Beantwooding Technische vragen van D66 over IHP (toegevoegd 20 maart 2024)

Technische vragen voor de raadscommissievergadering Zorg, Welzijn en Samenleving van 20 maart 2024. Vragen van Aan wethouder Over

: D66 : K. van Hunnik : IHP

Algemeen 1. Kunt u een overzicht van de jaarplannen 2020 t/m 2024 geven met daarbij een statusupdate: wat is er gebeurd, wat is de status? 2. In het raadsvoorstel staat: Meerdere projecten uit IHP2020 hebben vertraging opgelopen in de planvorming en uitvoering. Bijvoorbeeld door onvoorziene omstandigheden zoals aanvullende eisen. Wat wordt bedoeld met onvoorziene omstandigheden zoals aanvullende eisen? Wie had deze aanvullende eisen en wat was hier de reden van? 3. De verordening moet worden aangepast o.a. vanwege een nieuwe modelverordening. Het raadsvoorstel stelt ook dat er nieuwe beleidslijnen van de gemeente Hilversum zijn die maken dat de verordening moet worden aangepast. Welke beleidslijnen zijn dat? 4. Is er een actuele 0-meting van de staat van de onderwijsgebouwen in Hilversum? Zo ja, zijn deze gebouwpaspoorten beschikbaar? 5. Wat betekent de opmerking bij projecten in het overzicht: Let bij dit project op consequenties voor kinderopvang? Internationaal Onderwijs In de voorjaarsnota 2023 staat over internationaal onderwijs (op blz. 18): Onderzoek internationaal onderwijs op het Arenapark (2023 € 40.000); Op het nieuwe Arenapark is ruimte gereserveerd voor internationaal onderwijs. Dit staat beschreven in het IHP (2020, met als geplande realisatie 2023). De realisatie van de scholen op het Arenapark staat nu gepland voor 2028.

Er is op het Arenapark ruimte gereserveerd voor Internationaal Primair Onderwijs (PO) en voor het Voortgezet Internationaal Onderwijs (VO). Op dit moment is de invulling voor het VO nog niet uitgekristalliseerd. Bij de actualisatie van het IHP in 2024 zullen hierover besluiten worden genomen. Er is tijdelijk extra capaciteit nodig om in kaart te brengen welke actuele behoeftes er zijn aan voortgezet internationaal onderwijs, die af te stemmen met de onderwijspartners, dat alles tegen de achtergrond van een reëel tijdspad. In het IHP staat: Hierover wordt een gesprek georganiseerd dat richting geeft aan hoe internationaal onderwijs in de toekomst in Hilversum eruit komt te zien. In overleg met de onderwijsbesturen wordt hierover in 2024 richting bepaald. In het raadsvoorstel staat:

Hierover wordt in 2024 een gesprek georganiseerd met de onderwijsbesturen dat richting moet geven aan de toekomst van internationaal onderwijs in Hilversum 6. Is het onderzoek dat is aangekondigd in de voorjaarsnota al afgerond en zo ja kan de raad dit voor de behandeling van het IHP ontvangen? 7. Er is toegezegd in de voorjaarsnota dat in het IHP besluiten worden genomen over de invulling van het internationaal onderwijs. In het IHP staat alleen dat er een gesprek wordt georganiseerd. Wat is de verklaring voor deze koerswijziging? 8. Wat is de te verwachten impact van dit gesprek over de toekomst van internationaal onderwijs op de planning en kosten van het IHP? 9. Het stuk stelt dat er een zorgplicht is voor het onderbrengen van de ISK binnen de gemeentegrenzen per 1 augustus 2027. Wanneer is de gemeenteraad van Hilversum hiervan op de hoogte gebracht? Welke mogelijkheden zijn er om deze in regionaal verband genomen afspraak eventueel te herzien? 10. Wat is de huidige status van het leerlingenaantal van de bestaande ISK locaties in Bussum en Laren qua leerlingenaantal en staat van huisvesting? 11. Is er onderzocht of het IPS in de planvorming van het Arenapark naar voren kan worden gehaald en wat waren hierbij de overwegingen om het niet te doen? Financiën 12. De kredieten worden voor vier jaar vastgesteld met een doorkijk naar 12 jaar.

