw bedrijfsgebouw, parkeerterrein en bedrijfstuin.

De oppervlakte van het plangebied bedraagt 12.660 m 2. De bodem zal naar verwachting tot 1 à 2 meter beneden maaiveld worden verstoord. De bodem zal waarschijnlijk tot in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan. Door de voorgenomen graafwerkzaamheden, kunnen eventueel aanwezige archeologische waarden verloren gaan. Daarom is op basis van het bestemmingsplan, met daarin verwoord het gemeentelijk beleid , in het kader van een omgevingsvergunning voorafgaand aan de graafwerkzaamheden archeologisch onderzoek uitgevoerd. Het plangebied ligt in het bestemmingsplan Hilversum Buitengebied dat is vastgesteld door de gemeente Hilversum op de datum 30-07-2014. Voor het plangebied geldt een dubbelbestemming Waarde – Archeologie – Hoorneboegse Heide eo – Middelhoog. Hiervoor geldt, dat een rapport dient te worden overlegd waaruit blijkt dat de archeologische waarde van het terrein in voldoende mate is vastgesteld bij verstoringen die dieper reiken dan 20 centimeter beneden maaiveld en een oppervlakte van meer dan 100 m2. De bevoegde overheid, de gemeente Hilversum, heeft een specifiek archeologisch beleid vastgesteld en beschikt over een Archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart.

Voor het plangebied geldt op basis van de in 2013 geactualiseerde Archeologische beleidskaart van de gemeente Hilversum2 een middelhoge verwachting (afbeelding 1 1). Dit is hoofdzakelijk gebaseerd op de ligging in een gordeldekzandvlakte naast een hoger gelegen stuwwal. De bevoegde overheid, gemeente Hilversum, zal de resultaten van het onderzoek toetsen en een selectiebesluit nemen aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag. 1 BO, protocol 4002 2 Bron: https://open-hilversum.hub.arcgis.com Project | : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 1.2 | Onderzoeksdoel en vraagstellingen Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting aan de hand van bestaande bronnen over bekende of verwachte landschappelijke, historische en archeologische waarden. Het | doel | van | het | verkennend | booronderzoek | is | het | vervolgens | toetsen | van | het | opgestelde verwachtingsmodel door de intactheid van de bodemopbouw vast te stellen en de eventuele aanwezigheid van archeologische resten te inventariseren. De volgende onderzoeksvragen zullen worden beantwoord: 1. | Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? 2.

| Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? Indien ja (dan zijn de volgende twee subvragen van toepassing)? a. | Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de | (verwachte) archeologische waarden? b. | Wat is de vermoedelijke aard en datering van de (verwachte) archeologische resten? 3. | In | hoeverre | worden | eventueel | aanwezige | of | verwachte | archeologische | resten | bedreigd | door | de voorgenomen ontwikkeling van het gebied? 1.3 | Ligging en huidige situatie plangebied Het plangebied | beslaat | een oppervlak van | 12.660 m2 | en is gelegen aan de | Rading 117 te Hilversum (afbeelding | 1). Het plangebied is momenteel hoofdzakelijk in gebruik als manege. Deze bestaat uit open paardenbakken en twee gebouwen. In het midden van het plangebied staat een woonhuis met | een tuin. De Rading bevindt zich aan de westzijde van het plangebied. Aan de noord(west)zijde en de oostzijde bevindt zich het voormalige MOB-terrein aan de Rading 113-115. Direct ten oosten van het | plangebied bevindt zich een volkstuin-complex. Direct ten zuiden van het plangebied | bevindt zich een strook bos en een terrein van een ponyclub. Op een afstand van 80 m ten zuiden van het plangebied bevindt zich | het Vliegveld Hilversum. Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden.

Doc versie 2023-01 | 8 van 34 Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 9 van 34 Afbeelding 1.: Het plangebied in rood kader, op de meest recente luchtfoto uit 2025 (bron: www.pdok.nl). 1.4 Toekomstige situatie plangebied De huidige inrichting zal worden gewijzigd (afbeelding 2) . Het betreft de sloop van twee gebouwen die behoren tot de huidige manege, de realisering van een nieuw bedrijfsgebouw in het centraal -oostelijke deel van het plangebied en de aanleg van een parkeerterrein in het noordelijk deel van het plangebied. Het huidige woonhuis zal niet worden gesloopt. Het overige deel van het plangebied zal worden ingericht als een groene zone waar enkele bomen zullen worden geplant. Er zijn op het moment van schrijven van dit rapport nog geen bouwtekeningen beschikbaar. Er moet rekening mee worden gehouden dat de voorgenomen herinrichting van het terrein zal leiden tot een bodemverstoring van circa 1 à 2 meter onder het maaiveld.

