CConstaterende datHilversum
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Programmabegroting 2027

COMMISSIE Gezamenlijke commissies 2 december 2026, gemeente HilversumBij agendapunt: Programmabegroting 202788.100 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 8 van 11

Stand per 31-12-2026 Stand per 31-12-2027 Eigen vermogen Niet bekend Niet bekend Vreemd vermogen Niet bekend Niet bekend Toelichting Het eigen vermogen (of groepsvermogen) van de verbonden partij bedraagt ultimo 2025 € 48,4 miljoen. Het vreemd vermogen bedraagt ultimo 2025 € 12,8 miljoen waarvan langlopende schuld € 4,9 miljoen en kortlopende schuld € 7,8 miljoen. De jaarrekening 2025 van de ROM Regio Utrecht BV is in juni 2026 ontvangen. Ontwikkelingen Het financieel belang van de gemeente Hilversum is in totaal € 3,1 miljoen. De gemeente Hilversum heeft als aandeelhouder een belang van 4% in de ROM Regio Utrecht BV. Risico's In lijn met gelijksoortige risico's wordt de maximum bandbreedte ingeschat op de totale hoogte van de deelneming: € 3,1 miljoen. Het eigen vermogen van de ROM is de afgelopen jaren afgenomen, met als bijkomend risico een duurzame waardevermindering in de toekomst. In 2025 is het eigen vermogen weer toegenomen. De kans van optreden van dit risico wordt met 1% zeer klein ingeschat. Dit individuele ROM risico wordt opgenomen in het overkoepelende risico dat het portfolio van onze gemeentelijke borgstellingen, garanties, rechtstreekse geldleningen en deelnemingen beslaat. Programma 3. Werken Website www.romutrechtregion.nl ENDVBEND Hilversum Stationsgebied B.V. Bestuurlijke deelname De gemeente Hilversum richt in 2026 Hilversum Stationsgebied B.V.

op en treedt bij oprichting op als enig aandeelhouder en eerste bestuurder. Daarmee heeft de gemeente een directe bestuurlijke en financiële deelname in deze vennootschap. De vennootschap fungeert als gemeentelijke participatie-entiteit binnen de beoogde warmtesysteemstructuur als onderdeel van de gebiedsontwikkeling van het Stationsgebied. Partners Gemeente Hilversum is 100% aandeelhouder Doel en openbaar belang Het doel van Hilversum Stationsgebeid B.V. is het oprichten van, deelnemen in en financieren van entiteiten of ondernemingen, alsmede het samenwerken met en besturen van dergelijke entiteiten, waaronder de Gebiedsvereniging Warmtesysteem Stationsgebied. In 2026 heeft Hilversum Stationsgebeid B.V., samen met de gemeente Hilversum, de Gebiedsvereniging Warmtesysteem Stationsgebied Hilversum opgericht als tijdelijke gemeentelijke participatie-entiteit. Om een vereniging op te richten zijn ten minste twee partijen nodig, welke partijen na oprichting lid blijven van de vereniging totdat een derde lid toetreedt. Dat kunnen in geval van de gebiedsvereniging alleen eigenaren en de gemeente alsmede aan de gemeente verbonden dan wel gelieerde partijen zijn. Op dit moment zijn er nog geen andere eigenaren dan de gemeente en er is ook geen aan de gemeente verbonden dan wel gelieerde partij die de vereniging mede kan oprichten.

Om die reden moet de gemeente een participatie BV oprichten, die samen met de gemeente de gebiedsvereniging kan oprichten. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 157 2026 2027 Financiële belang Niet bekend Niet bekend Financieel resultaat Niet bekend Niet bekend Toelichting De gemeente houdt bij oprichting alle geplaatste aandelen in Hilversum Stationsgebied B.V. Het financiële belang bestaat daarmee uit 100% aandelenbezit bij oprichting. Er zijn op het moment van het opstellen van de begroting 2027 nog geen resultaten gerealiseerd. Er is ook nog geen sprake van dividenden of andere financiële effecten. Stand per 31-12-2026 Stand per 31-12-2027 Eigen vermogen Niet bekend Niet bekend Vreemd vermogen Niet bekend Niet bekend Toelichting Op basis van de oprichtingsakte is uitsluitend het geplaatste kapitaal bij oprichting bekend, namelijk EUR 10 verdeeld over 10 aandelen van EUR 1. Verdere balansgegevens zijn niet opgenomen. De BV is opgericht als gemeentelijke participatie-entiteit binnen het project Warmtesysteem Stationsgebied Hilversum. Nadat de eerste ontwikkelaar – na levering van de eerste kavel - als lid is toetreden tot de ‘Gebiedsvereniging Warmtesysteem Stationsgebied’, zou de participatie BV in principe kunnen uittreden.

De BV kan op dat moment worden ontbonden maar zou in de toekomst eventueel ook kunnen worden gebruikt bij soortgelijke projecten met (gebieds-)verenigingen. Ontwikkelingen Nog geen ontwikkelingen Risico's De belangrijkste risico’s zijn dat de BV haar rol nog moet gaan invullen, dat er geld mee gemoeid kan zijn als de BV deelneemt in andere partijen. Vanaf 2026 neemt de B.V. een rol bij het inrichten van de ‘Gebiedsvereniging Warmtesysteem Stationsgebied’. Nadat de eerste ontwikkelaar – na levering van de eerste kavel - als lid is toegetreden, zou de participatie BV in principe kunnen uittreden. Mocht de BV in toekomst deelnemen in andere entiteiten, dan kan er mogelijk sprake zijn van andere/grotere risico's Programma 5. Financiën en grondexploitaties Website ENDVBEND Stichtingen en verenigingen Stichting Goois Natuurreservaat Bestuurlijke deelname Het bestuur wordt gevormd door een afvaardiging van de participanten van het GNR plus een onafhankelijk voorzitter en twee onafhankelijke deskundigen. Samen hebben zij 14 stemmen te verdelen, waarvan Hilversum er 4 heeft. Partners De andere participanten van het GNR zijn de gemeenten Blaricum, Gooise Meren, Huizen en Laren. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 158 Doel en openbaar belang 1.

| De instandhouding van het natuurschoon in het Gooi door de verkrijging van de aldaar gelegen terreinen, ten einde deze ten eeuwigen dage ongeschonden als natuurreservaat te behouden, en 2. | aan het publiek, door vrije toegang tot die terreinen onder eventueel te stellen bepalingen, het genot van dat natuurschoon te verzekeren. 2026 | 2027 Financiële belang | € 1,6 miljoen | € 1,9 miljoen Financieel resultaat | €0 na mutaties reserves | €0 na mutaties reserves Toelichting | Als gevolg van de voorgenomen gemeentelijke herindeling van Hilversum en Wijdemeren per 1 januari 2027 wijzigt ook de verdeling van de berekende participantenbijdrage en hiermee ook het financieel belang. Deze wordt bepaald op basis van inwoneraantallen. Dit is conform de samenwerkingsovereenkomst. Globaal gesteld neemt het bedrag per inwoner met ca 10% af doordat de lasten over meer inwoners worden verdeeld. Hilversum betaalt vanaf 2027 een groter aandeel doordat de inwoners van Wijdemeren erbij geteld worden. De bijdrage stijgt van €1,6 miljoen naar €1,9 miljoen. Deze stijging bestaat uit 4,2 % loon en prijscompensatie (€68.000 euro) en het effect van de gemeentelijke herindeling (€227.000). In 2027 wordt de totale participantenbijdrage van de gemeente Hilversum €1.910.920.

Deze bijdrage wordt gedekt uit het exploitatiebudget, de BTW compensatie (voor 2027 verwachten we ruim €230.000) en de bestemmingsreserve GNR. De structurele stijgende kosten vanwege de samenvoeging, die gedekt kunnen worden gedekt uit de hogere uitkering gemeentefonds die de nieuwe gemeente ontvangt. Conform het ingroeimodel wordt uit deze reserve voor 2027 een bedrag onttrokken van €562.000. Stand per 31-12-2026 | Stand per 31-12-2027 Eigen vermogen | € 5,5 miljoen | € 5,5 miljoen Vreemd vermogen | € 1,1 miljoen | € 1,0 miljoen Toelichting | De cijfers 2026 en 2027 zijn gebaseerd op de Programmabegroting GNR 2026 en de eerste begrotingswijziging 2026 en de concept-Programmabegroting 2027. Ontwikkelingen | Door de samenvoeging met Wijdemeren wordt de participantenbijdrage opnieuw berekend (op basis van inwonersaantallen) en valt hoger uit. Daarnaast wordt het gebied met de plassen en veenweidegebied veel groter, wat betekent dat GNR daar eventueel nieuwe gebieden kan verwerven. Risico's | De eigen bijdrage voor de uitvoering van de projecten en een deel van de werkzaamheden van het projectenbureau verkrijgt stichting Goois Natuurreservaat via begunstigersbijdragen, nalatenschappen een jaarlijkse bijdrage van de Postcode Loterij. Stichting Steun Goois Natuurreservaat beheert nog een deel van verkregen gelden die bestemd zijn voor het Goois Natuurreservaat.

