25. Collegebrief Voortgang Bouwdepot in Hilversum en reactie staatssecretaris de heer Nobel

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc commissieleden cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

17 juni 2025 ZAAKNUMM ER 1816223 BEHA NDELD DOOR Nadia Strieker TELEFOON +31356292632 DATUM

UW KENMERK

2 Voortgang Bouwdepot in Hilversum en reactie BETREFT staatssecretaris de heer Nobel

BIJLAGEN

Geachte raadsleden, Met deze brief informeren wij u over de voortgang van het Bouwdepot en de reactie van demissionair staatssecretaris van Participatie en Integratie, de heer Nobel, op onze memo ‘knelpunten participatiewet bij kwetsbare jongeren d.d. 4 april 2025’. Wij constateren dat voor een zeer beperkte groep jongvolwassenen de huidige oplossingen in ons stelsel te kort schieten. Deze groep heeft een integrale, systemische aanpak nodig waarin de gehele leefwereld van deze jongvolwassenen wordt meegenomen. De Bouwdepotaanpak biedt hiervoor de ruimte. Om deze reden blijven wij voornemens om het Bouwdepot uit te voeren zoals besloten door de raad op 5 maart 2025.

Reactie demissionair staatssecretaris heer Nobel In bijlage 1 vindt u de reactie van de staatssecretaris op ons eerder verstuurde memo. In dit memo duiden wij hoe de problematiek van een zeer beperkte groep jongvolwassenen niet opgelost wordt op dit moment. In zijn reactie verwijst de staatssecretaris alleen naar de Kamerbrief ‘Initiatieven voor de ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie’ van 8 mei 2025. In deze kamerbrief wordt ingegaan op hoe de staatssecretaris uitvoering wil geven aan de motie van de Kamerleden mevrouw van Dijk (CDA) en de heer Flach (SGP) over initiatieven ter ondersteuning van jongeren in kwetsbare posities aangenomen. Deze motie is op 22 april jl. ingediend tijdens het Kamerdebat wetsvoorstel Participatiewet in Balans en bij stemming met een ruime meerderheid aangenomen. Wij constateren dat de staatssecretaris in zijn reactie niet inhoudelijk ingaat op onze memo. Over de memo wordt wel genoemd: ‘Inhoudelijk komen wij nog ambtelijk terug op de artikelsgewijze reactie van uw memo.’ Wij hebben vervolgens een reactie geschreven aan de staatssecretaris. U vindt onze reactie in bijlage 2. Onze reactie bestaat uit een aantal elementen:

• • •

•

De problematiek van de zeer beperkte doelgroep jongvolwassenen blijft bestaan wanneer er geen ruimte wordt geboden aan een integrale en systemische oplossing waarin de gehele leefwereld van deze jongvolwassenen wordt meegenomen. We hebben aangegeven dat wij geen inhoudelijke schriftelijke reactie hebben ontvangen op onze memo met knelpunten. Er wordt alleen verwezen naar de Kamerbrief. Wij constateren dat de staatssecretaris in de Kamerbrief niet volledig uitvoering geeft aan de motie. In de Kamerbrief worden maatregelen binnen de Participatiewet genoemd die gemeenten kunnen uitvoeren om jongeren te helpen. Wij voeren deze maatregelen binnen de Participatiewet al uit wanneer dit passend is bij de individuele situatie van een inwoner. Deze genoemde maatregelen zijn dus geen oplossing voor de beperkte doelgroep van het Bouwdepot. Wij gaan op ambtelijk niveau met het ministerie van SZW over deze punten verder in gesprek.

Zoals genoemd blijven wij voornemens om het Bouwdepot te gaan uitvoeren. Wel willen wij nogmaals grondig laten onderzoeken of de jongvolwassenen die gebruik gaan maken van het Bouwdepot geen (financiële) schade kunnen oplopen, nu niet en niet in de toekomst. Wij zullen u op de hoogte houden van het verdere verloop. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

> Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag

Gemeente Hilversum Burgemeester en wethouders van Hilversum t.a.v. Gerben van Voorden, wethouder Jeugd en Zorg Postbus 9900 1201GM Hilversum 1111111111111111111111111111111111111111

Directie Participatie & Decentrale Voorzieningen Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Postbus 90801 2509 LV Den Haag www.rijksoverheid.n1 Contactpersoon Jurgen Nobel Staatssecretaris

Datum Betreft

8 mei 2025 Uw memo knelpunten Participatiewet bij kwetsbare jongeren

T 070 333 44 44 Jnobel@minszw.nl Charles de Vries T 070 333 44 44 CdVries©minszw.n1

