Aanvullen Hilversums Restauratiefonds - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL zaaknummer:

1573946 / iBabs 11688

afdelingsnaam:

Leefomgeving

steller:

Friederike Hensch

telefoonnummer

035 629 2631

onderwerp:

Aanvullen Hilversums Restauratiefonds

Voorstel 1. 2.

In te stemmen met het voorgenomen besluit van het college om middelen aan het Hilversums Restauratiefonds (HRF) ter beschikking te stellen voor een bedrag van € 500.000,-. Geen wensen en bedenkingen, op grond van de gemeentewet artikel 169 lid 4, en de Financiële verordening Hilversum 2018 artikel 16, bekend te maken.

Planning Titel

Toelichting

BEELDVORMING

Aanvullen Hilversums Restauratiefonds

Aanvullen fonds met € 500.000,- om bestaand beleid te kunnen continueren

12 februari 2025 Commissie Zorg, Welzijn en Samenleving

OORDEELSVORMIN G 12 februari 2025 Commissie Zorg, Welzijn en Samenleving

BESLUITVORMING 5 maart 2025 Raad

Samenvatting

Voorstel om het Hilversums Restauratiefonds (HRF) aan te vullen met een bedrag van € 500.000,-. Het HRF heeft op dit moment geen geld meer in de kas, en daarom kunnen er nu geen nieuwe leningen meer worden verstrekt. Hierdoor kan het beleid om eigenaren van gemeentelijke monumenten financieel te ondersteunen met een lening niet worden gecontinueerd. Het HRF is bedoeld om restauraties van gemeentelijke monumenten te stimuleren door het verstrekken van laagrentende leningen voor de financiering. Het betreft een revolverend fonds dat in 2017 met een voorzichtig startkapitaal van € 500.000,- begonnen is. In 2019 is dit voor het eerst aangevuld met nogmaals € 500.000,-. Het HRF kent een samenwerkingsverband met het Nationaal Restauratiefonds (NRF).

Inleiding

Hilversum heeft bijna 850 gemeentelijke monumenten. De instandhouding en restauratie van de gemeentelijke monumenten is essentieel om ze een blijvende en actieve rol te laten spelen in onze leefomgeving. Het HRF is bedoeld om restauraties van gemeentelijke monumenten te stimuleren door het verstrekken van laagrentende leningen. Het HRF kent een samenwerkingsverband met het Nationaal Restauratiefonds (NRF). Het NRF is een stichting zonder winstoogmerk die bijna veertig jaar geleden is opgericht door het toenmalige ministerie van OC&W. Het NRF biedt eigenaren en beheerders van rijksmonumenten financiële ondersteuning bij het restaureren en onderhouden van hun pand. Om ook eigenaren van gemeentelijke monumenten te kunnen ondersteunen hebben diverse steden hun eigen 1

Restauratiefonds opgericht. In 2017 is hiervoor de Verordening Hilversums Restauratiefonds in het leven geroepen. De gemeente stelt de werkzaamheden en kosten vast waarvoor een lening kan worden afgesloten, het NRF verzorgt beheer en financiële afwikkeling van de leningen. Vaak zijn het complexere aanvragen waarin de financieringsmogelijkheden door het HRF stimulerend kan werken, zoals bij MOUT, De Hoorneboeg en de Werf 35, of waar reguliere banken minder goed meewerken zoals bij VVE’s. Ook particuliere eigenaren maken de laatste tijd vaker gebruik van het HRF. Het fonds kijkt met een “monumentenbril” naar de panden. Dat is de kracht van het HRF. Voor de monumenteigenaren betekent een dergelijk fonds een mooie handreiking.

Probleemstelling/doel

Het HRF heeft in 2017 een goede start gemaakt. Inmiddels zijn er 10 lopende leningen en 3 aanvragen in behandeling met een totaalbedrag van rond € 1 miljoen. De laatste aanvrager heeft minder kunnen lenen dan gewenst, er moesten recent twee aanvragen worden geweigerd omdat vrijwel het volledige fondsvermogen is uitgeleend en er geen geld meer in kas is. Om het bestaande beleid te continueren is een aanvulling in het Hilversums Restauratiefonds een logische stap. De financiering van de restauraties vindt plaats door geld dat geleend wordt uit het HRF. De annuïteitenlening wordt verstrekt tegen een rente die 5 procentpunt ligt onder de door het NRF gehanteerde marktrente, met een minimum van 1,5% ten gunste van het HRF. De aflossingstermijn is maximaal 30 jaar. Op dit moment ligt de rente op 1,5%. Ieder jaar wordt er afgelost op leningen, waarbij de rente en aflossingen weer kunnen worden gebruikt om nieuwe leningen te verstrekken, het fonds is daarbij nu al revolverend. Omdat het annuïtaire leningen betreft is de aflossing in latere jaren hoger dan in het begin waardoor het revolverend vermogen later hoger is dan in het begin. Door het revolverend karakter is het fondsvermogen op dit moment gegroeid tot € 1.044.544,- (Peildatum oktober 2024). De hoogte van het bedrag voor aanvulling (€ 500.000,-) is gerelateerd aan de eerdere aanvulling in 2019.

