2. Raadsinformatiebrief 2024-21 inzake Uitvoeringsagenda eenzaamheid 2024-2030
Tekst van het document
Tweede kwartaal 2024, en continuering
PIJLER 3: ONDERSTEUNEN ACTIE
PIJLER 4: KWALITEIT BIEDEN ACTIE
OMSCHRIJVING
DOELGROEP
PLANNING
Kennis over effectieve methoden verspreiden
Professionals en vrijwilligers worden gestimuleerd gebruik te maken van bewezen effectieve interventies.
Startpunt is deelnemers aan lokale coalitie en deelnemers trainingen.
Start in 2024, daarna continu
Monitoringsstrategie opzetten en uitvoeren (specificeren)
Monitoren of de voorgestelde aanpak effect heeft. In de monitoring is aandacht voor de stem van de doelgroep.
Evaluatie vierde kwartaal 2026
Halfjaarlijkse evaluatie met Kernteam
Start derde kwartaal 2024, daarna ieder half jaar
Benchmark Eén tegen Eenzaamheid
Derde kwartaal 2024
27
I<
BUURTMOBI IN KERKELANDEN: De Buurtmobi is opgericht als bewonersinitiatief toen duidelijk werd dat veel oudere buurtgenoten alleen waren en bijna niet meer zelfstandig de deur uit konden. Sinds maart 2019 rijdt daarom deze elektrische shuttle in de wijk. En sinds 2023 is er een tweede Buurtmobi bijgekomen. Hierdoor gaan ouderen gemakkelijk naar een zorgverlener, het winkelcentrum of een dagactiviteit. Er kunnen drie ouderen in de Buurtmobi en de rollators kunnen achterop mee. De Buurtmobi wordt geheel gerund door vrijwilligers.
Afspraken worden gemaakt met de vrijwillige telefonisten: zij plannen de ritten in. De vrijwillige chauffeurs doen meer dan alleen rijden. Zij maken tijdens de rit contact met de ouderen en signaleren als er aandachtspunten zijn zoals eenzaamheid of hulpbehoevendheid. Daarop wordt dan actie ondernomen. Vanaf maart is er ook de 'Buurtmobi on tour bus' aangeschaft. Hiermee worden In het kader van het 600-jarig bestaan van Hilversum gezellige uitjes georganiseerd voor ouderen uit Kerkelanden. 28
I< PIJLER 5: SAMENWERKEN ACTIE
OMSCHRIJVING
DOELGROEP
PLANNING
Inrichten lokale coalitie eenzaamheid
Inrichting van lokale coalitie tegen eenzaamheid. Het netwerk komt meerdere keren per jaar bijeen. Afhankelijk van de behoefte worden verschillende onderwerpen besproken.
Gemeente (kartrekkersrol) en maatschappelijke partners (zowel uit hoek zorg en welzijn, als cultuur en sport) en ondernemers.
Start in 2024, daarna continu
Kennisdeling over aanbod
Middels de lokale coalitie leren de partners elkaar en elkaars aanbod op laagdrempelige wijze kennen, zodat men ook naar elkaar kan doorverwijzen.
Voorbereiding tweede/derde kwartaal 2024. Vierde kwartaal 2024/eerste kwartaal 2025: start eerste groepen
Start in 2024, daarna continu
Organisaties die te maken (kunnen) hebben met eenzame mensen als onderdeel lokale coalitie
Organisaties met een belangrijke signalerende functie worden ook betrokken bij de aanpak en het lokale netwerk
Lokale horeca, supermarken en andere ondernemers uit de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid.
Start in 2024, daarna continu
ACTIE
OMSCHRIJVING
DOELGROEP
PLANNING
Aanstellen van een kartrekker eenzaamheid
Een kartrekker is verantwoordelijk om de aanpak eenzaamheid voortvarend van de grond te krijgen, voortgang te bewaken en bij te sturen indien nodig.
Gemeente in startfase, mogelijk later overdragen aan maatschappelijke partner.
Start in 2024, daarna continu
Verspreiding van informatie via lokale coalitie en op locaties waar doelgroep komt
Inwoners worden op passende wijze geïnformeerd over activiteiten ter voorkoming en bestrijding van eenzaamheid. Dit is onderdeel van communicatieplan.
Alle inwoners in de stad die te maken hebben met eenzaamheid of iemand in hun omgeving hebben die eenzaam is. Ook gericht op verwijzers, professionals en vrijwilligers.