Geachte heer Van Voorden,

Onze referentie 2025-0000100101

Allereerst wil ik u hartelijk bedanken voor het openhartige gesprek dat wij op 25 maart jl. hebben gehad. In dit gesprek stelden we vast dat we een gezamenlijk doel hebben: het zo goed mogelijk ondersteunen van jongeren in een kwetsbare positie. Het verslag van het overleg is bijgevoegd. In het overleg spraken we af dat u mij een overzicht zou sturen van de knelpunten die de gemeente ervaart in het bieden van ondersteuning aan jongeren in een kwetsbare positie. Dit memo heb ik inmiddels ontvangen, waarvoor ik u dank. Als reactie hierop stuur ik u deze brief. Zoals u waarschijnlijk weet heeft op 17 april jl. in de Tweede Kamer de wetsbehandeling plaatsgevonden van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Daarbij is ook een motie aangenomen van de leden Inge van Dijk (CDA) en Flach (SGP) over initiatieven voor de ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie. De motie verzoekt de regering om in spoor 2 van Participatiewet in balans een voorstel uit te werken dat antwoord geeft op de ondersteuningsbehoefte van jongeren in een kwetsbare positie. En ook om in de tussentijd doorgang te laten vinden van initiatieven van gemeenten die een basis vanuit de Participatiewet bieden die ruimer zijn dan nu mogelijk is.

Pagina 1 van 5

Directie Participatie & Decentrale Voorzieningen

Ik heb 8 mei 2025 bij brief de Tweede Kamer geïnformeerd over de wijze waarop ik invulling wil geven aan deze motie, waarin ik de mogelijkheden schets voor initiatieven voor ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie. Ook schets ik in deze Kamerbrief de extra ruimte die binnen de kaders van de Participatiewet nu al voor gemeenten beschikbaar komt om invulling te geven aan deze initiatieven. Voor een volledig beeld verwijs ik daarom naar deze (bijgevoegde) Kamerbriefl. Inhoudelijk komen wij nog ambtelijk terug op de artikelsgewijze reactie van uw memo.

Datum 08-05-2025 Onze referentie 2025-0000100101

Hoogachtend, De Staatssecretaris Participatie en Integratie,

J.N.J. Nobel

1 Kamerstukken II 2024/25, 2025Z08822

Pagina 2 van 5

Directie Participatie & Decentrale Voorzieningen

Bijlage 1:

Omschrijving Vergaderdatum en - tijd Eindtijd Vergaderplaats Aanwezig

Gespreksverslag overleg Staatssecretaris Participatie en Integratie en Wethouder zorg en samenleving Gemeente Hilversum

Datum 08-05-2025 Onze referentie 2025-0000100101

Overleg pilot Bouwdepot Hilversum 25 maart 2025 om 17:00 17:30 Kamer SP&I SZW: dhr. J.B.J. Nobel - Staatssecretaris Participatie en Integratie, dhr. M.R. Kruger - politiek adviseur SP&I, mw. C. Peters - directeur Participatie en Decentrale Voorzieningen, dhr. C.A. de Vries CoÈirdinator bestaanszekerheid, mw. P. van HerkVerhagen - sr. Beleidsmedewerker Gemeente Hilversum: dhr. G. van Voorden wethouder zorg en samenleving, dhr. B. Padewie stafadviseur wethouder zorg en samenleving, mw. N. Strieker - beleidsadviseur

Op 5 maart 2025 is het voorstel voor een Bouwdepot-pilot met ca. 10 jongeren door de Raad in Hilversum aangenomen. Zowel RTL Nieuws als de NOS hebben hier recentelijk aandacht besteed, waarin ook de verschillende standpunten van de gemeente en het ministerie ten aanzien van de aanpak naar voren kwamen. In de berichtgeving hebben zowel de wethouder als de staatssecretaris aangegeven bereid te zijn hierover met elkaar in gesprek te gaan. In dit kader vindt het huidige gesprek plaats. De staatssecretaris heet iedereen welkom en na een korte kennismaking volgt het inhoudelijke gesprek. De staatssecretaris vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet om de voorgenomen pilot vorm te geven binnen de kaders van de participatiewet, ook met het oog op het wetsvoorstel Participatiewet in balans (spoor 1). Ook vraagt de staatssecretaris wanneer Hilversum voornemens is te gaan starten met de pilot. De wethouder geeft aan de pilot primair te zien als een zorginterventie, met een element van bestaanszekerheid. Daar ontbreekt het aan perspectief. De wethouder benoemd de houdbaarheid van de zorg en de grens/overgang tussen 18-21 jaar. De Raad van gemeente Hilversum wil graag voor een kleine groep van maximaal 10 jongeren de pilot met het Bouwdepot uitvoeren. Op de vraag of de selectie van de jongeren nog moet plaatsvinden, antwoordt de Wethouder bevestigend.