Het raadsvoorstel stelt vervolgens: Hierbij merken we op dat het IHP over vier jaar, weer geactualiseerd dient te worden en dat het aannemelijk is dat de inzichten wijzigen op basis van de situatie op dat moment. Welke inzichten denkt het college dan aan, in hoeverre zijn deze te voorspellen en wat zijn eventuele beheersmaatregelen? 13. Wat is de verwachte doorlooptijd van de eerste 15 projecten op de planning per project? 14. Er is een stelpost opgenomen op programmaniveau voor de eerste 4 jaar à 2,5% van het investeringsbedrag om te voorkomen dat de uitvoering wordt vertraagd door onvoorziene tegenvallers. Wat is het risicobudget per project, ook een percentage? 15. Normbedrag €3488 is lager dan advies €3675. Er wordt gesteld: “Wanneer Hilversum kiest voor dit normtarief sluiten we op het punt van onderwijshuisvesting in grote mate aan bij de nationale opgaven die er liggen vanuit het klimaatakkoord, grondstoffenakkoord en de benodigde verbeteringen op het gebied van binnenklimaat van scholen.". Een deel moeten hierbij worden gevonden in een bijdrage van de scholen vanwege lagere exploitatielasten. Welk deel van het kwaliteitskader financieren we niet als gemeente, welke onderdelen? 16. Gebouwen worden door de gemeente afgeschreven tot een percentage van 15% van de stichtingskosten.

Door dit percentage te verhogen voor de gebouwen die zijn opgenomen in IHP2024-2039 naar 25% hoeft er minder afgeschreven te worden Is dit voor de monumentale panden realistisch aangezien in het IHP is opgenomen dat "Voor wat betreft renovatie van monumenten wordt in de begroting uitgegaan van 95% van de nieuwbouwkosten"?

IKC 17. Waarom is mogelijkheden bij nieuwbouw tot IKC-vorming en verbinding met kinderopvang een prioriteringscriterium? 18. Is er al beleid over hoe we als gemeente omgaan met de bouw van een IKC? Financiert de gemeente bijvoorbeeld altijd het kinderopvang deel van een IKC? Wordt hiermee rekening gehouden met issues rondom staatsteun? En hoe wordt omgegaan met de selectie van partijen voor de invulling van kinderopvang?

Met vriendelijke groet,

Jarno Deen Fractievoorzitter D66 Hilversum jarno.deen@d66hilversum.nl 0615647217

Conceptantwoord -penvoerder is: Nina van Dijk 06-34519310 Algemeen 1. Kunt u een overzicht van de jaarplannen 2020 t/m 2024 geven met daarbij een statusupdate: wat is er gebeurd, wat is de status? De in het IHP 2020 opgenomen projecten (blz. 104 en 105) zijn onderverdeeld in drie categorieën: 1. Hoge urgentie: capaciteitsvraagstuk. Het betreft hier bijvoorbeeld verwijzingen naar leegstand, inpandige uitbreidingen, renovatie of nieuwbouw. Van de 17 projecten zijn: - 7 projecten uitgevoerd (Wilgetoren, Ayoub, De kindercampus, Windkanter, Hilfertsheem, gymzaal Aloysius college, Vondelschool). - 4 niet uitgevoerd (Fabritiusschool, Goudenregenschool, Wilhelmina Bavinck, Gymzaal Oost). - 4 in voorbereiding (AT College, Wilge, Gymzalen AT college, Montessori Centrum) - 2 projecten (nummer 14 en 16 uit het overzicht IHP2020) betreffen stelposten voor leerling groei in BO en VO. 2. Hoge urgentie: kwaliteitsvraagstuk. Het betreft hier nieuwbouw of renovatie projecten. Van de 7 projecten is er 1 gerealiseerd (gymzaal Klimop) en zijn er 6 (IPS Hilversum, Basisscholen Kerkelanden, Violenschool, Windkanter, Groot Goylant, AT Mavo) nog niet uitgevoerd. 3. Gemiddelde urgentie: voor deze projecten is opgenomen in het IHP’ 20 dat deze opgestart worden na afronding van de urgente projecten. Geen van deze projecten is uitgevoerd. 2.

In het raadsvoorstel staat: Meerdere projecten uit IHP2020 hebben vertraging opgelopen in de planvorming en uitvoering. Bijvoorbeeld door onvoorziene omstandigheden zoals aanvullende eisen. Wat wordt bedoeld met onvoorziene omstandigheden zoals aanvullende eisen? Wie had deze aanvullende eisen en wat was hier de reden van? Met onvoorziene omstandigheden wordt onder meer bedoeld de coronacrisis, vertraging in gebiedsontwikkelingen (sportpark), personele wijzigingen in het team onderwijshuisvesting, discussie over businesscases, monumentale status, aanvullende eisen met betrekking tot ontwerp of stedenbouwkundige verkenningen. 3. De verordening moet worden aangepast o.a. vanwege een nieuwe modelverordening. Het raadsvoorstel stelt ook dat er nieuwe beleidslijnen van de gemeente Hilversum zijn die maken dat de verordening moet worden aangepast. Welke beleidslijnen zijn dat? De verordening dient te worden aangepast en daar wordt de modelverordening vanuit de VNG als basis voor gebruikt. Vanuit alle drie de ambitielijnen uit IHP20242039 is het wenselijk aanpassingen te doen ten opzichte van de huidige

