Advies buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) kleinschalig zonnepark Vliegveld Hilversum - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL zaaknummer:

1584865

afdelingsnaam:

Leefomgeving

steller:

Sonja Wiedemeijer

telefoonnummer

+31356292262

onderwerp:

Advies buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) kleinschalig zonnepark Vliegveld Hilversum

Voorstel 1.

Het college te adviseren om de omgevingsvergunningaanvraag (CLZ-00011234) voor de realisatie van een kleinschalig zonnepark bij vliegveld Hilversum te verlenen.

Planning Titel Advies over BOPA

Toelichting Zie eerdere besluitvorming raad d.d. 7 juli 2021 (agendapunt 13) inzake vaststelling RES 1.0 (Regionale Energiestrategie ) Noord-Holland Zuid

BEELDVORMING Geen beeldvorming (Small)

OORDEELSVORMING Commissie Ruimtelijke ordening en projecten

BESLUITVORMING Gemeenteraad 15 oktober 2025

1 oktober 2025

Samenvatting

Energiecoöperatie HilverZon heeft een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) ingediend voor de realisatie van een kleinschalig zonnepark van ca. 1,2 ha op een strook grond aan de noordwestzijde van vliegveld Hilversum. Zie onderstaande afbeelding ter illustratie.

Beoogde locatie zonnepark

1

De activiteit is in strijd met het omgevingsplan, onderdeel bestemmingsplan Vliegveld Hilversum voor wat betreft het gebruik. De betreffende gronden zijn bestemd voor 'Verkeer - Luchtverkeer'. Naast luchtvaart zijn hier ‘aan luchtvaart gerelateerde bedrijfsdoeleinden’ en ‘bijbehorende voorzieningen’ toegestaan (artikel 3.1). Aangezien het zonnepark niet uitsluitend ten dienste staat van de luchthaven, is er voor wat betreft het gebruik sprake van strijdigheid met het omgevingsplan. De activiteit staat op de Lijst met gevallen waarvoor advies van de gemeenteraad nodig is. Die lijst is door u op 9 maart 2022 vastgesteld. Het gaat bij deze aanvraag om de gevallen onder de nummers 8 en 13 van de lijst: het realiseren van windmolens en/of zonneweiden en het bouwen van bouwwerken in en aangrenzend aan natuurgebieden. De activiteit voldoet volgens de motivering (de toelichting op de aanvraag) aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (voorziet in een aanvaardbaar woon- en leefklimaat). Daardoor kan de omgevingsvergunning voor de BOPA worden verleend.

Inleiding

Op 7 augustus 2024 is een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een BOPA ingediend voor de realisatie van een kleinschalig zonnepark van ca. 1,2 ha op een strook grond aan de noordwestzijde van vliegveld Hilversum. Het college is voornemens de omgevingsvergunning te verlenen. De gevraagde activiteit op de locatie voldoet aan het beoordelingscriterium van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zoals bedoeld in de Omgevingswet. Met andere woorden: de activiteit draagt bij aan een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De motivering daarvoor is bijgevoegd (zie bijlage 1: GoFlo Zonnepark vliegveld Hilversum d.d. 15 mei 2025).

Probleemstelling/doel

De raad heeft met het besluit van 9 maart 2022 besloten betrokken te willen worden bij sommige afwijkingen van het omgevingsplan. De raad heeft daarvoor een lijst met gevallen aangewezen. De raad geeft bij die gevallen een advies aan het college. Dat advies is bindend. Met dit raadvoorstel vragen wij uw advies over ons voornemen om de omgevingsvergunning voor het realiseren van het zonnepark te verlenen.

Argumenten

1.1 De realisatie van het zonnepark levert een bijdrage aan ons streven om vóór 2040 energieneutraal te zijn Het zonnepark krijgt een opgesteld vermogen van circa 500 kWp, wat erop neerkomt dat ongeveer 150 huishoudens door de energiecoöperatie van duurzame stroom kunnen worden voorzien. Het zonnepark draagt ook bij aan de verduurzaming van het vliegveld zelf. Stichting Vliegveld Hilversum (SVH) wil onder meer elektrische laadpalen voor fietsen, auto's en vliegtuigen gaan plaatsen. Dit stimuleert het elektrisch vliegen, wat op termijn tot schonere en stillere vluchten kan leiden. 1.2 Er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) Het omgevingsplan bevat voor het gehele grondgebied van de gemeente een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en andere regels die met het oog daarop nodig zijn. Met het toedelen van functies aan locaties wordt aangegeven welke functies die locaties hebben en op welke wijze en onder welke voorwaarden deze functies ter plaatse kunnen worden uitgeoefend. De aanvraag is in strijd met het omgevingsplan, maar blijkens de motivering van de aanvraag (de goede onderbouwing van de effecten op de fysieke leefomgeving, afgekort GoFlo, zie bijlage 1) voldoet de aangevraagde activiteit aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (voorziet in een aanvaardbaar woon- en leefklimaat).

