4. Collegebrief inzake Monitor Economie 2025

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

5 november 2025 ZAAKNUMM ER 1868166 BEHA NDELD DOOR Nadieh Muijsert DATUM

TELEFOON (035) UW KENMERK

1 BETREFT monitor Economie 2025

BIJLAGEN

Geachte raadsleden, Met deze brief informeren wij u over onze monitor Economie 2025. De Monitor Economie geeft één keer per jaar inzicht in een aantal economische kerngegevens. Samen geven die een beeld van de stand van de economie in Hilversum. In deze monitor kijken we naar de ontwikkelingen van het aantal banen en vestigingen, de beschikbaarheid van ruimte voor werken en het arbeidsaanbod. Ook geven we inzicht in de gemeentelijke inspanningen om bij te dragen aan de economische vitaliteit. Hilversum is een fijne stad om in te wonen en te werken. Om te zorgen dat dit zo blijft, en om de welvaart en het welzijn van de inwoners te behouden, is er de afgelopen jaren gericht geïnvesteerd in de stad. Hilversum heeft een diensteneconomie met een specialisatie in media en ICT. Ook de sectoren handel en zorg zijn sterk vertegenwoordigd in de Hilversumse economie. De afgelopen jaren is het aantal banen gestegen, al blijft Hilversum in 2024 achter bij het Nederlands gemiddelde, de werkloosheid blijft laag, op werklocaties zijn positieve ontwikkelingen gaande en het actief stimuleren van werkgelegenheid en bedrijvigheid in de stad werpt zijn vruchten af. Dit is een mooie basis om op verder te bouwen. Tegelijkertijd heeft Hilversum ook te maken met uitdagingen. Een daarvan is de schaarse ruimte.

We blijven werken aan de aantrekkelijkheid van Hilversum als vestigingslocatie en het binnenhalen én behouden van bedrijven. Dit doen we samen met ondernemers, platform Economie en andere stakeholders, zoals ROM Utrecht Region. Highlights Enkele highlights uit de monitor zijn: 1. Bescheiden banengroei in Hilversum. Met een banengroei van 1% blijft Hilversum achter bij de rest van Nederland (+1,8%). Belangrijk hierbij is dat de werkgelegenheid in de mediasector onder druk staat. 2. De werkloosheid is in 2024 zo goed als gelijk gebleven In 2024 was 3,7% van de Hilversumse beroepsbevolking werkloos, een stijging van 0,1% ten opzichte van het jaar ervoor. Daarmee is het werkloosheidspercentage gelijk aan het landelijk gemiddelde. 3. Het blijft noodzakelijk om inwoners van Hilversum voldoende werkgelegenheid te bieden. Dat vraagt om passende banengroei die aansluit bij de bevolkingsontwikkeling, zodat meer inwoners in hun eigen stad kunnen werken. Werken aan werkgelegenheid in Hilversum is hard nodig. Veel inwoners

4. 5.

6.

7.

werken buiten Hilversum, terwijl veel werkenden van buiten naar onze stad komen om te werken. Deze pendelstromen zetten druk op leefbaarheid, duurzaamheid en de binding van talent aan onze stad. In 2023 had slechts 33% van de werkende inwoners een baan in de eigen gemeente. Een daling ten opzichte van 2022 toen was dit percentage nog 36%. Dit percentage ligt flink onder het landelijk gemiddelde voor centrumgemeenten, dat 46% is. Het aantal vestigingen in Hilversum is gegroeid met 5%. Die groei is grotendeels te danken aan zzp’ers. Deze ontwikkeling is ook landelijk te zien. De leegstand in het centrum, het kloppende (voorzieningen)hart van de regie is hoog (10,3% van het winkelvloeroppervlakte) en bevindt zich fors boven de frictieleegstand. Dit percentage moet echter worden genuanceerd. De leegstand in de Gooische Brink is tijdelijk, aangezien de huidige bibliotheek in Hilversum medio 2026 verhuist van de huidige locatie aan de ’s-Gravenlandseweg 55 naar deze passage. De verbouwing van het nieuwe onderkomen is in volle gang en dat zorgt voor leegstand, ook aan de zijde tegenover de toekomstige bibliotheek. Daarnaast worden enkele grote winkelpanden binnenkort weer ingevuld. De bedrijventerreinen en andere werklocaties in Hilversum spelen een belangrijke rol in het bieden van banen en opleidingsmogelijkheden voor praktijkgeschoolden.

Ze leveren bovendien een bijdrage aan maatschappelijke opgaven zoals de klimaattransitie, circulariteit en woningbouw. Hilversum zet daarom nadrukkelijk in op het behouden en versterken van deze banen en het creëren van meer ruimte voor praktisch geschoold werk binnen de lokale economie. In de Economische Visie die momenteel in ontwikkeling is, werken we dit verder uit. Van alle banen in de stad bevindt bijna twee derde zich op gemengde werklocaties. De behoefte aan kantoor- en bedrijfslocaties is groot, terwijl de ruimte hiervoor zeer beperkt beschikbaar is. De Hilversumse kantorenmarkt is krap te noemen, al is de beschikbare data hierover niet compleet. De verwachting is dat deze rond de 4-5% ligt, dit is onder het percentage van frictieleegstand (8%). Voor een completer beeld van de huidige situatie hebben we besloten kantorendata extern in te kopen. Deze zijn naar verwachting eind 2025 beschikbaar. Een krappe markt is een zorgelijke ontwikkeling die een remmende ontwikkeling op de economische groei kan veroorzaken. De sleutel zit aan de fysieke kant: de beschikbaarheid van passende ruimte voor werkgelegenheid op zowel bedrijventerreinen, kantoorlocaties en gemengde werklocaties. Deze opgaven werken we uit in de Economische Visie die momenteel in ontwikkeling is. We streven er naar om dit medio 2026 aan de raad aan te bieden.

Kerngegevens economie Wijdemeren De monitor zoomt ieder jaar in op een thema dit keer is dat de gemeente Wijdemeren. In aanloop naar de samenvoeging op 1 januari 2027 brengen we vanuit de gemeente Hilversum het economisch profiel van Wijdemeren in beeld. De gemeente Wijdemeren kent een landelijk en recreatief karakter, waarbij water en natuur de economische structuur sterk bepalen. Toerisme vormt een belangrijke pijler. De grootste sectoren zijn groot- en detailhandel, gezondheidszorg en de specialistische zakelijke dienstverlening. De werkgelegenheid in Wijdemeren ontwikkelt zich positief. In 2024 bedroeg het aantal banen circa 9.500 (circa 25.000 inwoners). Dit is een toename van 2,4% ten opzichte van het jaar ervoor en een groei boven het landelijk gemiddelde. In tien jaar tijd groeide vooral het aantal banen in het onderwijs, de bouw en de zorg, terwijl de sectoren cultuur, sport en recreatie juist krompen. Het aantal bedrijven steeg in dezelfde periode met 56% naar 3.657. Een groot deel hiervan bestaat uit zzp’ers. De werkloosheid in de gemeente is met 2,9% laag te noemen en ligt onder het landelijk en regionaal gemiddelde. Het aandeel WW-uitkeringen schommelt rond 1,5%. Samen met Hilversum vormt de gemeente een sterke economische combinatie binnen de regio Gooi en Vechtstreek, met circa 119.000 inwoners, 16.750 bedrijven en 62.000 banen.

Per 1 januari 2027 vormen Wijdemeren en Hilversum één gemeente. Na de samenvoeging volgt een aanvulling voor één integrale Economische Visie voor de nieuwe gemeente. We wensen u veel leesplezier met de monitor Economie 2025.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

MONITOR ECONOMIE 2025

Samenvatting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 Werkgelegenheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 Werkgelegenheid per sector . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Zelfstandigen zonder personeel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

Arbeidsmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Banen t.o.v. beroepsbevolking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Werkloosheidspercentage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 WW-uitkering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

INHOUD

Pendelstromen (woon-werkverkeer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 Inkomende pendel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

Bedrijvendynamiek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Groei van aantal bedrijven, vooral zzp’ers en mkb . . . . . . . . . . . . . . . . 15 Groei per sector . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Nieuwe en vertrekkende bedrijven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17

Werklocaties . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Bedrijventerreinen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Kantorenmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Winkelmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23

Special: Kerngegevens economie Wijdemeren . . . 25 Werkgelegenheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Bedrijven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Arbeidsmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29

Bijlage . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Begrippenlijst . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32

<

De drie grootste sectoren zijn al jaren media & ICT1 , de groot- en detailhandel en de gezondheids- en welzijnszorg. De grootste sector, media & ICT, kende in 2024 een banengroei van 0,5% (+58 banen). Tegelijkertijd kromp de groot- en detailhandel met -1,3% (-102 banen). De gezondheids- en welzijnszorg kende een flinke groei van 6,0% (+443 banen).

