Bijlage 1 - Landschappelijk inpassingsplan

LL

Zonnepark Vliegveld Hilversum - Landschapsplan V5.2 Lindemans Landschapsarchitecten 18-11-2024, gewijzigd 8-5-2025

1

Landschapsanalyse - Plangebied Opgave EnergiecoöperaƟe HilverZon en SƟchƟng vliegveld Hilversum werken samen aan verduurzaming van het vliegveld en het opwekken van duurzame energie.

Nieuw-Loosdrecht 4

Projectgebied

11

No od w eg

Ra di ng

1 2

3

Vliegveld Hilversum

Eén van de projecten, dat daaraan kan bijdragen is het aanleggen van een zonnepark in de noordwesthoek van het vliegveld. Hier ligt een lange smalle strook (ca. 270 meter lang) grond, die eigendom is van de gemeente Hilversum en wordt verhuurd aan de SƟchƟng Vliegveld Hilversum. De sƟchƟng is verantwoordelijk voor de exploitaƟe van het terrein. Het projectgebied wordt aan de westkant begrensd door de Rading en aan de noordwestzijde begrensd door een doodlopende zijweg van de Rading. De totale oppervlakte is ca. 1,2 hectare. Een deel hiervan wordt in het bestemmingsplan aangemerkt als bouwblok waarop containers voor de opslag van zweefvliegtuigen zijn geplaatst. Het terrein heeŌ nu geen funcƟe voor het vliegveld. In het verleden is het incidenteel als overlooplocaƟe voor parkeren bij evenementen gebruikt. In de lengterichƟng van de kavel loopt een hoofdtransport waterleiding van Vitens. Deze leiding wordt beschermd door een belemmeringszone van 4 meter aan weerskanten van de leiding. Dit heeŌ tot gevolg dat er minimaal 15 meter afstand tussen een opstelling zonnepanelen en de oostzijde van de weg de Rading ontstaat. Het voorliggende ontwerp gaat uit van een installaƟe van ca. 500 kWp. In eerste instanƟe was een veldopstelling het uitgangspunt.

Nadat bekend werd dat er een risico is voor Niet-Gesprongen Explosieven op de locaƟe (uit de Tweede Wereldoorlog), is gekozen voor een alternaƟef, dat vergelijkbaar is met een opstelling van zonnepanelen op een dak. Hierdoor zijn de graafwerkzaamheden bij aanleg tot een minimum beperkt.

2

Plangebied. Luchƞoto. Bron Pdok.

Foto 1. Zicht op de bebouwing van het vliegveld vanaf de westrand van het terrein.

Foto 2. Zicht op het projectgebied vanaf de bebouwing aan de oostrand van het vliegveld.

Foto 3. De bebouwing vanaf de Rading richƟng het noordoosten.

Foto 4. Het plangebied (achter de eerste beplanƟng) vanaf de weg aan de noordzijde van het vliegveld. 3

Landschapsanalyse - Plangebied

13

12

15 6

9 14

5 Plangebied

Foto 5. Plangebied vanaf het eind van de weg aan de noordkant van het vliegveld.

8

10

7

Foto 6. Kruising Rading en zijweg. Op de voorgrond het plangebied. 4

Foto 7. Plangebied vanaf de zuidzijde. Links de containers voor opslag van de zweefvliegtuigen.

Foto 9. BeplanƟng tussen de Rading en het plangebied.

Foto 8. Toegang vanaf de Rading.

Foto 10. Zicht vanaf de Rading op het vliegveld en het plangebied. 5

Landschapsanalyse - Plangebied

6

Plangebied vanaf het noorden

Nutsgebouwtje en beplanƟng aan de noordzijde van het plangebied.

Plangebied vanaf het noorden langs het hekwerk van het vliegveld.

Sloot en beplanƟng tussen plangebied en de Rading.

Coniferen langs de Rading t.h.v. de bestaande nutsgebouwtjes.

Poort met hekwerk aan de Rading, vanuit het plangebied.

