2. Brief van Fietsersbond Hilversum inzake Op de Fiets naar School

Op de Fiets naar School en Sport

September 2024

De gemeente Hilversum start een programma om fietsen naar school en sport te stimuleren. Dit is onderdeel van de Agenda Fiets 2023 en het Jaarplan Mobiliteit 2024. Het doel is veiligheid en duurzaamheid, met gezondheid en sociale vaardigheden als extra's. De gemeente wil dit bereiken in samenwerking met 46 scholen, 8 sportparken, ouders en kinderen. De situatie verschilt per locatie. Er is dus maatwerk nodig. Kinderen komen nu soms niet op de fiets omdat anderen per auto komen, en het daarom gevaarlijk is rondom scholen. Een negatieve spiraal. Ook zetten ouders kinderen af voordat ze per auto naar het werk gaan. Locaties zijn onveilig omdat autoparkeerruimte beperkt is, auto's de kinderen dichtbij school willen afzetten, en door interacties met fietsstromen met daarin kinderen. De gemeente wil hiervoor diverse maatregelen inzetten: allereerst verkeerseducatie (bewustwording ouders) en communicatie (met ouders en kinderen). Uiteindelijk, waar nodig, ook fysieke maatregelen, zoals bebording, versperringen, meer fietsparkeerplaatsen, aansluiting op fietsnetwerken en schoolstraten.

Reactie Fietsersbond De Fietsersbond, die veiligheid rondom scholen als prioriteit ziet, is positief over het voornemen van de gemeente. Maar we hebben ook suggesties over hoe het (nog) beter kan. Hieronder staan ze als vijf aandachtsgebieden: Educatie en Infrastructuur – infrastructuur boven educatie Educatie is goed, maar heeft een (bewezen) beperkte en tijdelijke impact. Infrastructurele ingrepen zijn, zeker bij sommige scholen, hard nodig, en hebben een krachtiger en permanent effect. De Fietsersbond pleit er daarom voor om sneller over te gaan tot verbetering van de infrastructuur. Het zal soms nodig zijn veranderingen in infrastructuur gelijktijdig, of zelfs vooraf aan, educatie te laten plaatsvinden. Hier is ook voldoende budget voor nodig: met de huidige gemiddelde indicatie kan weinig worden bereikt. Een Veilig Netwerk – kijk verder dan alleen de school- of sportlocatie Ouders en kinderen bepalen hun keuze om naar school of sport te fietsen niet alleen op basis van de faciliteiten ter plaatse. Ook het verbeteren van aanrijroutes, en dan vooral het realiseren van vrijliggende fietspaden als onderdeel van een veilig netwerk, is essentieel. Dit levert fietscomfort, een factor met grote invloed op de keuze van vervoer. Kinderen zullen hiermee sneller de fiets nemen omdat het 'gewoon' wordt. De scope van de maatregelen overstijgt zo het lokale karakter.

Een positief neveneffect is dat ook andere verkeersdeelnemers, en niet alleen ouders, hun gedrag zullen gaan aanpassen. Convenanten – ga ook zonder convenant tot actie over als de situatie daarom vraagt De gemeente wil via zogenaamde 'convenanten' scholen en sportverenigingen benaderen. In zo'n convenant verzamelt men informatie over de betreffende situatie

en stelt een plan van aanpak op. Het is logisch en nuttig een gezamenlijke aanpak met deze stakeholders te hebben. Zij beschikken immers over cruciale informatie, en moeten in de uitvoeringsfase ook in actie komen. Dit is nodig voor een maatwerk-aanpak. Een convenant is echter vrijwillig. De Fietsersbond pleit ervoor ook oog te hebben voor situaties waarin, om welke reden dan ook, geen convenant gesloten wordt. In geval van hoge ongevalcijfers of ervaren onveiligheid zou de gemeente alsnog tot maatregelen moeten overgaan. Dit zou niet afhankelijk moeten zijn van de moeite die een school wil of kan doen. Ook kan de gemeente een vlotte tijdsduur hanteren om snel tot actie over te kunnen gaan. Herkenbaarheid – maak school- en sportzones herkenbaar door heel Hilversum Alle verkeersdeelnemers hebben baat bij herkenbaarheid van infrastructuur. Er zijn goede voorbeelden hiervan in de praktijk. De Fietsersbond is blij met het voornemen van de gemeente zulke herkenbaarheid na te streven. Toch kan het ambitieuzer, en vragen we de gemeente te kiezen voor een eenduidig systeem dat school- en sportzones goed herkenbaar maakt. De CROW-richtlijnen helpen hierbij voor het bepalen van kleurstelling, minimale breedtes, wegdek, en dergelijke. Hierdoor ontstaat een duidelijker afbakening en signaleringseffect naar andere weggebruikers, in de gehele gemeente.

De Fietsersbond kan hierin overigens meedenken en meewerken. Samenwerking – de Fietsersbond werkt nog niet nauw samen, maar wil dat wel De Fietsersbond wordt terecht genoemd in de informatiebrief naar de Raad. Wij kloppen immers al enige tijd op de deur als het gaat om veiligheid rondom scholen. Echter, er is van 'nauwe samenwerking' nog geen sprake. De Fietsersbond is geen partner geweest in het opstellen van het actieplan, noch heeft zij het plan vooraf kunnen inzien of meelezen. Graag werkt de Fietsersbond mee als het gaat om de 'Aanpak in fasen'. Dat kan hetzij informatief/monitorend (fasen 'benaderen' en 'onderzoek') of interactief/deelnemend (fasen 'convenant' en 'maatregelen/uitvoering'). Hierin kan de Fietsersbond landelijke kennis, ervaring en succesverhalen meebrengen.

Als voorbeeld heeft de Fietsersbond een lijst opgesteld met criteria voor een veilige schoolomgeving, die ook op sportparken van toepassing kan zijn: ● Een (herkenbare) autovrije zone van 100 meter rond de school ● ‘Kiss & ride'-voorzieningen aan de rand van de autovrije zone ● Een 30 km/u-zone van 500 meter rond de school ● Aansluiting van de school op het fietsnetwerk met solitaire fietspaden ● Voldoende goede en goed bereikbare fietsenstallingen bij de school ● Voldoende opstelruimte voor wachtende ouders aan de rand van het schoolplein Tot slot benadrukt de Fietsersbond graag haar waardering voor de positieve houding van de gemeente Hilversum ten aanzien van fietsveiligheid rondom school en sport. Huidige maatregelen zijn nog weinig zichtbaar of herkenbaar in het straatbeeld, en de wil om hier iets aan te doen is er. Wij kijken uit naar een ambitieuze uitvoering! Fietsersbond Hilversum