Werkloosheid gelijk gebleven De werkloosheid is in 2024 zo goed als gelijk gebleven. In 2024 was 3,7% van de Hilversumse beroepsbevolking werkloos (+0,1%). Daarmee ligt het werkloosheidspercentage gelijk aan het landelijk gemiddelde (3,7%, +0,1%) en bevindt dit zich iets boven het regionaal gemiddelde van 3,4%.

Woon-werkpendel licht toegenomen

<

Hilversum is een fijne stad om in te wonen en te werken. Om te zorgen dat dit zo blijft, en om de welvaart en het welzijn van de inwoners te behouden, is er de afgelopen jaren gericht geïnvesteerd in de stad. Hilversum heeft een diensteneconomie met een specialisatie in media en ICT. Ook de sectoren handel en zorg zijn sterk vertegenwoordigd in de Hilversumse economie. Dit is een mooie basis om op verder te bouwen.

Het blijft noodzakelijk om inwoners van Hilversum voldoende werkgelegenheid te bieden. Dat vraagt om passende banengroei die aansluit bij de bevolkingsontwikkeling, zodat meer inwoners in hun eigen stad kunnen werken. Werken aan werkgelegenheid in Hilversum is hard nodig. Veel inwoners werken buiten Hilversum, terwijl veel mensen van buiten naar onze stad komen om te werken. Deze pendelstromen zetten druk op leefbaarheid, duurzaamheid en de binding van talent aan onze stad. In 2023 had slechts 33% van de werkende inwoners een baan in de eigen gemeente. Een daling ten opzichte van 2022, toen dit percentage nog 36% was. Dit percentage ligt flink onder het landelijk gemiddelde voor centrumgemeenten, dat 46% is.

Bescheiden banengroei in Hilversum

Werklocaties

Het aantal banen in Hilversum nam in 2024 opnieuw toe (+1%), al is het een bescheiden groei ten opzichte van voorgaande jaren. Eenzelfde trend, waarbij de banengroei geleidelijk afneemt maar er banen blijven bijkomen, is regionaal en landelijk te zien. Echter, met een banengroei van 1% blijft Hilversum achter bij de rest van Nederland (+1,8%). Een structureel tekort aan ruimte voor bedrijvigheid in Hilversum heeft een remmende werking op de economische vitaliteit. Hierdoor kunnen bedrijven zich niet vestigen in Hilversum en hebben bestaande bedrijven geen ruimte om uit te breiden.

Kenmerkend voor de Hilversumse economie is het feit dat bijna twee derde van de banen zich op gemengde werklocaties bevindt, voornamelijk in het stedelijk gebied. Dat is relatief veel in vergelijking met het Nederlandse gemiddelde van ongeveer de helft. Bedrijventerreinen (inclusief het Media Park) zijn goed voor 23% van de banen, terwijl slechts 11% van de banen op formele kantoorlocaties wordt uitgevoerd.

SAMENVATTING

1 De sector media & ICT bestaat uit de bedrijfsklassen informatie en communicatie, en een deel specialistische zakelijke diensten.

< inhoud

3

<

<

Inzet werklocaties

Toekomstbestendig centrum

Om de ontwikkeling van de economie in Hilversum voort te zetten, blijven we ons richten op werklocaties middels gebiedsagenda’s en gebiedsontwikkelingen. Wanneer werklocaties beter benut worden, kunnen bedrijven zich vestigen op de werklocatie die het beste bij ze past. Dit is noodzakelijk in deze krappe markt. Bedrijven die zich binnen de gemeente willen vestigen, kunnen wellicht geen geschikte locatie vinden. Een gebrek aan beschikbare ruimte is zorgelijk omdat dit een remmende ontwikkeling op de economische groei veroorzaakt. Hiervoor dient de basis op orde te zijn: toekomstbestendige werklocaties zijn groen, goed bereikbaar, duurzaam, veilig en aantrekkelijk voor werknemers en bedrijven. Concreet gaan we hiervoor aan de slag met de uitvoering van de gebiedsagenda’s voor de werklocaties in Zuidwest, het centrum en de ontwikkeling van de gebiedsagenda voor het plangebied Media Park. Verduurzaming is daarbij een belangrijk aandachtspunt. De gebiedsontwikkeling van het Arenapark naar het vernieuwde Sportpark is in volle gang. Dit is straks een gemengd gebied voor sport, onderwijs, wonen en werken en daarmee dé internationaal aantrekkelijke kantorenlocatie met een focus op sport en gezondheid.

Centrumgebieden blijven de komende jaren kwetsbaar vanwege het risico op toenemende leegstand. Ook in Hilversum: de leegstand in het centrum ligt in 2025 rond de 16% van de winkelvloeroppervlakte. In 2024 was dit 14%. Mede hierom werkt de gemeente met de gebiedsagenda Centrum aan een compact en toekomstbestendig centrum. Ook is er een transformatiemanager actief. Deze heeft als doel de detailhandel en horeca in het hoofdwinkelgebied te concentreren, zodat in de entreegebieden en aanloopstraten ruimte ontstaat voor andere functies. De herinrichting van de Kerkbrink is in 2025 gestart. Daarbij horen de komst van de bibliotheek naar het centrum en het nieuwe collectiegebouw van Beeld & Geluid, dat het thema muziek heeft.

Ook het Stationsgebied verandert. Hier is in de toekomst meer plek voor kantoren en creatieve bedrijven. Het centrum, Crailo en de Hilversumse wijken bieden eveneens kansen voor werken. Daarbij blijven we het mengen van functies, zoals wonen, werken en recreëren, stimuleren.

Weinig beschikbare kantoormeters De Hilversumse kantorenmarkt is al jaren krap te noemen, al is de beschikbare data hierover niet compleet. De verwachting is dat de kantorenleegstand rond de 4-5% ligt. Dit is onder het percentage van frictieleegstand2 (8%). Beschikbare kantoormeters zijn dus schaars, wat ervoor zorgt dat de gezonde bedrijvendynamiek onder druk staat. Voor een completer beeld van de huidige situatie hebben we besloten kantorendata extern in te kopen. Deze zijn naar verwachting in de tweede helft van 2025 beschikbaar.

Kerngegevens economie Wijdemeren In aanloop naar de samenvoeging met de gemeente Wijdemeren op 1 januari 2027 brengen we vanuit de gemeente Hilversum het economisch profiel van Wijdemeren in beeld. De gemeente Wijdemeren kent een landelijk en recreatief karakter, waarbij water en natuur de economische structuur sterk bepalen. Toerisme vormt een belangrijke pijler. De grootste sectoren zijn groot- en detailhandel, gezondheidszorg en de specialistische zakelijke dienstverlening. De werkgelegenheid in Wijdemeren ontwikkelt zich positief. In 2024 bedroeg het aantal banen circa 9.500. Dit is een toename van 2,4% ten opzichte van het jaar ervoor en een groei boven het landelijk gemiddelde. In tien jaar tijd groeide vooral het aantal banen in het onderwijs, de bouw en de zorg, terwijl de sectoren cultuur, sport en recreatie juist krompen. Het aantal bedrijven steeg in dezelfde periode met 56% naar 3.657. Een groot deel hiervan bestaat uit zzp’ers. De werkloosheid in de gemeente is met 2,9% laag te noemen en ligt onder het landelijk en regionaal gemiddelde. Het aandeel WW-uitkeringen schommelt rond 1,5%. Samen met Hilversum vormt de gemeente een sterke economische combinatie binnen de regio Gooi en Vechtstreek, met in totaal circa 119.000 inwoners, 16.750 bedrijven en 62.000 banen.

