28. Collegebrief inzake Stand van zaken BOL en MIRT 1ste helft 2024

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

26 juli 2024 ZAAKNUMM ER 1511832 BEHA NDELD DOOR Arnold Huisman TELEFOON (035) 629 2026 DATUM

UW KENMERK

1 BETREFT stand van zaken BOL en MIRT 1ste helft 2024

BIJLAGEN

Geachte raadsleden, Via deze brief informeren wij u namens de Regio dat het geplande Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) van 20 juni jl. met het Rijk niet is doorgegaan. Omdat u gewend bent halfjaarlijks een update te krijgen van de regionale afspraken met het Rijk willen wij u toch deze informatiebrief sturen. Het BOL (juni) en het Bestuurlijk Overleg (BO)MIRT(Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport, november) zijn de twee momenten in het jaar waarop regio’s afspraken maken met het Rijk over inzet en investeringen op ruimtelijke- en mobiliteitsopgaven. Deze overleggen vinden plaats per landsdeel. De Regio Gooi en Vechtstreek valt binnen landsdeel Noordwest Nederland, die bestaat uit de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht. Via de samenwerking vanuit de Regio Gooi en Vechtstreek met de provincie Noord-Holland én via samenwerking binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) hebben de gemeenten uit onze Regio invloed op onderdelen van de agenda van deze bijeenkomsten. Het BOL is op verzoek van het Rijk geannuleerd vanwege het nog te vormen nieuwe kabinet. Mogelijk wordt het BOL alsnog gehouden in september. In ieder geval zal het BO MIRT met het nieuwe kabinet doorgaan. Deze bijeenkomst vindt plaats op 7 november. U wordt - zoals u bent gewend- over de uitkomsten geïnformeerd.

De gemeenten uit de Regio Gooi en Vechtstreek worden tijdens het BOL en BO MIRT vertegenwoordigd via een delegatie van de Metropoolregio Amsterdam. De input wordt vooraf afgestemd in de platformen Ruimte en Mobiliteit van de MRA waarin namens de Regio Gooi en Vechtstreek wethouders Hugo Bellaart en Edwin Göbbels zitting hebben. Kamerbrieven MIRT en Contourennotitie Nota Ruimte Ondanks het niet doorgaan van het BOL is door voormalig minister Mark Halbers, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op 20 juni jl. wel een brief verzonden naar de Tweede Kamer met relevante informatie over het MIRT. Ook heeft voormalig minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Hugo de Jonge op 21 juni jl. een brief naar de kamer verzonden met een contourennotitie Nota Ruimte. De contourennotitie is een belangrijke stap op weg naar een nieuwe

Nota Ruimte. De provincies komen eind dit jaar met ruimtelijke voorstellen, op basis waarvan het Rijk ruimtelijke arrangementen wil gaan sluiten. Daarnaast wordt de komende tijd aan nationale programma’s verder gewerkt, waaronder de NOVEX-gebieden. Al deze processen vormen input voor de ontwerp Nota Ruimte later in 2024. Regie op de ruimtelijke ordening Wij willen u ook informeren over de brief die voormalig minister Hugo de Jonge op 18 april jl. naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Deze brief geeft een samenvatting van ontwikkelingen op ruimtelijke ordening vanuit het Rijk tijdens de afgelopen kabinetsperiode. Doel van de brief is de voortgang en vervolgstappen van de Nota Ruimte en de programma’s NOVEX (Nationale Omgevingsvisie Extra) en Mooi Nederland voor de komende periode te delen met de Tweede Kamer. Het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet geeft aan dat het werken met NOVEX gebieden verder wordt voortgezet. In de bijlage bij deze brief zit een memo waarin wordt uiteengezet welke onderdelen uit deze kamerbrief relevant zijn voor de gemeenten in de Regio Gooi en Vechtstreek. Het eerder door de raden van de regiogemeenten onderschreven verstedelijkingsconcept MRA blijft daarmee een van de belangrijkste programma’s waarmee we met het Rijk samenwerken aan de ruimtelijke ontwikkelingen van onze Regio.

Via de overleggen BOL en MIRT proberen we ook de komende jaren met het nieuwe kabinet tot afspraken te komen. Hoofdlijnenakkoord De Regio zet deze periode extra in via een Public Affairs strategie op de dossiers A27 (verbreding Eemnes-Flevoland), dienstregeling Gooilijn (korte termijn, OV SAAL en GNOE) en ontwikkeling van hubs in de Regio die met elkaar een netwerk vormen (grotere maar ook kleinere hubs) waaronder deze periode inzet op verkeersknooppunt Crailo (financiële middelen bovenregionale partijen, o.a. RWS en provincie grondeigenaar). Mede afhankelijk van de uitwerkingen van het hoofdlijnenakkoord wordt bekeken of aanscherping nodig is van de door de gemeenten gezamenlijke PA en lobby inzet en of er mogelijk extra kansen komen op dossiers die relevant zijn voor onze Regio. Vanwege het on hold zetten door het Rijk van uitgaven uit het mobiliteitsfonds voor nieuwe ontwikkelingen is er de komende periode weinig geld te verdelen voor nieuwe ontwikkelingen. Doorkijk richting het BO MIRT Vorig jaar is de A27 besproken in het BO MIRT, waarbij is afgesproken dit tijdens het BO MIRT van 2024 opnieuw te agenderen. De Regio trekt in dit dossier op met o.a. de provincie Flevoland en de MRA.