Door de aansluiting bij LandschappenNL loopt financiering door de Postcode Loterij niet meer via Stichting Steun GNR, en daarmee is ook haar rol gewijzigd. Gesprekken over de nieuwe samenwerkingsvorm lopen nog. Jaarlijks wordt er door het GNR een opstelling gemaakt waarin de ‘door te schuiven BTW’ aan de participanten is opgenomen. De gemeente vraagt dit bedrag terug middels het landelijke BTW-compensatiefonds. Hilversum dekt hiermee een deel van haar bijdrage aan het GNR. Er bestaat een mogelijkheid dat als gevolg van gewijzigde inzichten in de toekomst, de BTW niet meer kan worden door geschoven. Dit zou kunnen leiden tot een hogere bijdrage voor de participanten bij PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 159 een gelijkblijvende projecten-ambitie. Op dit moment zijn er geen indicaties dat deze “transparantiemethode” landelijk wordt gewijzigd. Programma | 1. Wonen en leven Website | www.gnr.nl ENDVBEND Uitvaartstichting Hilversum Bestuurlijke deelname | Het college geeft goedkeuring over de jaarstukken, begroting en tarievenlijst. De benoeming van de voorzitter van de Raad van Toezicht wordt eveneens goedgekeurd door het college. Partners | Geen. Doel en openbaar belang De gemeente heeft op grond van de Wet op de Lijkbezorging de plicht een gemeentelijke begraafplaats te hebben.

De Uitvaartstichting Hilversum (USH) heeft tot doel om de begraafplaatsen én het crematorium van de gemeente Hilversum op een professionele, efficiënte en effectieve wijze te exploiteren. 2026 | 2027 Financiële belang | N.v.t | N.v.t Financieel resultaat | - € 76.000 | - € 16.000 Toelichting | Financiële gegevens zijn op basis van de concept meerjarenbegroting 2026- 2029. Stand per 31-12-2026 | Stand per 31-12-2027 Eigen vermogen | - € 195.500 | - € 211.500 Vreemd vermogen | € n.n.b. | € n.n.b. Toelichting | Bij het opstellen van deze begroting is de meerjarenbegroting 2027-2030 van de Uitvaarstichting Hilversum nog niet ontvangen. De financiële gegevens zijn prognoses gebaseerd op de jaarstukken 2025 en de concept meerjarenbegroting 2026-2029. Ontwikkelingen | Privaatrechtelijke afspraken tussen gemeente Hilversum en de Uitvaartstichting Hilversum (USH) zijn vastgelegd in een overeenkomst die betrekking heeft op het onderhoud aan en vervanging van gemeentelijke eigendommen. De USH benut deze eigendommen om invulling te geven aan de wettelijke taken die de gemeente heeft op gebied van begraven en cremeren. De USH is op basis van de huidige afspraken volledig verantwoordelijk voor de exploitatie van de vier gemeentelijke begraafplaatsen op het grondgebied van ‘oud’ Hilversum (tot 31 december 2026) en het crematorium Zuiderhof en voert dit uit voor eigen rekening en risico.

De USH is in 2027 naar verwachting niet verantwoordelijk voor de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van begraven voor het voormalige grondgebied van de gemeente Wijdemeren. Risico's | Het risico voor de gemeente betreft o.a. het versterken van het eigen vermogen en of de liquiditeitspositie van de stichting. Gezien de resultaten van het afgelopen jaar en de huidige liquiditeitspositie is dit risico beperkt. Programma | 1. Wonen en leven Website | www.uitvaartstichtinghilversum.nl ENDVBEND PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 160 Gebiedsvereniging Warmtesysteem Stationsgebied Hilversum Bestuurlijke deelname De oprichters en leden zijn de gemeente Hilversum en Hilversum Stationsgebied B.V. De Gebiedsvereniging Warmtesysteem Stationsgebied Hilversum is in 2026 opgericht. Partners De oprichters en leden zijn de gemeente Hilversum en Hilversum Stationsgebied B.V. Daarnaast is de vereniging bedoeld voor deelname van eigenaars van kavels in het Stationsgebied, waaronder eventueel verenigingen van eigenaars bij appartementsrechten. De vereniging vormt daarmee een samenwerkingsverband waarin publieke en private gebiedsbelangen samenkomen.

Doel en openbaar belang De vereniging heeft tot doel het aangaan, beheren en beëindigen van overeenkomsten rond ontwerp, realisatie, onderhoud, beheer en exploitatie van het warmtesysteem, evenals het verkrijgen en houden van benodigde registergoederen en zakelijke rechten. Het openbaar belang ligt in het borgen van een duurzame warmtevoorziening voor het Stationsgebied, het faciliteren van gebiedsontwikkeling en het beschermen van de belangen van bewoners, gebruikers en andere betrokkenen op de lange termijn. 2026 2027 Financiële belang Niet bekend Niet bekend Financieel resultaat Niet bekend Niet bekend Toelichting De vereniging beoogt geen winst te maken. De leden zijn een jaarlijkse bijdrage verschuldigd. De uiteindelijke omvang van het vermogen en de schulden van de vereniging hangt af van de hoogte van de door de leden te betalen bijdrage en de door de vereniging te maken kosten. Deze bijdrage moet worden vastgesteld door de ledenvergadering op basis van een door het bestuur nog op te stellen begroting. Stand per 31-12-2026 Stand per 31-12-2027 Eigen vermogen Niet bekend Niet bekend Vreemd vermogen Niet bekend Niet bekend Toelichting De vereniging is opgezet als contractuele wederpartij van de concessiehouder voor het warmtesysteem in het Stationsgebied.

In de gebiedsvereniging zullen later de eigenaren van de zeven kavels dan wel gebouweigenaren dan wel VvE’s van de zeven bouwblokken toetreden. De gebiedsvereniging is het centrale aanspreekpunt voor: a. de concessiehouder als het de exploitatie en eigendom van het warmtesysteem betreft; en b. de gebouweigenaars en afnemers indien er afspraken moeten worden gemaakt met de concessiehouder wanneer er problemen zijn met het warmtesysteem. Ontwikkelingen De gebiedsvereniging wordt eigenaar van het warmtesysteem door middel van door de gemeente te vestigen hoofdopstalrechten. De gebiedsvereniging zal vervolgens onderopstalrechten ten behoeve van de concessiehouder vestigen, waardoor de eigendom van het warmtesysteem uiteindelijk bij de concessiehouder belandt. Na afloop van de concessie, of bij tussentijdse beëindiging van de concessieovereenkomst, wordt de vereniging weer volledig eigenaar. Risico's De risico van het deelnemen aan de vereniging is op dit moment beperkt tot door de leden te betalen bijdrage en de door de vereniging te maken kosten. Deze bijdrage moet worden vastgesteld door de ledenvergadering op basis van een door het bestuur nog op te stellen begroting. Programma 5.

Financiën en grondexploitaties Website PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 161 ENDVBEND 3.7 Grondbeleid Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om in zowel de begroting als de jaarrekening een paragraaf over het grondbeleid op te nemen. Deze paragraaf vormt, in samenhang met de nota Grondbeleid, een belangrijk instrument voor het sturen, beheersen en controleren van het gemeentelijke grondbeleid. In artikel 16 van het BBV is vastgelegd waaruit deze verplichte paragraaf ten minste moet bestaan. Kort gezegd geeft de gemeenteraad in de paragraaf grondbeleid van de programmabegroting aan welk grondbeleid het komende jaar wordt gevoerd om de ruimtelijke opgaven van de gemeente Hilversum te realiseren. In de paragraaf grondbeleid van de daaropvolgende jaarrekening wordt vervolgens gerapporteerd wat er is bereikt en in hoeverre dit overeenkomt met de eerder gestelde doelen in de begroting. Grondbeleid in Hilversum Op 1 april 2026 heeft de raad de geactualiseerde nota grond- en vastgoedbeleid 2025 -2028 “Samen kansen benutten” vastgesteld. In deze nota wil de gemeente Hilversum actiever beleid gaan voeren. Met actiever grondbeleid hebben we meer mogelijkheden om onze ruimtelijke en maatschappelijke doelen te realiseren. Toch is niet alles mogelijk. Middelen (geld en capaciteit) zijn schaars en dus moeten we hierbij afgewogen keuzes maken.

