Beantwoording vraag SP inzake betekenis voor Hilversum mbt de 'Afspraken werkgevers MRA over spreiden van werktijden en vervoermiddelen'

G EMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES:

Aan de gemeenteraad Cc College van B&W Cc Pers

RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELE FOONNUMMER: 14 0 35 WWW.HILVERSUM.NL

20 januari 2021 713064 BEHANDELD DOOR J. de Koning TELEFOON (035) (035) 629 2902 DATUM

ZAAKNUMMER

UW KENMERK

1 Beantwoording vraag die gesteld is door de fractie van de SP in de raad van Oktober (rubriek I, brief 3)

BIJLAGEN BETREFT

Geachte dames en heren, De gemeenteraad heeft op 24 september een brief ontvangen vanuit de MRA ‘Afspraken met werkgevers: spreiden van werktijden en vervoermiddelen tijdens en na corona’ (als bijlage opnieuw bijgevoegd). Naar aanleiding van deze brief heeft de SP op 7 oktober gevraagd aan wethouders Kuipers en Wolthers wat de in de brief beschreven afspraken betekenen voor Hilversum. Vanwege omstandigheden heeft beantwoording even op zich laten wachten, maar nog altijd actueel. Antwoord: De verzonden brief van de MRA op 24 september over ‘Afspraken met werkgevers: spreiden van werktijden en vervoermiddelen tijdens en na corona’ is een vervolg op de gebiedsaanpakken voor betere spreiding van werktijden en vervoermiddelen op knelpuntlocaties die in het kader van Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBAB) zijn geïdentificeerd1. De grootste knelpunten in het MRA-wegennetwerk bevinden zich bij 6 gebieden: Zuidas, Haarlem, Schiphol, Almere-Amsterdam, Amsterdam Zuidoost en de regio IJmond2. De huidige ontwikkelingen vanwege COVID19 worden als kans gezien om de spreiding werktijden en vervoermiddelen structureel te stimuleren, dus ook na de coronacrisis. Dit geldt in het bijzonder voor de bedrijven en instellingen die onderdeel zijn van de gebiedsaanpakken, maar gemeend is de oproep ook breder te verspreiden.

Vandaar dat er een brief is opgesteld en verzonden vanuit de MRA met daarin de vrijwillige oproep aan het bedrijfsleven om mee te doen. Als deelnemer aan de MRA zijn we onderdeel van het programma SBAB, maar worden we vertegenwoordigd in het Platform Mobiliteit door de provincie Noord-Holland. In dit platform is de verzonden brief besproken, maar niet formeel vastgesteld. Het betreft een open oproep.

1 2

Een samenwerkingsprogramma tussen Rijk en regio van de MRA https://samenbouwenaanbereikbaarheid.nl/programmalijn-uitvoeringsagenda/slimme-en-duurzame-mobiliteit

Omdat we als regio Gooi en Vechtstreek niet rechtstreeks deelnemen aan het Platform Mobiliteit en ook geen deelnemer zijn in de gebiedsaanpakken was het initiatief ons nog niet bekend, maar ondersteunen we de oproep van harte. De brief is dan ook gedeeld met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Er komt een vervolgvoorstel voor de corona-aanpak via SBAB dat besproken zal worden in het directeurenoverleg en in het bestuurlijk overleg Platform Mobiliteit.