Plangebied vanaf de zuidoosthoek

Plangebied vanaf de zuidoosthoek, langs het hekwerk van het vliegveld. 7

Landschapsanalyse - Plangebied

8

Foto 11. De weg aan de noordzijde van het vliegveld. De toegang voor een manege en een voetverbinding.

Foto 13. Beeld van de Rading t.h.v. het plangebied.

Foto 12. Nutsvoorziengen aan de kruising Rading.

Foto 14. Beeld van de Rading meer naar het zuiden.

Landschapsanalyse - Ontstaansgeschiedenis Historie van het gebied Het vliegveld ligt in de Vechtstreek, op de overgang van de veengebieden van Loosdrecht naar de hogere gronden van de Utrechtse Heuvelrug ten zuiden van Hilversum. De loop van de rivier de Vecht heeŌ bij Loosdrecht geleid tot het ontstaan van een zgn. veerveenverkaveling ontstaan, de ´Ster van Loosdrecht´. Deze verkaveling liep door tot op het vliegveld en is op luchƞoto´s nog herkenbaar aan droge lijnen in het maaiveld. In het maaiveld zijn ze volledig uitgewist ten behoeve van de funcƟonaliteit van het vliegveld. Het zicht op de veerveenverkaveling is beperkt. Aan de oostzijde van Loosdrecht is dat met name als gevolg van de ontwikkeling van de bebouwing van Loosdrecht. Ten zuiden van het vliegveld en de bebouwing is de oriëntaƟe van de verkaveling nog beleeĩaar. In 1938 is gestart met de aanleg van het vliegveld. In augustus 1939 kwam het gereed en op 30 september zou de feestelijke opening plaatsvinden. Op 29 augustus werd het echter gevorderd in het kader van de mobilisaƟe. Tijdens de oorlog is het vliegveld uitgebreid door de Duitsers. Het is echter maar in beperkte mate gebruikt. Er werden lesvliegtuigen gemonteerd en ingevlogen. Tijdens de bevrijding is het vliegveld gebruikt door lichte vliegtuigen van de Geallieerden.

Na de oorlog werd het vliegveld teruggebracht tot de oorspronkelijke omvang en op 10 juni 1948 kon het vliegveld dan toch feestelijk in gebruik worden genomen. Een tastbaar overblijfsel uit die Ɵjd is de Duitse bunker tegenover de splitsing van de Rading en de Tjalk. (hƩp://www.ehhv.nl/historie/oprichƟng-vliegveld-hilversum)

Bovenaan: Luchƞoto met verkavelingsrichƟng. Is ook op delen van het vliegveld zichtbaar. Daaronder: Topografische kaart van begin 20e eeuw. Zelfde uitsnede als de luchƞoto.

Foto 15. Bunker langs de Rading. Noordelijk van het vliegveld. 9

Landschapsanalyse - Ondergrond Hoogteligging maaiveld Het vliegveld ligt op de flank van de Utrechtse Heuvelrug. Het hoogste gedeelte van het terrein is de noordoostelijke punt (1,85m +NAP), vanaf daar loopt het af in zuidwestelijke richƟng. Het maaiveld van de zuidwestpunt ligt op ca. 0 m NAP. Het plangebied voor het zonnepark is aan de noordzijde ca. 1,10 à 1,25m +NAP en ten noorden van de containers voor de zweefvliegtuigen is het terrein 0,5 a 0,70m +NAP. In het noordelijke gedeelte ligt lokaal een hoger gedeelte, wellicht als gevolg van de aanleg van de pompvoorzieningen van de waterleiding. Langs de oostrand van het terrein liggen twee lage walletjes, waarvan het hoogste punt 1,0m hoger dan het omringende maaiveld is (2,0m +NAP). In het noordelijke gedeelte ligt lokaal een hoger gedeelte, wellicht als gevolg van de aanleg van de pompvoorzieningen van de waterleiding. Langs de oostrand van het terrein liggen twee lage walletjes, waarvan het hoogste punt 1,0m hoger dan het omringende maaiveld is (2,0m +NAP).

