1C: Bijlage 1 bij Resultaatbepaling Jaarstukken 2024

Jaarstukken 2024

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 2

Inhoudsopgave Leeswijzer ................................................................................................................................................................................... 3 Jaarverslag .................................................................................................................................................................................. 4 1. Beschouwingen ...................................................................................................................................................................... 5 1.1 Algemene beschouwingen ............................................................................................................................................ 5 1.2 Financiële beschouwingen ............................................................................................................................................ 7 2. Programma verantwoording ................................................................................................................................................ 18 Programma 1. Wonen en leven ................................................................................................................................................ 19 Programma 2.

Zorg ................................................................................................................................................................... 46 Programma 3. Werken ............................................................................................................................................................. 60 Programma 4. Bestuur ............................................................................................................................................................. 72 Programma 5. Financiën en grondexploitaties ......................................................................................................................... 85 3. De paragrafen ....................................................................................................................................................................... 92 3.1 Lokale heffingen.......................................................................................................................................................... 92 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................................................. 104 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................................................

110 3.4 Financiering............................................................................................................................................................... 124 3.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................................... 138 3.6 Verbonden partijen ................................................................................................................................................... 148 3.7 Grondbeleid .............................................................................................................................................................. 172 3.8 Openbaarheidsparagraaf .......................................................................................................................................... 174 Jaarrekening ........................................................................................................................................................................... 175 4. Het overzicht van lasten en baten ......................................................................................................................................

176 4.1 Het overzicht van lasten en baten 'in één oogopslag'............................................................................................... 177 4.2 Toelichting op de verschillen .................................................................................................................................... 179 4.3 Overzicht van incidentele lasten en baten ................................................................................................................ 182 4.4 Overzicht verstrekte subsidies .................................................................................................................................. 186 4.5 Bezoldiging topfunctionarissen (WNT) ..................................................................................................................... 192 4.6 Overzicht van taakvelden per programma................................................................................................................ 194 4.7. Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................................................... 198 5. De uiteenzetting van de financiële positie .........................................................................................................................

200 5.1 Balans ........................................................................................................................................................................ 201 5.2 Toelichting op de balans ........................................................................................................................................... 202 5.3 Investeringskredieten ............................................................................................................................................... 220 5.4 Staat van reserves ..................................................................................................................................................... 233 5.5 Staat van voorzieningen ............................................................................................................................................ 235 5.6 Staat van overlopende passiva en activa, voortvloeiende uit rijk ............................................................................. 239 5.7 Gewaarborgde geldleningen ..................................................................................................................................... 242 5.8 EMU-saldo.................................................................................................................................................................

250 5.9 Verantwoordingsinformatie over de specifieke uitkeringen (SiSa) ........................................................................... 251 6. Bijlagen ............................................................................................................................................................................... 259 6.1 Toelichting weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................. 260 7. Controleverklaring .............................................................................................................................................................. 270

2

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 3

Leeswijzer De jaarstukken zijn het sluitstuk van de begrotingscyclus en zijn ten behoeve van de een controlerende functie. Bij de controle zijn diverse aspecten van belang. De jaarrekening moet een getrouw beeld geven, en de baten en lasten en de balansmutaties, moeten op een rechtmatige manier tot stand zijn gekomen. Voorts is het jaarverslag vooral van belang voor de toetsing van de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid. Door het vaststellen van de jaarrekening verleend de raad het college decharge voor het uitgevoerde financieel beheer. De jaarstukken van de gemeente bestaat overeenkomstig artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) uit: 1. het jaarverslag; 2. de jaarrekening. ad. 1 - het jaarverslag bevat: • de beschouwingen; • de programmaverantwoording; • de paragrafen. ad.

