Beeldvorming Verzoekbesluit Onteigening Koninginneweg - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL zaaknummer:

1205856

afdelingsnaam:

Leefomgeving - team Projecten

steller:

Mark Koolhaas

telefoonnummer

06 3878 8005

onderwerp:

Verzoekbesluit onteigening bestemmingsplan Stationsgebied 2022

Voorstel 1. a.

b.

De Kroon (door tussenkomst van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) te verzoeken: Ten name van de gemeente Hilversum, in het belang van de ruimtelijke ontwikkeling en/of de volkshuisvesting (ingevolge artikel 77 Onteigeningswet), ter onteigening aan te wijzen de percelen en perceelsgedeelten zoals vermeld op de bij dit besluit behorende en als zodanig te waarmerken grondplantekening en lijst met de te onteigenen onroerende zaken en rechten, ten behoeve van het bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2022’, specifiek ten behoeve van de bestemmingen ‘Centrum-Koninginneweg’, ‘Verkeer’, ‘Waarde - Archeologie – Na 1850 bebouwd gebied – Hoog/Middelhoog’, ‘Waarde – Archeologie – Oude Dorpskern – Laag’ en ‘Waarde – Archeologie – Oude Dorpskern – Hoog’. De uitvoering van dit besluit (ingevolge artikel 156 Gemeentewet) over te dragen aan het college van burgemeester en wethouders, inclusief: i. De bevoegdheid tot het verbeteren en aanvullen van het verzoekbesluit; ii. De bevoegdheid om gedurende de procedure de Kroon te verzoeken bij overeenstemming de onteigening te beëindigen.

Planning Titel

Toelichting

BEELDVORMING

Collegebesluit vestiging voorkeursrecht Koninginneweg

Voorkeursrecht vestigen op het gebied tussen Koninginneweg, spoor, Stationsplein en Kleine spoorbomen.

5 december 2017

Raadsbesluit voorkeursrecht Koninginneweg

Bestendiging van het door het college gevestigde voorkeursrecht

31 januari 2018

Raadsbesluit krediet voorkeursrecht

Krediet tbv verwerving, beheer en onderhoud

4 juli 2018

Raadsbesluit uitvoeringsnota Stationsgebied

Aanvullend krediet tbv verwerving, beheer en onderhoud

Raadsbesluit bestemmingsplan stationsgebied

Planologisch juridische basis voor de herontwikkeling van het Stationsgebied inclusief het gebied waar het voorkeursrecht is gevestigd

- Beeldvormende sessie 3 juni 2021 - Schriftelijke vragenronde - Commissie 1 sept 2021 Beeldvormende sessie 14 september 2022

OORDEELSVORMING

BESLUITVORMING

Commissie 1 september 2021

15 september 2021

Commissie 16 november 2022

7 december 2022

Samenvatting Met het bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2022’, welk plan is vastgesteld op 7 december 2022 is de planologisch juridische basis gelegd voor de herontwikkeling van het stationsgebied van Hilversum. Belangrijk onderdeel van de plannen is het omleggen van de centrumring, via de Koninginneweg, om de markt. Daarvoor dient het gebied tussen de Koninginneweg en het spoor, tussen Stationsplein en de Kleine spoorbomen, herontwikkeld te worden. Teneinde er verzekerd van te zijn dat tijdig en binnen de daartoe gestelde planning vrij over deze gronden kan worden beschikt, wordt voorgesteld over te gaan tot indiening van een verzoek tot aanwijzing ter onteigening bij de Kroon.

Inleiding

Het Stationsgebied is momenteel geen aangename plek maar biedt volop kansen voor verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en het realiseren van een aantrekkelijk verblijfsgebied. In de Structuurvisie 2030 (2013) en in de Centrumvisie (2015) is het Stationsgebied dan ook benoemd als een gebied waar vernieuwing noodzakelijk is. Door de raad zijn sindsdien verschillende beleidskaders en plannen vastgesteld die voorsorteren op de definitieve herinrichting en ontwikkeling van het Stationsgebied. Achtereenvolgens zijn dat het Stedenbouwkundig programma van eisen Stationsgebied (2016), de aankoop van het GAK gebouw (2016), de wet voorkeursrecht Koninginneweg (2018), het krediet Verwerving Koninginneweg (2018), het Stedenbouwkundig plan Stationsgebied (2019), het onderzoek naar de verbeterde verbinding Oost Centrum (2019), het Beeldkwaliteitsplan (2020), het krediet voor de sloop van de GAK kelder (2021), de uitvoeringsnota (2021) en het bestemmingsplan (2022). Belangrijk onderdeel van de door de raad vastgestelde plannen Is het verleggen van de centrumring om het Marktplein, waarmee het Marktplein en de Groest aantrekkelijk met elkaar worden verbonden. Daarnaast is de wens om de Stationsstraat te vergroenen en autoluw te maken, twee-richtingenverkeer mogelijk te maken op de Schapenkamp en als gevolg daarvan een tweerichtingsverbinding over de Koninginneweg te realiseren.