Rijk en Regio waren het met elkaar eens dat het traject A27 Eemnes – Zeewolde in de komende periode en vanaf 2030 een groot mobiliteitsknelpunt vormt mede door de intensivering van de woningbouw in Flevoland. Geconstateerd werd dat er in 2022 onvoldoende financiële middelen aanwezig waren om de MIRT startbeslissing project A27 knooppunt Eemnes-Zeewolde te kunnen nemen. Daarom is afgesproken dat Rijk en Regio in de komende periode de ontwikkelingen op het gebied van woningbouw en (auto)mobiliteit in en vanuit Almere en Flevoland blijven volgen en monitoren. Daarbij de effecten op het onderliggend netwerk o.m. door de dorpskernen van Laren en Blaricum heeft ook onze aandacht. Het hoofdlijnenakkoord geeft hoop dat het Rijk prioriteit geeft aan de 17 on hold gezette projecten waaronder de A27. Wel moet er voldoende capaciteit, stikstofruimte en financiële middelen aanwezig zijn. Regionale propositie Om de komende jaren tijdens het BO MIRT en BO Leefomgeving (meer) aandacht te genereren voor de doelen en daaruit komende middelen voor onze eigen Regio, heeft de Regio de afgelopen periode i.s.m. bestuurders vanuit de zes regiogemeenten gewerkt aan een regionale propositie. Deze propositie is gebaseerd op eerder met de raden gemaakte afspraken zoals het door de raden

onderschreven verstedelijkingsconcept (NOVEX MRA) en de Regionale samenwerkingsagenda. De speerpunten uit de regionale propositie zijn ook de kapstok geweest van de input namens de gemeenten voor thema’s bij de vorming van een nieuwe MRA-agenda vanaf 2025 en bij de vorming van een nieuwe samenwerkingsagenda met de provincie Noord-Holland, waarin ook lobbyactiviteiten richting het Rijk zijn opgenomen. Deze samenwerkingsagenda is op 16 april gelanceerd en heeft een looptijd tot de nieuwe provinciale verkiezingen in 2027. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage: Toelichting op de kamerbrief ‘Regie op de Ruimtelijke Ordening’

MEMO Bijlage. Toelichting brief aan TK ‘regie op de ruimtelijke ordening’ Algemeen Aan Van Datum Verspreiden Kenmerk

PFHO Ruimte en Mobiliteit Rowena Kuijper 17-5-2024 Ja DOC-24005615

Op 18 april jl. heeft demissionair minister Hugo de Jonge een brief verzonden aan de Tweede Kamer ‘regie op de ruimtelijke ordening’ (zie bijlage 1). Deze brief geeft een samenvatting van ontwikkelingen op Ruimtelijke Ordening vanuit het Rijk van de afgelopen kabinetsperiode. Het omvat weinig nieuwe informatie. Doel van de brief is de voortgang en vervolgstappen van de Nota Ruimte en de programma’s NOVEX en Mooi Nederland voor de komende periode delen met de kamer. Via dit memo wordt deze brief nader uitgelegd en gespecifieerd welke onderdelen relevant zijn voor de gemeenten in de Gooi en Vechtstreek. Samenwerking via Provincies en via regio’s (MRA) Het Rijk heeft RO de afgelopen kabinetsperiode weer meer naar zich toegetrokken, maar legt voor uitvoering ook veel weer terug bij de provincies. Zoals het programma PPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied - waar de provincies in positie worden gebracht om ruimtelijk invulling te geven aan opgaven voor water, klimaat, natuur en landbouw–,) en het ruimtelijk voorstel die de provincies uitwerken. Naast met de provincies, werkte het Rijk de afgelopen periode ook weer graag met regio’s, waarbij wij als gemeenten in Gooi en Vechtstreek dat voornamelijk doen met het Rijk via de MRA.