2 - de jaarrekening bevat: • het overzicht van baten en lasten over huidig boekjaar; • de uiteenzetting van de financiële positie per 31 december van het huidige boekjaar; • de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over huidig boekjaar; • de SiSa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en • de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Het jaarverslag bevat de inhoudelijke ambities en de daarbij behorende resultaten en financiën, verdeeld over de begrotingsprogramma’s Wonen & leven, Zorg, Werken, Bestuur en Financiën & grondexploitaties. De jaarrekening bevat financieel-technische overzichten, die inzicht verschaffen in de financiële situatie van onze gemeente. In hoofdstuk 1, het jaarverslag, zijn de algemene beschouwingen opgenomen. Dit is een terugblik op 2024 en bevat een resumé van de belangrijkste beleidsontwikkelingen. In dit hoofdstuk zijn ook de financiële beschouwingen opgenomen waarmee in het kort het financiële beeld wordt weergegeven en toegelicht. Uitgebreidere informatie vindt u terug in de programmaverantwoording (hoofdstuk 2) waar per programma wordt ingegaan op ambities, activiteiten, indicatoren en financiën.

Hoofdstuk 3 omvat de wettelijk verplichte paragrafen. De formele jaarrekening van de gemeente, waarop de controleverklaring van de accountant is gebaseerd, betreft de hoofdstukken: 4. overzicht van lasten en baten over 2024; 5. uiteenzetting van de financiële positie; balans per 31 december 2024 met toelichting & SiSa-verantwoording. Gelet op de bestendige gedragslijn ‘rekening volgt begroting’ volgt de inhoud en volgorde van de jaarstukken 2024 zoveel mogelijk de inhoud en volgorde van de programmabegroting 2024.

NB. Bij het handmatig natellen van de tabellen in deze jaarstukken kunnen in de tellingen kleine afrondingsverschillen ontstaan als gevolg van afronding op duizendtallen.

3

Jaarverslag

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 5

1. Beschouwingen 1.1 Algemene beschouwingen Terugblikken op 2024

Een bijzonder jaar voor Hilversum: een jaar van verandering en verbinding 2024 was een jaar waarin veel samenkwam. De festiviteiten ter ere van onze 600ste verjaardag, een coalitiewisseling, de voorbereiding op een herindeling, het op orde houden van onze dienstverlening en voorzieningen, de invoering van de omgevingswet, de projecten in het kader van de gebiedsontwikkelingen, de veranderingen in het sociaal domein enz. enz. Feest – 600 jaar Hilversum, een jaar van verbinding Op 4 maart vierden we het 600-jarig bestaan van Hilversum. In zeshonderd jaar is Hilversum gegroeid naar wat het vandaag de dag is: de mediastad van Nederland en tegelijkertijd een groot dorp in het Gooi. Dit bijzondere jaar stond in het teken van verbinding. 600 jaar geschiedenis werd gevierd met grote en kleine evenementen, met een schilderij gemaakt door 600 Hilversummers, grote feesten op het Marktplein en kleinere in de wijken, met kijkdozen, fietstochten, door samen te eten en te dansen. We deden dat met en voor de stad. Inwoners, scholen, sportverenigingen, ondernemers en culturele instellingen hebben samen iets bijzonders neergezet. Herindeling met Wijdemeren: van verkenning naar besluit In 2023 constateerde onze buurgemeente Wijdemeren dat een zelfstandig voortbestaan niet meer vanzelfsprekend was. Een moedig besluit van het college en de gemeenteraad van Wijdemeren.

In hun verkenning naar mogelijke partners heeft Wijdemeren de keuze gemaakt om met Hilversum verder te willen gaan. Daarmee startte het verkenningsproces naar een mogelijke herindeling en op basis van de resultaten van deze verkenning namen beide raden in juli 2024 het principebesluit voor een lichte herindeling. In december werd in beide raden het herindelingsontwerp vastgesteld. Daarmee is het pad uitgezet naar één gemeente op 1 januari 2027. Wij kiezen voor een gedeelde toekomst. De reden hiervoor is helder: Hilversum en Wijdemeren delen niet alleen een geschiedenis, maar staan voor vergelijkbare opgaven – op het gebied van natuur, voorzieningen, leefbaarheid en demografie. Door krachten te bundelen ontstaat er bestuurlijke en inhoudelijke versterking. We vinden veel dezelfde dingen belangrijk en we hebben waardering voor ieders unieke karakter. De kwaliteiten van Wijdemeren en Hilversum vullen elkaar aan. We bouwen aan een gezamenlijke toekomst die recht doet aan wat beide gemeenten belangrijk vinden. Politieke wisseling en nieuwe accenten op de koers In mei traden Democraten Hilversum en de Partij van de Arbeid toe tot de coalitie. Hart voor Hilversum stapte uit. Deze wijziging werd vastgelegd in een addendum op het coalitieakkoord. In juli volgde een nieuwe verandering in de samenstelling van het college.