2 Frictieleegstand is de leegstand die noodzakelijk is om de markt goed te laten functioneren. De leegstand is niet structureel en nodig voor verhuisbewegingen.

< inhoud

4

<

INLEIDING De Monitor Economie is een jaarlijkse publicatie die inzicht geeft in een aantal economische kerngegevens. Samen geven deze een beeld van de stand van de economie in Hilversum.

<

Hilversum wil een aantrekkelijke stad zijn met een gezonde en vitale economie. Dit houdt in dat de stad een evenwichtige en duurzame economische ontwikkeling nastreeft. Zo willen we bijdragen aan het welzijn van inwoners, en aantrekkelijk zijn én blijven voor bedrijven en bezoekers. Hierbij is een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen een vereiste. Lokale bedrijven en organisaties vervullen hierin een belangrijke rol. Zij dragen bij aan het bruisende karakter van de stad. Daarnaast zijn ze betrokken bij belangrijke maatschappelijke vraagstukken, zoals de energietransitie, duurzame mobiliteit en het bevorderen van een inclusieve arbeidsmarkt. Elke editie van de Monitor Economie bevat een eigen special. Dit keer is het onderwerp van deze special de Kerngegevens economie Wijdemeren. De gemeenteraden van Wijdemeren en Hilversum hebben op 10 juli 2024 besloten om op 1 januari 2027 de gemeente Wijdemeren bij Hilversum te voegen. In aanloop naar deze herindeling geeft deze special een actuele schets van het economisch profiel van Wijdemeren. In deze monitor presenteren we ook de inzet van gemeente Hilversum. Voor de leesbaarheid geven we dit in groene tekstkaders aan.

< inhoud

5

<

De afgelopen jaren ging het goed met de Hilversumse economie. Het aantal banen nam ook in 2024 toe, al is het een bescheiden groei ten opzichte van voorgaande jaren. Voor een toekomstbestendige economische ontwikkeling heeft Hilversum te maken met een aantal uitdagingen. Een daarvan is de schaarse ruimte, die zorgt voor druk op de werkgelegenheid. Hilversum heeft een aantrekkelijke ligging, te midden van natuurgebieden. Dit zorgt er wel voor dat uitbreidingsmogelijkheden beperkt zijn en binnenstedelijke oplossingen gevonden moeten worden. Dit heeft effect op de werkgelegenheid en op functies als wonen. Tegelijkertijd voltrekken zich een aantal ingrijpende transities die de economische toekomst van Hilversum mede bepalen. De opkomst van kunstmatige intelligentie, de verdere digitalisering en de verschuiving naar een circulaire economie. Daarnaast kent de arbeidsmarkt een aantal uitdagingen. Cruciale sectoren zoals media, zorg, bouw, techniek en onderwijs kampen met structurele tekorten. Daarbovenop is er de komende jaren sprake van een steeds verder vergrijzende beroepsbevolking. Hierdoor ontstaat een nog groter tekort aan arbeidskrachten.

<

Ook zien we dat Hilversum de afgelopen jaren aantrekkelijk is als vestigingslocatie voor bedrijven. Het blijvende tekort aan ruimte voor bedrijvigheid in Hilversum zorgt voor een remmende werking. Bedrijven die zich in Hilversum willen vestigen, kunnen niet altijd een geschikte locatie vinden. Als gevolg van de krappe bedrijfsruimtemarkt en kantorenmarkt wordt het de komende jaren een uitdaging om het juiste bedrijf op de juiste plek te krijgen.

<

Onze inzet: weerbaarheid en flexibiliteit van onze economie, met ruimte voor werken en talentontwikkeling We zetten ons in op het versterken van de weerbaarheid en robuustheid van onze lokale economie, zodat deze minder vatbaar is voor toekomstige schokken. Dit is in grote lijnen de inzet van de gemeente Hilversum voor de economie. In deze monitor Economie presenteren we de nadere invulling van deze grote lijn en de specifieke inzet per onderwerp.

< inhoud

6

<

WERKGELEGENHEID

<

Het aantal banen in Hilversum nam toe (+1%), al is het een bescheiden groei ten opzichte van voorgaande jaren. Eenzelfde trend, waarbij de banengroei geleidelijk afneemt maar er banen blijven bijkomen, is regionaal en landelijk te zien. Echter, met een banengroei van 1% blijft Hilversum achter bij de rest van Nederland (+1,8%). Een structureel tekort aan ruimte voor bedrijvigheid in Hilversum heeft een remmende werking op de economische vitaliteit. Hierdoor kunnen bedrijven zich niet vestigen in Hilversum en hebben bestaande bedrijven geen ruimte om uit te breiden.

< inhoud

7

Ontwikkeling banen jaar op jaar

<

<

Bron: LISA, 2025

De afgelopen jaren is met succes geïnvesteerd in de Hilversumse werkgelegenheid. Werken aan een gunstig economisch vestigingsklimaat blijft noodzakelijk vanwege de lage groei over een langere periode en de druk op de ruimte. Volgens het UWV is de spanning op de arbeidsmarkt het afgelopen jaar iets verminderd. Tegelijkertijd ondervinden werkgevers in de regio Gooi en Vechtstreek nog steeds problemen door personeelstekorten. Ook in de komende jaren blijft dit een uitdaging, vooral in sectoren met grote maatschappelijke opgaven zoals zorg, onderwijs, ICT en techniek. Personeel in deze sectoren blijft schaars. Dit geldt zelfs bij beperkte economische groei. Technici en ICT’ers zijn nodig voor de verduurzaming in diverse sectoren. Denk hierbij aan werknemers voor de aanleg van laadpalen, de uitbreiding van de elektriciteitsnetten of voor het installeren en onderhouden van machines in de industrie. Voor 2025 verwacht het UWV dat het aantal banen in de uitzendbranche en zorg & welzijn binnen de regio iets toeneemt. Er zijn geen sectoren waarbij het aantal banen significant krimpt.

< inhoud

8

Werkgelegenheid per sector

Banen 2024 t.o.v. 2023

De Hilversumse economie is duidelijk een diensteneconomie. De drie grootste sectoren zijn al jaren media & ICT3 , groot- en detailhandel (mede door de aanwezigheid van Nike) en de gezondheids- en welzijnszorg. Ook in 2024 waren dit de drie grootste sectoren. Niet alle drie de sectoren lieten echter groei zien. Banen per sector in 2024

<

< Bron: LISA, 2025 Bron: LISA, 2025

De grootste sector, media & ICT, kende in 2024 een banengroei van 0,5% (+58 banen). Tegelijkertijd kromp de groot- en detailhandel met-1,3% (-102 banen). De gezondheids- en welzijnszorg kende een flinke groei van 6,0% (+443 banen). Deze groei betekent dat de groot- en detailhandel en de gezondheids- en welzijnszorg binnen Hilversum in aantal banen bijna even groot zijn (respectievelijk 7.900 en 7.800 banen). Het aandeel van de creatieve industrie bleef met 28% onveranderd ten opzichte van vorig jaar. 3 De sector media & ICT bestaat uit de bedrijfsklassen informatie en communicatie, en een deel specialistische zakelijke diensten.

< inhoud

9

Zelfstandigen zonder personeel Het aandeel zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) als onderdeel van het totaal aantal bedrijfsvestigingen is in 2024 fors toegenomen. In 2023 was 65% van de Hilversumse bedrijven een zzp’er, in 2024 is dit gegroeid tot 78%4 . De afgelopen jaren is het aandeel zzp’ers in alle sectoren gegroeid. In Hilversum is het procentuele aandeel zzp’ers in het onderwijs (+67%) en de overige zakelijke dienstverleningen (+38%) in 2024 het sterkst gestegen.