Dit voornemen leidt ertoe dat een breder wegprofiel nodig is. Om dit te kunnen realiseren moet bestaande bebouwing worden gesloopt. Dit biedt direct kansen om ook na te denken over de verdere invulling van het gebied, tussen de Koninginneweg en de spoorlijnen. Om te voorkomen dat de gronden binnen het vestigingsgebied worden vervreemd en als gevolg daarvan de gemeente mogelijk grip op een (gedeeltelijke) herontwikkeling van de locatie verliest, is het voorkeursrecht gevestigd. Het college heeft hiertoe op 5 december 2017 besloten, het voorkeursrecht is op 7 december 2017 in werking getreden en de raad heeft dit op 31 januari 2018 bestendigd.

Probleemstelling/doel Na vestiging van het voorkeursrecht is de gemeente gestart met actieve verwerving van de gronden die benodigd zijn voor de ontwikkelingen aan de Koninginneweg. Op dit moment zijn de benodigde gronden, ondanks minnelijke pogingen daartoe, nog niet allemaal in eigendom van de gemeente Hilversum. Om de gewenste gebiedsontwikkeling te realiseren, zoals verankerd in het bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2022’, is het van belang dat de benodigde percelen in eigendom overgaan naar de gemeente Hilversum. De onteigeningswet biedt hiervoor de mogelijkheid. Met een onteigeningsprocedure kan worden verzekerd dat tijdig althans op een zeker moment tot realisatie van het stationsgebied van Hilversum kan worden overgegaan, conform het bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2022’. Een onteigeningsprocedure is onder te verdelen in een administratieve fase en een gerechtelijke fase. De administratieve fase dient ter verkrijging van een Koninklijk besluit. De bevoegdheid om het onteigeningsbesluit met bijbehorende stukken vast te stellen ligt bij de Kroon. De gemeenteraad dient tot onteigening te verzoeken door middel van een verzoekbesluit. Met een Koninklijk Besluit kan

vervolgens de gerechtelijke fase worden ingegaan, waarin de belanghebbenden eigenaren dan wel gebruikers (na verkrijging van het Koninklijk Besluit) bij de rechtbank kunnen worden gedagvaard. Doel van voorliggend voorstel is om de administratieve fase van de onteigening te starten met een verzoekbesluit aan de Kroon ter verkrijging van een Koninklijk Besluit. Aanvang van de gerechtelijke fase wordt vooraf in een nieuw voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad.

Argumenten 1. De benodigde gronden voor de realisatie van het bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2022’ zijn nog niet allemaal in eigendom verworven door de gemeente Hilversum. Gezien het feit dat er tot op heden nog geen overeenstemming is over de verkoop van een aantal percelen is het noodzakelijk om over te gaan tot onteigening om zo tot een tijdige verwezenlijking van het bestemmingsplan ‘Stationsgebied 2022’ te geraken. Voor de gehele onteigeningsprocedure moet rekening gehouden worden met een doorlooptijd van ongeveer twee jaar. Om voortgang te houden in het project is het daarom belangrijk de procedure tijdig te starten. Dit is een logische vervolgstap op de gesprekken die in het kader van de minnelijke verwerving sinds 2018 zijn gevoerd. 2. Het opstarten van de procedure kan een positieve impuls geven aan de minnelijke onderhandelingen. Naast het kunnen verkrijgen van de benodigde percelen zonder instemming van de eigenaren, zou een onteigening ook een positieve impuls kunnen geven aan de minnelijke onderhandelingen. Gedurende de onteigeningsprocedure worden de minnelijke onderhandelingen voortgezet. Het heeft nadrukkelijk de voorkeur de benodigde gronden alsnog minnelijk in eigendom te verkrijgen.