Nieuwe partijen en bestuurders brengen andere accenten en keuzes met zich mee. Financiële druk en landelijke knelpunten Net als alle andere gemeenten blijft de gemeente Hilversum de gevolgen van landelijke beleid voelen, de financiële onzekerheid vanuit dat beleid werpt nu zijn schaduw vooruit, het zogenaamde ravijnjaar is met twee jaar opgeschoven. Door de voorjaarsnota 2025 van het Rijk worden in ieder geval een deel van de van de effecten van het ravijnjaar voor 2026 en 2027 gedempt. Voor deze jaren is het gemeentefonds weer opgehoogd, komt er een (gedeeltelijke) compensatie voor de kosten van de jeugdzorg op basis van de commissie Van Ark en worden eerder aangekondigde bezuinigingen op jeugd teruggedraaid. Daarmee is er echter geen einde aan de onzekerheid omdat vanaf 2028 de bijdrage vanuit het rijk weer aanzienlijk lager wordt in de veronderstelling dat vanaf 2028 een nieuw jeugdstelsel voor kostenbeheersing zal gaan zorgen (de commissie Van Ark II). Daarnaast zijn er nog tal van andere onzekerheden zoals bijvoorbeeld de ontwikkelingen in relatie tot de SPUK-gelden of de voortgang op het gebied van bouwen en wonen.

Woningnood: plannen klaar, uitvoering dichterbij De woningnood is ongekend groot. Wij zetten ons met volle overtuiging in om het aanbod aan betaalbare woningen te vergroten. In 2024 zijn er geen nieuwe sociale huurwoningen opgeleverd. Het goede nieuws is wel dat er heel veel plannen in voorbereiding zijn en plannen die richting uitvoering gaan. Denk aan projecten als Volante, de Flexwoningen op het Circusterrein of het nu onherroepelijke bestemmingsplan 1221. De Woonagenda de Meent is een begrip geworden. In 2024 is de omgevingswet ingevoerd. Deze omvangrijke wetswijziging vraagt om een andere manier van werken – intern én in samenwerking met ontwikkelaars, architecten en de inwoners. We bouwen ervaring op in de praktijk, het leren werken met de omgevingswet doen we in samenwerking met ‘het veld’.

5

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 6

Klimaat, mobiliteit, bedrijvigheid Wij bereiden de stad voor op een veranderend klimaat. Dat doen we onder andere via onze omgevingsvisie, beheerplannen en investeringen in de openbare ruimte. Om de parkeerdruk op de openbare ruimte binnen de schil te beperken, is betaald parkeren uitgebreid. In die gebieden waar we dit hebben gedaan is het effect zichtbaar in de straten. Minder auto’s en meer beschikbare ruimte. We zetten stappen in duurzame mobiliteit zoals de uitbreiding van snelfietsroutes en het verbeteren van de bereikbaarheid van OV-voorzieningen. Dit draagt bij aan een veilige, gezonde en toegankelijk stad. Ook op economisch gebied blijven we bouwen aan de toekomst, bijvoorbeeld met de gebiedsagenda bedrijventerrein Zuid West, de gebiedsontwikkeling van het Arenapark, stationsgebied en Mediapark. Hilversum blijft investeren in ruimte voor wonen, werken en voorzieningen. Als Mediastad werken we actief samen met bedrijven en onderwijsinstellingen om innovatie te stimuleren en talentontwikkeling te bevorderen.