Dit vraagt om een strategische uitvoering van actiever grondbeleid: we kiezen voor het inzetten van instrumenten die leiden tot een hoge maatschappelijke bijdrage tegen zo laag mogelijke kosten. De nota bevat instrumenten om actiever grondbeleid uit te voeren, zoals gronden minnelijk, anticiperend en strategisch verwerven en het vestigen van voorkeursrechten. In de geactualiseerde nota hebben we ook een afwegingsschema Ontwikkelstrategie opgenomen. Daarbij is aangegeven welke afwegingen de gemeente maakt bij haar rol in gebiedsontwikkeling, namelijk faciliterend, regisserend of actief. De gemeente schept bij faciliterend grondbeleid de voorwaarden voor de locatieontwikkeling via een omgevingsvisie en het omgevingsplan, en legt de actieve rol neer bij marktpartijen/grondeigenaren. Wanneer de gemeente er niet in slaagt vooraf een overeenkomst af te sluiten, kan kostenverhaal afgedwongen worden via kostenverhaalsregels in het omgevingsplan. Via dit ontwikkelschema maakt de gemeente Hilversum transparant op welke manier zij gebruikmaakt van het grondbeleid en de bijbehorende instrumenten. Vastgoed De afgelopen jaren hebben in het teken gestaan van het afstoten van niet-strategisch vastgoed. Daarbij was het uitgangspunt: “geen vastgoed, tenzij”. In 2024 heeft het college ingestemd met de bestuursopdracht “Richtinggevend kader maatschappelijke voorzieningen”.

De opdracht heeft geleid tot de “Hilversumse Leidraad Advieslijnen voor Maatschappelijke Voorzieningen” die wij op 16 december 2025 hebben vastgesteld. Dit Leidraad bevat indicaties in m² per 1.000 inwoners en helpt bij keuzes over de ruimte voor maatschappelijke voorzieningen bij gebiedsontwikkeling. Ook geeft het richtinggevend kader houvast bij het op peil houden van ruimte voor maatschappelijke voorzieningen in iedere buurt, passend bij de behoefte van de buurt. Om deze leidraad goed te kunnen toepassen, is besloten tijdelijk terughoudend te zijn met de verkoop van gemeentelijk vastgoed, tenzij het object duidelijk niet geschikt is voor een maatschappelijke functie. In het geactualiseerde grond- en vastgoedbeleid 2025-2028 is dit besluit verwerkt. Dit kan ertoe leiden dat de gemeente op basis van vastgesteld beleid actiever vastgoed gaat verwerven of (ver)huren. Door strategisch vastgoedbeheer streeft de gemeente Hilversum naar een vastgoedportefeuille die niet alleen financieel verantwoord is, maar vooral bijdraagt aan de maatschappelijk doelstellingen op het gebied van wonen, duurzaamheid, cultuur en maatschappelijke voorzieningen. Het vastgoedbeleid van Wijdemeren en Hilversum zijn na 2026 nog niet geharmoniseerd. Daardoor blijft voor Loosdrecht, Ankeveen, Nederhorst den Berg en Kortenhoef het beleid van Wijdemeren van toepassing.

Op basis van dit beleid verwachten wij geen aan- of verkopen in 2027. Daarnaast wordt er terughoudend gehandeld in afwachting van onderzoeken naar het voorzieningenniveau in de kernen van de gemeente Wijdemeren (uitbreiding leidraad) en de daaruit volgende vastgoedopgave. Uitvoering grondbeleid De gemeente Hilversum actualiseert jaarlijks de grondprijzen in overeenstemming met het vigerend grondbeleid. In de uitwerkingsnota kiest Hilversum voor een afwijkende grondprijsmethodiek bij de bepaling van de grondprijzen voor de segmenten snippergroen, sociale huurwoningen en maatschappelijk vastgoed. Op basis van de geactualiseerde grond- en vastgoedbeleid wordt snippergroen, behoudens mogelijke uitzondering, niet meer verkocht. Door de grondprijzen vast te stellen op basis van de residuele grondprijsmethodiek wordt het grondbeleid van Hilversum binnen de drie segmenten reëler en transparanter. Sinds 2022 stelt de gemeente Hilversum elk jaar een Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkelingen (MPG) op. De MPG maakt de cumulatieve effecten van de gebiedsontwikkelingen in Hilversum inzichtelijk. Op 13 mei 2026 heeft de gemeenteraad de Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkelingen 2026 (MPG 2026) vastgesteld.

PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 162 Grondexploitaties Op 13 mei 2026 heeft de raad ingestemd met het openen van de grondexploitatie Koninginneweg per 1 januari 2026 met een tekort op netto contante waarde van €6,8 miljoen. Hierdoor zijn er per 1 januari 2027 drie lopende grondexploitaties, Stationsplein, Koninginneweg en Porseleinhaven. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties 2026 (Raadsbesluit 13 mei 2026), wordt verwacht dat grondexploitatie van Stationsplein in 2032 wordt afgesloten met een negatief resultaat van € 4,2 miljoen. Het fiscale resultaat voor de vennootschapsbelasting (VPB) in 2027 wordt naar verwachting een negatief resultaat van €130.720 op basis van, naar verwachting, positief resultaat van €559.381 voor de reclame in de openbare ruimte inclusief Wijdemeren. De grondexploitaties worden vanaf 2027 niet meegenomen in de raming van de VPB omdat de drie actieve grondexploitaties Stationsplein, Koninginneweg en Porseleinhaven verlieslatend zijn. De grondexploitatie Crailo wordt jaarlijks door de GEM Crailo B.V. geactualiseerd. De gemeenteraden van Hilversum, Laren en Gooise Meren hebben op 18 december 2017 de Intergemeentelijke grondexploitatie Crailo vastgesteld. Voor deze samenwerking is op 1 mei 2018 een gezamenlijke privaatrechtelijke entiteit opgericht, GEM Crailo B.V.

De kapitaal- en risicodeelname voor de gemeente Hilversum, Gooise Meren, en Laren bedraagt respectievelijk 45%, 45% en 10%. Deze grondexploitatie wordt elk jaar door de GEM Crailo B.V. geactualiseerd. Ontwikkelingen De volgende processen spelen in 2027: • Actualiseren van de Meerjaren Prognose Gebiedsontwikkelingen. • Start actualisatie grond- en vastgoedbeleid: De nota's van Wijdemeren en Hilversum samenvoegen tot een nieuwe nota grond- en vastgoedbeleid. • Stationsgebied: De aanbesteding van de fietsenstalling en de gunning voor de bouwblokken 2 & 3 lopen in 2026. Naar verwachting starten begin 2027 de eerste bouwwerkzaamheden. De fietsenstalling en de twee bovenliggende bouwblokken worden in één bouwstroom gerealiseerd, waarna de openbare ruimte op het Stationsplein opnieuw wordt ingericht. Nadat de fietsenstalling in gebruik is genomen kan de bouw van bouwblok 1 starten. In 2027 starten ook de werkzaamheden aan de centrumring, te beginnen met de herinrichting van het Langgewenst en direct daarna de Koninginneweg. Het vastgoed aan de Koninginneweg wordt naar verwachting in 2026 en 2027 gesloopt, waarna de realisatie van de vier bouwblokken en de onderliggende parkeergarage kan starten.

• Sportpark: Op basis van het stedenbouwkundig plan Sportpark is verder gewerkt aan de diverse (kader-stellende) deelprojecten binnen de gebiedsontwikkeling, waaronder de verkenning OV-knoop, de omgevingseffectrapportage, het beeldkwaliteitsplan en de financiële (ontwikkel)strategie voor de gebiedsontwikkeling. Dit wordt in 2027 voortgezet voor zover nog niet gereed. Met de grondeigenaren/initiatiefnemers worden intentie- en anterieure overeenkomsten opgesteld met het oog op de kavelontwikkelingen in het gebied. De ontwikkelingen op gemeentegrond - waaronder het Sportcomplex en de herinrichting van de openbare ruimte - worden eveneens nader uitgewerkt. Voor de ontwikkelingen op gemeentegrond worden in de toekomst grondexploitaties geopend. Verder geldt nog een gemeentelijk voorkeursrecht voor enkele percelen in het gebied. • Bruisend Hart: In mei 2025 zijn de omgevingsplanwijziging en het beeldkwaliteitsplan vastgesteld. In 2027 zal het inrichtingsplan openbare ruimte worden opgesteld en ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad. Verder zal het verwerven van panden in het kader van het gevestigde voorkeursrecht worden voortgezet. Ook zal gestart worden met het uitwerken van een realisatiestrategie in overleg met Dudok Wonen, NS en ProRail. • Crailo: GEM Crailo B.V.