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 10 van 34 Afbeelding 2: Toekomstige situatie binnen het plangebied, rood omkaderd. (Bron: opdrachtgever)

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 11 van 34 2 Bureauonderzoek 2.1 Methode Tijdens het bureauonderzoek is met behulp van bestaande bronnen een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld. Dit is gedaan door het raadplegen van voor de archeologie relev ante (schriftelijke) bronnen. Voor het bureauonderzoek zijn met name gegevens over bekende archeologische vindplaatsen in en rond het plangebied verzameld. Dit is aangevuld met historisch en fysisch -geografisch onderzoek, waarbij informatie over vroeger grondgebruik is verkregen door de analyse van historische kaarten en tevens gegevens over de geologie, geomorfologie en bodem zijn bestudeerd. 2.2 Landschapsgenese Voor het bepalen of, waar en uit welke periode archeologische resten kunnen worden verwacht, zijn de volgende bronnen met betrekking tot de landschapsgenese geraadpleegd: • Geomorfologische Kaart 1:50.000 (Afbeelding 3) • Bodemkaart 1:50.000 (Afbeelding 4) • Digitaal hoogtemodel, Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) (Afbeelding 5) • Relevante achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst) Geo(omorfo)logie en landschap Het plangebied bevindt zich in het Midden -Nederlandse zandgebied.

Volgens de Geomorfologische Kaart van Nederland (1:50.000) (afbeelding 3) ligt het plangebied in een op gordeldekzandvlakte aan de westzijde v an de stuwwal van Hilversum . Het dekzand is door de wind afgezet tijdens het einde van de laatste ijstijd, het Weichselien (circa 120.000 tot 10.000 jaar geleden). Volgens een reconstructie van het landschap tussen de Vecht en Eem in de Hoge Middeleeuwen, rond 1000 AD 3 was er sprake van veenontwikkeling op de gordeldekzandglooiing aan de west- en oostkant van de stuwwal van Hilversum. Dit veen is afgegraven in de Late Middeleeuwen. Naar het oosten gaat de gordeldekzandvlakte over in een gordeldekzandglooiing, een gebied met landduinen en een stuifvlakte en vervolgens de hogere stuwwal. De stuwwal bereikt ter plaatse van de Hoorneboegse Heide, circa 600 m ten oosten van het plangebied, een hoogte van 24 m NAP. De gordeldekzandvlakte waar het plangebied in is gelegen bevindt zich op circza1 tot 3 m NAP. De hoogteverschillen in en rond het plangebied zijn te zien op een uitsnede van het AHN in afbeelding 4. Het noordelijke deel van het plangebied waar zich momenteel een buitenbak voor paarden bevindt, ligt op 1,75 - 1,80 m NAP. Dit terrein lijkt ongeveer 20 à 30 cm te zijn opgehoogd gelet op het hoogteverschil met het omliggende terrein. Het centrale deel van het plangebied bevindt zich op gemiddeld 1,50 m NAP.

Het uiterst zuidelijke deel waar zich een andere buitenbak bevindt, ligt op circa 1,45 m NAP. Het AHN geeft geen aanwijzingen voor diepe ontgravingen in het plangebied. 3 Koopman en Cruysheer, 2012 Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 12 van 34 Afbeelding 3: Het plangebied, rood omkaderd, op de Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl). Afbeelding 4: Het plangebied (rood omkaderd) op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN) (Bron: www.ahn.nl).