Van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag We zetten in op gelijke kansen, goed onderwijs en het versterken van sociale netwerken in buurten en wijken. Dit doen we onder meer door te investeren in schoolgebouwen en onderwijskansen voor al onze inwoners. We vinden het van groot belang dat iedereen mee kan doen. Daarom hebben we geïnvesteerd in het verbeteren van de toegankelijkheid van zorg en ondersteuning. Een belangrijk uitgangspunt in ons sociaal beleid is de beweging ‘van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag’. Deze transitie maken we samen met partners, zoals zorg- en welzijnspartijen. Zo werken we gezamenlijk aan de uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA) in concrete plannen, onder andere op het gebied van mentale gezondheid en ouder worden. Ook investeren we stevig in algemene Wmo-voorzieningen, zoals de buurtteams en dagactiviteiten, die toegankelijk zijn zonder indicatie. Verder zetten we in op het verhogen van het bereik van inwoners met minimaregelingen en de vroeg signalering van betalingsachterstanden. We zien bovendien dat steeds minder inwoners afhankelijk zijn van de bijstand. Voor Jeugd versterken we het voor-veld met de nieuwe subsidieregeling Jeugd en meer praktijkondersteuners bij huisartsen. Ook in 2024 hebben we opvang geboden aan ontheemden uit Oekraïne. We hebben gezorgd voor huisvesting en ondersteuning.

In samenwerking met onze partners en vrijwilligers hebben we gewerkt aan het bieden van toegang tot onderwijs, zorg en werk.

Financiële stabiliteit onder druk, ambities blijven De financiële onzekerheid is groot. We worden geconfronteerd met stijgende prijzen, een krappe arbeidsmarkt en een herziening van de rijksfinanciering en toenemende onrust op de financiële markten wereldwijd. In de jaarrekening 2024 leggen we verantwoording af over hoe we omgaan met deze uitdagingen en wat dat vraagt voor de komende jaren. 2024 liet zien hoe veerkrachtig en betrokken Hilversum is. Hilversum heeft ambities. De gebiedsontwikkelingen zijn noodzakelijk om meer woningen te kunnen realiseren, onze voorzieningen op orde te houden en zij dragen bij aan een sterke economie. We gaan door met het bouwen aan een sterk, sociaal en toekomstbestendig Hilversum. Samen met onze inwoners, partners, instellingen en bedrijven. Samen met U. Door te doen wat nodig is.

6

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 7

1.2 Financiële beschouwingen De jaarrekening is een omvangrijk boekwerk dat voor een groot deel vanuit de financiële techniek is opgesteld. Om de jaarrekening beter te kunnen duiden, geven deze beschouwingen een samenvattend beeld van de financiële positie van Hilversum per 31 december 2024 en de resultaten over het boekjaar 2024. Gemeentefinanciën zijn complex. Toch werkt de financiële huishouding van een gemeente in de basis zoals iedere andere financiële huishouding. Naast de jaarlijkse baten en lasten die in de exploitatie staan, kan er voor aanvullende lasten geld uit reserves worden gehaald. Via de balans en de exploitatierekening kan snel inzicht worden verkregen in de financiën van Hilversum. In de balans komt de verhouding tussen de bezittingen (activa) en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) tot uitdrukking. In de exploitatierekening wordt duidelijk welke inkomsten de gemeente heeft en waar het geld aan wordt uitgegeven. Het jaarrekeningresultaat volgt uit het saldo van de inkomsten en uitgaven in dat jaar (gerealiseerd totaal saldo baten en lasten) en de verrekening met de reserves (gerealiseerd resultaat).

Het saldo van inkomsten en uitgaven voor verrekening met reserves geeft aan of er per saldo middelen aan het eigen vermogen kunnen worden toegevoegd (bij een positief saldo), of dat er middelen aan het eigen vermogen moeten worden onttrokken (bij een negatief saldo). In de hierop volgende paragrafen geven we een korte financiële beschouwing van de jaarrekening inclusief de vermogenspositie, lichten we toe hoe het resultaat over 2024 is opgebouwd en hoe dit zich verhoudt tot het door de raad vastgestelde begrote resultaat.

