27. Collegebrief inzake Voortgang uitvoeringsagenda Eenzaamheid 'Samen zijn we sterker'

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

1 oktober 2025 ZAAKNUMM ER 1882918 BEHA NDELD DOOR Simone Rijneveld TELEFOON +356291471 DATUM

UW KENMERK

1 BETREFT Voortgang Uitvoeringsagenda Samen Sterker

BIJLAGEN

Geachte raadsleden, Met deze brief informeren wij u over de voortgang van de uitvoeringsagenda ‘Samen zijn we sterker 2024-2030’. Deze is in april 2024 vastgesteld door het college. •

In deze uitvoeringsagenda is opgenomen welke acties de gemeente onderneemt om eenzaamheid in Hilversum aan te pakken. Aanleiding voor deze uitvoeringsagenda is het feit dat 1 op de 7 Hilversummers zich ernstig eenzaam voelt. Dit leidt op termijn tot ernstige gezondheidsrisico’s, verminderde werkprestaties en een grotere kans op mentale problemen, blijkt ook uit wetenschappelijk onderzoek. Door eenzaamheid te herkennen en te bespreken, helpt het problemen te verminderen en een neerwaartse spiraal te voorkomen.

Net als in de rest van Nederland is in Hilversum er volgens het RIVM een toename van het aantal inwoners dat zich (ernstig) eenzaam voelt. In 2024 voelde 49.5 % zich weleens eenzaam en 12.5 % voelde zich ernstig eenzaam in Hilversum (bron RIVM). Deze ontwikkeling is zorgelijk en daarom staat de aanpak van eenzaamheid expliciet benoemd in het coalitieakkoord ‘Hilversum Koesteren 2022 - 2026’. De uitvoeringsagenda is gericht op alle mensen in Hilversum. Tegelijkertijd is er bij de startfase in 2024 speciale aandacht voor senioren (65-plussers) en jongeren (16-25 jaar). We werken toe naar een brede maatschappelijke beweging die eenzaamheid signaleert en aanpakt. We hebben acties gekoppeld aan zes wetenschappelijk onderbouwde bouwstenen, namelijk: weten, vinden, ondersteunen, kwaliteit bieden, samenwerken en informeren. Wanneer ingezet wordt op elk van deze bouwstenen, staat er een volledige en effectieve eenzaamheidsaanpak. In de bijlage 1 leest u de stand van zaken per pijler. Monitoring Via het gemeentelijke Doelen-Inspanningen-Netwerk (DIN) Sociaal Domein monitoren we de voortgang van de uitvoeringsagenda. Hiervoor worden de volgende indicatoren gebruikt: 1. percentage inwoners dat zich vaak tot heel vaak eenzaam voelt; 2. percentage mensen dat voldoende contacten met andere mensen heeft (bron: Hilversum Monitor).

De uitvoeringsagenda eenzaamheid vraagt om een integrale benadering en heeft een nauwe samenhang met de uitvoeringsagenda Ouderen: ‘Hilversum een thuis voor alle leeftijden’, uitvoeringsagenda Vrijwillige Inzet en uitvoeringsagenda Mantelzorg. De samenhang wordt bewaakt en waar mogelijk worden logische verbindingen gemaakt zoals bv. het opzetten van lief en leedstraten. Dit heeft tot doel om elkaar te leren kennen en de sociale cohesie te versterken in een wijk of buurt om eenzaamheid te voorkomen maar heeft ook tot doel om meer naar elkaar om te kijken; dat weer onderdeel is van de uitvoeringsagenda ‘Hilversum een thuis voor alle leeftijden’. Tot slot zullen we ons voortdurend blijven inzetten om het thema eenzaamheid onder de aandacht brengen bij inwoners, maatschappelijke partners, bedrijven en ondernemers met als doel dat eenzaamheid wordt gesignaleerd, het taboe hierop verminderd en er een handelingsperspectief wordt geboden.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage 1: Voortgang uitvoeringsagenda ‘Samen zijn we sterker 2024 -2030’. In de onderstaande tabel wordt per pijler inzichtelijk gemaakt wat er is gerealiseerd. Pijler 1: Weten Actiepunt Omschrijving Realisatie Uitvoeren Communicatieplan Er is een meerjarig communicatieplan opgesteld. communicatieplan gericht op • Tijdens de zomervakantie 2025 is er een bewustwording bewustwordingscampagne geweest. Doel is om van alle inwoners inwoners die op vakantie gaan, bewust te maken dat van Hilversum. zomereenzaamheid er is en welke kleine handelingen zij kunnen doen om naar een ander om te kijken; • Tijdens de week tegen eenzaamheid (25 sept – 1 okt) is er een bewustwordingscampagne die zich richt op de niet eenzame Hilversummers. Met herkenbare situaties worden zij geactiveerd om kleine acties meer naar elkaar om te laten kijken; • Vanaf sept 2025 starten we met een kaarten uitdeelactie, waarbij een jaar lang op verschillende momenten in het jaar (o.a. Kerst/Blue Monday/zomervakantie) kaarten worden ontworpen en uitgedeeld. Inwoners worden gestimuleerd om een kaart naar een ander te sturen om zo meer naar elkaar om te kijken. Kaarten worden verspreid o.a.