Zzp'ers per sector in 2024

Kijken we naar het aantal zzp’ers in relatie tot het aantal banen in Hilversum, dan zijn zij dominant in de energiesector (kleine sector met minder dan 15 banen, 71%), de bouwsector (61%), de specialistische zakelijke dienstverlening (49%), de overige dienstverlening (45%), water en afval (kleine sector met minder dan 15 banen, 43%), landbouw (42%), de cultuursector (42%) en de overige zakelijke dienstverlening (40%). Overigens wil dit niet zeggen dat deze zzp’ers alleen in Hilversum werkzaam zijn.

Aandeel zzp'ers van totaal aantal banen

<

<

Bron: LISA, 2025

Bron: LISA, 2025

4 Toename het gevolg van een wijziging van de afbakening voor grootteklasse bij LISA data.

< inhoud

10

<

ARBEIDSMARKT

<

Banen t.o.v. beroepsbevolking De beroepsbevolking – het aantal werkenden en werkzoekenden zonder baan tussen 15 en 75 jaar – bestaat in Hilversum uit 54.000 inwoners. In 2024 was de verhouding tussen banen en beroepsbevolking in Hilversum 0,75. Dit betekent dat er in Hilversum per 1.000 inwoners die tot de beroepsbevolking behoren 752 banen zijn. In 2024 is er sprake van een kleine afname. Voor een centrumgemeente binnen de Randstad is een verhouding tussen de 0,9 en 1,0 een meer wenselijke balans. Dit past ook bij de ambitie van de regio Gooi en Vechtstreek om zowel een woon- als een werkregio te zijn. Door vergrijzing wordt de beroepsbevolking relatief kleiner ten opzichte van de niet-beroepsbevolking. Dit betekent dat een goede balans tussen banen en beroepsbevolking lastiger wordt en er extra aandacht voor banengroei moet zijn.

< inhoud

11

Banen per 1.000 potentiële beroepsbevolking

Werkloosheidspercentage De werkloosheid is in 2024 zo goed als gelijk gebleven. In 2024 was 3,7% van de Hilversumse beroepsbevolking werkloos, een stijging van 0,1% ten opzichte van het jaar ervoor. Daarmee is het werkloosheidspercentage gelijk aan het landelijk gemiddelde (3,7%; +0,1%). Tegelijkertijd bevindt dit percentage zich iets boven het regionaal gemiddelde van 3,4%.

<

< Bron: CBS Bevolkingsstatistiek, LISA – bewerking ABF Research

Bron: UWV, 2025

< inhoud

12

WW-uitkering

Pendelstromen (woon-werkverkeer)

Een deel van de werkloze inwoners ontvangt een WW-uitkering. Het aandeel WW-uitkeringen in Hilversum liet over 2024 een stabiel beeld zien. Al lijkt er in het eerste halfjaar van 2025 een lichte toename zichtbaar.

Er is veel woon-werkverkeer van en naar Hilversum. In 2023 had slechts 33% van de werkende inwoners een baan in de eigen gemeente. Dit is een daling ten opzichte van 2022, toen dit percentage nog 36% was. Dit percentage ligt flink onder het landelijk gemiddelde voor centrumgemeenten, dat 46% is. De 27.200 Hilversummers die werken in een andere gemeente zorgen voor een toenemende mobiliteitsdruk. De grootste groepen uitgaande arbeidskrachten werken in Amsterdam, Utrecht en de omliggende gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek.

Aandeel WW-uitkeringen van beroepsbevolking

Tegelijkertijd telt Hilversum 35.000 personen die vanuit een andere gemeente hier komen werken. De grootste groepen zijn afkomstig uit Amsterdam, Utrecht, Almere en de omliggende gemeenten in Gooi en Vechtstreek. Deze inkomende pendel is na een korte periode van daling weer licht aan het stijgen.

Ontwikkeling pendelstromen

<

<

Bron: UWV, 2025

Onze inzet: verbetering van de aansluiting arbeidsmarkt, onderwijs en beroepsbevolking We werken eraan om de arbeidsmarkt, het onderwijs en de beroepsbevolking beter op elkaar te laten aansluiten. Het opleiden van talent, waarbij een leven lang ontwikkelen centraal staat, is hierbij belangrijk. Wij zetten hierbij in op de gezamenlijke aanpak die het Rijk voor ogen heeft. Dit doen we samen met onderwijsinstellingen, werkgeversvertegenwoordigers en het UWV.

< inhoud

Bron: Arbeidsmarkt in zicht, 2025

13

Inkomende pendel

Uitgaande pendel

<

<

Bron: Arbeidsmarkt in zicht, 2025

Onze inzet: samen met bedrijven verkleinen van de pendel We werken we aan voldoende passende werkgelegenheid voor onze inwoners. Het gaat daarbij ook om het aantrekkelijk houden van de eigen stad als vestigingslocatie voor bedrijven. We zetten in op mobiliteitsmanagement door en voor bedrijven. Met het stimuleren van alternatief vervoer en hybride werken willen we het aantal verkeersbewegingen door woon-werkverkeer in de stad verminderen. We gaan hierbij ook gebiedsgericht te werk, bijvoorbeeld voor het Arenapark/Sportpark en het Media Park.

< inhoud

14

<

<

BEDRIJVENDYNAMIEK Groei van aantal bedrijven, vooral zzp’ers en mkb In 2024 telde Hilversum 13.069 bedrijven. Dat is een toename van 5% (+608) ten opzichte van het jaar ervoor. De Hilversumse economie kent al jaren een stevig fundament met enkele grote bedrijven bestaande uit mediabedrijven, Nike, zorgen onderwijsinstellingen en zakelijke dienstverleners. De toename van het aantal vestigingen komt voornamelijk van bedrijven met minder dan tien werknemers.

< inhoud

15

Aantal bedrijven naar grootteklasse

Groei per sector In bijna alle sectoren nam het aantal vestigingen het afgelopen jaar toe. Uitzondering hierop is de sector cultuur, sport en recreatie (-13 vestigingen, -1,46%). De specialistische zakelijke dienstverlening, waaronder mediagerelateerde bedrijven, is de grootste sector in Hilversum en groeide in 2024 naar meer dan 3.000 vestigingen (+41 vestigingen, +1,38%). Deze sector wordt vooral gekenmerkt door kleine en middelgrote bedrijven. Ook de bouw (+83 vestigingen, +6%), ICT (+61 vestigingen, +5%), zorg (+144 vestigingen, +9%) en de detailhandel (+69 vestigingen, +5%) zijn grote sectoren in Hilversum. Deze sectoren hebben allen meer dan 1.000 vestigingen. Kleinere sectoren die over 2024 een aanzienlijke toename in het aantal vestigingen kenden, zijn de overige zakelijke dienstverlening (+131, +17%) en het onderwijs (+56, +8%).

<

<

Bron: LISA, 2025

< inhoud

16

Aantal bedrijven 2024 t.o.v 2023

Nieuwe en vertrekkende bedrijven Hilversum is een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven. Dankzij de centrale ligging, de groene omgeving en de aanwezigheid van de mediasector kent de stad een bloeiend ondernemersklimaat. Ook in 2024 kozen verschillende bedrijven ervoor om zich in Hilversum te vestigen, zowel op het Media Park als op andere plekken in de stad. Hieronder volgt een selectie van enkele ondernemingen die zich het afgelopen jaar in Hilversum vestigden.

Mediabedrijven Hilversum is de Mediastad met het Media Park als het hart van de Nederlandse mediasector. Ook buiten het Media Park biedt de stad locaties die een inspirerende thuisbasis vormen voor een toekomstbestendige media- en technologiesector. De komst van een tweede locatie van Beeld & Geluid aan de Kerkbrink in het Hilversumse centrum is hierin een mooie ontwikkeling. In de nieuwe locatie kunnen bezoekers kennismaken met de muziekcollectie van Beeld & Geluid, die hier wordt opgeslagen.

<

Arenapark/Sportpark In 2024 heeft Driessen uitzendbureau zich op het Arenapark/Sportpark gevestigd. Getinge, een bedrijf in de medische technologie, is binnen Hilversum verhuisd en geland op het Arenapark/Sportpark.