Start in 2024, daarna continu
PIJLER 6: INFORMEREN
29
I<
8. MONITORING EN ORGANISATIE Elk jaar evalueren we de voortgang. We gaan van start, en elk half jaar organiseren we intern en extern korte bijpraat- en evaluatie sessies. Op basis van de evaluatie maken we beslissingen over de voortgang. Dit betekent ook dat we in deze planning niet verder kijken dan eind 2026. Op basis van de evaluatie worden de activiteiten doorgezet of bijgestuurd. In Q4 van 2026 wordt deze Uitvoeringsagenda geüpdatet en ingevuld voor 2027 en verder. MONITORING
Bij het monitoren en evalueren gelden de volgende uitgangspunten. - We maken een combinatie van: - tellen: we kwantificeren vooraf hoe groot ons verwachte bereik is (bijv. aantal deelnemers aan een training, aantal online bezoekers) en monitoren achteraf welke aantallen daadwerkelijk behaald zijn; - vertellen: naast cijfers gaan we op zoek naar verhalen die ons iets vertellen over de impact van ingezette acties (participatief). - We maken gebruik van de indicatoren zoals benoemd in de gemeentelijke DIN Sociaal Domein, indicator voor eenzaamheid: - percentage inwoners dat zich vaak tot heel vaak eenzaam voelt (bron: Hilversum Monitor) - percentage mensen dat voldoende contacten met andere mensen heeft (bron: Hilversum Monitor); - We analyseren de uitkomsten: wat zeggen deze over het bereiken van de gestelde doelen? En hoe verklaren we dat? We gaan hierover in gesprek met partners; - We leren en verbeteren samen met onze samenwerkingspartners. 30
I<
De inrichting van de monitoring en evaluatie in grote lijnen: - Effecten op de doelgroep: - Kwantitatieve monitoring van de ontwikkeling van eenzaamheid via twee- of vierjaarlijkse GGD-onderzoeken en via de jaarlijkse Benchmark Eén tegen eenzaamheid; - Participatieve monitoring aan de hand van de ervaringen van de doelgroep en andere betrokkenen: hoe is de kwaliteit van de uitvoering? Zijn deelnemers tevreden over de aanpak? Worden zij op juiste wijze bereikt? Komt eenzaamheid wel echt aan bod en wordt dit met aandacht besproken bij concrete activiteiten? - De totale aanpak eenzaamheid: - Evaluatie van voortgang op de pijlers voor een effectieve aanpak (zie paragraaf 4.3).
TUSSENTIJDSE EVALUATIE UITVOERINGSAGENDA
In Q4 van 2026 vindt er een evaluatie plaats aan de hand van de volgende richtlijnen. We kiezen bewust voor eind 2026 omdat dan voldoende tijd verstreken is om te beoordelen of beoogde effecten gerealiseerd zijn.
ONDERWERP
HULPMIDDELEN
Focus en effectiviteit
- Input stand van zaken geboekte (tussen)resultaten. - Toetsing a.d.h.v. in paragraaf 4.3 van dit plan geformuleerde pijlers voor een effectieve aanpak.
Tijdpad
- Input stand van zaken gerealiseerde mijlpalen. - Tijdpad conform planning zoals opgenomen in paragraaf 7.1 van dit plan van aanpak.
Financiën
- Input stand van zaken financiën. - Overzicht financiën zoals opgenomen in hoofdstuk 8 van dit plan van aanpak.
HALFJAARLIJKSE EVALUATIE
Deze halfjaarlijkse evaluatie vindt plaats met leden van het kernteam. Voor deze evaluatie worden relevante data verzameld. Deze dienen als input voor een gesprek met kernteam over de voortgang. De evaluatiecriteria die hierbij gehanteerd worden:
EVALUATIECRITERIA Relevantie
De acties dragen bij aan de problemen en uitdagingen zoals deze uit de praktijk worden opgehaald.
Uitvoering
De acties worden uitgevoerd conform het plan van aanpak, zowel qua inhoud als tijdpad.
Effectiviteit
De beoogde (tussen)resultaten worden conform plan van aanpak behaald.
Efficiëntie
De resultaten worden bereikt op een kostenefficiënte wijze. De resultaten staan in verhouding tot de ingezette middelen.
Tevredenheid/draagvlak
De kernpartners van de lokale coalitie waarderen de voortgang van de realisatie van het plan van aanpak t.a.v. resultaten, proces en samenwerking met minimaal een gemiddelde score van 7. Inwoners waarderen de acties uit het plan van aanpak (kwalitatief)
Lessen voor de toekomst
De evaluatie maakt een vertaling van de constateringen naar benodigde bijsturing en verbetering voor het volgende jaar.