door partners op plekken in de wijk waar inwoners komen; • Het adviespunt eenzaamheid wordt via de wijkkranten onder de aandacht gebracht bij de inwoner; • Signaalkaart ontwikkelt om inwoners te informeren hoe ze eenzaamheid kunnen herkennen en waar inwoners binnen Hilversum naar toe kunnen als zij zich eenzaam voelen. Verspreiding via partners/professionals; • Factsheet lokale coalitie ‘Eén tegen eenzaamheid’ ontwikkelt; • De landingspagina is aangepast waardoor verschillende doelgroepen (jongeren, ouderen, organisaties) sneller hun aanbod kunnen vinden. Week van de Deelname aan de In de week van 25 september 1 oktober 2025 vond de eenzaamheid week tegen landelijke week Eén tegen eenzaamheid plaats. eenzaamheid De gemeente Hilversum voerde een lokale campagne met inclusief campagne Hilversumse herkenningspunten. De overige acties tijdens deze week waren: - In gesprek gaan met inwoners bij de Jumbo, Winkelcentrum Kerkelanden, Bibliotheek, Talia Delicious en op de weekmarkt. Dit deden we door ansichtkaarten uit te delen, met als doel inwoners te activeren om een kaartje naar een ander te sturen en op die manier naar een

1

Inzet Ambassadeurs

ander om te kijken. Hiermee willen we laten zien dat een klein gebaar een groot verschil kan maken. - Er is een signaalkaart ontwikkelt waarin tips en handvatten staan voor inwoners om eenzaamheid te herkennen en te handelen wanneer ze het signaleren. Er wordt verwezen naar Hilversums hulpaanbod om inwoners verder te helpen, waaronder het Adviespunt Eenzaamheid en het vrijwilligerswerk. Bij het Adviespunt Eenzaamheid kan je advies vragen als je niet weet wat je kan doen om iemand met eenzaamheid te helpen; - Start van de lokale coalitie eenzaamheid. De lokale coalitie heeft tot doel: Om bewustwording van eenzaamheid onder ondernemers en bedrijven te creëren en Hilversumse ondernemers en bedrijven te stimuleren om gezamenlijk op te trekken in de locatie coalitie om eenzaamheid te signaleren en bespreekbaar te maken; - Ondernemers en bedrijven worden uitgenodigd via een mailing om deel te nemen aan de lokale coalitie eenzaamheid; - Lancering van ANWB Automaatje door Versa Welzijn. Automaatje is een landelijke initiatief dat nu ook in Hilversum gaat starten; Inwoners die vervoer nodig hebben, kunnen een aanvraag doen bij Automaatje. Vrijwilligers brengen met hun eigen auto inwoners naar de gevraagde bestemming tegen een kilometervergoeding van € 0,35 en evt.

parkeerkosten; - Verschillende partners in de stad zoals de Bibliotheek organiseert een dansvoorstelling voor ouderen en Stichting Present (in samenwerking met de basisschool ‘Avonturijn’ brengt de zwaaistenenroute (opnieuw) onder de aandacht. Ook gaan zij met een aantal kinderen kaartjes uitdelen bij de Jumbo tijdens de week van de eenzaamheid. Ambassadeurschap Deelnemers van de kerngroep, lokale coalitie en deelnemers stimuleren bij aan trainingen zoals bv. vrijwilligers van de professionals, vrijwilligerscentrale en die een training hebben gevolgd, vrijwilligers en worden ingezet als ambassadeurs om eenzaamheid te inwoners signaleren en bespreekbaar te maken.