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 13 van 34 Bodem Volgens de bodemkaart 1:50.000 (afbeelding 5) bevindt het plangebied zich in een gebied met laarpodzolgronden bestaande uit leemarm en zwak lemig fijn zand (kaartcode cHn21). Een laarpodzolgrond is een bodemtype waarbij hydromorfe kenmerken hoog in het profiel waargenomen, wat erop wijst dat ze in het verleden permanent of periodiek met water verzadigd waren. Het zijn podzolen met een 30–50 cm dikke, deels door de plaggenbemesting opgebrachte donkere bovengrond (A horizont). De B-horizont is een zogenaamde humuspodzol -B waarin de zandkorrels huidjes van ingespoelde humus hebben. Laarpodzolen komen veel voor in de Pleistocene zandgebieden van Nederland. Ze worden aangetroffen in oude ontginningen waar door eeuwenlange plaggenbemesting een matig dikke donkere A is ontstaan. Aangezien het plangebied in gebruik is als manege en deels is bebouwd , kan een (sub)recente opgebrachte en omgewerkte laag worden verwacht tot een nog onbekende diepte. Dit is ook aangegeven op de Kaart van Vergraven gronden (2012) op bodemdata.nl. Afbeelding 5: Het plangebied, rood omkaderd, op de Bodemkaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 14 van 34 2.3 Historische ontwikkeling Voor de historische ontwikkeling is divers kaart - en beeldmateriaal (Afbeelding 6 t/m 10) en relevante achtergrondliteratuur geraadpleegd (zie literatuurlijst). Op de Kadastrale Minuut 4 uit omstreeks 1832 5 is het plangebied in gebruik als bouwland. Binnen het plangebied en in de nabije omgeving was geen bebouwing aanwezig. Volgens de Topografische Militaire Kaarten (TMK) uit de periode 1850 -1864, Bonnebladen uit de periode 1865-1925 en Topografische kaarten tot de jaren tachtig van de vorige eeuw (afbeelding 6 t/m 10) is het plangebied onbebouwd gebleven 6. Omstreeks 1984 is de manege op de kaarten zichtbaar en de eerste bebouwing. Het huidige gebouw in midden van het terrein en het woonhuis zijn gerealiseerd. Het gebouw aan de westrand van het plangebied is na 2000 gebouwd. Afbeelding 6: Het plangebied op de topografische kaart uit circa 1901 (Bron: www.topotijdreis.nl). 4 Kadastrale kaart 1811-1832: minuutplan Hilversum, Noord-Holland, sectie H, blad 02 (MIN07049H02); Kadastrale Minuutplans zijn ten behoeve van de belastingheffing vervaardigde kaarten.

De opnames zijn gestart in 1811, ten tijde van Frans bestuur en gecontinueerd tot 1832 (vanaf 1815 onder Nederlands bewind. Het zijn grondbeschrijvingen van de gemeenten met hierop aangegeven de percelen, perceelnummers en gebouwen. 5 Bron: hisgis.fa.knaw.nl 6 Bron: http://www.watwaswaar.nl

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 15 van 34 Afbeelding 7: Het plangebied op de topografische kaart uit circa 1950 (Bron: www.topotijdreis.nl). Afbeelding 8: Het plangebied op de topografische kaart uit circa 1963 (Bron: www.topotijdreis.nl).

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 16 van 34 Afbeelding 9: Het plangebied op de topografische kaart uit 1984 (Bron: www.topotijdreis.nl). Afbeelding 10: Het plangebied op de topografische kaart uit 2010 (Bron: www.topotijdreis.nl).

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 17 van 34 2.4 Bekende bodemverstoring Het Bodemloket is geraadpleegd 7, Hieruit blijkt dat voor het plangebied geen gegevens bekend zijn over grondroeringen of eventuele saneringen. Verstoringen kunnen zijn opgetreden in verband met oorlogshandelingen en de nabijheid van Vliegveld Hilversum. Hier wordt op ingegaan in paragraaf 2.5 2.5 Archeologische waarden in en rondom het plangebied In deze paragraaf wordt gekeken of binnen en rond het plangebied archeologische en/of ondergrondse bouwhistorische waarden bekend zijn. Hiervoor is het Archeologisch Informatie Systeem (ARCHIS III) van de Rijksdienst voor het Cultu reel Erfgoed (RCE) geraadpleegd en in aanvulling daarop de a rcheologische beleidskaart van de gemeente Hilversum, de indicatieve Kaart Militair Erfgoed (www.ikme.nl) en achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst). Gemeentelijk beleid Voor het plangebied geldt op basis van de Archeologische beleidskaart van de gemeente Hilversum 8 een middelhoge verwachting (afbeelding 11 ). Dit is hoofdzakelijk gebaseerd op de ligging in een gordeldekzandvlakte naast een hoger gelegen stuwwal en het voorkomen van laarpodzolgronden .

De aanwezigheid van een plaggendek kan een beschermende werking hebben gehad op archeologische resten.. Afbeelding 11: Uitsnede Archeologische beleidskaart van de gemeente Hilversum (Bron: gemeente Hilversum ). 7 www.bodemloket.nl 8 Bron: https://open-hilversum.hub.arcgis.com

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 18 van 34 Monumenten, waarnemingen en onderzoeksmeldingen in (de nabijheid van) het plangebied Op een afstand van circa 1,5 km ten oosten van het plangebied aan de Holleweg, Zuiderheide en Zuiderheideweg bevinden zich twee Archeologische Rijksmonumenten met nummers 10903 en 10904. Hier zijn in totaal 10 grafheuvels aanwezig die dateren uit de periode Neolithicum-Bronstijd. Op een afstand van ca. 1,5 km ten westen van het plangebied bevindt zich het Archeologische Rijksmonument met nummer 11934. Het betreft de historische dorpskern van Nieuw-Loosdrecht. In de nabije omgeving van het plangebied zijn enkele onderzoeken uitgevoerd. Gegevens uit Archis zijn weergegeven in afbeelding 12 en tabel 1 en 2. Afbeelding 12: Overzicht van de monumenten, vondstmeldingen en onderzoeksmeldingen in de omgeving van het plangebied, (Bron:Archis3). Voor het terrein van het voormalige Mobiliteitscomplex (MOB -Terrein) aan de Rading 113 -115 heeft IDDS Archeologie een bureauonderzoek uitgevoerd (onderzoeksmelding 5431596100) en hierop volgend heeft Laagland Archeologie een verkennend booronderzoek uitgevoerd (onderzoeksmelding 5643557100)9.