Niet duidelijk is of er ook daadwerkelijk 10 jongeren worden gevonden voor deelname aan de pilot.

Pagina 3 van 5

Directie Participatie & Decentrale Voorzieningen

De wethouder benadrukt graag het vraagstuk integraal te willen bekijken, binnen een breder domein. De doelgroep betreft jongeren met een jeugdzorgachtergrond, die geen netwerk hebben om op terug te vallen.

Datum 08-05-2025 Onze referentie 2025-0000100101

De staatssecretaris benadrukt dat er een wettelijke grondslag moet zijn, waarbinnen de gemeente handelt. De manier waarop gemeenten werken met het Bouwdepot, is gelieerd aan de Participatiewet. Bijna alle aspecten van de aanpak kunnen binnen het gemeentelijk pakket. Hilversum werkt in de aanpak samen met Kwintes. Hoe om te gaan met gemeentelijke middelen voor de ondersteuning is een politieke keuze. De gemeente Hilversum heeft de Zwolse aanpak bekeken maar ziet deze mogelijkheden niet voor Hilversum. Er wordt druk ervaren van het systeem en gesproken over tekorten op Jeugd. De gemeente wil graag met elkaar de randen en scherpte opzoeken. Er is ook gesproken met de VNG en Divosa over de handreiking. Daarbij mogen we niet uit het oog verliezen dat een uitkering een stressvolle aangelegenheid is. De gemeente zou graag een simpele voorziening binnen de Participatiewet tot stand brengen en heeft twijfels bij de effectiviteit van de Zwolse aanpak voor deze jongeren. De voorschriften voor op geld waardeerbare arbeid, gemeentelijke beleidsregels en verordeningen, worden genoemd. Tijdens het gesprek heeft de Staatssecretaris herhaaldelijk gevraagd naar de concrete knelpunten als het gaat om ondersteuning van deze jongeren binnen de kaders van de Participatiewet.

Wat maakt dat deze aanpak binnen de kaders niet mogelijk is? In reactie hierop gaf de gemeente aan een overzicht van knelpunten na te zullen sturen. Er worden in het gesprek geen concrete knelpunten in de wet benoemd, wel situaties zoals jongeren die in instellingen verblijven, of waarbij sprake is van kostendelers of het ontbreken van een BRP adres. Er is geen wettelijke grondslag voor het Bouwdepot als zorginterventie. SZW benadrukt dat de periodieke ontvangst van een geldbedrag van de overheid ter ondersteuning in het levensonderhoud en is daarmee inkomensbeleid. Daar is in het geval van deze pilot sprake van. De staatssecretaris is niet overtuigd wat het nu precies is waardoor het doel, namelijk de ondersteuning van deze jongeren binnen de kaders van de Participatiewet, niet kan worden bereikt. De gemeente wil jongeren buiten schot houden, dus start nog niet met de selectie. Ze willen wel snel aan de slag en doen met dit gesprek een handreiking om samen te werken. De staatssecretaris vindt het ook belangrijk dat deze jongeren goed en passend worden geholpen. SZW is ook bereid om met Hilversum mee te denken over de vormgeving van de pilot.

Pagina 4 van 5

Directie Participatie & Decentrale Voorzieningen

SZW bekijkt hoe de Participatiewet toegankelijker kan worden gemaakt. In spoor 2 van het programma Participatiewet in balans, bekijkt SZW wat er mogelijk is in relatie tot beschikbare middelen. Ondertussen vindt het gesprek politiek plaats over het bestaansminimum. SZW is in contact met VWS over wettelijke mogelijkheden voor jongeren, buiten de Participatiewet.

Datum 08-05-2025 Onze referentie 2025-0000100101

Tot slot wordt geconcludeerd dat we allemaal hetzelfde doel nastreven; passende ondersteuning voor jongeren in een kwetsbare positie. In vervolg op deze afspraak stuurt de gemeente het overzicht met knelpunten toe, waar SZW schriftelijk inhoudelijk op zal reageren. We gaan met elkaar constructief verder. Dit zal ook de boodschap zijn aan de pers; we zoeken samen verder naar mogelijkheden binnen de kaders van de wet.