(Gemeenschappelijke exploitatiemaatschappij) geeft uitvoering aan de eigen grondexploitatie met de overgedragen gronden. GEM Crailo B.V. is gestart met de verkoop van de eerste vrije kavels in Buurtschap Crailo. De kavels liggen in deelgebied Op Zuid, waar 25 kavels gerealiseerd worden. • Hilversumse Meent: Op basis van de Woonagenda en startnotitie is op 04 maart 2026 het ‘Programma van Eisen stedenbouwkundig plan centrumgebied Hilversumse Meent’ door de raad vastgesteld. Dit plan verkent kansen voor woningbouw, waaronder een woonzorgcomplex, uitbreiding op het winkelcentrum en Meentzicht en verdichting op Zeggemeent. Ook wordt gekeken naar parkeren, vergroening, routes en de openbare ruimte. Het plan vormt de basis voor het opstellen van stedenbouwkundig plan, vervolgstappen richting omgevingsplan, bouwplannen en inrichting van de openbare ruimte. • De grondexploitatie van het project Porseleinhaven is per 1 januari 2026 geactualiseerd. Daarin zijn de werkelijke kosten en opbrengsten uit 2025 verwerkt en waar nodig nieuwe ramingen voor de nog te maken kosten en opbrengsten opgenomen. Deze actualisatie is in voorliggende begroting verwerkt. Per 1 januari 2027 vindt de eerstvolgende actualisatie plaats. De verwachting is dat de ontwikkelaar in 2027 daadwerkelijk kan starten met bouwen en dat de gemeente in de 2e helft 2026 het terrein bouwrijp dient te maken.

Daarnaast lopen er nog meerdere rechtszaken rondom dit project. • Olivier van Noortstraat in oktober 2024 is door de gemeenteraad het planuitwerkingskader voor deze gebiedsontwikkeling vastgesteld. In 2025 en 2026 zijn de plannen verder uitgewerkt en heeft participatie met de buurt plaatsgevonden. Vermoedelijk wordt begin 2027 het Locatie Ontwikkelplan aan de gemeenteraad PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 163 voorgelegd. Onderdeel van deze gebiedsontwikkeling is ook een uitruil van gronden tussen gemeente en de initiatiefnemer inclusief (her)inrichting van de Openbare Ruimte. Hiervoor zal ook een GREX worden geopend. • Erfgooiersstraat: Het college ondersteunt de herontwikkeling van Erfgooiersstraat 160-208 door De Alliantie, met sloop van 24 woningen en nieuwbouw van circa 50 woningen, en heeft daarvoor afspraken gemaakt over de verdere planuitwerking en kostenverhaal. De gemeente ziet dit als een kansrijk initiatief vanwege de toevoeging van woningen en ruimtelijke kansen, maar de uitvoering kan pas starten nadat het PUK, vervolgens het locatie ontwikkelplan (LOP) zijn vastgesteld door de raad, inclusief een eventuele omgevingsplanwijziging en omgevingsvergunning. • Woningbouw Ankeveen: de nota van uitgangspunten is door de raad vastgesteld en wordt nader uitgewerkt voor woningbouw en sportvelden.

• Terpstraschool: voor deze gemeentelijke locatie in Loosdrecht loopt een tenderprocedure om in het monumentale deel van de school maatschappelijke voorzieningen te realiseren en woningbouw op het terrein achter het schoolgebouw toe te voegen. • 2e fase Dennenlaan: toevoegen van sociale en middeldure huurwoningen op de voormalig gemeentewerf in Loosdrecht. Naar verwachting wordt dit jaar de omgevingsvergunning verleend en wordt het bouwrijp maken van het terrein afgerond. De koop- en realisatieovereenkomst is getekend. Start bouw is afhankelijk van indiening bezwaar/beroep. • Kininelaantje: een corporatie onderzoekt de mogelijkheden om op deze locatie (gemeente eigendom) sociale huurwoningen te realiseren. Gemeente heeft hiertoe een intentie-overeenkomst gesloten. • De Blijk: nota van uitgangspunten wordt opgesteld ten behoeve van de gebiedsontwikkeling met diverse functies waaronder woningbouw, nieuwbouw van scholen en verplaatsing/samenvoeging van maatschappelijke functies. Gronduitgifte: verkoop/ erfpacht In 2026 vindt de gunning van de ontwikkeling van bouwblok 2 en 3 in het stationsgebied via de grondexploitatie plaats waarna gronduitgifte volgt in 2027 of 2028. Er zijn geen plannen om grond in erfpacht uit te geven. Voor de Porseleinhaven is de gronduitgifte ten behoeve van de afronding van het project verwacht in 2027.

Exploitatieplannen / anterieure overeenkomsten Bij de desbetreffende ontwikkelingen maakt de gemeente met initiatiefnemers in beginsel afspraken over het kostenverhaal via anterieure overeenkomsten. Onder de Omgevingswet kan kostenverhaal publiekrechtelijk worden verzekerd via kostenverhaalsregels in het omgevingsplan, een projectbesluit of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Het exploitatieplan uit de Wro is hierdoor vervangen. De gemeente is verplicht een evenredig deel van de kosten die zij maakt voor nieuwbouwplannen op initiatiefnemers te verhalen. Daarnaast verhaalt de gemeente Hilversum niet alleen plangebonden kosten, maar worden ook kosten doorberekend voor investeringen die meerdere ontwikkelingen of gebieden betreft (bovenwijkse investeringen). Hiervoor is in Hilversum een transparant en uniform beleidskader vastgesteld in het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen. Dit programma ziet toe op het door een gemeente te verhalen van de kosten die ze maakt ten behoeve van nieuwbouwplannen op de initiatiefnemers van deze plannen (meestal bouwers en/of ontwikkelaars). Dit is een wettelijke plicht (art. 13.11 Omgevingswet) en één van de grondbeleidsinstrumenten die door een gemeente worden ingezet bij het realiseren van de gewenste ruimtelijke plannen en ambities.

Daarmee is vooraf inzichtelijk welke bijdragen van initiatiefnemers worden gevraagd en hoe deze worden bepaald. Analoog aan deze systematiek heeft het college op 23 juni 2026 besloten over de kostenverhaalsbijdragen door de projecten in de gebiedsontwikkeling Sportpark aan de gemeentelijke kosten voor de gebiedsontwikkeling. Deze vastgestelde kostenverhaalsbijdragen worden opgenomen in de anterieure overeenkomsten voor de ontwikkelkavels in privaat eigendom. De ontwikkelkavels in gemeentelijk eigendom zullen een gelijke bijdrage doen aan de gemeentelijke kosten voor de gebiedsontwikkeling. Dit loopt via de nog op te stellen grondexploitaties voor deze ontwikkelkavels. De gemeente is op grond van de Omgevingswet verplicht om kosten te verhalen op initiatiefnemers. Uitgangspunt voor de gemeente Hilversum is daarbij dat het kostenverhaal bij voorkeur privaatrechtelijk wordt vastgelegd in anterieure overeenkomsten. Als hierover geen afspraken kunnen worden gemaakt, blijft het publiekrechtelijk spoor beschikbaar als vangnet Verkoop niet-strategisch bezit In 2027 worden de laatste opbrengsten verwacht uit de verkoop van niet-strategisch bezit. Bij vaststelling van deze begroting wordt de verwachte winst in 2027 (ca. 0,95 miljoen), net als voorgaande jaren, toegevoegd aan de Reserve Stedelijke Ontwikkeling.