In een deel van het onderzochte terrein is een gedeeltelijk intacte podzolbodem aangetroffen op een diepte van gemiddeld 50 cm –mv. Geadviseerd is een proefsleuvenonderzoek uit te voeren in het noordoostelijke en 9 Brouwer 2024.

Project | : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 uiterst zuidelijke deel van het plangebied vanwege de verwachting voor archeologische resten vanaf het Laat-Paleolithicum. Voor zover bekend is geen vervolgonderzoek uitgevoerd. Voor een terrein op een afstand van 100 m ten westen van het plangebied is of wordt een bureauonderzoek uitgevoerd door Earth Integrated Archaeology | (onderzoeksmelding | 5826382001). Hiervan is nog geen rapport beschikbaar in Archis. Tijdens een verkennend booronderzoek (onderzoeksmelding 2400778100) op een afstand van 120 m ten zuidwesten van het plangebied heeft | Hamaland Advies een sterk vergraven bodem met een AC-profiel aangetroffen. De verstoringen reiken bijna 170 cm diep wat waarschijnlijk het gevolg is van de bouw van voormalige en huidige bedrijfshallen en een uitgevoerde asbestsanering. In de nabije omgeving van het plangebied zijn een paar archeologische vindplaatsen bekend in Archis. Op een afstand van circa | 800 m ten | westen van het plangebied | bevindt zich | vindplaats met nummer 4834383100. Hier zijn houtskoolspikkels aangetroffen in de diepere ondergrond in een oude bodem (Usselo bodem), op een diepte van 90 tot 100 cm-mv. De houtskool kan een natuurlijke oorsprong hebben.

Het is echter ook mogelijk dat op dit niveau sprake zou kunnen zijn van een vindplaatsen van de Federmesser Cultuur (Laat-Paleolithicum). Het zeer beperkte vondstmateriaal biedt hier te weinig aanwijzingen voor. Op een afstand van circa 900 m ten noordwesten van het plangebied is een vindplaats uit de Nieuwe Tijd van | het | type | ‘agrarische | productie | en | voedselvoorziening’ | geregistreerd | in | Archis | met | nummer 4768077100. Op deze locatie is een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. Uit de informatie in Archis blijkt echter dat tijdens het proefsleuvenonderzoek geen vondstmateriaal is aangetroffen en de natuurlijke ondergrond tot in de C-horizont is verstoord door ontginnings- of grondverbeteringsactiviteiten. Op een afstand van | circa | 1 km ten oosten van het plangebied | bevindt zich | vindplaats met nummer 3090760100. | Het betreft twee vuursteen afslagen die mogelijk dateren uit het Midden-Paleolithicum. De vondsten zijn gedaan door een particulier. Er is verder geen informatie beschikbaar over de exacte ligging en context van de vondsten. Op | een | afstand | van | 900 | m | ten | oosten | van | het | plangebied | bevindt | zich | vindplaats | met | nummer 5134877100. | Het | betreft | enkele | scherven | die | zijn | aangetroffen | tijdens | een | booronderzoek (onderzoeksmelding 5134877100).

De scherven, grof gemagerd, handgevormd aardewerk, dateren uit de periode Neolithicum-IJzertijd. De scherven zijn aangetroffen op de flank van de stuwwal van Hilversum waar haarpodzolen voorkomen. Tabel 1: Lijst van afgebeelde archeologische onderzoeken onder zaakidentificatienummer. Zaakidentificatie | Afstand | Soort onderzoek | Bevindingen | Aanbeveling 5431596100 | 0-100 m | Bureauonderzoek | Verwachting voor archeologische | Booronderzoek resten vanaf het Laat- Paleolithicum 0-100 m | Verkennend | Gedeeltelijk intacte | Proefsleuven- 5643557100 | booronderzoek | bodemopbouw in de vorm van | onderzoek een podzolbodem, in het overige deel een AC-profiel 5826382001 | 80 m | Bureauonderzoek | Onbekend | Onbekend 2400778100 | 120 m | Bureau- en | Sterk vergraven bodem, | Vrijgave verkennend | verstoring tot ca. 170 cm -mv booronderzoek Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 | 19 van 34 Project | : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Tabel 2: Lijst van afgebeelde objecten/vondstlocaties op deze code. Zaakidentificatie | Afstand | Materiaal | Type | Datering 4768077100 | 900 m | onbekend | Agrarische productie en | Nieuwe Tijd voedselvoorziening 4834383100.