Wat betekent dit concreet voor Hilversum? De brief moet gezien worden als een oproep richting bedrijven en instellingen om vrijwillig bewust beleid te gaan voeren op structureel meer thuis werken waar dat kan, te werken met andere start- en eindtijden, en te zorgen voor meer spreiding over de verschillende modaliteiten om zo piekbelasting op de weg en in het OV te verlagen. De huidige Covid19-crisis laat zien dat veel bedrijven en instellingen hier, al dan niet gedwongen door de opgelegde maatregelen vanuit het Rijk, mee bezig zijn. Uit de enquête van de mobiliteitsvisie Hilversum blijkt dat bewustwording rondom dit vraagstuk toeneemt en ook de mogelijkheden die het biedt/kan bieden gezien worden. Deze resultaten zijn in de commissie al met u gedeeld. Er ligt geen concreet verzoek tot ondertekening van een intentieverklaring voor, maar de open oproep tot het invoeren van gespreide werktijden en stimuleren van andere vervoersmodaliteiten dan alleen de auto. Het gaat dan ook vooral over bewustwording. Er zal mede vanuit het samenwerkingsprogramma SBAB, en vanuit de werkgeversorganisaties zoals VNO/NCW en ORAM veel aandacht besteed worden aan én tools aangereikt worden om werkgevers te ondersteunen in het structureel veranderen van werktijden- en patronen, thuis werken en gespreid reizen.

De resultaten van de mobiliteitsenquête en straks de mobiliteitsvisie kunnen benut worden om samen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen ons sterk te maken voor een slimmer en beter gebruik van ons mobiliteitsnetwerk. Vanuit het programma SBAB kunnen we hierin ondersteund worden.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

D. Emmer

P.I. Broertjes

Retouradres: Strawinskylaan 1779, 1077 XX Amsterdam

Aan raads- en Statenleden in de Metropoolregio Amsterdam

Datum

24 september 2020

Kenmerk Behandeld door

J.Hulder, Verkeer & Openbare Ruimte/ gemeente Amsterdam, 06-20540519, j.hulder@amsterdam.nl

Onderwerp

Afspraken met werkgevers: spreiden van werktijden en vervoermiddelen tijdens en na corona

Geachte leden van gemeenteraden en Staten, Bij deze wil ik u informeren over het maken van afspraken met het bedrijfsleven. Om reizigers over de dag (en met name in en rondom de spits) te spreiden, zijn in onze regio afspraken gemaakt met onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven, de vervoerders, de regionale overheden en Rijksoverheid. Dit houdt in dat start- en eindtijden van zowel onderwijsinstellingen als bedrijven en overheidsinstellingen meer gespreid plaatsvinden over de dag, dat reizen meer over de week worden verspreid (door o.a. meer thuis te werken) en dat de reizen meer gespreid worden over verschillende modaliteiten (lopen, fiets, OV, auto). Covid 19 stelt ons voor uitdagingen en opgaven. Ook met betrekking tot het zorgen voor veilig en verantwoord reizen, naar school, ons werk of met een ander reisdoel. Deze uitdagingen en opgaven komen bovenop reeds bestaande opgaven. Bestaande opgaven zijn bijvoorbeeld geplande en noodzakelijke uitvoering van een groot aantal (onderhouds)werkzaamheden aan onze infrastructuur (spoor en weg) in de MRA de komende jaren. Maar ook het feit dat de spoorinfra in onze regio (met name in de spits) op een aantal belangrijke delen tegen de grenzen van de aanwezige capaciteit aanloopt, zeker in relatie tot de woningbouwopgave.

En tenslotte ligt er ook een opgave voor mobiliteit in relatie tot het klimaat en de luchtkwaliteit Voor de komst van Covid-19 had onze regio dagelijks gemiddeld 1,7 miljoen woonwerkbewegingen, 0,7 miljoen onderwijsbewegingen en 0,2 miljoen zakelijke/beroepsmatige bewegingen. Na een absoluut dieptepunt in het voorjaar toen de intelligente lockdown van kracht