Dit bedrag is een inschatting om de komende jaren weer vooruit te kunnen. Zie ook bijlage 2. Op dit moment wordt ook een wijziging van de huidige verordening aan de raad voorgesteld (Zie raadsvoorstel Wijziging verordening Hilversums Restauratiefonds 2017, zaak 1634435, iBabs 11823). In de verordening Hilversums Restauratiefonds 2017 is vastgelegd dat elke eigenaar van een gemeentelijk monument een aanvraag kan doen tussen €10.000,- en €150.000,-. Het maximaal te lenen bedrag zal met de wijziging van de verordening worden verlaagd naar €100.000,-. Op deze manier kunnen straks meer eigenaren gebruik maken van het HRF. Om monumenteigenaren tevens te kunnen ondersteunen bij het toekomstbestendig maken van hun pand wordt het met de gewijzigde verordening mogelijk gemaakt om binnen de €100.000,- een maximaal bedrag van €25.000,- aan te vragen voor energiebesparende maatregelen.

Argumenten

1.1. Het HRF is een succes en is uitgeput. De bestaande middelen zijn gereserveerd voor lopende aanvragers en er kunnen geen nieuwe aanvragen worden ingediend. De behoefte onder monumenteigenaren om te restaureren en verduurzamen is groter dan de beschikbare middelen vanuit de jaarlijkse revolverende werking (rente en aflossingen). Hierdoor kan het gevoerde beleid niet worden gecontinueerd. Door in te stemmen met dit voorstel kan het HRF nieuwe aanvragen in behandeling nemen en nieuwe leningen verstrekken. Hiermee wordt een waardevolle bijdrage geleverd in het stimuleren van restauratie, onderhoud en verduurzaming van gemeentelijke monumenten in Hilversum en worden eigenaren financieel ondersteund. 1.2. Het fondsvermogen is laag. In vergelijking met andere gemeenten en in relatie tot het aantal gemeentelijke monumenten is het fondsvermogen van Hilversum laag en groeit door de extra bijdrage naar een substantieel fonds. Extra tussentijdse bijdrages op basis van behoefte en reële verstrekkingen is gebruikelijk bij revolverende fondsen in beheer bij het NRF als gevolg van stijgende bouwkosten, behoefte naar meer financiële ondersteuning voor bijvoorbeeld nieuwe maatschappelijke opgaves zoals duurzaamheid. 2

1.3. De verordening wordt aangepast ten gunste van meer aanvragen en energiebesparende maatregelen. Met de wijziging van de verordening 2017 (zie voorstel zaak 1634435, iBabs 11823) wordt het ook mogelijk om energiebesparende maatregelen. te financieren. Op deze manier wordt een bijdrage geleverd in het toekomstbestendig maken van onze gemeentelijke monumenten maar zal ook de financieringsbehoefte groter kunnen worden. Door de verlaging van de maximale hoofdsom zullen er meer eigenaren gebruik kunnen maken van de beschikbare middelen en is het fonds een efficiënte, effectieve en duurzame inzet van overheidsmiddelen om monumenten toekomstbestendig te maken.

Kanttekeningen

1.1. Financiële risico’s worden laag ingeschat. Conform de financiële verordening van de gemeente Hilversum wordt elke verstrekte lening aangemerkt als een risico. Het kan zijn dat het Nationaal Restauratiefonds (NRF), na beëindiging van het Hilversumse Restauratiefonds, niet in staat is om de verstrekte middelen terug te betalen aan Hilversum. Dit zal alleen optreden indien de eigenaren van de monumenten niet aan de betaalverplichtingen aan het NRF hebben voldaan. Het NRF is verantwoordelijk voor het verstrekken en beheren van de leningen. Deze leningen worden pas verstrekt aan de eigenaren, wanneer deze door het NRF op hun kredietwaardigheid zijn beoordeeld en kredietwaardig zijn bevonden. Op dit moment kan vermeld worden dat er geen terugbetalingsachterstanden aan het Hilversumse Restauratiefonds zijn. Voor meer informatie zie bijlage 3.

Financiën, middelen & capaciteit

De € 500.000 aan middelen die ter beschikking gesteld worden aan het Restauratiefonds worden beschouwd als een verstrekte lening en vormen daarmee een balanspost. Bij de berekening van de financieringsbehoefte in de gemeentebegroting 2024 is geen rekening gehouden met dit voorstel. De gemeente hanteert het systeem van totaal financiering. Dit houdt in dat voor de gemeentelijke organisatie als geheel de financieringsbehoefte c.q. het financieringstekort bepaald wordt. Er wordt dus niet voor iedere investering of grondexploitatie apart geleend. Het saldo van alle rentebaten en -lasten wordt toegerekend aan de gemeentelijke producten op basis van de zogenoemde omslagrente op basis van het totaal aan activa per programma. Voor het jaar 2025 is de renteomslag vastgesteld op 1,2%. De toe te rekenen kosten voor het uitlenen van € 500.000 komt vanaf 2025 daarmee uit op 1,2% maal € 500.000 = € 6.000. Voor het beheren van de uitstaande leningen brengt het Restauratiefonds een vergoeding in rekening van 0,5% over de uitstaande leningportefeuille. Deze beheerskosten en kapitaallasten worden bij de voorjaarsnota 2025 verwerkt en komen ten laste van programma 5, Financiën en grondexploitaties, taakveld Treasury.

Uitvoering

Na instemming met dit voorstel zullen de middelen aan het HRF ter beschikking worden gesteld. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

7 januari 2025 de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

3

Bijlage(n) 1. 2. 3. 4.

Impact Hilversums Restauratiefonds _rapport NRF Revolverende werking Restauratiefonds Financiële risico's Restauratiefonds Overzicht leningen

4