| 800 m | Houtskool | Niet te bepalen | Laat- Paleolithicum 3090760100 | 1000m | Vuursteen, afslag- | Werktuig | Midden- geretoucheerd | Paleolithicum 5134877100 | 900 m | Aardewerk | Gebruiksvoorwerp | Neolithicum- IJzertijd Militair Erfgoed De Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (www.ikme.nl) geeft aan dat het plangebied binnen het gebied van het vliegveld Hilversum valt. De Korporaal van Oudheusdenkazerne bevindt zich op een afstand van circa 500 m ten zuidoosten van het plangebied. Een kaarten m.b.t. risico’s op oorlogsresten en explosierisico’s wordt is afgebeeld in afbeelding 13. Op voormalige militaire vliegvelden uit de Tweede Wereldoorlog kunnen zeer diverse sporen worden verwacht, vaak ook buiten de huidige begrenzing van het vliegveld. Splitterboxen tekenen zich bijvoorbeeld duidelijk in het landschap af. Verder kunnen resten van gebouwstructuren, stellingen, versperringen, loopgraven, slaghandelingen en barakkenkampen worden verwacht. Verder is bekend dat in bosgebieden ten noordoosten van het vliegveld | Hilversum munitiekuilen zijn aangelegd. | Na de capitulatie werd het vliegveld door de Wehrmacht | gevorderd. Er volgde een grootschalige uitbreiding. Zo kwamen er gebouwen ten oosten van het veld (de huidige Korporaal van Oudheusdenkazerne) en in de omgeving van Zonnestraal.

Daar werd in het bos een grote hangaar gebouwd, deze was met een rolbaan verbonden met het vliegveld. Die weg liep over de plaats waar nu de buitenbaan van de manege is. In de bosgebieden ten noordoosten van het vliegveld werden z.g. munitiekuilen aangelegd. Deze lichthellende kuilen met bakstenen wanden konden ieder een bom van 1000 kg bevatten. Ze lagen o.a. naast het fietspad naar Hilversum. Aan de noordzijde van het veld werd een grote bunker gebouwd waarop afweergeschut was geplaatst. In de noord | - west hoek was een grote uitkijktoren op een bunker gebouwd (de fundamenten staan er nu nog | : (bron: www.ehhv.nl). Eerder | archeologisch | onderzoek | in | de | omgeving | heeft | nog | geen | specifieke | resten | uit | de | Tweede Wereldoorlog aan het licht gebracht. | Vooralsnog worden geen specifiek objecten verwacht maar er dient rekening te worden gehouden met bijvoorbeeld | de aanwezigheid van bunkers. Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 | 20 van 34 Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 21 van 34 Afbeelding13: Explosierisico vanwege mogelijke aanwezigheid van oorlogsresten (Bron: gemeente Hilversum ).

2.6 Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van bovenstaand bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. De essentie hiervan is weergegeven in tabel 3. Het plangebied ligt in een gordeldekzandvlakte ten westen van de stuwwal van Hilversum. In de directe omgeving van het plangebied zijn weinig vondsten gedaan. Ongeveer 1,5 km ten oosten van het plangebied zijn grafheuvels aanwezig die dateren uit de periode Neolithicum -Bronstijd. Op korte afstand van het plangebied op het MOB -terrein is een verkennend booronderzoek uitgevoerd waarbij een gedeeltelijk intacte podzolbodem is aangetroffen. Archeologische niveau Het archeologisch relevante niveau kan worden verwacht in de top van het dekzand met sporen van bodemvorming. Er kan sprake zijn van een podzolbodem en mogelijk een matig dik plaggendek als gevolg van landbemesting vanaf de Late Middeleeuwen. Een dergelijk dek kan een beschermende werking hebben gehad op archeologische resten. Deze kunnen dan minder sterk zijn aangetast door bijvoorbeeld ploegen of andere bodemverstoringen. Resten kunnen dateren uit het Laat -Paleolithicum tot en met de Brons - of IJzertijd toen het plangebied raakte bedekt met veen. Later e resten kunnen dateren uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd.

