Advies CliëntenRaad over de Beleidsagenda armoede en schulden 2024 (toegevoegd 12 december 2023)

Hilversum, 04-12-2023 Betreft: Advies Cliëntenraad over de Beleidsagenda armoede en schulden 2024-2030 Aan het College van Burgemeester en Wethouders t.a.v. Wethouder Bart Heller Postbus 9900 1201 GM Hilversum

Geachte meneer Heller,

De Cliëntenraad geeft hierbij een gevraagd advies op “Beleidsnota armoede en schulden 2024-2030”. Het college heeft een Beleidsagenda armoede en schulden 2024-2030 opgesteld: een plan hoe de gemeente Hilversum de komende jaren zal omgaan met inwoners die te maken hebben met een laag inkomen en/of met schulden. De Cliëntenraad heeft de gelegenheid gehad een eerdere versie van deze Beleidsagenda in te zien en daar een reactie op te geven. Het college heeft deze ingebrachte punten deels al verwerkt in de nu voorliggende Beleidsagenda (zie de vergaderstukken Reactie Cliëntenraad op beleidsagenda armoede en schulden 2024-2030 (bijlage 3) en Collegebrief bestuurlijke reactie op advies Cliëntenraad op de beleidsagenda armoede en schulden 2024-2030 (bijlage 4). In dit document geeft de Cliëntenraad advies over de nu voorliggende Beleidsagenda.

Met vriendelijke groet, namens de Cliëntenraad Hilversum,

A.M.T. Bakker

Algemeen In grote lijnen onderschrijft de Cliëntenraad de Beleidsagenda. Het stuk is geschreven met goede intenties en het belang van de inwoner voorop. Het college wil duidelijk het bereik van de inkomensondersteuning voor minima vergroten, en zet verschillende sporen uit om dat te bereiken. Op het gebied van schuldhulp wordt op verschillende manieren verder ingezet op preventie, waarbij er ook specifieke aandacht is voor speciale doelgroepen, zoals jongeren. Dat de gemeente zich gebonden heeft aan de kwaliteitsstandaarden voor schuldhulp van de NVVK, vindt de Cliëntenraad een goede zaak. Twee beleidsvoornemens wat betreft de uitvoering van de minimaregelingen juicht de Clientenraad van harte toe: - dat een deel van de minimaregelingen ambtshalve (=automatisch, op grond van bepaalde criteria) wordt toegekend. Niet alleen omdat hierdoor het gebruik van de regelingen omhoog zal gaan, maar ook omdat hierdoor binnen het Sociaal Plein uitvoeringscapaciteit zal vrijkomen, die dan nuttiger kan worden ingezet, met name om meer maatwerk te verrichten - dat sommige regelingen wat betreft de toegangscriteria vereenvoudigd worden Daarnaast vindt de Cliëntenraad het prijzenswaardig dat alle regelingen digitaal aan te vragen zullen zijn voor wie dat wil, maar dat er ook papieren formulieren beschikbaar zullen blijven voor degenen die daar liever gebruik van maken.

Commentaar per pagina: Context Pag 9: Versterken samenwerking partners in de stad. De Cliëntenraad onderschrijft van harte dat er meer moet worden samengewerkt met partners zoals opbouwwerkers, MEE en zorgprofessionals. Bij de nogal grote nadruk op wijkgericht werken heeft de Cliëntenraad wat twijfels. De gedachte achter wijkgericht werken is dat op die manier de inwoner fijnmaziger en daardoor beter bereikt kan worden. Echter, niet iedere bewoner is zo gericht op de eigen buurt en lang niet alle inwoners maken bijvoorbeeld gebruik van het wijkcentrum. Daarnaast zijn veel van die partners/intermediairs zelf ook niet per wijk georganiseerd. Liever zou de Cliëntenraad zien dat ‘nabijheid’ meer wordt geïnterpreteerd als ‘sociale nabijheid’ (wie ken je en vertrouw je, waar kom je) dan als geografische nabijheid (de hulp moet in de buurt zijn). Pag.11 Een uitgebreid productaanbod. De gemeente biedt naast preventie en een schuldregeling ook de mogelijkheid voor budgetbeheer en nazorg. De Cliëntenraad vindt dit verwarrend: nazorg heeft vooral betrekking op wat er na afloop van een schuldregeling gebeurt, het is niet een soort aparte dienst.