1.2.1 Toelichting op het resultaat In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de verslaggevingsregels van gemeenten, wordt onderscheid gemaakt tussen het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten en het gerealiseerd resultaat. Het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten bedraagt € 4,9 miljoen voordelig over 2024. Per saldo is tussentijds € 657.000 aan de reserves toegevoegd, zodat het gerealiseerd resultaat afgerond € 4,2 miljoen voordelig bedraagt. Relevant voor het uiteindelijke resultaat is het 'resultaat na bestemming’. Dat is het resultaat na budgetoverhevelingen en aanvullende mutaties reserves, dat aan de raad wordt voorgelegd om over te besluiten. Dit resultaat bedraagt afgerond € 1,7 miljoen nadelig. In de onderstaande tabel ziet hoe u dit resultaat tot stand is gekomen: Financieel resultaat

Bedragen (x € 1.000)

Werkelijke lasten

380.077

Werkelijke baten

-384.996

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

-4.919

Stortingen in de reserves

7.436

Onttrekkingen uit de reserves

-6.779

Mutaties reserves

657

Gerealiseerd resultaat (afgerond)

-4.262

Resultaatbestemming: budgetoverhevelingen

3.858

Mutatie reserve mobiliteitsfonds

1.100

Mutatie reserve saldo opvang ontheemden Oekraïne

1.002

Totaal voorgestelde resultaatbestemmingen

5.960

Resultaat na bestemming

1.698 (- = voordeel, zonder teken = nadeel)

7

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 8

1.2.2 Toelichting Jaarrekeningresultaat 2024 Bij de jaarrekening vergelijken we het werkelijke resultaat met het door de raad vastgestelde begrote resultaat. Het rekeningresultaat werd bij de primaire Begroting 2024 op neutraal begroot. Door de tussentijdse besluitvorming door de Raad wordt dit oorspronkelijk begrote resultaat altijd bijgesteld. Het daadwerkelijke begrote jaarrekeningresultaat per 31 december 2024 is door de Raad bijgesteld naar € 5,9 nadelig. Het werkelijke (gerealiseerde) resultaat is afgerond € 4,3 miljoen voordelig en daarmee afgerond € 10,2 miljoen voordeliger dan begroot.

Verloop begroting en resultaat Saldo oorspronkelijke begroting 2024 Raadsbesluiten 2024 met begrotingswijzigingen Budgetoverhevelingen 2023 Voorjaarsnota 2024 Eindejaarsrapportage 2024 Begrotingssaldo op 31 december 2024

Raad 8-nov-23

Lasten 364.135

Bedragen x € 1.000 Baten Saldo -364.135 0

12-jun-24 11-dec-24

5.614 20.385 8.448 398.582

-5.614 -11.471 -11.430 -392.650

0 8.914 -2.982 5.932

Werkelijke lasten en baten (gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten) Stortingen in / onttrekkingen uit de reserves (mutaties reserves) Werkelijk gerealiseerd resultaat 2024 (afgerond)

380.077

-384.996

-4.919

7.436 387.513

-6.779 -391.775

657 -4.262

Verschil begroting 2024 & werkelijk gerealiseerd resultaat 2024

-11.069

875

-10.194

(- = voordeel, zonder teken = nadeel)

Om een goed beeld te krijgen van de oorzaak van de afwijkingen is in onderstaande tabel weergegeven binnen welke programma’s verschillen optreden en hoe groot die zijn. Vervolgens worden de grootste afwijkingen (groter dan € 250.000) toegelicht. Voor een uitgebreidere analyse per programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 4.2 van de jaarstukken en de financiële analyses op de programmaverantwoording. Bedragen x € 1.000 Bedrag Totaal

Financiële afwijkingen per programma groter dan € 250.000 Programma 1 - Wonen en leven

-8.628

Invoering nieuwe omgevingswet

-372

Project Sportpark (Arenapark)

-358

Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)

-478

Vergunningverlening

-860

Cultuur

-300

Hogere inkomsten parkeren

-1.223

Circusterrein en het MOB-complex

-810

Reserve mutaties

-2.689

Overige verschillen per saldo kleiner dan € 250.000

-1.538

Programma 2 - Zorg

-3.486

Opvang ontheemde Oekraïne

-435

Wmo woonzorg

-847

Wmo voorzieningen

-312

Jeugd

-512

Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)

690

Overige verschillen per saldo kleiner dan € 250.000

-2.070

8

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 9

Financiële afwijkingen per programma groter dan € 250.000

Bedrag

Programma 3 - Werken

Totaal -636

Reserve mutaties

146

Overige verschillen per saldo kleiner dan € 250.000

-782

Programma 4 - Bestuur

975

Lagere rente berekenen pensioenen

673

Samenwerking

261

Veiligheidsregio

-770

Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)