Weerstandsvermogen en risico’s bij grondbeleid Hilversum Gebiedsontwikkelingen brengen risico’s met zich mee vanwege hun lange looptijd, complexiteit en de betrokkenheid van meerdere partijen met uiteenlopende belangen. Externe factoren zoals marktontwikkelingen en beleidswijzigingen kunnen PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 164 de financiële uitkomsten van grondexploitaties beïnvloeden. Daarom worden de risico’s binnen grondexploitaties actief geïnventariseerd, jaarlijks geactualiseerd en door de raad vastgesteld in het kader van de Actualisatie Grondexploitaties. Conform de BBV mogen binnen een grondexploitatie alleen voorzienbare kosten worden opgenomen die aan een kostensoort zijn toe te rekenen. Risico’s die daarbuiten vallen, worden meegenomen in de gemeentebrede bepaling van het benodigde weerstandsvermogen. Hilversum verwerkt deze risico’s expliciet in haar risicoprofiel. Zo worden projecten als het Stationsplein en de Koninginneweg jaarlijks doorgerekend, waarbij het minimale en maximale risico wordt geschat. Op 12 juni 2024 heeft uw raad motie M24-97 aangenomen. Daarin is het college opgedragen om in de actualisatie van de nota Grond- en Vastgoedbeleid de werking van de reserve Stedelijke Ontwikkeling te verduidelijken. Dit is verwerkt in de op 1 april 2026 vastgestelde nota Grond- en Vastgoedbeleid 2025–2028.

In deze nota is opgenomen dat toekomstige winsten en verliezen uit grondexploitaties worden toegevoegd aan, dan wel onttrokken uit, deze reserve. Vanuit Wijdemeren dient de Stimuleringsreserve Ruimtelijke Ontwikkelingen een vergelijkbare doelstelling te behouden. De Stimuleringsreserve ruimtelijke ontwikkelingen is in mei 2021 ingesteld als uitvloeisel van het vaststellen van de nota Grondbeleid 2020-2024. Deze reserve kent de volgende twee doelen: • Het verevenen van winsten en verliezen uit (toekomstige) gebiedsontwikkelingen en; • Het vormen van een buffer voor de bijbehorende risico’s. Door zowel onvoorziene risico’s te betrekken in het weerstandsvermogen als verliezen af te dekken via de reserve Stedelijke Ontwikkeling, en door de Stimuleringsreserve Ruimtelijke Ontwikkelingen te handhaven, borgt Hilversum een solide financiële positie binnen het grondbeleid. Bij de Voorjaarsnota 2027 wordt de systematiek van de Stimuleringsreserve Ruimtelijke Ontwikkelingen opnieuw beoordeeld aan de hand van de vastgestelde kaders van de gemeente Hilversum. Indien daartoe aanleiding bestaat, kan een voorstel worden gedaan om deze reserve toe te voegen aan de Reserve Stedelijke Ontwikkeling of te laten vervallen. . PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 165 3.8 Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) heeft als doel een open en transparante overheid.

De gemeente Hilversum werkt actief aan het verbeteren van openheid over haar werkwijzen en de manier waarop zij besluiten neemt. De Woo kent twee vormen van openbaarmaking: • Passieve openbaarmaking: inwoners kunnen informatie opvragen via een Woo-verzoek. • Actieve openbaarmaking: de gemeente publiceert bepaalde informatie uit zichzelf, zonder dat iemand daarom hoeft te vragen. Deze verplichting treedt stap voor stap in werking en wordt hieronder toegelicht. De actieve openbaarmaking is toegespitst op het openbaar maken van informatie die in de Woo is ondergebracht in zeventien informatiecategorieën. Op de gemeente zijn zestien informatiecategorieën van toepassing. De eerste verplichte categorie is ingegaan op 1 november 2024. De verplichte actieve openbaarmaking van de overige categorieën wordt vanaf de tweede helft van 2027 verwacht. De gemeente pakt de implementatie van het actieve deel projectmatig en voortvarend aan. De gemeente Hilversum loopt dan ook voor op de wettelijke verplichting en publiceert inmiddels al informatie uit vijftien van de totaal zestien informatiecategorieën. Deze informatie is te vinden op verschillende gemeentelijke websites. Voor de overgebleven categorie ‘beschikkingen’ is er een start gemaakt met de verkennende fase.

De gemeente volgt hiermee de lerende aanpak van de VNG en probeert voor de verplichte ingangsdatum te oefenen met openbaarmaking van deze informatie. Ook zijn er stappen gezet op het gebied van interne communicatie en bewustwording. In 2027 richt de gemeente zich op: • Openbaarmaking laatste informatiecategorie – In het tweede kwartaal van 2027 start het deelproject om de digitale infrastructuur in kaart te brengen en aan te passen voor de implementatie van de laatste informatiecategorie. De startdatum van dit deelproject is zorgvuldig bepaald, omdat daarmee het deelproject zich kan richten op de gefuseerde systemen van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren. • Blijvende interne bewustwording – Hilversum blijft werken aan het intern vergroten van kennis over de Woo en het trainen van medewerkers die met actieve openbaarmaking te maken gaan krijgen, met als doel een cultuur van ‘open, tenzij’. • Informatiehuishouding op orde – Om structureel meer informatie openbaar te maken, is het belangrijk dat de basis (het archief) op orde is en informatie duurzaam en toegankelijk is te publiceren. • Doorontwikkeling publicatievoorziening – Momenteel is informatie verspreid over meerdere publicatielocaties. Hilversum werkt toe naar een (centrale) toekomstbestendige publicatievoorziening in lijn met landelijke standaarden.

• Passieve openbaarmaking – Hilversum blijft zich richten op het tijdig afhandelen van Woo-verzoeken en onderzoekt hoe dit ook binnen de context van een sterk toenemend aantal informatie- en Woo-verzoeken kan worden gewaarborgd. • Visie op openheid – Ook na het voldoen aan de wettelijke eisen van de Woo, blijft er ruimte voor de ontwikkeling naar een open gemeente. Hilversum gaat kijken naar aanvullende informatiebehoeften van inwoners en organisaties. De Woo is een doorlopend proces en Hilversum blijft zich inzetten voor een transparante en toegankelijke gemeente. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 166 4.

Het overzicht van baten en lasten PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 167 4.1.Meerjarig overzicht van baten en lasten Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Rekening | Rekening | Rekening | Gewijzigde | Gewijzigde | Gewijzigde | Begroting | Begroting | Begroting | 2028 | 2029 | 2030 2025 | 2025 | 2025 | begroting | begroting | begroting | 2027 | 2027 | 2027 | Saldo | Saldo | Saldo Lasten | Baten | Saldo | 2026 | 2026 | 2026 | Lasten | Baten | Saldo Lasten | Baten | Saldo Programma's 01 | Wonen en leven | 99.219 | -55.177 | 44.041 | 98.215 | -51.156 | 47.059 | 121.700 | -69.517 | 52.183 | 51.316 | 51.195 | 51.799 02 | Zorg | 141.015 | -29.877 | 111.137 | 146.539 | -26.089 | 120.450 | 174.758 | -29.232 | 145.525 | 142.093 | 135.512 | 133.637 03 | Werken | 78.716 | -41.334 | 37.381 | 77.934 | -40.607 | 37.328 | 88.540 | -46.482 | 42.058 | 41.980 | 40.385 | 40.109 04 | Bestuur | 26.301 | -2.581 | 23.719 | 26.636 | -2.748 | 23.888 | 35.871 | -3.696 | 32.174 | 32.005 | 31.757 | 31.808 Overhead | 46.146 | -940 | 45.206 | 69.258 | -20.389 | 48.868 | 56.156 | -395 | 55.761 | 54.544 | 56.368 | 56.154 05 | Financiën en | 25.919 | -7.106 | 18.813 | 26.135 | -15.555 | 10.580 | 14.459 | -7.282 | 7.177 | 17.468 | 25.357 | 33.026 grondexploitaties Algemene | -109 | -275.016 | -275.125 | 592 | -273.532 | -272.940 | 893 | -346.365 | -345.472 | -343.123 | -347.048 | -361.040 dekkingsmiddelen

Onvoorzien | 0 | 0 | 0 | -12 | 0 | -12 | 128 | 0 | 128 | 128 | 128 | 128 Vennootschapsbelasting | 157 | 0 | 157 | 103 | 0 | 103 | 131 | 0 | 131 | 130 | 130 | 129 Resultaat voor bestemming | 417.363 | -412.032 | 5.331 | 445.401 | -430.076 | 15.325 | 492.636 | -502.970 | -10.335 | -3.459 | -6.216 | -14.251 Reserves 01 | Wonen en leven | 6.920 | -6.789 | 131 | 7.149 | -4.418 | 2.731 | 10.468 | -3.788 | 6.680 | 3.108 | 3.665 | 2.965 02 | Zorg | 1.511 | 0 | 1.511 | 0 | -1.800 | -1.800 | 587 | -2.053 | -1.466 | 0 | -748 | 0 03 | Werken | 0 | -220 | -220 | 0 | -350 | -350 | 104 | -674 | -570 | -233 | -48 | 52 04 | Bestuur | 6.395 | -2.219 | 4.176 | 38 | -4.316 | -4.278 | 1.731 | -6 | 1.725 | 1.037 | 1.037 | 1.037 05 | Financiën en | 0 | -11.990 | -11.990 | 0 | -6.939 | -6.939 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 grondexploitaties Totaal mutaties reserves | 14.826 | -21.219 | -6.392 | 7.187 | -17.823 | -10.636 | 12.890 | -6.521 | 6.369 | 3.912 | 3.905 | 4.053 Resultaat na mutatie reserves | 432.189 | -433.250 | -1.061 | 452.588 | -447.899 | 4.689 | 505.525 | -509.492 | -3.966 | 453 | -2.311 | -10.197 PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 168 4.2 Toelichting op de wijzigingen Begrotingsontwikkeling Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Voorjaarsnota 2026 | 394.912 | -393.895 | 1.016 | 1.199 | -1.742 | -5.954