De NOVEX MRA (rijk-regio en voortzetting van de verstedelijkingsstrategie MRA die ook onze raden hebben onderschreven) vormt daarbij een belangrijke bouwsteen. In het hoofdlijnenakkoord van die de vier partijen PVV, VVD, NDC en BBB op 16 mei jl. hebben gepresenteerd wordt aangegeven dat zij het werken via de NOVEX-gebieden willen voortzetten (en uitbreiden met meer NOVEX gebieden). Het verschilt dus per programma wanneer afspraken (en mogelijke financiering) voor onze regio vanuit het Rijk dus met/via de provincies loopt en met/via MRA. Omdat wij in de MRA (met ook de provincie NH als partij) het verstedelijkingsconcept MRA hebben opgesteld die ook de Staten hebben onderschreven is dat een belangrijke bouwsteen. De provincie NH heeft de opdracht gekregen voor de hele provincie een ruimtelijk voorstel (hoe tot ruimtelijke keuzes te komen) opgesteld en daarin het verstedelijkingsconcept centraal genomen. Daarbinnen wordt ook het PPLG als belangrijke bouwsteen ook genoemd. Bij al deze trajecten zijn we vanuit GV goed aangehaakt. Water en bodem sturend De kamerbrief refereert ook nogmaals aan de eerder verzonden kamerbrief Water en Bodem Sturend en het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie. Wij vallen onder RES Noord-Holland Zuid en zijn daar ook goed op aangehaakt. Voor Water en Bodem sturend is het Rijk zelf ook nog zoekende hoe dit vorm te gaan geven in de praktijk.

Het hoofdlijnenakkoord van PVV, VVD, NDC en BBB benoemt ook het belang van water en bodem sturend.

Pagina 1 van 2

Voor onze regio is het vervolg op het onderzoek van Toekomstbestendige Heuvelrug Gooi en Vechtstreek een interessante voor het Rijk. In het BO Leefomgeving onder uitvoeringsprogramma NOVEX MRA (onderdeel groenblauwe opgaven) in juni a.s. komt het vervolg van dit onderzoek ook op de agenda met o.a. als argument dat uitvoering van enkele pilots (met mede inzet door het Rijk in dit gebied) kennis op kan leveren ook voor het Rijk over hoe elders in Nederland met Water en Bodem sturend om te kunnen gaan. Energie en Economie Verder wordt op pagina 5 nog aangehaald: Ook vraagstukken rondom energie en economie worden voor de Rijkstafel geagendeerd. Net als drinkwater is energie een randvoorwaarde voor wonen. Het dilemma dat provincies benoemen is de spanning rondom het tempo om netcongestie op te lossen versus de zorg die nodig is om energienetwerken goed in te passen. Netcongestie heeft onze aandacht (via AO-energiestrategie en het PFHO Milieu en Duurzaamheid, echter voor de ruimtelijke inpassing ook AO Ruimte en PFHO R&M betrokken. Onlangs heeft u in een gezamenlijk deel tussen PFHO M&D en PFHO R&M een presentatie gehad van Tennet en Liander. Voor onze regio blijven we volgen wat dit betekent voor de energie infrastructuur en inpassing in ons landschap de komende tijd. Dit gaat extra aandacht vragen en heeft ook een plek in de samenwerkingsagenda met de provincie NH.

Gedeputeerde Rosan Kocken is daar ook scherp op. Op het thema Economie wordt in de brief niet heel diep ingegaan. Via de NOVEX MRA wordt ingezet op economische profielen en bij toevoegen van woningen kijkt het rijk ook naar tegelijk toevoegen van werkgelegenheid. Dit is ook relevant voor de grootschalige woningbouwprojecten zoals in Almere waarbij toevoegen van werkgelegenheid grote aandacht heeft. Dat is ook relevant om het aantal verkeersbewegingen (ook door onze regio heen) zo klein als mogelijk te houden. Programma Mooi Nederland Tot slot wordt het programma Mooi Nederland benoemd in de brief. Dat is een bouwsteen voor de nieuw te ontwikkelen Nota Ruimte. Het programma Mooi Nederland gaat over het behoud van de ruimtelijke kwaliteit en dit te borgen bij toekomstige inrichting van ons land. Via ontwerpend onderzoek worden aanbevelingen gedaan. Het programma focust op een aangename leefomgeving en de fysieke leefomgeving zo inrichten dat verschillende functies elkaar versterken. Dit gaat deels om inspiratie voor naast Rijk ook gemeenten, waterschappen en gemeenten bij ruimtelijke keuzes. Voor onze gemeenten (en de provincie) zijn allen van de 8 handreikingen interessant/passend voor stukjes uit onze regio (p. 7 en 8). De handreikingen maken ruimtelijke afwegingen inzichtelijk maar zijn geen blauwdruk.

Het is bedoeld als hulpmiddel bij het ontwikkelen van nieuwe gebieden, met respect voor bestaande kwaliteiten en de identiteit van het gebied. Voorontwerp nieuwe Nota Ruimte In de brief wordt aangegeven dat minister de Jonge verwacht dat hij een voorontwerp van de nieuwe Nota Ruimte voor het zomerreces 2024 naar de kamer kan sturen. Inmiddels heeft demissionair minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Hugo de Jonge op 21 juni jl. een brief naar de kamer verzonden met de contourennotitie Nota Ruimte. De contourennotitie is een belangrijke stap op weg naar een nieuwe Nota Ruimte.

Pagina 2 van 2