Pag 14 en verder: De gemeente is begin 2023 begonnen met budgetcoaching. De Cliëntenraad vindt budgetcoaching een goed instrument, omdat het een laagdrempelige manier is om te voorkomen dat dreigende financiële problemen onbeheersbaar worden. Ook hiervoor geldt echter dat de bekendheid van de budgetcoaching nog een stuk groter mag worden. 3. Samen sterk tegen armoede en schulden Pag 19: Hilversum sluit aan bij landelijke initiatieven op het gebied van schuldpreventie, zoals bij de Nederlandse Schuldhulproute & Geldfit. Inwoners kunnen anoniem bij Geldfit terecht voor advies en concrete hulp. De Cliëntenraad vindt het een goede zaak dat Hilversum gebruikt maakt van deze landelijke initiatieven, maar de bekendheid ervan bij de doelgroep is zeker nog niet groot. Daarom zou de Cliëntenraad graag zien dat de gemeente die bekendheid vergroot. Pag 21 4. Budgetbeheer uitbreiden Op dit moment bieden we budgetbeheer aan op het moment dat er een schuldregeling is. Bij bijvoorbeeld mensen die begeleid wonen, kan de inzet van budgetbeheer voorkomen dat er financiële problemen ontstaan. In het kader van schuldpreventie is het onze ambitie om ook budgetbeheer te bieden aan andere inwoners die dat nodig hebben. De Cliëntenraad gaat ervanuit dat dit dan ook door de gemeente wordt vergoed! Pag 21: 5. Nazorg na een schuldregeling intensiveren.

Na een schuldregelingstraject gaan we iedere inwoner die dat nodig heeft, begeleiden en coachen om te voorkomen dat opnieuw schulden ontstaan. Dit gebeurde al in beperkte mate en nu gaan we dit structureel inrichten. De gemeente gaat nazorg verbeteren door begeleiding te bieden die is gericht op duurzame uitstroom na een schuldregeling. De Cliëntenraad onderschrijft het belang van nazorg na een schuldregelingstraject, om de kans op terugval te verkleinen. Wel zou de Cliëntenraad graag zien dat de manier waarop die nazorg wordt uitgevoerd, en de duur ervan, nadrukkelijk wordt afgestemd op de behoeften van de betreffende inwoner. Het is in ieders belang om terugval naar nieuwe problematische schulden te voorkomen, zelfs als daarvoor een flinke en langdurige inspanning van de gemeente nodig is. 8. Actiever benaderen van inwoners over de dienstverlening Medewerkers nemen contact op met bijstandsgerechtigden wanneer zij op regelingen geen beroep hebben gedaan. Inwoners worden bij life-events (geboorte, scheiding, pensionering) geïnformeerd over de financiële gevolgen. Medewerkers in de domeinen Inkomen en Schuldhulpverlening brengen in gesprekken met inwoners de mogelijkheden van de dienstverlening bij geldzorgen onder de aandacht. Uitgangpunt is dat deze gesprekken jaarlijks plaatsvinden.

De Cliëntenraad ziet graag in de een na laatste zin staan medewerkers in de domeinen Inkomen en Schuldhulpverlening brengen in gesprekken met inwoners de mogelijkheden van de dienstverlening bij geldzorgen en alle andere regelingen onder de aandacht.

4.Monitoring Maatschappelijke effect-indicatoren indicatoren meten op outcome niveau de ontwikkeling van de doelstellingen uit de Visie Sociaal Domein. Het gaat om indicatoren die weliswaar aangeven of we op de goede weg zijn, maar waarop onze invloed vanuit de gemeente tegelijkertijd beperkt is. Sommige regelingen, zoals de Activeringsregeling, lopen nu van juli tot en met juni van het daaropvolgende jaar. Dit zorgt al jaren continu voor verwarring, zowel voor de inwoners als voor consulenten en andere betrokkenen. Probeer om de aanvraagperioden voor alle periodieke regelingen gelijk te maken aan het kalenderjaar.

Pag. 26 10. Communicatie intensiveren en uitbreiden Om de vindbaarheid en de zichtbaarheid van de dienstverlening te vergroten zetten we gerichte communicatie in, gericht op specifieke doelgroepen. Hieraan zijn extra kosten, van € 140.000 voor 2 jaar verbonden. Deze extra kosten zijn noodzakelijk om de communicatiestrategie en de nieuwe communicatiemiddelen op te zetten. Deze extra kosten worden gedekt vanuit de huidige begroting. De Cliëntenraad ziet hier graag een toevoeging dat de communicatie ook gericht is op de netwerkpartners en de vrijwilligers die zich inzetten voor het welzijn van de inwoners van Hilversum.