1.470

Overige verschillen per saldo kleiner dan € 250.000

-659

Programma 5 - Financiën

1.581

Verkoop opbrengsten gronden

409

Verkoop opbrengsten panden

2.718

Loon- en afdelingskosten (paragraaf bedrijfsvoering)

-400

Algemene uitkering

-327

Overige verschillen per saldo kleiner dan € 250.000

-819

Totaal afwijkingen ten opzichte van begroot resultaat Eindejaarsrapportage

-10.194 (- = voordeel, zonder teken = nadeel)

Toelichting afwijkingen Programma 1 - Wonen en leven • Omgevingswet: Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Het Rijk verstrekt tot en met 2025 extra middelen aan gemeenten ter compensatie van de extra kosten die samenhangen met de invoering van de Omgevingswet en de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie. De activiteiten in de transitiefase lopen de komende jaren door. Daarom wordt voorgesteld om de, door het Rijk, beschikbaar gestelde middelen van € 372.000 over te hevelen naar 2025. • Project Sportpark (Arenapark): In 2024 zijn voorbereidingen getroffen en de haalbaarheid van deelprojecten verkend. Het tussenresultaat is gedeeld via collegebrief nr. 1660629 (januari 2025). Er is gewerkt aan kaderstellende documenten, onderzoeken en afspraken met eigenaren en ontwikkelaars. Van het budget resteert € 266.000, een gangbaar resultaat bij grote gebiedsontwikkelingen. In december 2024 is een overeenkomst bereikt met de provincie voor cofinanciering via de Uitvoeringsregeling Versnelling Woningbouw, met een bijdrage van € 98.000 voor het Arenapark. Daarnaast ontving Hilversum € 22.000 van een initiatiefnemer op basis van een intentieovereenkomst. Hierdoor wordt de begrote onttrekking uit de reserve Stedelijke ontwikkeling met € 386.000 verlaagd, waardoor het exploitatieresultaat sluitend is.

Diverse werkzaamheden gaan door in 2025 en worden bij de Voorjaarsnota 2025 toegelicht. • Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren. • Vergunningverlening: in 2024 zijn meer vergunningen verleent dan begroot. Dit heeft geleid tot extra inkomsten, maar ook tot aanvullende kosten (€ 190.000 nadeel). In 2024 zijn er meer vergunningen verleend voor Wonen & Bouwen dan verwacht, voornamelijk door het Flexwoningen project dat heeft geleid tot hogere legesinkomsten dan begroot (€ 1.050.000 voordeel). • Cultuur incidentele baten: Aan het filmtheater is een borgstelling verleend voor de uitbreiding. Ter voorkoming van staatssteun wordt het filmtheater gehouden een premie te betalen aan de gemeente. In 2024 is dit € 65.000. Daarnaast is door de provincie nog een subsidie van € 235.000 toegezegd voor de Coronaherstelagenda. • Parkeren: In 2024 zijn meer parkeervergunningen verstrekt door uitbreiding van het vergunningsgebied. De inkomsten als gevolg van straat parkeren zijn in 2024 toegenomen ten opzichte van de gewijzigde begroting. De meer inkomsten is een direct effect van de uitbreiding van het betaald parkeren gebied. De inkomsten zijn toegenomen, dit betreft met name de parkeerinkomsten in de parkeergarage Gooiland. Voorgesteld wordt de aanvullende inkomsten te storten in het mobiliteitsfonds (resultaatbestemming € 1.100.000).

9

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 10

•

Circusterrein en het MOB-complex: Voor de sanering van het Circusterrein en het MOB-complex is in totaal € 1.990.000 geraamd, verdeeld over 2024 en 2025. Zoals in de eindejaarsrapportage 2024 is vermeld, is de sanering van het Circusterrein (geraamd op € 290.000 in 2024) niet nodig is. De sanering van het MOB-complex moet echter wél worden uitgevoerd, waarbij de kosten naar verwachting hoger zullen uitvallen dan het oorspronkelijk beschikbare budget van € 1.700.000. Van de in 2024 gereserveerde middelen voor het MOB-Complex (€ 700.000) is een bedrag van € 520.000 nog niet besteed. In lijn met RIB 2025-20 stellen we u voor het resterende saneringsbudget van € 810.000 volledig over te hevelen naar 2025, zodat het budget voor de sanering MOBterrein in 2025 € 1.800.000 miljoen bedraagt. Bij tijdige uitvoering draagt het Rijk € 260.000 bij aan de sanering van het MOB-terrein.