Voorjaarsnota Wijdemeren 2026 | 74.878 | -75.344 | -466 | 688 | 848 | -93 Kadernota 2027 | 407 | -1.317 | -910 | 1.467 | 842 | 470 Stand na kadernota | 470.197 | -470.557 | -360 | 3.354 | -52 | -5.578 Ontwikkelingen begroting 2027 Autonome ontwikkelingen | 8.304 | -11.657 | -3.353 | -4.652 | -4.666 | -5.627 Financiële ontwikkelingen | 24.335 | -24.588 | -253 | 1.751 | 2.407 | 1.007 Ambtelijke wijzigingen | 252 | -252 | 0 | 0 | 0 | 0 Herschikkingen | 2.747 | -2.747 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal ontwikkelingen | 35.638 | -39.244 | -3.606 | -2.901 | -2.259 | -4.620 Totaal begroting 2027 - 2030 | 505.834 | -509.801 | -3.966 | 453 | -2.311 | -10.197 Toelichting op begrotingswijzigingen Bedragen x € 1.000 Omschrijving | Lasten | Baten | Saldo | Saldo | Saldo | Saldo 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ambtelijke wijzigingen Kostenverdeling | 252 | -252 | 0 | 0 | 0 | 0 Technische wijziging in verband met de kostenverdeling vanuit de kostenplaatsen Totaal Ambtelijke wijzigingen | 252 | -252 | 0 | 0 | 0 | 0 Autonome ontwikkelingen Aanpassing raming kapitaallasten | 103 | 0 | 103 | 346 | 290 | 845 van toekomstige investeringen In de kadernota is vastgesteld dat voor de raming van kapitaallasten van toekomstige investeringen van de nieuwe gemeente Hilversum wordt uitgegaan van een investeringsvolume van € 50 miljoen per jaar.

Dit betreft de Hilversumse systematiek waarbij jaarlijks wordt uitgegaan van een relatief constant niveau van investeringsuitgaven. Wijdemeren hanteerde de systematiek waarbij de kapitaallasten van toekomstige investeringen op basis van de investeringsbegroting werden begroot. Bij de omzetting naar de Hilversumse systematiek zijn de kapitaallasten van het investeringsprogramma (IP) 2026-2029 van Wijdemeren vervangen door een stelpost op basis van een investeringsvolume van € 20 miljoen per jaar en voor de nieuwe gemeente op € 50 miljoen in totaal. Dit heeft een nadelig financieel effect ten opzichte van de raming in de Kadernota 2027 omdat de begrote kapitaallasten op basis van het IP van Wijdemeren lager waren dan het bedrag dat nodig is dat nodig is op basis van de vastgestelde systematiek. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 169 Actualisatie rentelasten 2027 en | -176 | 0 | -176 | -369 | -508 | -468 verder Bij de begroting 2027 is de financieringsbehoefte opnieuw berekend. De financieringsbehoefte vanaf 2027 is lager ten opzichte van de opgetelde meerjarenramingen van Wijdemeren en Hilversum samen. Door de lagere financieringsbehoefte kunnen de te verwachten rentelasten naar beneden worden bijgesteld. Dit leidt tot een positief effect van € 176.000 in 2027, € 369.000 in 2028, € 508.000 in 2029 en € 468.000 in 2030.

Meicirculaire 2026 | 5.969 | -7.309 | -1.340 | -2.249 | -1.931 | -3.182 De Meicirculaire 2026 Hilversum heeft gevolgen voor zowel de inkomsten van de gemeente als de uitgaven van de gemeente. De middelen die voortvloeien uit de meicirculaire worden als baten geboekt in programma 5. Eventuele verhoging van corresponderende budgetten zijn verdeeld over de diverse programma's. Dit is tevens middels collegebrief van 23 juni 2026 (zaaknummer 1977194) gecommuniceerd. Dit leidt in het begrotingssaldo tot een positief effect van € 1.340.000 in 2027, € 2.249.000 in 2028, € 1.931.000 in 2029 en € 3.182000 in 2030. Meicirculaire 2026 Wijdemeren | 1.200 | -1.851 | -651 | -1.057 | -684 | -597 De Meicirculaire 2026 Wijdemeren heeft gevolgen voor zowel de inkomsten van de gemeente als de uitgaven van de gemeente. De middelen die voortvloeien uit de meicirculaire worden als baten geboekt in programma 5. Eventuele verhoging van corresponderende budgetten zijn verdeeld over de diverse programma's. Dit is tevens middels collegebrief van 23 juni 2026 (zaaknummer 1977194) gecommuniceerd. Dit leidt in het begrotingssaldo tot een positief effect van € 651.000 in 2027, € 1.057.000 in 2028, € 684.000 in 2029 en € 597.000 in 2030.

Septembercirculaire | 1.793 | -3.112 | -1.319 | -1.353 | -1.863 | -2.255 gemeentefonds 2026 De Septembercirculaire 2026 Hilversum heeft gevolgen voor zowel de inkomsten van de gemeente als de uitgaven van de gemeente. De mutatie van de Algemene Uitkering wordt verwerkt in programma 5. Een deel van de extra middelen wordt verdeeld over de diverse programma's. Dit leidt in het begrotingssaldo tot een voordelig effect van € 1.319.000 in 2027, € 1.353.000 in 2028, € 1.863.000 in 2029 en €2.255.000 in 2030. Struikelstenen - Budget uitvoering | 30 | 0 | 30 | 30 | 30 | 30 motie M26-47 Voor de uitvoering van motie M26-47 Stolpersteine (Ereschuld) nemen wij in 2027 tot en met 2030 jaarlijks € 30.000 op voor het plaatsen van struikelstenen. Hiermee geven wij uitvoering aan de op 13 mei 2026 aangenomen motie om struikelstenen mogelijk te maken voor omgekomen Hilversumse Joden en andere door de nazi’s vermoorde inwoners. Verkoop panden | -615 | 615 | 0 | 0 | 0 | 0 De opbrengst uit de verkoop van Vaartweg 65 A, B en C is begroot in 2027. Voor verkoop van de drie woningen is splitsing in appartementen nodig, maar recent is gebleken dat dit volgens het omgevingsplan niet mogelijk is. Door de verhuur wordt verkoop van het pand bovendien niet op korte termijn verwacht, waardoor de geraamde opbrengst niet wordt gerealiseerd.

Dit leidt tot een lagere dotatie aan de reserve Stedelijke ontwikkeling. Totaal Autonome ontwikkelingen | 8.304 | -11.657 | -3.353 | -4.652 | -4.666 | -5.627 Financiële ontwikkelingen Actualisatie woonlasten 2027 | -217 | -6 | -223 | -953 | -296 | -1.156 PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 170 In de belastingverordening 2027 zijn de nieuwe tarieven voor de woonlasten 2027 en verder verwerkt (voor Hilversum en Wijdemeren). In de paragraaf lokale heffingen worden de verschillende tarieven en indexeringen uiteengezet. . Bij het bepalen van de tarieven 2027 en de harmonisatie van de belastingen van Hilversum en Wijdemeren zijn de uitgangspunten gehanteerd zoals in de gezamenlijke kadernota 2027 is vastgesteld, te weten: 1. De woonlasten voor een woningeigenaar gemiddeld met 4,3% te laten stijgen. Het tarief voor afval stijgt in Hilversum met 6,3%. De kostendekking stijgt daarmee van 93% naar 99%. Het tarief voor riool daalt met 2%. Om tot een totale woonlasten stijging van 4,3% te komen stijgt het te betalen bedrag aan OZB met 5,9%. Omdat huurders alleen afval betalen stijgen de woonlasten voor deze groep met 6,3%. 2. Ook het OZB-tarief voor niet-woningen wordt geharmoniseerd op het niveau van Hilversum. Gelijk aan de gemiddelde stijging van woningeigenaren stijgt het tarief voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen ook met 4,3%.; 3.