Pijler 2: Vinden Actiepunt Trainen in signaleren, herkennen en bespreekbaar maken

Omschrijving Opzetten van trainingen voor professionals, vrijwilligers, verwijzers en ondernemers

2

Stand van zaken De Luisterlijn biedt twee soorten trainingen gericht om eenzaamheid te signaleren en handelingsperspectief te geven

Realiseren van meldpunt Eenzaamheid

Pijler 3: Ondersteunen Actie Opstarten van Join Us: een interventie waarbij jongeren die zich eenzaam voelen weer in contact worden gebracht met lotgenoten.

Realiseren van een meldpunt waar vermoedens van eenzaamheid gemeld kunnen worden

Omschrijving Investeren in een interventie voor jongeren.

3

en de training ‘de kunst van het luisteren’. In het voorjaar hebben ruim 100 vrijwilligers/inwoners deze training gevolgd. In het najaar 2025 geeft de Luisterlijn een training aan de professionals van het adviespunt eenzaamheid, vrijwilligers van een uitvaarcentrum en vrijwilligerscentrale Versa. Een training voor buurtcentrum Kerkelanden wordt nog gepland. Het adviespunt eenzaamheid is in juli 2025 gestart. Dit wordt uitgevoerd door Versa Welzijn. Inwoners kunnen zichzelf melden. Men kan ook advies vragen bij een vermoeden van eenzaamheid van bv. een buurtgenoot. Het adviespunt geeft dan handvaten hoe men hierover in gesprek kan gaan. Op de signaleringskaart eenzaamheid en de website hilversum.nl/eenzaamheid wordt ook verwezen naar het adviespunt eenzaamheid.

Stand van zaken In 2024 is Join Us gestart. Join Us is een collectieve aanpak voor jongeren met mentale problemen. De jongeren hebben nauwelijks een sociaal netwerk. Door deelname aan Join Us hebben jongeren o.a. een netwerk opgebouwd en zitten veel beter in hun vel en doen weer mee in de samenleving. Er zijn twee groepen in de leeftijd van 1317 jaar en 18- 22 jaar met respectievelijk 6 deelnemers en 13 deelnemers. Na de zomer zijn de jongerenwerkers van Versa Welzijn weer actief gestart met werven van nieuwe deelnemers.

Versterken digitale vaardigheden onder senioren

Aanbieden van computer en internettrainingen voor ouderen.

Bestaande activiteiten gericht op eenzaamheidbestrijding bundelen en ontsluiten

Aanbod inventariseren en offline en online zichtbaar maken, hiervoor aansluiten bij de sociale kaart.

Bestaande en toekomstige subsidieregeling een impuls geven.

In de bestaande en nieuw te ontwikkelen subsidieregelingen is het voorkomen, signaleren van eenzaamheid als doel opgenomen in de beschikking opgenomen.

Pijler 4: Kwaliteit bieden Actiepunt Kennis over effectieve methoden verspreiden

Omschrijving Professionals en vrijwilligers worden gestimuleerd om 4

Er zijn verschillende organisaties die dit aanbod aanbieden. De bibliotheek biedt een basistraining Klik&Tik en een cursus DigiD. De bibliotheek is een pilot gestart met Welkom Online in Lopes Dias in samenwerking met het ouderenfonds. Als deze pilot succesvol verloopt, zal deze verder worden uitgerold. Seniorenweb houdt wekelijks spreekuur in verschillende buurthuizen. Er is ook digitale hulp aan huis door studenten tegen betaling. Senver biedt ook digitale ondersteuning aan hun leden. Het aanbod van alle ontmoetingsplekken, activiteiten zoals bv. wandelgroepen, eetgroepen en buurthuizen in wijken en buurten is offline (via wijkkranten) en online zichtbaar. De sociale kaart is in ontwikkeling en de basis hiervoor is eind 2025 gereed. Tijdens de accountgesprekken is dit onderwerp van gesprek met onze partners op welke wijze zij invulling geven aan het voorkomen en/of signaleren van eenzaamheid en indien nodig verwijzen naar een passend hulpaanbod. Binnen de subsidieregeling zinvolle daginvulling worden dagactiviteiten georganiseerd die bij uitstek een grote bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid en het versterken van het (sociale) netwerk voor Hilversumse inwoners.

