21. Brief CvdK NH inzake acuut opvangtekort Oekraïense ontheemden

POSTBUS 3007 | 2001 DA HAARLEM

De colleges van burgemeester en wethouders in Noord-Holland

Commissaris van de Koning Uw contactpersoon N.C. Sonne

sonnen@noord-holland.nl

1|2 Verzenddatum

Betreft: Acuut opvangtekort Oekraïense ontheemden

18 april 2025

Kenmerk

Geachte colleges,

BS260325NCS1

Op 17 april jl. hebben mijn collega-commissarissen en ik met de VNG en de minister van Asiel en Migratie gesproken over het acute tekort aan opvangplaatsen voor ontheemden uit Oekraïne. De situatie aan het front in Oekraïne blijft zeer zorgelijk en de vooruitzichten in de oorlog zijn ongewis. Daarmee blijft de toekomst voor de Oekraïense ontheemden in ons land uiterst onzeker – ook voor de gemeenten die hen opvangen. Tegelijkertijd dreigt het opvangsysteem voor Oekraïense ontheemden vast te lopen. Op dit moment zijn we geconfronteerd met een aanzienlijk tekort aan opvangplaatsen voor deze groep; ook in onze provincie zijn de bestaande locaties nagenoeg vol. We moeten onder ogen zien dat er Oekraïners zijn die géén plek hebben, terwijl zij daar volgens het EU-recht wél recht op hebben. Bovendien is niet ondenkbaar dat de Russische agressor de oorlog in Oekraïne verder doet escaleren, en grote groepen nieuwe Oekraïense ontheemden naar ons land vluchten. Dat onderstreept de noodzaak tot het tijdig opschalen en borgen van voldoende opvangcapaciteit. Ik spreek grote waardering uit voor de Noord-Hollandse gemeenten die al grote inspanningen leveren, ook in de particuliere opvang. De wettelijke inspanningsverplichting tot het bieden van gemeentelijke opvang geldt echter voor alle gemeenten.

Conform de gehanteerde verdeelsleutel dienen de Noord-Hollandse gemeenten voor 1 juli 2025 gezamenlijk 17.215 gemeentelijke opvangplaatsen voor Oekraïense ontheemden (GOO) te bieden, waarvan nog circa 15 procent moet worden ingevuld. Daarom roep ik de Noord-Hollandse regio’s en gemeenten die nog achterblijven dringend op hun inspanningen waar mogelijk te intensiveren.

Postbus 3007 2001 DA Haarlem Telefoon (023) 514 3143

Houtplein 33 2012 DE Haarlem www.noord-holland.nl Kvk-nummer 34362354 Btw-nummer NL.0010.03.124.B.08

2|2

Ook ik zie dat de uitvoering weerbarstig is, zeker in combinatie met andere urgente opgaven. Als voorzitter van de Provinciale Regietafel Asiel ontvang ik geregeld signalen over knelpunten in de uitvoering. Vanuit die rol blijf ik mij voor u inspannen om dergelijke zaken bij het Rijk onder de aandacht te brengen. Zo zijn behoorlijke financiering en perspectief voor de langere termijn belangrijke voorwaarden. Bij de minister zie ik de bereidheid welwillend om te gaan met de financiering, zodat ook lastigere businesscases rond te maken zijn, en meerjarige huurcontracten kunnen worden afgesloten. Dat geldt ook voor de mogelijkheden tot het combineren van doelgroepen. Ik roep u daarom op ook de complexe businesscases die in eerste instantie lastig haalbaar lijken, in te dienen bij Nationale Opvang Organisatie. Ik weet dat er veel van u wordt gevraagd. Toch doe ik een dringend beroep op uw inzet. Vanuit ons gedeelde besef dat het bieden van bescherming aan ontheemden uit Oekraïne niet alleen een wettelijke, maar ook een morele opdracht is. Hoogachtend, De commissaris van de Koning in de provincie Noord-Holland

Arthur van Dijk

BS260325NCS1

> Retouradres Postbus 20011 2500 EH

Den Haag

Aan de Commissarissen van de Koning Aan de Colleges van Burgemeester en Wethouders

Directoraat-Generaal Migratie Programma-Directie Oekraïense Ontheemden Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20011 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/jenv