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

was, is met de versoepeling van maatregelen weer sprake van een stijging van deze vervoerstromen. Daarbij vallen een aantal zaken op. Op basis van meting in week 37, blijkt dat de het aantal fietskilometers in onze regio met circa 65% is toegenomen ten opzichte van de periode voor Covid-19 en het aantal fietsritten is met 20% toegenomen. Het gebruik van de auto zit op dit moment weer op circa 95% van normaal. Het OV blijft met 50% gebruikers ver achter ten opzichte van de periode voor Covid-19. Op dit moment is er een verdere groei van de vervoerstromen waarneembaar. Reizigers moet veilig en verantwoord kunnen reizen, binnen de daarvoor geldende randvoorwaarden zoals het dragen van een mondkapje in het OV. Dit vergt aandacht voor drukke punten waar veel vervoerstromen samenkomen. Op bijvoorbeeld stations en haltes, maar ook in de vervoersmodaliteiten zelf zoals ponten en op drukke treintrajecten. In de MRA waren er (trein)trajecten die in normale tijden tijdens de spits een bezetting van meer dan 160% kenden. Voor al deze trajecten geldt met de huidige maatregelen, dat er maximaal een bezetting van 100% mag zijn (uitgaande van aangewezen zit- en staanplaatsen). Het zijn dan ook vooral deze plekken waar bij een verdere toename van vervoersstromen capaciteitsknelpunten kunnen ontstaan. Afspraken met het bedrijfsleven In de persconferentie van 18 augustus jl.

heeft premier Mark Rutte het dringende advies gegeven om tot nader orde te blijven thuiswerken. Hierdoor zal waarschijnlijk op korte termijn geen grote extra piekbelasting ontstaan vanuit woon-werkbewegingen in de vervoerstromen in de MRA. Net als met de onderwijsinstellingen zijn er ook met werkgevers, vervoerders, regionale overheden en de Rijksoverheid in onze regio nadere afspraken gemaakt over het spreiden over de dag, over de week en over de verschillende modaliteiten. Vandaag, 24 september, heeft een brede groep van werkgevers en werkgeversvertegenwoordigers uit verschillende sectoren uit de gehele MRA (waaronder Schiphol, Tata, Loyens & Loeff advocaten, ABN AMRO, als ook werkgevers provincie Noord Holland, gemeente Amsterdam en de Vervoerregio Amsterdam) een intentieverklaring getekend om structureel meer thuis te werken, te werken met andere start- en eindtijden, en te zorgen voor meer spreiding over de verschillende modaliteiten. Met name bij grote werkgevers in onze regio is al sprake van veel eigen initiatief om te komen tot andere werktijden en meer thuiswerken. Vervolg afspraken werkgevers De groep werkgevers die nu getekend heeft, is een eerste groep. Het is de bedoeling om in de komende periode deze groep fors uit te breiden met andere werkgevers in onze regio. Vooral met werkgevers uit het MKB.

De meeste werknemers in onze regio zijn immers werkzaam voor het MKB.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

Om van intentie naar daadwerkelijke verwezenlijking van de afspraken te komen, wordt in de komende tijd veel aandacht gegeven worden aan aspecten als de inrichting van een thuiswerkplek en de bijhorende faciliteiten, maar ook naar het ontwikkelen van nieuwe patronen van een gemiddelde werkweek en de verhouding tussen thuiswerken en het op kantoor aanwezig zijn. Dit doen we samen met werkgeversorganisaties zoals VNO/NCW en ORAM, en lokale werkgeversverenigingen. Ook zij zijn mede-ondertekenaars van de intentieverklaring. Dit proces zal in onze regio ondersteund worden door het werkgeversinitiatief Breikers, wat al voor Covid-19 actief was op dit vlak in onze regio. Ook de Rijksoverheid ondersteunt om deze beweging goed en versneld te laten verlopen. In bijvoorbeeld het uitdragen van een gezamenlijke boodschap of in het ter beschikking stellen van middelen en relevante data. Sinds half september is de bijvoorbeeld de landelijke website www.zowerkthet.nl actief, waar werkgevers informatie kunnen vinden over de mogelijkheden en wat erbij komt kijken als je als organisatie structureel meer werk wil maken van thuiswerken, en gespreid reizen. De inzet van alle onderliggende acties wordt gecoördineerd vanuit het samenwerkingsprogramma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid, het Rijk/regio bereikbaarheidsprogramma van de MRA.