Harmonisatie van de afvalstoffenheffing per 2027; 4. Harmonisatie van de rioolheffing per 2029; 5. We streven naar volledige kostendekkendheid: De kostendekking mag maximaal 100% zijn. In Hilversum wordt gestreefd naar een dekkingspercentage van 99%. Deze marge van 1% wordt aangehouden om het risico, bij een eventuele juridische procedure over de kostendekking van de verordening, te minimaliseren; 6. De forensenbelasting per 2027 in Hilversum invoeren. Actualiseren budgetten Kabels en | 500 | -560 | -60 | -60 | -60 | -60 leidingen Als gevolg van onder andere de energietransitie, nemen de graafwerkzaamheden in de openbare ruimte toe. Wij als wegbeheerder van de gemeente zorgen ervoor dat de opgebroken straat weer wordt hersteld en brengen op basis van vaste tarieven de kosten in rekening bij de veroorzaker. De kosten hiervan nemen dus toe, maar de inkomsten ook. Dit leidt tot een positief effect van jaarlijks € 60.000. Artikel 23 van de Gemeenschappelijke Regeling | 0 | 0 | 0 | 2.234 | 2.233 | 2.193 Tomin Als gevolg van de door het Werkvoorzieningsschap Tomingroep verstrekte garanties aan Tomingroep B.V. heeft Werkvoorzieningsschap Tomingroep in haar begroting vanaf 2027 voor het eerst rekening gehouden met een structurele gemeentelijke bijdrage. Deze bijdrage is gebaseerd op de verwachting dat het Werkvoorzieningsschap in de toekomst mogelijk een tekort moet aanzuiveren.

Op grond van artikel 23 van de Gemeenschappelijke Regeling zijn de deelnemende gemeenten gehouden een eventueel tekort te dekken. Het aandeel van Hilversum bedraagt 33,4% en dat van Wijdemeren 2,7%, wat resulteert in een gezamenlijk aandeel van 36,10%. Totaal Aandeel (36,10%) Gemeentelijke bijdrage 2027 | 5.139 | 1.855 - (Aanmelding via stelpost) Gemeentelijke bijdrage 2028 | 6.187 | 2.234 Gemeentelijke bijdrage 2029 | 6.185 | 2.233 Gemeentelijke bijdrage 2030 | 6.079 | 2.193 Voor 2027 wordt voorgesteld om de gemeentelijke bijdrage via een stelpost in de begroting op te nemen. Op basis van de huidige inzichten wordt verwacht dat een eventueel tekort kan worden opgevangen door de verkoop van vastgoed en de inzet van beschikbare (stille) reserves. Zie voor nadere informatie de raadsstukken behorende bij kenmerk 1944972 (raadsvergadering 1 april 2025). Rondom de vastgoedtransacties bestaan echter nog onzekerheden, onder meer ten aanzien van het moment waarop deze plaatsvinden en de uiteindelijke opbrengsten. Hierdoor kan op dit moment nog niet met zekerheid worden vastgesteld of en in welke mate een gemeentelijke bijdrage in 2027 noodzakelijk zal zijn. In de paragraaf Weerstandsvermogen is dit financiële risico’s meegewogen.

Voorgesteld wordt de bedragen vanaf 2028 structureel beschikbaar te stellen, zodat Hilversum kan voldoen aan de financiële verplichtingen die voortvloeien uit de Gemeenschappelijke Regeling. De ontwikkeling van de vermogenspositie van het Werkvoorzieningsschap wordt gedurende 2027 gemonitord. Indien blijkt dat de vermogensversterkende maatregelen onvoldoende effect hebben, zullen de financiële ontwikkelingen in de voorjaarsnota 2027 nogmaals geëvalueerd worden en indien noodzakelijk verwerkt. Dit leidt tot een negatief effect van € 2.234.000 in 2028 tot € 2.193.000 in 2030. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 171 Basisbanen | 150 | -150 | 0 | 0 | 0 | 0 In het coalitieakkoord 2022-2026 is gekozen voor de inzet van basisbanen voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De basisbaan biedt inwoners de mogelijkheid om werkervaring op te doen, werknemersvaardigheden te ontwikkelen en stappen te zetten richting regulier werk. De middelen die voor de periode 2024-2026 beschikbaar zijn gesteld voor de basisbanen lopen af. Vanaf 2027 is hiervoor geen budget beschikbaar. In de periode 2022-2026 zijn vijf inwoners gestart met een basisbaan. Van deze groep gaat één kandidaat een opleiding volgen om te bouwen aan een duurzame toekomst. Een tweede kandidaat is momenteel nog werkzaam in een basisbaan en zet vanuit deze positie stappen richting regulier betaald werk.

De drie overige kandidaten zijn inmiddels werkfit en worden begeleid bij het vinden van een passende baan op de reguliere arbeidsmarkt. Gelet op de harmonisatie van het participatie en re-integratiebeleid binnen de nieuwe gemeente Hilversum en Wijdemeren, wordt voorgesteld de basisbanen in 2027 nog één jaar voort te zetten. Hiervoor wordt voorgesteld eenmalig € 150.000 beschikbaar te stellen uit de reserve ESF. De resultaten kunnen vervolgens worden betrokken bij een besluit over de toekomst van de basisbanen vanaf 2028. Capaciteit uitvoering klimaat- en | 735 | -735 | 0 | 0 | 0 | 0 energiebeleid (CDOKE) Voor de inzet van personele capaciteit voor de uitvoering van het klimaat en energiebeleid teneinde CO2-uitstoot te reduceren, is een specifieke Cdoke uitkering van het rijk ontvangen. We verwachten in 2027 voor € 0,73 miljoen euro meer capaciteit in te kunnen zetten dan op dit moment is begroot. In 2027 wordt dit bekostigd vanuit de specifieke uitkering. In 2026 wordt deze SPUK overgeheveld naar het gemeentefonds. Voorgesteld wordt om deze bijdrage in 2026 aan de nieuw in te stellen reserve 'Uitvoeringskosten lokaal klimaat- en energiebeleid (CDOKE)' te doteren voor de bekostiging van de uitvoeringskosten van dit beleid in de komende jaren. Voor 2027 zijn nog voldoende middelen beschikbaar vanuit de specifieke uitkering.

Forensenbelasting | 0 | 239 | 239 | 239 | 239 | 239 N.a.v. de invoering van de forensenbelasting in de nieuwe gemeente is aanvullend onderzoek uitgevoerd op individueel niveau in de Basisregistratie Personen (BRP). Dit onderzoek is verricht om mogelijke belastingplichtigen tijdig te kunnen informeren over de voorgenomen invoering van de forensenbelasting per 2027. Uit deze nadere controle blijkt dat het aantal belastingplichtigen lager ligt dan eerder was geraamd. Hierdoor vallen de verwachte opbrengsten lager uit dan in de eerdere ramingen. De geactualiseerde berekening leidt tot een structureel lagere opbrengst van circa € 239.000 ten opzichte van de bedragen die zijn verwerkt in de Kadernota. Hiervan heeft circa € 203.000 betrekking op Hilversum en circa € 36.000 op Wijdemeren. Dit leidt tot een negatief effect van jaarlijks € 239.000. Herstelling | 160 | -160 | 0 | 0 | 0 | 0 De Herstelling heeft in 2025-2026 bewezen een effectief re-integratie instrument te zijn voor inwoners die buiten de samenleving zijn geraakt. Het gaat om mensen met een crimineel verleden, zonder werk of dagbesteding, of inwoners die door gedrag of achtergrond niet kunnen deelnemen aan reguliere trajecten. In een aangepaste werkomgeving ontwikkelen deelnemers basisvaardigheden zoals werkhouding en werkdiscipline.

Dit versterkt hun maatschappelijk perspectief, verkleint de kans op terugval in criminaliteit en ondersteunt hun terugkeer naar positieve deelname aan de samenleving. In 2026 hebben tot en met het tweede kwartaal 11 inwoners deelgenomen aan De Herstelling. Van deze groep is inmiddels 1 inwoner uitgestroomd naar betaald werk. Daarnaast zijn 4 inwoners succesvol doorgeleid naar een Jobhunter, waarmee zij een belangrijke vervolgstap zetten richting betaald werk. De overige deelnemers zijn nog in traject en werken aan hun ontwikkeling richting werk, dagbesteding of een andere passende vervolgstap. Deze resultaten laten zien dat De Herstelling inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in beweging brengt en perspectief biedt op duurzame maatschappelijke deelname. Dit levert BUIG besparingen op en heeft een preventief effect binnen zorg en veiligheid. De inzet sluit aan bij de WMO-doelstellingen rond zelfredzaamheid, participatie en preventie. Op basis van deze resultaten wordt voorgesteld om voor de jaren 2027 en 2028 jaarlijks € 160.000 beschikbaar te stellen uit de reserve ESF. Gedurende deze periode worden de maatschappelijke en financiële effecten verder gemonitord, zodat op basis van de resultaten een afgewogen besluit kan worden genomen over eventuele structurele voortzetting per 2029.

