Beantwoording technische vragen van D66 over subsidieverstrekking aan de rekenkamer (toegevoegd 7 september 2022)

Vraag 1: Kunt u aangeven of u ook heeft gekeken naar de (ingeschatte) kosten voor verantwoording van subsidies in relatie tot het toegekende bedrag? Antwoord: Nee, er is niet specifiek onderzocht hoe de verantwoordingskosten zich verhouden tot de verstrekte subsidie (doelmatigheid). De nadruk van het onderzoek lag op de effectiviteit van het subsidiebeleid. Anders gezegd: of de verstrekte subsidies bijdragen aan de gemeentelijke beleidsdoelen. Tijdens de interviews is wel gesproken over de verantwoording van subsidies maar dat had meer te maken met de praktische aspecten daarvan. Denk aan de wijze van aanvragen, verantwoorden en monitoren. Als er tijdens de interviews knelpunten werden genoemd m.b.t. de verantwoording, dan ging het vaak om termijnen, administratieve formulieren en procedures. Bijna nooit ging dat over de kosten van de subsidieverantwoording. Bij de verantwoordingskosten is het overigens lastig om precies te berekenen welke kosten aan de subsidieverlening kunnen worden toegekend. Bij de grote organisaties heeft de rekenkamer in het onderzoek geconstateerd dat er vaak wordt aangesloten op de reguliere bedrijfsadministratie van de subsidieontvanger.

Regelmatig wordt een (grote) organisatie voor de subsidieverantwoording gevraagd om een jaarrekening en een accountantsverklaring aan te leveren, maar die documenten zouden los van de subsidieverlening ook al worden opgesteld. Datzelfde geldt voor de registratie van bijvoorbeeld activiteiten en bezoekersaantallen. Vraag 2: Ziet de rekenkamer het als haalbaar om alle subsidies 100% relateerbaar te maken en welke vorm heeft dat dan? Antwoord: De rekenkamer begrijpt niet precies wat er wordt bedoeld met "100% relateerbaar". De rekenkamer veronderstelt dat deze vraag eveneens gaat over de verantwoordingskosten en of het haalbaar is dat 100% van de kosten wordt besteed aan directe subsidiabele activiteiten; dus niet aan de subsidieverantwoording. Als deze veronderstelling klopt, dan is het antwoord op die vraag: nee, dat is niet haalbaar. Er zal altijd sprake zijn van indirecte kosten voor bijvoorbeeld de verantwoording van subsidies. Vanuit het perspectief van doelmatigheid lijkt dat 'weggegooid geld', maar vanuit het perspectief van effectiviteit is de verantwoordingsinformatie juist nuttig om te kunnen bijsturen. Tijdens het onderzoek gaven zowel ambtenaren als gesubsidieerde partijen aan dat verantwoording van subsidie ook voordelen kan hebben: het laat zien wat er met subsidie is bereikt en het draagt bij aan het maken van keuzes.

Als er met de vraag wordt bedoeld of de subsidies 100% te relateren zijn aan de beleidsdoelen van de gemeente, dan is het antwoord op die vraag: ja. Binnen de huidige vorm van subsidieverlening is dat mogelijk en gebeurt dat in feite al. De ASV biedt ook voldoende handvatten om subsidies (gedeeltelijk) af te wijzen als activiteiten onvoldoende bijdragen aan beleidsdoelen en/of bepaalde kosten niet noodzakelijk zijn voor die uitvoering. De rekenkamer concludeert echter dat er op dit punt in Hilversum nog ruimte is voor verbeteringen. De gemeente zou vooraf al duidelijker kunnen specificeren welke doelen worden nagestreefd en/of welke activiteiten voor subsidie in aanmerkingen komen. Op die manier kan beter worden (bij)gestuurd op effectiviteit van de subsidieverlening.