verordening. Deze zijn veelal technisch van aard en zorgen dat het IHP aansluit bij de onderwijshuisvestingsverordening en bij nieuwe wetgeving. Er ligt er een voorstel van Wet tot wijziging dat tot stand gekomen is op basis van voorstellen vanuit de VNG, PO-Raad en VO-Raad om te komen tot een meer planmatige en doelmatige aanpak van onderwijshuisvesting. Met het wetsvoorstel wordt beoogd het stelsel van onderwijshuisvesting te optimaliseren. Het wetsvoorstel zal vrijwel zeker worden aangenomen, want over de uitgangspunten en de inhoud van het wetsvoorstel bestaat maar beperkt discussie. Het IHP20242039 sluit zoveel mogelijk aan bij ontwikkelingen op het gebied van wetgeving. Deze ontwikkelingen dienen opgenomen te worden in de nieuwe verordening. In het wetsvoorstel: - Krijgt renovatie een wettelijke status die als voorziening opgenomen wordt in de onderwijshuisvestingsverordening van gemeentes. - Wordt het investeringsverbod opgeheven dat voor het primair onderwijs geldt. - Worden gemeenten verplicht een IHP voor 16 jaar op te stellen, dat iedere vier jaar wordt geactualiseerd. Het IHP dient te bevatten: een vermelding van de voorzieningen in de huisvesting voor een periode van vier kalenderjaren en vermeldt op welke kalenderjaren het plan betrekking heeft.

Tevens dient het plan de voornemens te bevatten voor de voorziening in de huisvesting in de periode van 12 jaar volgend op de periode van vier jaar waarvoor het plan geldt. - Worden schoolbesturen verplicht een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) op te stellen. 4. Is er een actuele 0-meting van de staat van de onderwijsgebouwen in Hilversum? Zo ja, zijn deze gebouwpaspoorten beschikbaar? Er is bij het opstellen van deze actualisatie onder meer gebruik gemaakt van de factsheets met informatie over schoolgebouwen die zijn opgesteld bij het IHP ’20. Er is geen actuele nulmeting beschikbaar. 5. Wat betekent de opmerking bij projecten in het overzicht: Let bij dit project op consequenties voor kinderopvang? Hiermee geven we aan dat bij renovatie of nieuwbouw er goed gekeken moet worden naar het huidige en toekomstige ruimtegebruik van aanwezige kinderopvang. Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van tijdelijke huisvesting wanneer renovatie of nieuwbouw plaatsvindt. Internationaal Onderwijs In de voorjaarsnota 2023 staat over internationaal onderwijs (op blz. 18): Onderzoek internationaal onderwijs op het Arenapark (2023 € 40.000); Op het nieuwe Arenapark is ruimte gereserveerd voor internationaal onderwijs. Dit staat beschreven in het IHP (2020, met als geplande realisatie 2023). De realisatie

van de scholen op het Arenapark staat nu gepland voor 2028. Er is op het Arenapark ruimte gereserveerd voor Internationaal Primair Onderwijs (PO) en voor het Voortgezet Internationaal Onderwijs (VO). Op dit moment is de invulling voor het VO nog niet uitgekristalliseerd. Bij de actualisatie van het IHP in 2024 zullen hierover besluiten worden genomen. Er is tijdelijk extra capaciteit nodig om in kaart te brengen welke actuele behoeftes er zijn aan voortgezet internationaal onderwijs, die af te stemmen met de onderwijspartners, dat alles tegen de achtergrond van een reëel tijdspad. In het IHP staat: Hierover wordt een gesprek georganiseerd dat richting geeft aan hoe internationaal onderwijs in de toekomst in Hilversum eruit komt te zien. In overleg met de onderwijsbesturen wordt hierover in 2024 richting bepaald. In het raadsvoorstel staat: Hierover wordt in 2024 een gesprek georganiseerd met de onderwijsbesturen dat richting moet geven aan de toekomst van internationaal onderwijs in Hilversum 6. Is het onderzoek dat is aangekondigd in de voorjaarsnota al afgerond en zo ja kan de raad dit voor de behandeling van het IHP ontvangen? Zoals in het IHP is opgenomen zijn er gesprekken opgestart met schoolbesturen om richting te bepalen. Wij zullen medio 2024 de resultaten van het onderzoek met u delen. 7.