Inkomsten buitenreclame | 0 | -70 | -70 | -70 | -70 | -70 Twee van de drie concessies voor buitenreclame zijn opnieuw aanbesteed, wat leidt tot hogere afdrachten. Daarom verhogen wij de opbrengsten vanaf 2027 structureel met € 70.000. Dit leidt tot een positief effect van jaarlijks € 70.000. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 172 Kosten accountant | 75 | 0 | 75 | 75 | 75 | 75 Afgelopen jaren is het budget voor de controle van de jaarrekening ontoereikend gebleken. Dit betreft een bijstelling van het budget en resulteert in een structureel nadeel van €75.000. Mutatie oplossingsrichting: Besparing beheer en onderhoud | -225 | -38 | -263 | 237 | 237 | -263 vastgoed In de Voorjaarsnota 2026 zijn maatregelen opgenomen om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2027–2030. De voorgestelde onderhoudsbesparingen worden gerealiseerd door een beperking van de vastgoedambities: • | Aanpassing Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)-sport: de vervanging van enkele kunstgrasvelden heeft aanzienlijke aanbestedingsvoordelen opgeleverd. Voor de sporthal Arena 303 worden enkele onderhoudsactiviteiten niet uitgevoerd in verband met de herontwikkeling van deze locatie. • | Aanpassing MJOP Dudokpark 1: de vervanging van radiatoren en warmtedistributie wordt uit het MJOP geschrapt, omdat deze na realisatie van de vloerverwarming niet meer noodzakelijk is.

• | Verlaging onderhoudsniveau panden: verlaging van het onderhoudsniveau vergroot het risico op achterstallig onderhoud, gebruikersklachten en mogelijke aansprakelijkheidskwesties. • | Uitstel onderhoud: metselwerk aan een buitenwand van gymlokaal aan de Jan Blankenlaan kan worden uitgesteld. • | Bijstelling opbrengst parkeergarage Marathon: verhoging van de geraamde huuropbrengsten door meer afgesloten contracten met bedrijven. De maatregelen leveren in de jaren 2027 tot en met 2030 een besparing van € 513.000 per jaar op. Vanaf 2031 bedraagt de structurele besparing € 393.000. In de Voorjaarsnota 2026 zijn voor 2027 tot en met 2030 al de oplossingsrichting van respectievelijk € 250.000, € 750.000, € 750.000 en € 250.000 verwerkt. Dit journaal verwerkt het verschil tussen deze eerder opgenomen bedragen en de nu uitgewerkte maatregelen. Dit leidt tot een aanvullend voordeel van € 263.000 in 2027 en 2030 en een nadeel van € 237.000 in 2028 en 2029. Vanaf 2031 bedraagt het structurele voordeel € 393.000. Onttrekking reserve recreatie & | 100 | -100 | 0 | 0 | 0 | 0 toerisme De gemeente en sector werken op basis van het convenant verblijfs- en recreatiebelastingen samen aan investeringen in de sector. Het adviesorgaan adviseert over bestedingen uit de reserve. In 2025 en 2026 is bij begroting €100.000 aan de reserve onttrokken.

Voor besteding van deze middelen is het adviesorgaan om advies gevraagd. Bij bestedingen zijn deze adviezen zijn met de gemeenteraad gedeeld. In 2027 wordt ook €100.000 onttrokken aan de reserve zodat niet alle (kleine) bestedingen éérst een relatief lang traject langs de gemeenteraad hoeven te volgen en de samenwerking met de sector vlotter kan verlopen. Omdat de bestedingen uit een samenwerking voortkomen, is nog niet bekend aan welke projecten het bedrag besteed wordt. Alle adviezen van het adviesorgaan worden met de gemeenteraad gedeeld. Voor bestedingen boven de onttrokken €100.000 volgt een raadsbesluit. Opvang asielzoekers | 500 | -500 | 0 | 0 | 0 | 0 (reservemutatie) Met de herindeling van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren per 1 januari 2027 ontstaat één gezamenlijke opgave voor de opvang van asielzoekers op grond van de Spreidingswet. De nieuwe gemeente Hilversum zal uitvoering geven aan de wettelijke taakstelling en de reeds vastgestelde beleidskaders voor de asielaanpak. Voor de periode 1 juli 2027 t/m 31 december 2028 geldt voor de nieuwe gemeente Hilversum een indicatieve verdeling van 637 opvangplaatsen voor asielzoekers (Hilversum 494 en Wijdemeren 143 opvangplekken). De genoemde aantallen betreffen een indicatieve verdeling en zijn onder voorbehoud van de definitieve, door het Rijk vast te stellen taakstelling (eind 2026).

Hilversum heeft tijdelijke opvang in Gooiland hotel gerealiseerd voor 174 opvangplekken. Met het Hilversums collegebesluit van 25 mei 2026 wordt gewerkt aan structurele opvangplaatsen op twee nieuwe locaties: locatie Noordse Bosje (70 plekken) en locatie Naarderweg/voormalig zwembadlocatie (120 plekken). In Wijdemeren is in 2026 een tijdelijke noodopvang gerealiseerd in een deel van het gemeentehuis voor maximaal 70 asielzoekers tot 1 november 2026. Hilversum en Wijdemeren voldoen daarmee niet aan de taakstelling op basis van de Spreidingswet. De taak van de gemeente is om locaties aan te wijzen. Verbouw en beheer liggen bij COA. De incidentele uitgaven worden geraamd op € 0,5 miljoen. Het voorstel is om deze incidentele uitgaven te dekken uit de reserve opvang Oekraïners. PROGRAMMABEGROTING 2027 GEMEENTE HILVERSUM | 173 Opvang ontheemden Oekraine | 17.911 | -17.911 | 0 | 0 | 0 | 0 (reserve mutatie) De (nieuwe) gemeente Hilversum geeft uitvoering aan de opgave van opvang van ontheemden uit Oekraïne. Als gevolg van de bestuurlijke fusie van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren per 1 januari 2027 zijn de uitvoering van deze taak en de bijbehorende financiële middelen in deze begroting samengebracht. Het Rijk bekostigt de gemeentelijke opvang van ontheemden uit Oekraïne via een specifieke uitkering. In deze begroting zijn de verwachte baten en lasten voor 2027 verwerkt.

De baten en lasten worden geraamd op respectievelijk € 17,9 miljoen en € 17,3 miljoen. Het verwachte positieve resultaat van € 0,6 miljoen wordt toegevoegd aan de reserve opvang Oekraïners. Met ingang van 1 januari 2027 is de Regeling tijdelijke bekostiging opvang en huisvesting gemeenten (doelgroepflexibele regeling) van toepassing. Deze regeling vervangt de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne. De huidige opgave voor de nieuwe gemeente Hilversum is 1.220 opvangplekken, waarvan er 981 zijn gerealiseerd. Er moeten dus nog 219 plekken bijkomen. Urgent is echter de zoektocht naar 400 vervangingsplekken voor de bewoners van de gemeentelijke opvanglocatie aan de Anton Philipsweg. Daarvan loopt de huur per november 2027 af. Met de nieuwe locatie aan de Emmastraat 15 worden 52 vervangingsplekken gerealiseerd. Voor de overige 350 vervangingsplekken zoeken we nog naar locaties. Parkeren | 2.842 | -2.842 | 0 | 0 | 0 | 0 In 2024 is gestart met de uitvoering van het nieuwe Parkeerbeleid. In 2025 zijn alle gebieden uitgebreid en zijn er stapsgewijs (met raadsvoorstellen en verordeningen) veranderingen in de tarieven aangebracht. Doordat er jaarlijks meer ervaring komt met het parkeren kan steeds meer de parkeerbegroting verfijnd worden. Daarnaast worden er door meer te handhaven meer kosten en opbrengsten gegenereerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hilversum.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/fd4ef79c-6651-4d35-9ebc-61d73edb317f?agendaItemId=8c594f79-ae82-4f74-994d-27abd82d3681