Pagina 5 van 5

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM

Directie Participatie & Decentrale Voorzieningen t.a.v. Jurgen Nobel Staatssecretaris Postbus 90801 2509 LV Den Haag

BEZOEKADRES: RAADHUIS DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

16 juni 2025 1816223 BEHA NDELD DOOR Nadia Strieker TELEFOON +31356292632 UW KENMERK 1816223 DATUM

ZAAKNUMM ER

BIJLAGEN BETREFT

Onze reactie op uw brief ‘Uw memo knelpunten Participatiewet bij kwetsbare jongeren’ van 8 mei 2025

Geachte heer Nobel, Op 16 mei 2025 ontvingen wij uw brief met onderwerp ‘Uw memo knelpunten Participatiewet bij kwetsbare jongeren’. Wij willen u hartelijk bedanken voor uw reactie en voor het gespreksverslag van ons overleg op 25 maart 2025. Graag willen wij reageren op uw brief. Wij moeten constateren dat de problematiek van een zeer beperkte doelgroep kwetsbare jongvolwassenen blijft bestaan wanneer er geen ruimte wordt geboden aan een integrale en systemische oplossing waarin de gehele leefwereld van deze jongvolwassenen wordt meegenomen. De Bouwdepotaanpak geeft een antwoord op de problematiek van deze groep. Wij blijven voornemens om voor een jaar deze aanpak in onze gemeente toe te passen. Motie Kamerleden Van Dijk/Flach In uw reactie verwijst u naar de Kamerbrief ‘Initiatieven voor de ondersteuning van jongeren in een kwetsbare positie’ van 8 mei 2025. Wij hebben met veel belangstelling kennisgenomen van de motie van de Kamerleden Van Dijk/Flach en van uw Kamerbrief waarin u aangeeft hoe u uitvoering wilt geven aan deze motie. Helaas moeten wij constateren dat met uw beantwoording in de Kamerbrief er geen volledige uitvoering wordt gegeven aan de motie. Hieronder lichten wij dit toe. In de motie is expliciet opgenomen dat er een beperkte groep jongeren is die ondersteuning nodig heeft die ruimer is dan nu binnen de kaders van de Participatiewet mogelijk is.

In de Kamerbrief lezen wij alleen oplossingen terug die binnen de kaders van de Participatiewet vallen. Hiermee wordt niet aan de volledige ondersteuningsbehoefte van deze jongvolwassenen tegemoetgekomen. Daarnaast voert de gemeente Hilversum na individuele beoordeling de versoepelende maatregelen die u noemt in de brief al uit. Wij willen benadrukken dat een kleine doelgroep hiermee niet verder wordt geholpen. Deze

beperkte doelgroep heeft een integrale systemische aanpak nodig waarin de gehele leefwereld van deze jongvolwassenen wordt meegenomen. De Bouwdepotaanpak biedt hiervoor de ruimte. Verder wordt in de motie opgeroepen om tot de inwerkingtreding van Spoor 2 van de Participatiewet in Balans initiatieven vanuit de samenleving, die een antwoord geven op de vraagstukken van deze beperkte doelgroep, op dit moment doorgang te laten vinden. Ook hierover wordt in de Kamerbrief alleen gerefereerd naar mogelijkheden binnen de kaders van de Participatiewet. Wij betreuren dat u de aangenomen motie niet aangrijpt om ruimte te geven om de beperkte doelgroep daadwerkelijk te helpen in het opbouwen van hun verdere leven. Gespreksverslag In uw reactie heeft u het gespreksverslag van ons overleg van 25 maart 2025 meegestuurd. Wij vinden de volgende passage uit het verslag opvallend: Tijdens het gesprek heeft de Staatssecretaris herhaaldelijk gevraagd naar de concrete knelpunten als het gaat om ondersteuning van deze jongeren binnen de kaders van de Participatiewet. Wat maakt dat deze aanpak binnen de kaders niet mogelijk is? In reactie hierop gaf de gemeente aan een overzicht van knelpunten na te zullen sturen.

Er worden in het gesprek geen concrete knelpunten in de wet benoemd, wel situaties zoals jongeren die in instellingen verblijven, of waarbij sprake is van kostendelers of het ontbreken van een BRP adres. Wij willen benadrukken dat wij tijdens het gesprek meerdere wetsartikelen uit de Participatiewet hebben benoemd die voor knelpunten zorgen voor deze beperkte doelgroep. Wij kunnen ons dan ook niet vinden in het onderstreepte gedeelte in bovengenoemde passage. Als afgesproken hebben wij deze knelpunten en bijbehorende wetsartikelen opgenomen in de door ons verstuurde memo. Tot slot willen wij benoemen dat wij een schriftelijke reactie hadden verwacht op alle wetsartikelen als genoemd in onze memo. U geeft aan dat u graag ambtelijk hierop terug wil komen. Uiteraard blijven wij in gesprek en maken hiervoor een afspraak. De schriftelijke reactie zien wij alsnog graag tegemoet.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top