Aangezien aanwijzingen voor vroegere bebouwing ontbreken op basis van raadpleging van historische kaarten, wordt de kans op resten uit de Nieuwe tijd ingeschat als laag. Complextypen

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 22 van 34 Binnen het plangebied kunnen sporen uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Mesolithicum voorkomen die bestaan uit kampementen van jager – verzamelaars. Resten uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd kunnen bestaan uit nederzettingsresten en landbouwsporen. Aard van mogelijke vindplaatsen Vuursteenvindplaatsen bestaan voornamelijk uit strooiing van fragmenten vuursteen en ondiepe grondsporen, zoals haardkuilen. Nederzettingsresten vanaf de Bronstijd bestaan niet alleen uit vondstmateriaal, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten, afvalkuilen en sporen van graven. Deze sporen kunnen tot in de C-horizont reiken. Een nederzettingscomplex zal zich kenmerken door een vondstlaag en grondsporen. Kortstondige bewoning, grafvelden en sporen van landgebruik kunnen worden waargenomen als grondsporen en in mindere mate door de aanwezigheid van vondstmateriaal. Archeologische sporen uit de Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd kunnen worden verwacht in de vorm van sporen van landbewerking zoals greppels en mogelijk bewoning. Voor de Nieuwe tijd geldt een lage verwachting.

Ook kunnen losse vondsten worden verwacht in de vorm van houtskool, aardewerk, metaal, baksteen of natuursteen. Mogelijke verstoringen De verstoringen kunnen divers van aard zijn. Verstoringen en opgebracht pakketten kunnen worden verwacht als gevolg van het gebruik van het plangebied als manege en de aanwezige bebouwing. Daarnaast moet rekening worden gehouden met verstoringen en de aanwezigheid van oorlogsresten in verband met de nabijheid van Vliegveld Hilversum. Door deze verstoringen kan een archeologisch relevant niveau mogelijk geheel zijn verstoord. Tabel 3: Gespecificeerde archeologische verwachting.

Periode Verwachting Verwachte kenmerken vindplaats Diepteligging sporen Laat -Paleolithicum – Neolithicum Middel -hoog Bewoningssporen : tijdelijke kampementen Mobilia : vuursteen artefacten, haardkuilen In de top van het dekzand met sporen van bodemvorming op nog onbekende diepte Late Middeleeuwen Middel -hoog voor nederzettingen , sporen van agrarisch landgebruik Bewoningssporen: (semi permanente) nederzettingen, sporen van agrarisch landgebruik, percelering: cultuurlaag, rituele deposities, afvaldumps Mobilia: fragmenten keramiek, glas, metaal, natuursteen, bouwmaterialen In of boven de top van het dekzand met sporen van bodemvorming tot aan het maaiveld Nie uwe tijd Laag Vanaf het maaiveld 2.7 Advies Om de verwachting te toetsen en de intactheid van de bodem te bepalen dient er een verkennend booronderzoek uitgevoerd te worden. Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 23 van 34 3 Inventariserend Veldonderzoek 3.1 Methode Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is een verkennend booronderzoek met een boordichtheid van 6 boringen per hectare uitgevoerd.

Aangezien het plangebied circa 1,2 hectare groot is, zijn verspreid over het plangebied (afbeelding 1 4) in eerste instantie een totaal van 8 boringen gezet (rode punten op afbeelding 14) . Deze zijn gelijkmatig verspreid over het plangebied. Er is rekening gehouden met de aanwezigheid van paardenbakken. Op verzoek van de opdrachtgever zijn boringen aan de randen van de paardenbakken uitgevoerd. Na het uitvoeren van de oorspronkelijke boringen is geconcludeerd dat er mogelijk archeologische resten aangetroffen konden worden ter plaatse van de nieuwbouw, in het oosten van het plangebied. Om meer duidelijkheid te verkrijgen over de intactheid van de bodemopbouw, ter plaatse van de nieuwbouw, is gesloten om 3 aanvullende boringen uit te voeren (blauwe punten op afbeelding 14). Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. Het opgeboorde sediment is verbrokkeld en versneden en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 510410 en bodemkundig11 geïnterpreteerd. Afbeelding 14: Boorpuntenkaart geprojecteerd op de meest recente luchtfoto uit 2025 (bron: www.pdok.nl). 10 Nederlands Normalisatie-instituut 1989. 11 De Bakker en Schelling 1989.

Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 24 van 34 3.2 Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens De laagopeenvolging is aan de hand van de boorprofielen bepaald.12 In de diepe ondergrond is dekzand bestaande uit matig fijn zand aangetroffen. In de top van het dekzand is in twee boringen met nummers 6 en 8 een restant van een podzolbodem aangetroffen in de vorm van een AE, B- en BC - horizont. De top van de podzolbodem bevindt zich op 80 à 90 cm –mv. In boring 6 ligt op de podzolbodem een circa 30 cm donkerbruine laag matig fijn tot matig grof zand dat mogelijk een restant van een plaggendek kan zijn. Hierboven bevindt zich een grijs -gele laag opgebracht matig grof tot zeer grof zand. In boring 8 ligt boven de podzolbodem een circa 40 cm dikke laag donkerbruin matig fijn tot matig grof zand, vermoedelijk een restant van een plaggendek en hierboven een bruin -grijze laag matig grof zand, dat geïnterpreteerd wordt als een (sub)recente omgewerkte/opgebrachte laag. In de overige boringen is een verstoorde bodemopbouw aangetroffen. Hier is sprake van een AC -profiel. Hier komt een opgebrachte/omgewerkte bruingrijze en gele laag matig fijn tot zeer grof zand voor met een dikte van 90 tot 170 cm.

In de drie aanvullende boringen is een zeer verstoord bodemprofiel aangetroffen 13. Het profiel bestaat uit afgetopte dekzand met daarop, op een diepte van 1,5 tot 1,8 m -Mv (-0,3 tot 0,1 m +NAP), een pakket van opgebrachte grond met zandbrokken en puinfragmenten. De zandbrokken zijn vermoedelijk afkomstig van het dekzand en duidt erop dat het dekzand afgetopt is. Bovenop het pakket van opgebrachte grond, op een diepte van 0,3 tot 0,9 m (0,7 tot 1,3 m +NAP), tot aan het maaiveld is een tweede pakket van opgebrachte grond aangetroffen. 3.3 Archeologische indicatoren Ondanks dat het niet het doel is bij een verkennend booronderzoek om archeologische resten op te sporen zijn de boringen toch geïnspecteerd op de aanwezigheid van eventuele archeologische resten. Bij de controle van het opgeboorde bodemmateriaal zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats. 3.4 Archeologische interpretatie De bodemopbouw is relatief intact gebleven ter plaatse van boringen 6 en 8. Het archeologische niveau is de top van een podzolbodem in dekzand, bevindt zich op een diepte van 80 à 90 cm –mv. De overige boringen wijzen op sterke (sub)recente bodemverstoring waardoor geen archeologisch niveau meer aanwezig is in de ondergrond. De aanwezigheid van zandbrokken in het opgebrachte pakket duidt erop dat het dekzand afgetopt is.

Door het aftoppen van het dekzand zijn de mogelijke archeologische resten in de top van het dekzand hierdoor verstoord. 12 bijlage 2 13 Bijlage 3 Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 25 van 34 4 Conclusies en aanbevelingen 4.1 Inleiding Het doel van het archeologisch bureauonderzoek was het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Het plangebied ligt in een gordeldekzandvlakte ten westen van de stuwwal van Hilversum. In de directe omgeving van het plangebied zijn weinig vondsten gedaan die specifieke aanwijzingen geven voor de aard van mogelijke vindplaatsen in het plangebied . Ongeveer 1,5 km ten oosten van het plangebied zijn grafheuvels aanwezig die dateren uit de periode Neolithicum -Bronstijd. Deels grenzend aan het plangebied is ten noordoosten, noorden en oosten van het plangebied een eerder booronderzoek uitgevoerd op het MOB-terrein. Hierbij is een deels intacte bodem aangetroffen. Archeologische indicatoren zijn hierbij niet aangetroffen. Aangezien het onderhavige plangebied in een zone ligt waar laarpodzolen voorkomen, kan het arch eologisch relevante niveau worden verwacht in de top van het dekzand met sporen van bodemvorming.

Er kan sprake zijn van een podzolbodem en mogelijk een matig dik plaggendek als gevolg van landbemesting vanaf de Late Middeleeuwen. Een dergelijk dek kan een beschermende werking hebben gehad op archeologische resten. Deze resten kunnen daardoor minder sterk zijn aangetast door bijvoorbeeld ploegen of andere bodemverstoringen. Resten kunnen dateren uit het Laat -Paleolithicum tot en met de Brons - of IJzertijd toen het plangebied raakte bedekt met veen. Latere resten kunnen dateren uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd. Aangezien aanwijzingen voor vroegere bebouwing ontbreken op basis van raadpleging van historische kaarten, wordt de kans op resten uit de Nieuwe tijd ingeschat als laag. Een potentieel archeologisch niveau kan worden verwacht als de bodemopbouw (grotendeels) intact is gebleven. Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen van de archeologische verwachting door middel van het bepalen van de intactheid van de bodem. 4.2 Conclusies / beantwoording onderzoeksvragen In dit deel worden de onderzoeksvragen uit de inleiding beantwoord. 1. Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact? In de ondergrond is dekzand bestaande uit matig fijn zand aangetroffen. In de top van het dekzand is in twee boringen met nummers 6 en 8 een restant van een podzolbodem aangetroffen in de vorm van een AE, B - en BC - horizont.