Kanttekeningen 1. Het bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk. Onteigening in het belang van de ruimtelijke ontwikkeling en van de volkshuisvesting, ten name van de gemeente Hilversum kan plaatsvinden ten behoeve van de uitvoering van, of ter handhaving van, de feitelijke toestand overeenkomstig een bestemmingsplan (artikel 77 Onteigeningswet, titel IV ). Het vorenstaande betekent dat een bestemmingsplan met daarin opgenomen een belang in het kader van een ruimtelijke ontwikkeling en volkshuisvesting aan een onteigening ten grondslag dient te liggen. Momenteel loopt er echter nog een beroepsprocedure tegen het in december 2022 door de raad vastgestelde Bestemmingsplan Stationsgebied. Uitspraak van de Raad van State wordt begin 2024 verwacht. Tot die tijd is het bestemmingsplan niet onherroepelijk. Desondanks wordt de raad nu gevraagd de onteigeningsprocedure in gang te zetten middels een verzoekbesluit aan de Kroon. Hiermee kan de onteigeningsprocedure worden opgestart. De hierboven beschreven administratieve fase van de onteigening kan zo parallel lopen met de ruimtelijke procedure, waarmee extra vertraging wordt voorkomen. Tevens zorgt dit ‘parallelle traject’ hopelijk voor een impuls aan het minnelijke traject, zoals genoemd bij argument 2. De gerechtelijke fase van de onteigening start pas nadat het bestemmingsplan onherroepelijk is.

De Raad van State procedure blijft daarmee een risico voor de voortgang van de onteigening en het project Stationsgebied in het algemeen.

Financiën, middelen & capaciteit Het besluit heeft behoudens advertentie-, correspondentiekosten, geen financiële gevolgen. Wel dient rekening gehouden te worden met de financiële consequenties van de uiteindelijke aankoop van de

onroerende zaken en de daarmee samenhangende kosten. In de gerechtelijke procedure wordt er door de rechtbank aangewezen deskundigen een prijs/schadeloosstelling vastgesteld voor deze onroerende zaken. Deze kosten worden gedekt uit het door de raad vrijgegeven uitvoeringskrediet ‘Verwerving Koninginneweg’.

Uitvoering Na het raadsbesluit tot indienen van een verzoek tot onteigening aan de Kroon (= verzoekbesluit) wordt het verzoekbesluit met de onteigeningsstukken binnen 3 maanden verzonden aan de Kroon. Het ontwerp Koninklijk Besluit wordt tezamen met de onteigeningsstukken ter visie gelegd gedurende een periode van 6 weken. De Kroon hoort vervolgens de belanghebbenden die een zienswijze hebben ingediend. Het definitieve Koninklijke Besluit volgt vervolgens binnen 6 maanden na einde terinzagelegging. Op basis van een Koninklijk Besluit waarin de goedkeuring is weergegeven kan de gerechtelijke fase (dagvaarding bij de rechtbank) worden ingegaan. Hiertoe zal eerst besluitvorming van de gemeenteraad worden gevraagd. Gedurende het gehele proces wordt de minnelijke verwerving voortgezet.

Communicatie Het verzoekbesluit van de gemeenteraad is geen besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Tegen dit besluit kunnen dan ook geen bezwaren worden ingediend. Met het besluit wordt ingestemd met het zenden van een verzoek aan de Kroon om de formele administratieve onteigeningsprocedure op te starten. De Kroon geeft toepassing aan de uniforme openbare voorbereidingsprocedure overeenkomstig afdeling 3:4 Algemene wet bestuursrecht. In dat kader worden alle belanghebbenden in de onteigeningsprocedure door middel van een brief door de Kroon geïnformeerd, waarbij de relevante onteigeningsstukken worden meegezonden. Aan de Kroon moet in overeenstemming met artikel 79 Onteigeningswet onder andere een ‘lijst van belanghebbenden’ worden overhandigd. Hiertoe voert de gemeente een ‘belanghebbendenonderzoek’ uit.

Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlagen (relevante onderdelen van het onteigeningsplan) 1. 2. 3. 4.

Zakelijke beschrijving Lijst met ‘te onteigenen percelen’ Grondplantekening Projectietekening