Daardoor kan de omgevingsvergunning voor de BOPA worden verleend. 1.3 Er heeft participatie plaatsgevonden 2

Van de participatie is een verslag gemaakt, dat is toegevoegd als bijlage 5. Voor dit project is op meerdere momenten geparticipeerd:  Communicatie en participatie in de ontwikkelfase; Gebiedspaspoort 2021 Begin 2021 is door de gemeente een zogenaamd Gebiedspaspoort opgesteld inhoudende een verkenning van de mogelijkheid om zonnepanelen te plaatsen op het vliegveld Hilversum. Hieruit is gebleken dat er, weliswaar onder voorwaarden, op het vliegveld de ruimte bestaat om tussen de 500 en 2000 zonnepanelen te plaatsen (2% van de totale ruimte). In deze fase is reeds uitgebreid aandacht geschonken aan het draagvlak onder bewoners en bedrijven middels een enquête brief die naar 270 adressen is verstuurd. Dit leverde een respons op van 32% waarvan een ruime meerderheid (62%) vindt dat het plaatsen van zonnepanelen op het vliegveld een goed of heel goed idee is. Wel hebben de respondenten een aantal voorwaarden geformuleerd. Deze zijn opgenomen in een afzonderlijk overzicht bij de notitie waarin zowel de reacties zijn opgenomen, als een korte beschrijving hoe die zijn verwerkt in het uiteindelijke plan.

Het gebiedspaspoort is als bijlage bij de stukken gevoegd  Participatie door HilverZon en Stichting Vliegveld Hilversum en haar gebruikers Door op basis van de uitkomsten van het Gebiedspaspoort de lokale energiecoöperatie in samenwerking met de Stichting Vliegveld te vragen om het initiatief te nemen, is er op voorhand een stevig fundament gelegd onder het draagvlak en de participatie. De Energiecoöperatie is geen commerciële ontwikkelaar, maar een ledenorganisatie met ruim 500 leden. Dat geldt ook voor de Stichting Vliegveld Hilversum, een organisatie zonder winstoogmerk waarvan het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de luchtsporten, clubs en bedrijven die op het vliegveld actief zijn. Ook al verschillen de belangen en verantwoordelijkheden, beide organisaties hebben op dit onderdeel nauw met elkaar samengewerkt en samen opgetrokken. Voor HilverZon betekent het zonnepark een belangrijke stap in het vergroten van het opwekpotentieel duurzame energie. Voor het Vliegveld past een zonnepark perfect in een Green Deal, waardoor de organisatie de komende jaren stapsgewijze kan gaan werken aan de verduurzaming van de vliegsport.

Deze samenwerking heeft vanaf het begin geresulteerd in meerdere overleggen en besprekingen waarbij steeds een balans is gezocht tussen enerzijds het maximaal haalbare qua omvang en rendement en anderzijds luchtvaart-technische regels en restricties en wensen van gebruikers. Het begrip veiligheid voor gebruikers van het vliegveld vormde hierbij een rode draad. Dit heeft er bijvoorbeeld ook uiteindelijk toe geleid dat het eerste trapeziumvormige ontwerp werd vervangen door een langwerpig, spits toelopend ontwerp met iets minder panelen, maar waardoor het park wel buiten de afbakening van het officiële deel van het vliegveldterrein blijft. Een intensief proces gedurende de afgelopen maanden, maar die dankzij inzet en overtuiging van de noodzaak van alle partijen, tot een goed eind is gekomen. Het uiteindelijk ontwerp kan daarmee rekenen op draagvlak vanuit zowel de coöperatie als de volledige groep vliegveldgebruikers. Binnen zowel de coöperatie als het vliegveld is het afgelopen jaar veelvuldig gecommuniceerd richting haar leden en gebruikers. De betrokkenheid is dan ook groot hetgeen o.a. blijkt uit het aantal geïnteresseerde bezoekers afkomstig uit die groep op de inloopbijeenkomst op 2 december 2023. Leden van de coöperatie kijken uit naar het vergroten van hun opwekpotentieel en de mogelijkheden om financieel te kunnen participeren in het project.