De top van de podzolbodem bevindt zich op 80 à 90 cm –mv. In boring 6 ligt boven de podzolbodem een circa 30 cm donkerbruine laag matig fijn tot matig grof zand dat mogelijk een restant van een plaggendek kan zijn. Hierboven bevindt zich een grijs -gele laag opgebracht grof zand. In boring 8 ligt boven de podzolbodem een circa 40 cm dikke laag donkerbruin zand, vermoedelijk een restant van een plaggendek en hierboven een bruin -grijze laag matig grof zand, dat geïnterpreteerd wordt als een (sub)recente omgewerkte/opgebrachte laag. In de overige boringen is een verstoorde bodemopbouw aangetroffen. Hier is sprake van een AC -profiel. Er komt een opgebrachte/omgewerkte bruingrijze en gele laag matig fijn tot zeer grof zand voor met een dikte van 90 tot 170 cm. Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden. Doc versie 2023-01 26 van 34 De aanwezigheid van zandbrokken in het opgebrachte pakket duidt erop dat het dekzand afgetopt is. Door het aftoppen van het dekzand zijn de mogelijke archeologische resten in de top van het dekzand hierdoor verstoord. 2.

Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? Zijn er a) vondsten gedaan of b) is er sprake van een mogelijk archeologisch niveau /cultuurlaag / stabiel oppervlak? Binnen het plangebied zijn geen vondsten gedaan tijdens het booronderzoek. Op basis van het booronderzoek word t geconcludeerd dat in het uiterst noordelijke deel rond boring 6 en het zuidoostelijke deel rond boring 8 de bodemopbouw relatief intact is gebleven . De verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met de Brons - of IJzertijd en uit de periode Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd kan worden gehandhaafd voor deze zone. De boringen wijzen erop dat in het overige deel een potentieel vondstenniveau waarschijnlijk is verstoord. De verwachting voor resten uit alle perioden kan voor dit deel worden bijgesteld naar laag. a) Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van mogelijk aanwezige archeologische waarden? Mogelijk aanwezige waarden kunnen voorkomen in de zone rond boring 6 en 8 in de vorm van een vondstenniveau en grondsporen vanaf een diepte van 80 cm –mv. b) Wat is de vermoedelijke aard en datering van eventueel aanwezige archeologische resten? Het kan gaan om v uursteenvindplaatsen met een strooiing van fragmenten vuursteen en ondiepe grondsporen, zoal s haardkuilen.

Nederzettingsresten vanaf de Bronstijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit di epere sporen zoals paalgaten , afvalkuilen en sporen van graven . Deze sporen kunnen tot in de C -horizont reiken. Een nederzettingscomplex zal zich kenmerken door een vondstlaag en grondsporen. Kortstondige bewoning, grafvelden en sporen van landgebruik kunnen worden waargenomen als grondsporen en in mindere mate door de aanwezigheid van vondstmateriaal. Archeologische sporen uit de Late Middeleeuwen - Nieuwe tijd kunnen worden verwacht in de vorm van sporen van landbewerking zoals greppels en mogelijk bewoning 3. In hoeverre worden eventueel aanwezige of verwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied? Indien bodemingrepen dieper reiken dan 80 cm –mv, kunnen archeologische resten worden bedreigd in de zone met een archeologisch relevant niveau in de omgeving van boringen 6 en 8. In het overige deel van het plangebied wo rdt de kans op verstoring van archeologische resten laag ingeschat. Project : Rading 117 te Hilversum. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S250197 Synthegra B.V., Plantageweg 12, 3833 AZ Leusden.

Doc versie 2023-01 27 van 34 4.3 Aanbevelingen Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag nader archeologisch onderzoek geadviseerd bij bodemingrepen dieper dan 80 cm –mv, voor een gedeelte van het plangebied met een archeologische verwachting, zoals afgebeeld in afbeelding 15 . Geadviseerd wordt om in dat geval een proefsleuven - onderzoek uit te voeren op de locaties waar bodemverstoringen plaats zullen vinden. Voor het overige deel van het plangebied waarvoor een lage verwachting geldt op basis van het booronderzoek, wordt vervolgonderzoek niet nodig geacht. In het geval binnen het gehele plangebied geen bodemverstoringen plaatsvinden dieper dan 80 cm –mv, wordt geadviseerd het gehele plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen met betrekking tot archeologie. Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Hilversum).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hilversum.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c01db72c-9707-49e7-987d-5f2d4b13cb3b?agendaItemId=22b0dc6e-0682-4c25-9f10-99483c63d50d