Bron: LISA, 2025

Centrum Het centrum van Hilversum is dynamisch als het gaat om nieuwe en vertrekkende bedrijven. Dit jaar hebben onder andere de (kleding)winkels Speak Eazy en Rejoes zich in Hilversum gevestigd. Daarnaast opende Normal een vestiging op de begane grond van het Hilvertshof. Later dit jaar wordt de opening van Sissy-Boy en Norah verwacht.

Onze inzet: innovatie en samenwerking sectoren media, ICT en onderwijs De mediasector en de ICT-sector zijn al jarenlang belangrijk voor Hilversum. De mediasector is sterk aan veranderingen onderhevig. Nieuwe subsectoren zoals ed-tech, toepassingen in de gametechnologie en AI-gerelateerde (data) bedrijven komen op. We zetten in op het versterken van het mediacluster door aansluiting te zoeken bij deze nieuwe ontwikkelingen. Dit doen we onder meer door het stimuleren van samenwerkingsverbanden binnen de sector en met kennisinstellingen die hierbij passen. Naast de inzet op de sterke sectoren media en ICT, willen we ons economische profiel robuuster, diverser en wendbaarder krijgen. Daarom zetten we naast media ook in op de sector zorg, stadsverzorgende bedrijven en op praktijkgeschoold werk in alle sectoren.

< inhoud

17

<

Bedrijventerreinen Zuidwest De bedrijventerreinen in Hilversum-Zuidwest (Kerkelanden, Zeverijnstraat en Havenkwartier) blijven eveneens in beweging. Vorig jaar heeft Picnic zich gevestigd aan de Nieuwe Havenweg op de locatie waar jarenlang Bouwmaat zat. Matterhorn Bandenservice verhuisde vanuit Hilversum-Oost naar Kerkelanden. Vertrek van enkele bedrijven Helaas zijn er ook bedrijven uit Hilversum vertrokken. Het centrum heeft het afgelopen jaar te maken gehad met een aantal faillissementen van landelijke ketens zoals Casa, Gerry Weber en Blokker, die hiermee uit het Hilversumse straatbeeld zijn verdwenen. 5 Onze inzet: hulp aan ondernemers en samenwerking voor een beter vestigingsklimaat Onze relatiemanagers zijn vraagbaak en eerste aanspreekpunt voor bedrijven. Zij ondersteunen ondernemers bijvoorbeeld bij vragen over vestigingslocaties, het aanvragen van vergunningen en het aantrekken van talent. Voor het verbeteren van het vestigingsklimaat zoeken we steeds meer de samenwerking op, bijvoorbeeld via het Platform economie7. Op regionaal gebied slaan we de handen ineen met onder anderen de ROM Utrecht Region, de regio Gooi en Vechtstreek en de Metropool Regio Amsterdam (MRA).

<

<

5 In het Platform Economie zijn verenigd: BVHilversum, Centrum Hilversum, De Gijsbrecht, Winkelcentrum Seinhorst, Winkelcentrum Kerkelanden, Riebeeck Galerij, Hilversum centrum, Landgoed Zonnestraal, Coöperatie Toekomstbestendig Hilversum, gemeente Hilversum, Hilversum Marketing, Media Park, Media Campus NL, Green Business Club Hilversum Sportpark, Ondernemersvereniging Hilversum Zuid West en Stadsfonds Hilversum.

< inhoud

18

<

WERKLOCATIES

<

De onderstaande heatmap toont de ruimtelijke verdeling van het aantal banen in Hilversum. De meeste banen bevinden zich – zoals verwacht – op formele werklocaties, zoals het Media Park en het Arenapark/Sportpark. Formele werklocaties zijn bedrijventerreinen en kantorenlocaties. Op de bedrijventerreinen in Zuidwest zijn meer arbeidsextensieve bedrijven6 gevestigd, waardoor deze werklocatie minder rood kleurt op de kaart. Naast formele werklocaties onderscheiden we ook gemengde werklocaties. Gemengde werklocaties kenmerken zich door een mix van wonen, werken, recreatie en voorzieningen. Voorbeelden hiervan zijn het centrum en de Gijsbrecht van Amstelstraat. Ook in en rond het Raadhuiskwartier zijn veel bedrijven te vinden. Definities van deze onderverdeling staan in de bijlage.

Bron: LISA 2025, bewerking gemeente Hilversum

6 Functies als loods, opslag, groothandel, transportbedrijf.

< inhoud

19

Sinds 2010 concentreren steeds meer banen zich op de formele werklocaties, maar ook in het centrum (gemengde werklocatie) is een flink aantal arbeidsplaatsen te vinden. Type werklocatie

2010

2024

Verschil 2010 - 2024

Gemengd

37.400

35.000

-6%

Bedrijventerrein

8.200

12.000

46%

Kantorenlocatie

3.700

5.900

59%

Banen per type werklocatie

Bron: LISA 2025, bewerking gemeente Hilversum

<

Twee derde van de werkgelegenheid in Hilversum bevindt zich op gemengde werklocaties. Dit zijn met name de sectoren groot- en detailhandel in de winkelgebieden (waaronder het centrum) en – meer verspreid over de hele bebouwde kom – de gezondheids- en welzijnszorg, ICT en specialistische zakelijke dienstverlening. Op de bedrijventerreinen, zoals het Media Park en Zuidwest, is 23% van de werkgelegenheid te vinden. Dit betreft met name clusters van bedrijven in de ICT-sector en groothandel. Op kantorenlocaties zijn naast kantoren vooral bedrijven en organisaties in de groot- en detailhandel, en het onderwijs gevestigd. Het gaat dan bijvoorbeeld om Nike Retail en het MBO College Hilversum op het Arenapark/Sportpark. Dit is in totaal 11% van de werkgelegenheid.

< Bron: LISA,2025

Inzet op behoud en ontwikkeling van aantrekkelijke werklocaties, en versterken mediasector Eerder zagen we al dat de Hilversumse economie niet goed kan groeien door het gebrek aan ruimte voor werk. De sleutel zit aan de fysieke kant: de beschikbaarheid van passende ruimte voor werkgelegenheid op zowel bedrijventerreinen, kantorenlocaties als gemengde werklocaties. De bedrijventerreinen zijn daarbij beter geschikt voor ondernemingen die zich vanwege geluid of geur niet te dicht bij woningen kunnen vestigen. Dit vraagt om een strategie met acties zoals het opnieuw ontwikkelen en beter benutten van werklocaties, het toevoegen van werkfuncties op gemengde locaties en het creëren van schuifruimte op de werklocaties. Daarbij moet de basis op orde zijn: toekomstbestendige werklocaties zijn groen, goed bereikbaar, duurzaam, veilig en aantrekkelijk voor werknemers en bedrijven. Dit komt samen in de Economische Visie die we samen met de stad opstellen. De gemeente wil de economische ontwikkeling in Hilversum de komende jaren ondersteunen. De visie heeft als doel hier verder invulling en richting aan te geven. Het eindproduct is naar verwachting begin 2026 klaar. Concreet zijn we op de werklocaties in Zuidwest en het centrum aan de slag met de uitvoering van de gebiedsagenda’s. We faciliteren de verlevendiging van het Media Park tot een bruisende mediacampus.

Dankzij de gebiedsontwikkeling van het Arenapark/Sportpark is dit straks dé internationaal aantrekkelijke kantorenlocatie. We zetten hier in op intensivering van de kantoorfunctie en het toevoegen van woningen en sportvoorzieningen. In het Stationsgebied is in de toekomst meer plek voor kantoren en creatieve bedrijven. Crailo wordt voor een deel ontwikkeld als werklocatie. Naast de kantorenlocaties Arenapark/Sportpark, Stationsgebied en Laapersveld zijn veel kantoorfuncties nu al in de wijken en het centrum te vinden. Voor de toekomst zien we aanvullende kansen voor werken in de wijken en in het centrum. Daarbij blijven we in Hilversum terughoudend met het omzetten van kantoorvilla's naar woonhuizen.

< inhoud

20

Aanbod bedrijventerreinen Hilversum heeft in 2024 circa 86 hectare aan bedrijventerrein in gebruik. Op dit moment heeft de gemeente – samen met Laren en Gooise Meren – 3,5 hectare aanbod beschikbaar, te vinden op Crailo. Op de bestaande bedrijventerreinen vinden er bewegingen plaats; dit gaat om bedrijven die verhuizen en niet om nieuwe toevoeging aan de bestaande voorraad.