Boven: AHN hoogtekaart. (detail) Rechts: AHN hoogtekaart vliegveld. 10

Landschapsanalyse - Ondergrond Bodemgesteldheid Het reliëf op het terrein van vliegveld is ontstaan als gevolg van erosie door wind en water. Fijn zand is van de hogere delen gewaaid en gespoeld. De noordoostelijke helŌ van het vliegveld bestaat uit gordeldekzandwelvingen, die de flank van de stuwwal vormen. De zuidwestelijke helŌ bestaat uit een vlakte van verspoelde dekzanden. Het veengebied dat tussen de Vecht en de stuwwal ontstaan is, liep in de middeleeuwen tot op de zuidwestelijke lage punt van het vliegveld. Nu is dat veen afgegraven of geoxideerd en bestaat de ondergrond van het vliegveld uit leemarm fijn zand (Laarpodzolgronden). OntsluiƟng Het plangebied wordt doorgaans betreden vanaf het vliegveld (Entree vanaf aan de Weg op de Egelshoek. Zie 1 op de kaart). Er is geen normale toegang vanaf de Rading. Langs de Rading is een dam met een poort in een hekwerk(2). Deze toegang is in het verleden gebruikt bij evenementen op het naastgelegen bedrijventerrein. Het plangebied kon in zo´n geval als overloopparkeren gebruikt worden. Daarnaast zijn er aan de noordzijde een kleine poort t.b.v. toegang van het vliegveld (3) en een poort in het hekwerk t.b.v. toegang tot de nutsgebouwen van de waterleiding (4). Deze laatste 3 toegangen zijn niet openbaar. Waterstructuur Het vliegveld ligt is een peilgebied, het waterpeil is (nog) onbekend.

Langs de westzijde van het plangebied ligt een sloot. Verder is rond om het plangebied geen oppervlaktewater aanwezig.

4 2

3 1

1

Bovenaan: geomorfologische kaart. Daaronder: bodemkaart 11

Landschapsplan - Beleid Beleidskaders landschappelijke inpassing provincie Het gebied ligt op de overgang van Vechtreek naar het Gooi. Dit komt goed tot uiƟng in de plek van dit gebied in verschillende beleidsstukken. In de leidraad ´Landschap en cultuurhistorie 2018´ is het vliegveld onderdeel van de Vechtstreek. In het document ´Bijzonder Provinciaal Landschap´ is het gebied onderdeel van het Gooi. Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 De leidraad gaat uit van landschappelijke ensembles en structuren. Het vliegveld ligt in het ensemble `de Vechtstreek`. De kernwaarden van het ensemble zijn: 1. Landschappelijke karakterisƟek. De landschappelijke karakterisƟek in de Leidraad is de veerverkaveling van de Ster van Loosdecht. De kernkwaliteit uit het Bijzonder Provinciaal Landschap betreŌ het reliëf van het stuwwallandschap. 2. Openheid en ruimtebeleving. De openheid van de veerverkaveling is alleen beleeĩaar zuidelijk van het plangebied. Op luchƞoto´s van het terrein zijn sporen van de oude verkaveling te zien. 3. Ruimtelijke dragers. De posiƟe als overgang van Vechtstreek naar het Gooi zorgt ervoor dat het gebied geen directe relaƟe heeŌ met de ruimtelijke dragers van beide ensembles / Bijzondere Provinciale Landschappen.

De ambiƟes en ontwikkelprincipes: De algemene ambiƟe is om ruimtelijke ontwikkelingen: • Bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakterisƟek • Bij te laten dragen aan het versterken van (de beleving van) openheid en • Helder te posiƟoneren ten opzichte van de ruimtelijke dragers. Van belang voor het plangebied: • De karakterisƟek van het veenpolderlandschap met plassen en evenwijdige lijnen is leidend. In het veenpolderlandschap in het oosten zijn de ontginningslinten en de langgerekte verkavelingspatronen kenmerkend. De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: • Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen binnen het verkavelingspatroon. • RichƟng en breedte van de kavels zijn leidend. • Voorkom hoge erfafscheidingen en verbreding van bebouwing, zodat zichtlijnen vanaf de weg/dijk op het achterliggend gebied open blijven.