Er is toegezegd in de voorjaarsnota dat in het IHP besluiten worden genomen over de invulling van het internationaal onderwijs. In het IHP staat alleen dat er een gesprek wordt georganiseerd. Wat is de verklaring voor deze koerswijziging? Er is geen sprake van een koerswijziging. Voor dit onderwerp is in het IHP opgenomen dit verder uit te werken in samenwerking met de schoolbesturen en onder regie van de gemeente. Gezien de beoogde ontwikkelingen voor het internationaal onderwijs op het Sportpark in 2029, kan dit gesprek ook worden georganiseerd met als doel medio 2024 meer duidelijkheid te hebben over het programma. 8. Wat is de te verwachten impact van dit gesprek over de toekomst van internationaal onderwijs op de planning en kosten van het IHP? Voor wat betreft de planning dient er per medio 2024 duidelijkheid te zijn over het onderwijs op het Sportpark. Voor wat betreft de kosten is elk project afzonderlijk begroot, het is de verwachting dat ook voor internationaal onderwijs realistische bedragen zijn begroot. 9. Het stuk stelt dat er een zorgplicht is voor het onderbrengen van de ISK binnen de gemeentegrenzen per 1 augustus 2027. Wanneer is de gemeenteraad van Hilversum hiervan op de hoogte gebracht? Welke mogelijkheden zijn er om deze in regionaal verband genomen afspraak eventueel te herzien?

De bevoegdheid tot vaststelling van een Regionaal Plan Onderwijsvoorzieningen (RPO) ligt bij de betrokken schoolbesturen. Zo is ook het RPO Gooi en Vechtstreek 2021-2026 vastgesteld. De betrokken schoolbesturen dienen echter voorafgaande aan hun vaststelling van het RPO overleg te voeren met diverse stakeholders, waaronder de betrokken gemeenten via het OOGO. In dit geval heeft een OOGO tussen de betrokken schoolbesturen en de betrokken gemeenten (waaronder de gemeente Hilversum) plaatsgevonden. Op 4 juni 2021 heeft de Minister zijn goedkeuring gepubliceerd ten aanzien van het RPO Gooi en Vechtstreek 2021-2026. Destijds is dit RPO niet met uw raad gedeeld, dit is een aandachtspunt voor de toekomst. Inmiddels is het besluit van de Minister tot het voor bekostiging in aanmerking brengen van de onderhavige huisvestingsvoorziening onherroepelijk, waarmee de plicht rust om uiterlijk op 1 augustus van het zesde kalenderjaar na het besluit van de Minister de desbetreffende huisvesting ter beschikking te stellen. Een RPO wordt vastgesteld voor de periode van 5 jaar. In 2025/2026 zal dit gesprek weer worden opgestart en kunnen nieuwe afspraken worden gemaakt. 10.

Wat is de huidige status van het leerlingenaantal van de bestaande ISK locaties in Bussum en Laren qua leerlingenaantal en staat van huisvesting? De ISK is deels gevestigd in College de Brink in Laren en op een tijdelijke locatie in Naarden. Er wordt in Laren onderwijs gegeven aan 100 nieuwkomers en in Naarden is dat aan 200 nieuwkomers. 11. Is er onderzocht of het IPS in de planvorming van het Arenapark naar voren kan worden gehaald en wat waren hierbij de overwegingen om het niet te doen? Het Sportpark wordt integraal ontwikkeld en het onderwijsgedeelte maakt daar onderdeel vanuit. Het naar voren halen van die planning is niet mogelijk. Mede in verband met de bouwkundige voorbereiding van de andere kavels, o.a. de nieuwe sportvoorziening. Financiën 12. De kredieten worden voor vier jaar vastgesteld met een doorkijk naar 12 jaar. Het raadsvoorstel stelt vervolgens: Hierbij merken we op dat het IHP over vier jaar, weer geactualiseerd dient te worden en dat het aannemelijk is dat de inzichten wijzigen op basis van de situatie op dat moment. Welke inzichten denkt het college dan aan, in hoeverre zijn deze te voorspellen en wat zijn eventuele beheersmaatregelen? Het IHP is een levend en dynamisch beleidsstuk dat mettertijd zal veranderen. Scholen groeien en krimpen, samenwerkingen tussen scholen komen tot stand,