Hiermee maken we het een regionale aanpak met hulp van het Rijk, en met lokaal maatwerk waar nodig. Afspraken met onderwijs en vervoerders Voor de zomer zijn met de verschillende onderwijsinstellingen overleggen geweest die hebben geresulteerd in mobiliteitsafspraken. Op 27 augustus is met het MBO/HBO/WO in Amsterdam en de (regionale) vervoerders een overeenkomst getekend over het spreiden over de dag van studenten. Dit komt neer op aangepaste start- en eindtijden van het onderwijs. Met alleen al 160.000 studenten in Amsterdam, die voor een groot deel uit de regio of daarbuiten (met het OV) komen, is dit een zeer effectieve maatregel om knelpunten te voorkomen. Het landelijk kader, bestaande uit een zogenaamd ‘dakpanmodel’ met gespreide instroom van studenten per kwartier, blijkt niet voor alle instellingen van het hoger onderwijs een goede oplossing. Collegeblokken zijn te groot zijn om in kwartiermaten te vertalen. In die blokken zitten teveel studenten, zeker als universiteiten en hoge scholen dezelfde lestijden hebben. Hierdoor bleek spreiding overeenkomstig het dakpanmodel voor de vervoerders onvoldoende . Daarnaast willen onderwijsinstellingen studenten een zo goed mogelijk aaneengesloten lesprogramma aanbieden. Zo hoeven de studenten niet overbodig te reizen of op de campus verblijven.

Ook hebben de instellingen aangegeven dat er ruimte moet blijven voor jonge mensen om sociale contacten te ontwikkelen. De gemaakte afspraken, en dan met name de afspraak dat een gedeelte van de studenten om 09.00 uur begint in plaats van 09.30 uur (en voor de UvA een klein deel om 08.30 uur) gelden in ieder geval tot het einde van dit jaar. Hiermee kunnen knelpunten in en om het OV hopelijk op korte termijn voorkomen worden. En kunnen vanuit hier mogelijk ook oplossingen volgen voor de langere termijn.

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl

Daarnaast is met het lager en middelbaar onderwijs afgesproken extra mogelijkheden te creëren voor leerlingen en leraren om nog meer met de fiets te komen. In dit segment zijn reisafstanden relatief kort, en geschikt om met de fiets af te leggen. In Amsterdam heeft Swapfiets daarom fietsen aangeboden aan leerlingen die zelf geen fiets hadden. Daarnaast houden vervoerders bepaalde lijnen extra in de gaten als het gaat om leerlingenvervoer. Met de vervoerders en Rijkswaterstaat is een monitorsysteem opgezet om zo goed mogelijk in beeld te krijgen waar knelpunten kunnen optreden, zodat tijdig maatregelen genomen kunnen worden. Op dit moment is het systeem ingericht om de reeds bekende knelpunten te monitoren. Maar voor de langere termijn wordt ook gewerkt aan een systeem om nieuwe knelpunten, door bijvoorbeeld veranderend reisgedrag, goed in beeld te krijgen. Tot slot Om veilig en gezond te blijven heeft de Covid-19 pandemie ons gedwongen om vervoerstromen anders te organiseren. Daar waren we al mee bezig in het kader van de bereikbaarheidsopgaven, denk aan het thema spitsmijden. Dit alles is nu in een stroomversnelling gekomen. Ook als we Covid-19 straks onder controle hebben helpen deze maatregelen ons bij die mobiliteitsopgaven van de toekomst. Ik hoop u hiermee voor nu voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het MRA-platform Mobiliteit,

Sharon A. M. Dijksma

Strawinskylaan 1779 (WTC, I-toren)

info@metropoolregioamsterdam.nl

1077 XX Amsterdam

www.metropoolregioamsterdam.nl