LocaƟe Vliegveld Hilversum

BRON: PRACHTLANDSCHAP NOORD-HOLLAND! Leidraad Landschap & Cultuurhistorie 2018

12

Overige inrichƟngsprincipes (zonne-energie): De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: • Het behouden en het zichtbaar/beleeĩaar blijven van de huidige verkavelingsstructuur (inclusief sloten) bij (semi-)Ɵjde lijke funcƟes en opstellingen in het landschap, zoals voor zonne-energie. Zorg voor een ruime landschappelijke begrenzing van het terrein, die aansluit op het bestaande omringende landschap; vermijd hoge hekken in het land schap. Streef ernaar dat de opstelling kwaliteit toevoegt aan het bestaande landschap (zie in de Voorbeeldenbank de Kwaliteitsimpuls Zonneparken voor inspiraƟe). Bijzonder Provinciaal Landschap: De vorming van de ondergrond van Het Gooi is het resultaat van geologische processen Ɵjdens de voorlaatste ijsƟjd. Dit gebied herbergt een complex aan verschijnselen die hieraan gerelateerd zijn en aan de klimaatsopwarming erna. Het geeŌ daarmee informaƟe over de klimaats- en ontstaansgeschiedenis van het gebied. De grote verscheidenheid en relaƟeve gaaĬeid van de verschijnselen maakt het gebied bijzonder. De aardkundige waarde is zeer hoog, van naƟonaal belang en onvervangbaar. • Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk indien de leesbaarheid van de aardkundige kernkwaliteit in stand blijŌ. • Dit betekent dat het bodemprofiel en reliëf (bijv. door acƟviteiten als heien, graven en egaliseren) niet significant mogen worden aangetast.

• Bij ontwikkelingen die beroering tot een diepte van 1,0m onder maaiveld vergen is in beginsel geen sprake van aantasƟng van de aardkundige kernkwaliteit.

KERNWAARDEN IN HET ENSEMBLE

Landschappelijke karakteristiek

Openheid en ruimtebeleving

Ruimtelijke dragers

Ensemble Vechtstreek staat hiernaast beschreven aan de hand

De Vechtstreek bestaat uit een veenlandschap met veenrivie-

De veenweidepolders geven (van oorsprong) een open land-

De rivier de Vecht vormt de belangrijkste ruimtelijke drager.

van drie provinciale kernwaarden:

ren en veenpolders. Het veenrivierenlandschap in het westen

schapsbeeld. De inundatiegebieden en de verboden kringen

In het zuiden zijn bredere oeverwallen afgezet en liggen

heeft uitwaaierende verkavelingen (met de oeverwal van de

van de waterlinies ten oosten van de Vecht hebben het land-

talrijke buitenplaatsen. In het noorden zijn de oevers

de landschappelijke karakteristiek: de landschapstypen en de

kronkelige rivier als basis), het veenpolderlandschap in het

schap opengehouden. In het oosten is het landschap verdicht

bebouwd met boerderijen.

belangrijkste kenmerken van deze landschappen.

oosten heeft meer langgerekte, evenwijdige verkavelingen

door de aanwezige moerasbossen rond de veenplassen.

•

met lintbebouwing. Het onderscheid tussen beide landschap•

openheid en ruimtebeleving: de beleving van de vrije open

stypen is niet heel erg groot.

ruimte, de horizon en de oriëntatiepunten. •

De voormalige Zuiderzeedijk (ten westen van Muiden In het noorden van het ensemble is het landschap verdicht en

Diemerzeedijk) vormt een belangrijke ruimtelijke drager, net

versnipperd geraakt door grootschalige infrastructuur en

als de trekvaarten en zanderijvaarten.