De wens om financieel te kunnen participeren is bij de meeste leden echter meer ingegeven vanuit ideële overwegingen dan louter financiële. De samenwerking tussen coöperatie en vliegveld zal niet eindigen nadat het park is vergund en gerealiseerd. Gelet op de ambities voortkomende uit de GreenDeal liggen er op tal van punten samenwerkingsmogelijkheden als het gaat om opwekken en gebruik van duurzame energie. Beide organisaties zullen hiervoor een agenda gaan ontwikkelen.  Communicatie en participatie omwonenden en omgeving Als vervolg op de enquête in 2021 is er op 2 december 2023 een inloopbijeenkomst georganiseerd in het restaurant nabij het vliegveld. Uitnodiging voor de bijeenkomst is middels een brief (zie bijlage) bij alle direct omwonenden bezorgd. Daarnaast is de aankondiging vermeld op diverse nieuwssites w.o. die van de gemeente de Wijdemeren. Dat laatste is van belang omdat het zonnepark op de grens ligt van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren. 3

De bijeenkomst werd met ca. 45 personen zeer goed bezocht. Behalve geïnteresseerde leden van de coöperatie en gebruikers van het vliegveld, hebben een aantal direct omwonenden de bijeenkomst bezocht. Overeenkomstig de uitkomst van de enquête (2021) wordt er positief gedacht over zonnepanelen en het initiatief voor een zonnepark. Er zijn echter ook een aantal aandachtspunten die grotendeels overeenkomen met de reacties in de enquête. Voor de belangrijkste opmerkingen / aanvullingen / wensen wordt verwezen naar bijlage 5.

Kanttekeningen

1. Er kan bezwaar worden gemaakt tegen de verleende omgevingsvergunning In een eerder stadium is er een prematuur bezwaarschrift ingediend door de Gooise Zweefvliegclub (GoZC). Dit bezwaar was prematuur, omdat er nog geen besluit op de aanvraag is genomen. Het bezwaar is op 1 september jl. na veelvuldig en intensief overleg ingetrokken. De inhoud van het bezwaar is wel meegewogen in deze besluitvorming. In het bezwaar werd aangegeven dat ‘er een reële kans is dat zweefvlieglierkabels ernstige materiële schade en gevolgschade veroorzaken aan de te plaatsen zonnepanelen en de daarbij behorende installaties. Ook is er een risico dat gevaarlijke situaties kunnen ontstaan door schitteringen of zonnereflecties. Indien de GoZC en SVH niet volledig gevrijwaard zijn voor claims betreffende iedere schade als hierboven bedoeld, en als niet wordt aangetoond dat geen gevaarlijke situaties zullen ontstaan door schitteringen of zonnereflecties, zal de GoZC als belangrijke gebruiker van Vliegveld Hilversum zich verzetten tegen de realisatie van een zonnepark als bedoeld in de bovengenoemde aanvraag omgevingsvergunning’. Naar aanleiding van het bezwaar heeft meermaals en intensief overleg plaatsgevonden tussen gemeente, Hilverzon, GoZC en SVH. Uitkomst hiervan is dat aan het bezwaar van (gevolg)schade tegemoet kan worden gekomen in de privaatrechtelijke sfeer (verzekeringstechnisch).

Met betrekking tot het risico op gevaarlijke situaties als gevolg van schittering of zonnereflecties door de zonnepanelen is op verzoek van de GoZC afgesproken speciale panelen (zogeheten ‘deep textured glass’ panelen) toe te passen, waardoor dit risico tot een minimum wordt beperkt. Deze panelen absorberen meer zonlicht en weerkaatsen minder. Europese normen voor zonneparken bij vliegvelden zijn er niet, Amerikaanse wel. De Amerikaanse luchtvaarttoezichthouder Federal Aviation Administration (FAA) adviseert deze zonnepanelen. Dit wordt als voorwaarde in de vergunning opgenomen. Door de toepassing van deze panelen wordt tegemoet gekomen aan het bezwaar tegen de vermeende schitteringen of zonnereflecties. Het voornoemde heeft geleid tot intrekking van het bezwaar. 2. De realisatie van het zonnepark is afhankelijk van subsidie (SDE) De SDE kan gedurende een beperkte tijd van het jaar worden aangevraagd. Dat is dan een aanvraag voor de hele looptijd van het project (15 jaar). De periode voor subsidieaanvraag 2025 sluit eind oktober. Onderdeel van de indieningsvereisten is een verleende omgevingsvergunning. Indien de subsidieaanvraag te laat wordt ingediend moet het project met een jaar uitgesteld worden.

Financiën, middelen & capaciteit

Het verlenen van de omgevingsvergunning heeft geen financiële gevolgen. Voor het behandelen van de aanvraag worden leges betaald.

Uitvoering

Na uw advies wordt de omgevingsvergunning verleend en bekend gemaakt. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

2 september 2025 de burgemeester,

4

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

GoFlo Zonnepark vliegveld Hilversum d.d. 15 mei 2025 Bijlage 1 - Landschappelijk inpassingsplan Bijlage 2 - Ecologische inventarisatie Bijlage 3 - Addendum ecologische inventarisatie Bijlage 4 - Inschatting inpasbaarheid activiteiten Bijlage 5 - Participatieverslag

5