onderwijs ontwikkelt zich verder door, innovatie in bouwconcepten levert nieuwe inzichten op over duurzaamheid en circulair bouwen. Dat er over vier jaar verschillen zijn met het IHP dat nu voorligt, is wel te verwachten. Een beheersmaatregel om tijdig in te spelen op nieuwe inzichten is het monitoren van de voortgang van het IHP, het tijdig (jaarlijks) evalueren om bij te kunnen sturen. 13. Wat is de verwachte doorlooptijd van de eerste 15 projecten op de planning per project? De doorlooptijd zal per project verschillen, realisatie is afhankelijk van verschillende factoren (bijvoorbeeld vergunningstrajecten, aanbestedingen, gebiedsontwikkelingen). Alle projecten in de eerste vier jaar zijn, na afstemming met schoolbesturen, in het IHP geplaatst in een jaarschijf. Voor bijvoorbeeld de Godelindeschool is 2026 het beoogde jaar van uitvoering. 14. Er is een stelpost opgenomen op programmaniveau voor de eerste 4 jaar à 2,5% van het investeringsbedrag om te voorkomen dat de uitvoering wordt vertraagd door onvoorziene tegenvallers. Wat is het risicobudget per project, ook een percentage? In elke project wordt door de bouwheer een stelpost onvoorzien opgenomen vanuit het normbedrag. Aanvullend is er inderdaad op IHP niveau een stelpost tegen vertraging. Deze kan worden ingezet bij projecten waar een financieel knelpunt is of dreigt te ontstaan. 15.

Normbedrag €3488 is lager dan advies €3675. Er wordt gesteld: “Wanneer Hilversum kiest voor dit normtarief sluiten we op het punt van onderwijshuisvesting in grote mate aan bij de nationale opgaven die er liggen vanuit het klimaatakkoord, grondstoffenakkoord en de benodigde verbeteringen op het gebied van binnenklimaat van scholen.". Een deel moeten hierbij worden gevonden in een bijdrage van de scholen vanwege lagere exploitatielasten. Welk deel van het kwaliteitskader financieren we niet als gemeente, welke onderdelen? Dat is de post exploitatie uit het kwaliteitskader; het betreft aanvullende eisen voor het beperken van de exploitatiekosten gedurende de gebruiksperiode. Dat betreft een bedrag van € 57. En het betreft een gedeelte van 30% de kostencomponent voor het thema duurzaamheid. Dat betreft een bedrag van €130,-. 16. Gebouwen worden door de gemeente afgeschreven tot een percentage van 15% van de stichtingskosten. Door dit percentage te verhogen voor de gebouwen die zijn opgenomen in IHP2024-2039 naar 25% hoeft er minder afgeschreven te worden Is dit voor de monumentale panden realistisch aangezien in het IHP is opgenomen dat "Voor wat betreft renovatie van monumenten wordt in de begroting uitgegaan van 95% van de nieuwbouwkosten"?

We gaan de komende periode onderzoeken of een hogere eindwaarde realistisch is. Dit geldt ook voor monumentale panden. We verwachten dat het type maatregelen waaronder verduurzaming ook voor deze panden zal leiden tot een hogere eindwaarde op termijn. IKC

17. Waarom is mogelijkheden bij nieuwbouw tot IKC-vorming en verbinding met kinderopvang een prioriteringscriterium? De gemeente heeft geen zorgplicht voor kinderopvang maar ziet wel de meerwaarde van de nabijgelegen samenwerking met kinderopvang. Door de huisvestingsambities van Hilversum aan te laten sluiten bij de geformuleerde onderwijskundige en sociale ambities wordt het beleid op het gebied van onderwijs versterkt. In het IHP wordt uitgegaan van een nieuwbouwproject om de mogelijkheden voor IKC-vorming nader te kunnen onderzoeken. 18. Is er al beleid over hoe we als gemeente omgaan met de bouw van een IKC? Financiert de gemeente bijvoorbeeld altijd het kinderopvang deel van een IKC? Wordt hiermee rekening gehouden met issues rondom staatsteun? En hoe wordt omgegaan met de selectie van partijen voor de invulling van kinderopvang? Het is geen beleid dat de gemeente het kinderopvangdeel van een IKC financiert. De stelpost biedt experimenteerruimte bij een nieuwbouwproject. De risico’s omtrent staatsteun zijn bekend. De ruimte voor kinderopvang wordt altijd verhuurd tegen commercieel tarief aangezien de kinderopvang wordt gezien als commerciële partij. Voor de invulling van het partnerschap in een IKC is het schoolbestuur de leidende partij.