Bedrijventerreinen Bijna een kwart van de werkgelegenheid in Hilversum is te vinden op bedrijventerreinen, inclusief het Media Park. De bedrijven op deze locaties dragen bij aan maatschappelijke opgaven zoals de klimaattransitie, circulariteit en de woningbouwopgave (o.a. bouwbedrijven), en bieden bovenal banen en opleidingsmogelijkheden voor praktijkgeschoolden. Bedrijventerreinen (in hectare)

<

In gebruik

Nu

Zachte

Harde plannen

Transformatie plannen

Hilversum

86,4

3,5

0

3,5

4,5

Gooi en Vechtstreek

319,6

3,5

0

3,5

11

Daarnaast zijn er plannen om de Korte Noorderweg, het terrein van Hunkemöller, Van Son en het Venetapark te transformeren naar een woon-werkbestemming, als onderdeel van de ontwikkelingen in het gebied 1221. Het aantal m² bedrijfsruimte neemt hier af. Daarbij is de afspraak dat het aantal banen minimaal in stand blijft binnen het totale gebied van 1221. Hierbij moet aandacht zijn voor het type banen dat naar deze gebieden terugkeert. Op dit moment komen er vooral veel ‘kantoorbanen’ terug, terwijl er veel handel- en reparatiebedrijven gevestigd waren. Een mooi streven zou zijn om nieuwe of terugkerende banen te laten aansluiten op de aanwezige (beroeps)bevolking in 1221. Dit past binnen het streven om meer praktijkgeschoold werk te creëren.

<

Bron: Atlas Plabeka, 2025

< inhoud

21

Kantorenmarkt De Hilversumse kantorenmarkt is krap te noemen, al is de beschikbare data hierover momenteel niet compleet. Het is de verwachting dat de kantorenleegstand rond de 4-5% ligt, wat substantieel lager ligt dan de algemeen gezonde norm voor frictieleegstand van 8%. Deze beperkte beschikbaarheid van kantoorruimte zorgt dat de gezonde bedrijvendynamiek onder druk staat. Nieuwe of uitbreidende bedrijven kunnen mogelijk geen passende huisvestingsopties binnen de gemeente vinden.

<

Binnen de formele kantorenlocaties – het Arenapark/Sportpark, het Stationsgebied en Laapersveld – ligt de leegstand naar verwachting eveneens onder de 5%. Voor de informele locaties geldt, op basis van dezelfde inschattingen, een leegstand die zich rond of onder de frictienorm bevindt. Door het ontbreken van volledige en betrouwbare cijfers is het echter niet mogelijk om exacte percentages te presenteren. Het lage leegstandscijfer wijst erop dat er veel vraag vanuit de markt is. Daar komt bij dat het aantal beschikbare bouwkavels gering is. Voor een completer beeld van de huidige situatie hebben we besloten kantorendata extern in te kopen, deze zijn naar verwachting in de tweede helft van 2025 beschikbaar.

Dalende trend kantorenleegstand Sinds 2016 is sprake van een sterke daling van de leegstand op de formele kantorenlocaties Arenapark/Sportpark, het Stationsgebied en Laapersveld. Deze ontwikkeling wijst op een aanhoudende en sterke marktvraag naar kantoorruimte in Hilversum. Als gevolg hiervan neemt de beschikbare schuifruimte voor bedrijven die willen uitbreiden of verplaatsen steeds verder af.

< inhoud

22

<

Centrum Het centrum van Hilversum heeft een belangrijke functie voor Hilversummers en voor de regio. De totale winkelvloeroppervlakte (detailhandel) in het centrum is licht gedaald.

Winkelmarkt De afgelopen tien jaar is het aantal winkelmeters en het aantal verkooppunten per 1.000 inwoners in Hilversum gedaald. Dit is in lijn met de provinciale en landelijke ontwikkeling. Tussen 2024 en 2025 is het winkelvloeroppervlakte in de gehele gemeente met 1,8% licht gestegen tot circa 160.700 m² winkelvloeroppervlak. De leegstand op de Hilversumse winkelmarkt is verder toegenomen van 9,3% in 2024 tot 10,1% in 2025.

Ontwikkeling leegstand als aandeel van wvo m² 2024-2025

<

De leegstand in het centrum ligt in 2025 rond de 16% van de winkelvloeroppervlakte. In 2024 was dit 14%. Het leegstandspercentage is in lijn met centrumgebieden van soortgelijke omvang. De Retail Risk Index (RRI) van Locatus brengt het toekomstperspectief van winkelgebieden in kaart. De RRI voorspelt hoe groot de kans is dat een ondernemer over één jaar nog is gevestigd in een winkelgebied. Dit risicoprofiel van winkels wordt gebaseerd op vier indicatoren: pandindex, branche-index, straatindex en marktindex. Het centrum van Hilversum kent een RRI van 23%. Dit betekent dat 23% van de panden in het centrum in een hoog of zeer hoog risicoprofiel valt. Dit is hoger dan het gemiddelde in Noord-Holland, waar 15% een hoog of zeer hoog risicoprofiel heeft. Voor heel Nederland is dit 17%.

<

Onze inzet: een compact centrum met een herkenbaar mediaprofiel, en ruimte voor culturele en andere functies In juli 2023 is de gebiedsagenda Centrum vastgesteld. De uitvoering van de gebiedsagenda zorgt voor een compacter kernwinkelgebied, met meer ruimte voor andere functies in de entreegebieden. Met ruim dertig maatregelen werken we tussen 2023 en 2027 aan het robuuster en toekomstbestendiger maken van het centrum. Daarbij horen een herkenbaar mediaprofiel, en ruimte voor culturele en andere functies. Ook zijn er een aantal grote ontwikkelingen, zoals het Stationsgebied en de herinrichting van de Kerkbrink. Bron: Detailhandelsmonitor provincie Noord-Holland, 2025 op basis van Locatus. Bewerking gemeente Hilversum.

< inhoud

23

Overige winkelgebieden De overige winkelgebieden in Hilversum presteren goed. De Gijsbrecht heeft met 2,7% leegstand een bovengemiddelde positie ten opzichte van vergelijkbare centra met een gemiddeld leegstandspercentage van 7%7 . Het afgelopen jaar is er gewerkt aan de herinrichting van de straat. Ook winkelcentrum Kerkelanden en het gemengde gebied aan de Larenseweg-Jan van der Heijdenstraat hebben lage leegstandcijfers. Winkelcentrum Seinhorst heeft een leegstandspercentage van slechts 7,6%. Buurtwinkelcentrum Heigalerij kent een leegstandspercentage van 3,1%. Voor winkelcentrum Riebeeck bedraagt dit 27,6%. Ook voor winkelcentrum Riebeeck zijn er uitbreidings- en herinrichtingsplannen. Het detailhandelsgedeelte op het Havenkwartier (bouwmarkten en woonwinkels) kent geen leegstand. Terwijl in vergelijkbare zogeheten PDV-locaties (perifere detailhandelsvestigingen) gemiddeld 4% van de winkelmeters leegstaat.

<

2024

Leegstand per winkelgebied

Aantal panden

2025

m2 wvo

Aantal panden

Admiraal de Ruyterlaan

1

20

Bebouwde kom

2

140

4

264

Centrum Hilversum

69

16.509

78

18.981

De Gijsbrecht

6

557

6

330

Heigalerij

2

70

1

45

1

455

Kerkelanden Larenseweg

6

305

4

290

Winkelcentrum Riebeeck

5

200

8

445

Seinhorst

1

25

1

378

Totaal

92

17.826

103

21.188

7

< inhoud

<

m2 wvo

Bron: Locatus, 2025, WVO= winkelvloeroppervlakte

24

<

SPECIAL: KERNGEGEVENS ECONOMIE WIJDEMEREN

<

De gemeenteraden van Wijdemeren en Hilversum hebben op 10 juli 2024 besloten om per 1 januari 2027 de gemeente Wijdemeren bij Hilversum te voegen. In aanloop naar deze herindeling brengen we vanuit de gemeente Hilversum middels deze special een actuele schets van het economisch profiel van Wijdemeren. De gemeente Wijdemeren bestaat uit zes dorpen: Ankeveen, Breukeleveen, Kortenhoef, Nederhorst den Berg, Loosdrecht en ’s-Graveland. De gemeente heeft een overwegend landelijk en recreatief karakter, met nadruk op water, natuur en kleinschalige dorpen.