De rivier de Vecht ligt centraal in het gebied. Ten oosten van

(recreatieve) groengebieden. Het bosrijke Muiderberg is

de ruimtelijke dragers: de driedimensionale structuren en lijnen

de Vecht heeft grootschalige turfwinning plaatsgevonden,

samen met Muiden gescheiden van de rest van het gebied

In het Vechtplassengebied zijn ontginningslinten, kaden en

die in het (vlakke) landschap het beeld bepalen en begrenzen.

waardoor een besloten landschap met lintbebouwing,

door de A1, de hooggelegen Hollandse brug (A6) en golfbanen

de ringdijk van de Horstermeer dragers. Veel van de kades

Denk hierbij aan bebouwingslinten, bomenlanen en dijken.

opstrekkende verkaveling, legakkers, petgaten en veenplas-

op voormalige vuilnisbelten. De ruimte tussen de

zijn tevens oude grenzen tussen het voormalige graafschap

sen (Loosdrechtse, Kortenhoefse en Ankeveense plassen)

Naardertrekvaart en de A1 slibt dicht.

Holland en het Oversticht (Dammerkade, Kromme Rade,

ontstond. In het hoefijzer van Oud- en Nieuw-Loosdrecht

Grote delen van het schootsveld van Muiden zijn nog open,

Rading).

bevindt zich een veengebied met een veerverkaveling (de Ster

waardoor het Muiderslot vanuit het oosten goed zichtbaar is.

van Loosdrecht). Het Naardermeer en het Horstermeer zijn

Door verlegging van de A1 wordt de openheid van het schoots-

In het westen vormen de dijken van het Gein en de Gaasp

van oorsprong natuurlijke meren, gevoed door kwelwater uit

veld van Muiden aan de zuidzijde hersteld.

dragers.

‘wetland’ maar in de hoofdopzet is de indeling van de droog-

Het zicht op de veerverkaveling van de Ster van Loosdrecht is

Het Amsterdam-Rijnkanaal en de spoorlijn Utrecht-

makerij nog te herkennen. De Horstermeerpolder is een

beperkt, slechts op enkele locaties is het open landschap te

Amsterdam zijn deels naast elkaar en onafhankelijk van de

droogmakerij met een dicht stelsel van sloten.

ervaren. In het westen vormt de Aetsveldse polder een groot-

landschappelijke patronen aangelegd. Het kanaal is beplant

schalig open landschap.

met populieren.

geflankeerd door restanten van landschap van de voormalige

De bruggen over het Amsterdam-Rijnkanaal en de nieuwe

De Stelling van Amsterdam overlapt in dit gebied de Nieuwe

Zuiderzee. In de Diemerscheg zijn de polders van het veenri-

spoorbrug bij knooppunt Muiderberg vormen oriëntatiepun-

Hollandse Waterlinie. De reeks forten die de accessen

vierenlandschap getransformeerd tot bosrijke recreatiegebie-

ten en ook de televisiezendmast van Hilversum is in grote

bewaken vormen een helderde structuur.

den met de landbouwkundige verkaveling als onderlegger.

delen van het gebied zichtbaar.

Het Gooi. Het Naardermeer vormt een internationaal erkend

Muiderberg is gelegen op een geïsoleerde stuwwal-opduiking

2

1 3

3 7

8 5 1

5

3 5

1

2

Landschappelijke karakteristiek 1.

Veenrivierenlandschap: kronkelige veenrivieren als ontginningsbasis

2.

Veenpolderlandschap: opstrekkende verkaveling, veenplassen en

2

Openheid en

Ruimtelijke dragers

ruimtebeleving

1.

1.

8 6

legakkers 3.

Veenrivier de Vecht

4.

De Ster van Loosdrecht (veerverkaveling)

5.

Naardermeer

6.

Horstermeerpolder

7.

Getransformeerde bosrijke recreatiegebieden

8.

Keileemopduikingen Muiderberg en Nederhorst den Berg

Schootscirkels forten en

met forten van de Stelling

schootsvelden vesting-

van Amsterdam en Nieuwe

2

Open veenplassen met dichte moerasbossen aan de randen

2

4

3.