Stand van zaken Professionals gebruiken evidend based methoden. We

bewezen effectieve methode te gebruiken.

Monitoringsstrategie (opzetten en uitvoeren)

Monitoren of de voorgestelde aanpak effect heeft. Hierbij is aandacht voor de stem van de doelgroep. Halfjaarlijkse evaluatie met het kernteam.

Benchmark Eén tegen eenzaamheid

Pijler 5: Samenwerken Actie Inrichten lokale coalitie eenzaamheid

Omschrijving Inrichten van een lokale coalitie tegen eenzaamheid. Het netwerk komt meerdere keren per jaar bij elkaar.

Kennisdeling over het aanbod

Middels de lokale coalitie leren partners elkaar en elkaars aanbod op laagdrempelige wijze kennen, zodat men ook kan door verwijzen.

Organisaties die te maken kunnen hebben met eenzame

Organisaties met een belangrijke signalerende 5

brengen dit voortdurend onder de aandacht. Denk hierbij aan Join Us, Thuisgekookt, Luisterlijn, Lief en Leedstraten, ABCD methodiek etc. Gepland in 2026.

Een kernteam eenzaamheid is een vaste groep deelnemers die vier keer per jaar samenkomt. De uitgevoerde activiteiten zoals bv. de week van de eenzaamheid wordt geëvalueerd in de kerngroep. Jaarlijks wordt in september/oktober in opdracht van VWS een benchmark Eén tegen eenzaamheid uitgevoerd.

Stand van zaken Alle ondernemers worden in het september 2025 uitgenodigd (via de ondernemersverenigingen) om aan te sluiten bij de lokale coalitie. Hiervoor is een factsheet opgesteld om de ondernemers te voorzien van informatie en het doel van de lokale coalitie eenzaamheid. Het doel van de lokale coalitie is bewustwording, signaleren, bespreekbaar maken en gezamenlijk op te trekken rondom het thema eenzaamheid. Deze samenwerking zien we bij de kerngroep. Men is op de hoogte van elkaars aanbod en verwijst door of vraagt advies binnen het netwerk eenzaamheid. Binnen de lokale coalitie gaan we dit verder uitbreiden. Organisaties die aansluiten bij de lokale coalitie zijn de Jumbo,

mensen als onderdeel van de lokale coalitie.

Pijler 6: Informeren Actie Aanstellen kartrekker eenzaamheid

Verspreiding van informatie via lokale coalitie en op locaties waar de doelgroep komt.

functie worden betrokken bij de aanpak en het lokale netwerk.

Talia Delicious, Thuisgekookt, Buurtmobi Kerkelanden, Leger des Heils, Stichting Maatjesproject, SV Olympia, Bibliotheek Hilversum, Versa, MEE, Ervaringsdeskundigen, Wijkregisseurs, Luisterlijn, Stichting Vier het Leven, Stichting Present en Senver Alle ondernemers worden uitgenodigd om deel te nemen aan de lokale coalitie.

Omschrijving Kartrekker/beleidsregisseur Wmo is verantwoordelijk om de aanpak eenzaamheid voortvarend van de grond te krijgen, voortgang te bewaken en bij te sturen.

Stand van zaken De beleidsregisseur Wmo is kartrekker van de uitvoeringsagenda Eenzaamheid en voert deze samen met partners in de stad uit, waarbij tevens de integraliteit met de uitvoeringsagenda’s ‘Mantelzorg’, ‘Vrijwillige Inzet’ en ‘Ouder worden’ wordt geborgd.

Inwoners worden op passende wijze geïnformeerd over de activiteiten ter voorkoming en bestrijding van eenzaamheid

Dit is onderdeel van de communicatiestrategie. De sociale kaart die in ontwikkeling is, biedt hiervoor ook veel mogelijkheden.

6