< inhoud

25

<

Hoewel Wijdemeren geen formele kantorenlocaties kent, beschikt de gemeente over een zestal formele bedrijventerreinen: De Slenk, De Zodde, de Boomgaard, Nieuw Walden/ Machineweg, Rading, Reeweg. De bedrijventerreinen in de gemeente Wijdemeren beslaan samen netto 40 hectare en bruto 46 hectare (cijfers 2023). De gemeente heeft geen uitgeefbare grond meer op deze terreinen en daarbuiten. De milieuruimte varieert van milieucategorie 2 tot 3, wat betekent dat er geen plaats is voor zware industrie. De eigendomssituatie varieert: De Boomgaard is particulier ontwikkeld, de openbare ruimte van de overige terreinen is eigendom van de gemeente. Met uitzondering van De Boomgaard en De Slenk (langs de N236) liggen de bedrijventerreinen relatief ver van belangrijke uitvalswegen. Op de bedrijventerreinen zijn circa 1.300 banen te vinden, dat is 15% van het totaal aantal banen in Wijdemeren. In december 2020 is in Wijdemeren, in samenwerking met een delegatie van ondernemers en het adviesbureau Bureau Buiten, de ‘Toekomstvisie Bedrijventerreinen Wijdemeren’ door het college vastgesteld. Vertrekpunt van de visie is dat de zes bedrijventerreinen in Wijdemeren verouderd zijn en een behoorlijk gedifferentieerde structuur hebben, zowel wat betreft bedrijfsactiviteiten als de onderliggende eigendomsstructuur.

Bijna alle terreinen zijn toe aan investeringen in modernisering, verbetering van de uitstraling en vernieuwing van de bestaande infrastructuur. Er is bovendien nauwelijks uitbreidings- en/of schuifruimte beschikbaar voor bijvoorbeeld opslag en parkeerruimte voor toelevering en bezoekers. Dit komt omdat de nabije Natura 2000- en Natuurnetwerk Nederland (NNN)-gebieden belangrijke ruimtelijke beperkingen opleggen. Er is nauwelijks sprake van leegstand op de bedrijventerreinen. Een mogelijke uitdaging vormt de toenemende druk op ons nationale electriciteitsnetwerk, waar ook de ondernemers in Wijdemeren in toenemende mate last van ondervinden bij hun investerings- en uitbreidingsplannen.

< inhoud

Werkgelegenheid Na een dip in 2021 (-2%) groeit de werkgelegenheid in Wijdemeren. In 2022 werd een groei van 4,1% gerealiseerd en in 2023 een groei van 0,4%. In 2024 telde Wijdemeren circa 9.500 banen, een groei van circa 2,4% ten opzichte van vorig jaar. Zodoende loopt het groeitempo iets voor op het landelijk gemiddelde van 1,8%.

Ontwikkeling banen jaar op jaar

<

Bron: LISA, 2025

De groot- en detailhandel, de gezondheids- en welzijnszorg en de specialistische zakelijke dienstverlening zijn naar aantal banen de grootste sectoren binnen de gemeente. Daarnaast is de gemeente bekend om zijn recreatie- en toerismesector. Deze sector is van economisch belang. Het is een belangrijke bron van directe en indirecte werkgelegenheid en vormt een drager van de lokale economie. Dit deel van de economie is seizoensgebonden. Door het seizoensgebonden karakter behoort deze sector niet tot de grootste binnen de gemeente.

26

Banen per sector in 2024

<

Banen 2024 t.o.v. 2014

<

Bron: LISA, 2025

< inhoud

Ten opzichte van 2014 is in 10 jaar tijd het aantal banen het meest toegenomen in het onderwijs. In 10 jaar tijd betreft dit een stijging van 78% (+200 banen). In totale aantallen kende de specialistische zakelijke dienstverlening de grootste stijging, van +400 banen (+57%). Ook de gezondheids- en welzijnszorg (+266 banen, +26%), groot- en detailhandel (+260 banen, 13%) en de bouw (+200 banen, +31%) zijn de afgelopen 10 jaar gegroeid met betrekking tot het aantal banen. Dit geldt overigens voor het overgrote deel van de sectoren. Uitzondering hierop zijn de overige zakelijke dienstverlening (-83 banen, -14%), overige dienstverlening (-54 banen, -16%) en de cultuur, sport en recreatiesector (-244 banen, -62%).

Bron: LISA, 2025

Bedrijven In 2024 telde Wijdemeren 3.657 bedrijven, dat is een toename van 5% (168 bedrijven) in vergelijking met het jaar ervoor. Ten opzichte van 10 jaar eerder is het aantal bedrijven in de gemeente met 56% gegroeid (+1.311 bedrijven, 2.346 bedrijven in 2014). De specialistisch zakelijke dienstverlening is naar aantal vestigingen de grootste sector in Wijdemeren. Ook de bouw (488) en de groot- en detailhandel zijn grote sectoren in Wijdemeren. Deze sectoren hebben beide een omvang van meer dan 400 vestigingen.

27

<

Aantal bedrijven per sector 2024

Vestigingen 2024 t.o.v. 2014

Bron: LISA, 2025

Bron: LISA, 2025

Ten opzichte van 10 jaar eerder (2014) is in alle sectoren het aantal vestigingen toegenomen. Het aantal vestigingen in het onderwijs is vrijwel verdrievoudigd over de afgelopen 10 jaar (+144 vestigingen). Ook de gezondheidszorg (+183 vestigingen, +167%), overige zakelijke dienstverlening (+122 vestigingen, +80%), industrie (+68 vestigingen, +70%) en de bouw (+199 vestigingen, +68%) maakte een forse groei door, evenals de specialistische zakelijke dienstverlening (+275 vestigingen, +51%).

De gemeente Wijdemeren kenmerkt zich door een hoog aantal zelfstandig ondernemers zonder personeel (zzp’ers). Het betreft circa 78% van het aantal vestigingen in 20248 . Circa 19% betrof bedrijven met 2 tot 10 werknemers en 3% betrof bedrijven met 10 tot 99 werknemers. In 2024 kent de gemeente 5 bedrijven met meer dan 100 werknemers.

<

Aantal bedrijven naar grootteklasse 2024

Bron: LISA, 2025

8 Ook hierbij is de wijziging van de afbakening voor grootteklasse bij LISA data van toepassing.

< inhoud

28

Arbeidsmarkt De gemeente Wijdemeren telt momenteel circa 24.605 inwoners. De beroepsbevolking – het aantal werkenden en werkzoekenden zonder baan tussen 15 en 75 jaar – omvat ruim de helft van de inwoners, namelijk circa 13.000 personen. De werkloosheid in Wijdemeren is de afgelopen jaren zo goed als gelijk gebleven (+0,1%). In 2024 was slechts 2,9% van de Wijdemeerse beroepsbevolking werkloos. Zodoende ligt het werkloosheidspercentage onder het landelijk gemiddelde van 3,7% en het regionale gemiddelde van 3,4%.

Werkloosheidspercentage

<

<

Bron: UWV, 2025

< inhoud

29

WW-uitkering Een deel van de inwoners in Wijdemeren ontvangt een WW-uitkering. Het aandeel WW-uitkeringen in Wijdemeren bleef in 2024 stabiel, met schommelingen rond de 1,5%. Zodoende ligt het aandeel WW-uitkeringen structureel onder het gemiddelde van Nederland en de regio.