31
I<
9. FINANCIËN COALITIEAKKOORD MIDDELEN
De gemeente heeft in de periode 2024 - 2030 jaarlijks € 150.000 specifiek voor het onderwerp eenzaamheid gereserveerd. De uitvoeringsagenda eenzaamheid kan worden uitgevoerd binnen de bestaande budgetten van taakveld 6.1 samenkracht en burgerparticipatie. Het digitaal meedoen ouderen wordt betrokken bij eenzaamheid, omdat computer- en internettraining gekenmerkt is als effectieve interventie voor voorkomen eenzaamheid. Hiervoor is jaarlijks € 25.000 beschikbaar. SPUK-MIDDELEN
Daarnaast zijn er t/m 2025 middelen gereserveerd uit de Brede SPUK. Eén van de speerpunten uit de Brede SPUK is vermindering van eenzaamheid. Schematisch ziet dit er als volgt uit: 2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Coalitieakkoord: tegengaan eenzaamheid
€150.000 €150.000 €150.000 €150.000 €150.000 €150.000 €150.000
Coalitieakkoord: investeren in digitaal meedoen ouderen
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
€ 25.000
Brede Spuk: één tegen eenzaamheid
€ 50.000
€ 40.000
-
-
-
-
-
TOTAAL €225.000 €215.000 €175.000 €175.000 €175.000 €175.000 €175.000
Veel activiteiten ter voorkoming en vermindering en eenzaamheid worden al door de gemeente gefinancierd. De uitvoeringsagenda eenzaamheid sluit aan bij deze bestaande activiteiten en daarom worden er geen aparte kosten voor gemaakt. 32
I<
BIJLAGEN DEELNAME ACTIEPROGRAMMA VWS ‘ÉÉN TEGEN EENZAAMHEID’
VIJF PIJLERS 'ÉÉN TEGEN EENZAAMHEID'
Hilversum heeft zich aangesloten bij het landelijk actieprogramma ‘Eén tegen eenzaamheid’. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is in 2028 gestart met het actieprogramma. Het actieprogramma heeft als doel om eenzaamheid in Nederland te verminderen. Waar het programma zich in de vorige kabinetsperiode richtte op eenzaamheid onder ouderen, adresseert het in de vervolgaanpak 2022-2025 eenzaamheid in het algemeen.
1. Bestuurlijk commitment De aanpak van eenzaamheid valt of staat met politiek-bestuurlijk draagvlak. Zorg dat het college van burgemeester en wethouders betrokken is. Evenals beleidsmakers van verschillende beleidsterreinen.
Om voort te kunnen bouwen op de resultaten uit de vorige programmaperiode werkt Eén tegen eenzaamheid langs drie actielijnen aan: 1. Meer bewustwording in de samenleving over eenzaamheid; 2. Meer maatschappelijk initiatief tegen eenzaamheid; 3. In alle gemeenten een lokale aanpak tegen eenzaamheid. Gemeente Hilversum is aangesloten bij dit landelijk actieprogramma. Dit houdt in dat er commitment is uitgesproken en de gemeente zich aansluit bij vijf pijlers. Met deze pijlers richten we een duurzame aanpak in, waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt.
2. Creëer een sterk netwerk Eenzaamheid aanpakken kan alleen in netwerkverband. Kijk dus naar welke partijen er al zijn, maar maak ook nieuwe en slimme verbindingen om samen verder te komen. Betrek daarbij ook zeker het bedrijfsleven en de lokale ondernemer. Maak iemand kartrekker. 3. Betrek mensen, eenzamen zelf Er is niet één type eenzame of één type eenzaamheid. Om goed aan te sluiten bij de doelgroep, moet je mensen die eenzaam zijn betrekken. En ook de omgeving, zoals de familie en buurtbewoners. Zorg dat je mensen bereikt door achter de voordeur te komen. Haal mensen vervolgens over de drempel. 4. Werk aan een duurzame aanpak Kijk naar wat echt werkt om eenzaamheid te doorbreken en kies voor een duurzame aanpak. Maak onderscheid tussen verschillende soorten eenzaamheid en baseer je aanpak op feiten. En maak afspraken wie waar verantwoordelijk voor is. 5. Monitoring en evaluatie Eenzaamheid aanpakken is blijven leren in de praktijk. Monitoring en evaluatie dwingen je om samen te blijven leren en de aanpak verder te brengen. Doe dit op een vergelijkbare manier, zodat data gebundeld kunnen worden. 33
I<
BIJLAGEN BETROKKEN PARTNERS UITVOERINGSAGENDA - Bibliotheek Hilversum - De Verbinding - Gemeente Hilversum-Wijkregisseur - Hilversummers.nl - Leger des Heils - Maatjesproject - MEE - Present Hilversum - Senver - Versa Welzijn - Versa vrijwilligerscentrale - Jongerencoaching Caes Coacht
34
I<
COLOFON © Gemeente Hilversum 2024 Ontwerp & vormgeving: Studio Pietje Precies bv, Hilversum Meer informatie: Gemeente Hilversum Dudokpark 1 1217 JE Hilversum www.hilversum.nl 35