Snelweg A1

4.

De Ster van Loosdrecht

5.

Open Aetsveldse polder

2

2.

Voormalige Zuiderzeedijk

3.

Naarder- en Muidertrek-

4.

Kaden en ringdijk

4

BRON: PRACHTLANDSCHAP NOORD-HOLLAND! Leidraad Landschap & Cultuurhistorie 2018

4

vaart

Horstermeerpolder 5.

Rivieren het Gein en

6.

Amsterdam-Rijnkanaal

Gaasp

Molen met molenbiotoop (indicatief)

6

Hollandse Waterlinie

steden 2.

Veenrivier de Vecht

Baken (kerk-, water-, of vuurtoren)

13

LocaƟe profiel

Plankaart V5.2 Schaal 1:1000 op A3

14

Landschapsplan V5.2 - Plankaart Zonnepark Vliegveld Hilversum ligt op een smal perceel in de noordwesthoek van het vliegveld. Het betreŌ een strook van 220 bij 48 meter. De zuidelijke punt van deze strook wordt nu gebruikt voor opslag van zweefvliegtuigen in zeecontainers. Het ontwerp gaat er vanuit, dat de containers deels verplaatst worden. Uitgangspunten ondergrond Tussen de Rading en het plangebied ligt een sloot en in de berm tussen de sloot en de Rading staat laanbeplanƟng. Aan de oostzijde van de sloot loopt een hoofdwaterleiding. Deze leiding wordt beschermd door een strook van 4,20m aan weerszijden. Hier mogen geen zonnepanelen of hekwerken geplaatst worden. Deze strook kan als onderhoudspad voor onderhoud aan de sloot gebruikt worden. Dit heeŌ als gevolg dat het zonnepark 4,20m oostelijk van de waterleiding begint. Bij de waterleiding horen ook twee

kleine bouwwerken in de noordwesthoek van het terrein. Er is gebleken dat op het terrein nog Niet-Gesprongen Explosieven (N.G.E.) uit de Tweede Wereldoorlog kunnen liggen. Voor werkzaamheden waarbij gegraven moet worden, moet daarom vooraf onderzoek naar die N.G.E. plaatsvinden. Dit kan tot een minimum beperkt worden door een zonnepark aan te leggen dat op de grond ligt, in plaats van een opstelling waarvan de onderstellen de grond in steken. Het ontwerp is daarom gewijzigd. Nu gaat het ontwerp uit van een lage opstelling liggend op de grond. Het zonnepark heeŌ een construcƟe, vergelijkbaar met een systeem zoals dat ook op daken wordt aangelegd. Opstelling De opstelling ligt noordoost-zuidwest georiënteerd. De zonnepanelen vormen lage dakjes (ca. 70 cm boven maaiveld). De panelen liggen vrij vlak, onder 10 graden, waardoor er

ook voldoende zonlicht op de noordoost gerichte panelen valt. De ondergrond volgt in grote lijnen het natuurlijke reliëf van het maaiveld t.b.v. de afwatering. Om de opstelling ligt een rand van een betonband met een enkele rij 30x30 betontegels. Binnen dit kader wordt, op advies van een ecoloog, boomschors aangebracht als bodembedekking. OriëntaƟe De relaƟe met het omringende terrein bestaat voornamelijk uit de oriëntaƟe van de opstelling. De opstelling volgt de westgrens van het vliegveld. Die grens is recht, waardoor de randen van de opstelling minder grillig worden, zodat er meer rust van de opstelling uitgaat.

15

Landschapsplan - ToelichƟng SedummaƩen Elke derde rij wordt een ruimte gelaten om tussen de zonnepanelen sedummaƩen te kunnen aanbrengen. Ook aan de beide uiteinden worden sedummaƩen toegepast. In de loop van de seizoenen varieert de kleur van de sedummaƩen. Bloemen voegen wiƩe of gele Ɵnten toe, warmte en droogte zullen de bladeren van de planten rood kleuren.