Samen zijn de gemeenten Wijdemeren en Hilversum met 16.750 vestigingen en 62.000 banen voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de economische kracht van de regio Gooi en Vechtstreek. De gemeenten hebben samen zo’n 15 formele werklocaties, met daarnaast diverse bedrijven, winkelgebieden en winkelstraten in het centrum, de wijken en de kernen. Beide gemeenten zoeken binnen het stedelijk gebied naar nieuwe ruimte en schuifruimte voor bedrijven en kantoren. Tezamen hebben de gemeenten een inwoneraantal van circa 119.000 en een beroepsbevolking van circa 68.000. In 2024 tellen de gemeenten gezamenlijk circa 16.750 bedrijven en 62.000 banen.

Banen in Hilversum en Wijdemeren

Vestigingen in Hilversum en Wijdemeren

<

< Bron: UWV, 2025

Verkenning Hilversum en Wijdemeren hebben beide kenmerkende economische structuren. Waar Hilversum bekend staat als Mediastad van Nederland, wordt Wijdemeren geroemd als groenblauwe parel; een zeer waterrijke groene gemeente, te midden van de oprukkende verstedelijking rondom Amsterdam en Utrecht. Bron: LISA, 2025

< inhoud

30

Gecombineerd is de grootste sector, naar aantal banen, de media & ICT-sector (11.900 banen), gevolgd door de groot- en detailhandel (10.100 banen) en de zorgsector (9.100 banen).

Banen Hilversum & Wijdemeren 2024

<

< Bron: LISA, 2025

< inhoud

31

Courante leegstand: leegstand korter dan 3 jaar. Meestal betreft dit objecten waarvoor verschillende gegadigden bestaan en die daarom met enige regelmaat worden verhuurd of verkocht. Creatieve wijken (gemengde locatie): woon-werkgebieden in (grote) steden die door menging met zelfstandige kantoorruimtes voorzien in een behoefte aan informeel stedelijk werkmilieu. Bedrijven in de creatieve industrie (moderne maakindustrie, mode, cultuur), kennis/onderwijsinstellingen en retail zijn hier gevestigd, en deze werklocaties zijn veelal in (creatieve) bedrijfsverzamelgebouwen te vinden. Formele kantoorlocatie: een perceel of een groep van aaneengesloten percelen, waarop gebouwen staan of worden gebouwd, die uitsluitend of hoofdzakelijk een kantoorfunctie hebben. In Hilversum zijn het Arenapark/Sportpark, Stationsgebied en Laapersveld formele kantorenlocaties.

<

BIJLAGE Begrippenlijst Banen: een expliciete of impliciete arbeidsovereenkomst tussen een persoon en een bedrijf waarin is vastgelegd dat tegenover de verrichte arbeid een (financiële) beloning staat. Beroepsbevolking: werkenden en werkzoekenden zonder baan met de leeftijd tussen de 15 en 75 jaar. Het gaat dan om minstens 1 uur per week betaalde arbeid (werkzame beroepsbevolking) of werkzoekenden die recent naar betaald werk zochten en daarvoor direct beschikbaar zijn (werkloze beroepsbevolking). De werkzame beroepsbevolking is werknemer en/of zelfstandig ondernemer met of zonder personeel. Centrumgebieden (gemengde locatie): centra van gemeenten/woonkernen met meer dan 20.000 inwoners. Kenmerkend is de concentratie aan voorzieningen. Veelvoorkomende typen bedrijvigheid zijn retail, horeca en (overige) dienstverlening.

< inhoud

Frictieleegstand: Frictieleegstand is de leegstand die noodzakelijk is om de markt goed te laten functioneren. De leegstand is niet structureel en nodig voor verhuisbewegingen. Gemengde werklocatie: alle locaties waar mensen werken, buiten bedrijventerreinen en kantorenlocaties. Deze milieus kenmerken zich door een mix van onder meer wonen, werken, recreatie en voorzieningen. Voorbeelden van gemengde milieus zijn centrumgebieden, woonwijken, landelijk gebied, creatieve wijken, productieve wijken en stadsstraten. Incourante leegstand: leegstand langer dan 3 jaar. Landelijk gebied (gemengde locatie): alles buiten het bestaand stedelijk gebied. Indicatief ligt de dichtheid van bebouwing hier lager dan 1.000 adressen per km². Dit gebied kenmerkt zich door onder meer land- en (glas)tuinbouw, leisure en uiteenlopende bedrijvigheid in landelijk gebied. Leven Lang Ontwikkelen: om goed inzetbaar te blijven op de arbeidsmarkt, is het belangrijk dat mensen zich blijven ontwikkelen. Dat is nog niet voor iedereen vanzelfsprekend. Met maatregelen, experimenten en regelingen moedigt de overheid het ontwikkelen tijdens de loopbaan aan. Middelbaar opgeleid: het deel van de beroepsbevolking met een diploma havo, vwo of mbo-niveau 2 of hoger.

32

<

Netto arbeidsparticipatie: het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). De gegevens worden meestal gepresenteerd voor de bevolking van 15 tot 75 jaar.

Werkloosheidspercentage: de werkloze beroepsbevolking bestaat uit alle 15- tot 75-jarigen die in Nederland wonen en geen betaald werk hebben, maar wel recent naar werk hebben gezocht en daarvoor direct beschikbaar zijn. Een deel daarvan ontvangt een WW-uitkering.

Niet-beroepsbevolking: personen van 15 tot 75 jaar die geen betaald werk hebben, niet recent naar werk hebben gezocht en/of daarvoor niet direct beschikbaar zijn. Het gaat vooral om scholieren en studenten, mensen die zorgen voor gezin of huishouden, arbeidsongeschikten en gepensioneerden.

Woonwijken (gemengde locatie): alles binnen het bestaand stedelijk gebied, maar buiten het centrumgebied. Hiertoe behoren woonwijken, maar ook voorzieningen en groen binnen de stad. De typen bedrijvigheid die binnen een woonwijk zijn gevestigd, zijn onder meer zzp’ers, bedrijven aan huis, scholen en onderwijsinstellingen, zorgfuncties, horeca en (buurt)winkelcentra.

Potentiële beroepsbevolking: alle inwoners van 15 tot 75 jaar. De groep is onder te verdelen in personen die tot de werkzame, de werkloze of de niet-beroepsbevolking behoren. Praktisch opgeleid: het deel van de beroepsbevolking zonder startkwalificatie. Een startkwalificatie is te behalen met een diploma havo, vwo of mbo-niveau 2 en hoger.

<

Zelfstandige zonder personeel (zzp’er): een persoon die voor eigen rekening of risico arbeid verricht in een eigen bedrijf of praktijk (zelfstandig ondernemer) of als directeur-grootaandeelhouder (dga) en die geen personeel in dienst heeft.

Productieve wijken (gemengde locatie): woon-werkgebieden in (grote) steden die bedrijven integreren in het stedelijk woonmilieu, en zo divers ondernemerschap voor de stad behouden. Type bedrijvigheid: moderne maakindustrie, stadsverzorgende bedrijvigheid en retail.

<

Stadsstraten (gemengde locatie): economische functielinten met een duidelijke verkeersfunctie, maar ook een nadrukkelijke verblijfsfunctie. Onder meer retail, horeca en kantoren zijn hier gevestigd. Stadsfonds: een fonds met als doel bij te dragen aan het economische, maatschappelijke en culturele klimaat in Hilversum, verbinding en samenwerking te bevorderen, en Hilversum te profileren als een aantrekkelijke stad met een gunstig ondernemersklimaat. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van economische activiteiten. De benodigde financiële middelen worden verkregen uit een toeslag op de onroerendezaakbelasting voor zakelijke panden en een bijdrage van de gemeente Hilversum. Theoretisch opgeleid: het deel van de beroepsbevolking met minimaal een hbo-diploma. Werkenden: personen met een leeftijd tussen 15 en 75 jaar, die minstens 1 uur per week betaalde arbeid verrichten.

< inhoud

33

Colofon Titel

Monitor Economie 2025

Datum

November 2025

Teksten

gemeente Hilversum

Redactie:

Marije Onderwaater

Fotografie

Jurrian-Photography Studio Kastermans (Danielle van Coevorden) SOS designstudio Tergooi Hilversum William Moore Bob Awick gemeente Wijdemeren

Kaarten

gemeente Hilversum

Vormgeving

PMS Ontwerp Hilversum