Datum Betreft

17 april 2025 Opvangopgave ontheemden uit Oekraïne

Bijlage(n) 1. Inspanningsverplichting GOO per Veiligheidsregio

Geachte Commissarissen van de Koning, Colleges van Burgemeester en Wethouders,

De oorlog in Oekraïne duurt nog steeds voort sinds de brute invasie van Rusland op 24 februari 2022. Het Kabinet zet de steun aan Oekraïne onverminderd voort en blijft ook bescherming bieden aan hen die uit Oekraïne vluchten voor het oorlogsgeweld. We zien dat dat dit ook nodig blijft en dat ontheemden uit Oekraïne bescherming zoeken in Nederland. We houden er gezien de dynamiek van de oorlog rekening mee dat dit op korte termijn zo blijft. In Nederland verblijven op dit moment ruim 125.000 ontheemden uit Oekraïne die recht hebben op tijdelijke bescherming op basis van de richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) (peildatum 6 april 2025). Hiervan worden bijna 95.000 ontheemden opgevangen in de gemeentelijke opvang (GOO). Voor de inspanningen van gemeenten om ontheemden op een goede manier op te vangen ben ik zeer erkentelijk. De afgelopen weken is er in toenemende mate een druk op de opvang voor ontheemden uit Oekraïne. De bezetting is zeer hoog en gemeenten kunnen nauwelijks nog plekken vinden. Daarom heb ik vandaag de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de Commissarissen van de Koning gesproken, en hun gevraagd extra inzet te plegen om het aantal plekken te verhogen. In deze brief bevestig ik deze oproep en licht deze verder toe. Opvangopgave De huidige inspanningsverplichting voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne betreft 109.000 GOO plekken per 1 juli 2025.

De realisatie is bijna 95.000. Ik doe een dringende oproep aan u om te werken naar het aantal plekken dat benodigd is conform te prognose, verdeeld over de regio’s zoals afgesproken in het Veiligheidsberaad (zie bijlage 1). Instroom uit Oekraïne De hoge bezetting wordt niet veroorzaakt door een verhoogde instroom uit Oekraïne naar Nederland en Europa, deze is al lange tijd redelijk stabiel. We houden de situatie aan de grens echter nauwlettend in de gaten.

Pagina 1 van 3

Directoraat-Generaal Migratie Programma-Directie Oekraïense Ontheemden

Korte termijn handelingsperspectief Het realiseren van opvangplekken wordt als steeds lastiger ervaren. De grootste drempel die gemeenten aangeven betreft financiering. Daarom wil ik u oproepen alle mogelijke business cases voor het realiseren van nieuwe locaties in te dienen bij de Nationale Opvang Organisatie (NOO), via PostbusNOO@minjenv.nl. Dit kunnen ook business cases zijn waarbij maatwerk nodig is. Daarbij zullen we samen met de gemeente onderzoeken of het mogelijk is om voor de betreffende business case maatwerk te leveren.

Datum 17 april 2025

Ik zal mijn uiterste best doen om er samen met de gemeenten uit te komen, zodat we meer plekken kunnen realiseren. Daarnaast doet het ministerie een oproep aan ontheemden die dat kunnen om in eigen onderdak te voorzien, om zo ruimte te maken voor de meest kwetsbaren. Lange termijn handelingsperspectief Ik werk daarnaast onder andere aan de volgende perspectieven om gemeenten verder te ondersteunen: -

-

We onderzoeken een mogelijke doelgroepflexibele regeling voor gemeentes voor meerjarig flexibel onderdak aan nieuwkomers, waarbij ervaringen en lessen uit de huidige regelingen worden meegenomen. Een programma om ontheemden uit Oekraïne te ondersteunen bij terugkeer en zo de druk op de voorzieningen in Nederland te verminderen. Een oplossing voor na afloop RTB, zodat ontheemden uit Oekraïne maximaal zelfredzaam worden en niet de asielketen extra overbelasten. Bezien mogelijkheden binnen de RTB en Tijdelijke wet OEK om eigen onderdak door ontheemden te stimuleren. Bij de nieuwe instroom in de gemeentelijke opvang onderzoeken we in hoeverre werk als motief een rol speelt.

In een ambtelijke werkgroep met daarin ook vertegenwoordigers van de VNG werken wij deze en andere mogelijkheden verder uit, welke besproken worden in de Landelijke Regietafel. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. De Minister van Asiel en Migratie,

M.H.M. Faber-van de Klashorst

Pagina 2 van 3

Directoraat-Generaal Migratie Programma-Directie Oekraïense Ontheemden

Bijlage 1 Inspanningsverplichting GOO per Veiligheidsregio conform brief Opvangopgave ontheemden uit Oekraïne d.d. 13 november 2024 Veiligheidsregio

Datum 17 april 2025

Opgave per 1-7-25

Groningen

5027

Fryslân

6017

Drenthe

5138

IJsselland

4508

Twente

4365

Noord- en Oost-Gelderland

5822

Gelderland-Midden

4220

Gelderland-Zuid

3846

Utrecht

5599

Noord-Holland-Noord

4373

Zaanstreek-Waterland

2872

Kennemerland

3290

Amsterdam-Amstelland

4161

Gooi en Vechtstreek

2519

Haaglanden

4255

Hollands-Midden

4082

Rotterdam-Rijnmond

4997

Zuid-Holland-Zuid

3328

Zeeland

4214

Midden- en West-Brabant

5756

Brabant-Noord

4302

Brabant-Zuidoost

4585

Limburg-Noord

4191

Limburg-Zuid

3565

Flevoland

3966 109.000

Pagina 3 van 3