Peil

0 35m

10°

P

0 67m

1 13m

2 50m

3 18m

Haag Langs de oostzijde en bij de noordelijke punt van het terrein komt een lage haag van veldesdoorn (acer campestre). De haag volgt het hekwerk en omsluit het trafogebouw in de noordelijke punt van het terrein. Toegang Halverwege het terrein zit aan de Rading een toegang met een dam en poort. Dit wordt de toegang van het zonnepark. Deze toegang is voor onderhoud en nooddiensten. De nooddiensten kunnen over het terrein ook het vliegveld bereiken. De poort in de noordwesthoek wordt geen toegang. Het blijŌ wel de toegang tot de bestaande nutsgebouwtjes. Hoe de noodzaak tot afschermen van het zonnepark en de noodzaak van de openbare toegang tot de nutsgebouwtjes in de prakƟjk uitpakt, zal in overleg met de beheerders worden uitgewerkt. Trafo Dit gedeelte van de rand van het zonnepark wordt beschaduwd door de bomen langs de Rading. Hier komt ook de trafo, die vanaf de openbare weg toegankelijk moet zijn. De trafo wordt bij voorkeur donkergrijs. Een zonnepark van deze omvang kan toe met een relaƟef kleine trafo. De buitenmaten zijn ca. 2,869 x 2,356 x 1,736m. (LxBxH t.o.v. peil) (zie kopje maatvoering). Hekwerken Een zonnepark is geen openbaar toegankelijk terrein. Daarom zal rondom een hekwerk geplaatst worden. Aan de vliegveldzijde betreŌ dat een hekwerk van 1m hoogte. Aan de noordzijde en westzijde komt een hekwerk van 1,80m hoogte.

Aan de westzijde loopt het hekwerk langs de insteek van de bermsloten langs de Rading. Voor onderhoud van deze sloten kan het zijn dat het hekwerk demontabel moet zijn. Vanwege de beperkingen rond de hoofdwaterleiding is het niet mogelijk om het hekwerk op een andere

De strook terrein langs de sloot en boven de waterleiding, zal als randstrook worden ingericht. T.h.v. de noordelijke einde van de sloot (vooraan op de foto), betreŌ dat ca. de rechterhelŌ van het aanwezige gras. Aan de zuidkant van het terrein, is de breedte van de randzone ca. een kwart van de breedte. 16

afstand tot de sloot te plaatsen. Het hekwerk wordt bij voorkeur uitgevoerd als een zgn. deerfence. Een hekwerk van houten palen en metaalgaas. Wanneer dit niet met een Deerfence te realiseren is, dan wordt het gehele hekwerk een metalen hekwerk in dezelfde donkergrijze kleur als de trafo. Wanneer de verzekeraars akkoord gaan, kan het hoge hekwerk ook verlaagd worden naar 1m. Randzones De randzones direct naast de opstelling zijn bedoeld als onderhoudspad. De verder weg gelegen stukken, zoals de strook tussen sloot en waterleiding of de strook langs de rading aan de noordzijde, worden als kruidenrijk of bloemrijk grasland ingezaaid en beheerd met ecologisch maaibeheer. Welke vegetaƟe op welk gedeelte ingezaaid wordt, is vooral aĬankelijk van de bezonning. Maatvoering: Toekomstbestendigheid ontwerp De weergegeven opstelling van zonnepanelen is gebaseerd op de stand der techniek, die Ɵjdens het opstellen van het plan gangbaar is. Tussen het opstellen van dit plan en de aanleg van het daadwerkelijke zonnepark zit enige Ɵjd. Het kan voorkomen, dat op het moment van aanleg technische aspecten wijzigen.

Colofon

Zonnepark Vliegveld Hilversum - Landschapsplan ir. Reinout Lindemans Lindemans Landschapsarchitecten November 2024, gewijzigd mei 2025 Zuiderend 83 9203 TK Drachten info@lindemanslandschapsarchitecten.nl www.lindemanslandschapsarchitecten.nl In opdracht van:

17