Programma 2 - Zorg • Opvang ontheemden Oekraïne: De lasten voor de opvang van de Oekraïne vallen €435.000 lager uit. De lagere lasten zijn met name te verklaren door lagere energielasten (€150.000) en het niet hoeven inzetten van de begrote post onvoorzien (€222.000). Hiertegenover staan lagere baten van €47.000, welke met name wordt verklaard door een correctie van het aantal te vergoeden opvangplekken. Dit resulteert in een voordelig saldo van €388.000. De raad zal bij de resultaatbestemming worden voorgesteld dit saldo toe te voegen aan de reserve opvang Oekraïners. • Wmo woonzorg: Het voordeel wordt met name verklaard door lagere zorglasten. De lasten voor begeleiding (€672.000) en huishoudelijke hulp (€175.000) en vallen lager uit dan begroot. De totale zorglasten voor WMO over 2024 komen uit op €13,6 miljoen, terwijl dat in 2023 € 14,2 miljoen betrof. De daling van de zorglasten komt met name voort uit de beweging naar algemene voorzieningen. In lijn met RIB 2025-20 stellen we u derhalve separaat voor een deel van het voordeel op de zorg (€ 700.000) over te hevelen en in te zetten voor de dienstverlening conform visie Wij zijn Hilversum. • Wmo voorzieningen: Naast het voordeel op de zorg is eveneens een voordeel op de voorziening maatwerkvoorzieningen (rolstoelen, scootmobielen, woningaanpassingen, en trapliften) van €312.000.

De uitgaven maatwerkvoorzieningen komen in 2024 uit op €2,0 miljoen en liggen daarmee in lijn met voorgaande jaren (2023: €2,3 miljoen , 2022: € 2,0 miljoen en 2021: €2,1 miljoen). • Jeugd: De stijging van de lasten jeugd zet zich verder voort. De zorgkosten liggen in 2024 met €29,6 miljoen, €2,2 miljoen hoger dan in 2023 (2023: €27,4 miljoen, 2022: 23,8 miljoen). Het saldo tussen gewijzigde begroting en realisatie is een voordeel van €512.000 (1,5% ten opzichte van begroting). Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door vrijval van onderhanden werk en een extra bijdrage vanuit de algemene uitkering. De stijging van de lasten is een landelijk beeld en wordt veroorzaakt door stijgende vraag en stijgende prijzen. Landelijk worden diverse gesprekken gevoerd met het Rijk voor compensatie voor de gemeenten. • Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren. Programma 3 - Werken • Er zijn geen individuele verschillen groter dan € 250.000. Programma 4 - Bestuur • Lasten (voormalig) wethouders: De rekenrente is gedaald, waardoor er meer vermogen nodig is om pensioenen uit te betalen. Daarnaast zijn de pensioenen geïndexeerd en hebben sommige personen meer pensioen opgebouwd, wat resulteert in een hoge storting in de Voorziening Wethouders. De aanvullende lasten bedragen afgerond € 673.000.

• Samenwerkingsverbanden: Het in de begroting 2024 beschikbaar gestelde budget met betrekking tot de samenwerkingsverbanden zoals de VNG, G40 en ROM Utrecht, is niet toereikend. Het tekort bedroeg in 2024 afgerond € 261.000. • Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren. • Veilgheidsregio: De eindafrekening van de Veiligheidsregio valt voordelig uit met een bedrag van € 770.000 (minder lasten). Programma 5 - Financiën • Verkoopopbrengst gronden is lager dan begroot, met een nadeel van € 409.000. Er is wel een besluit genomen over de verkoop van gronden aan het Marktplein en de Orchideestraat, maar de leveringen worden in 2025 verwacht, nadat de noodzakelijke vergunningen zijn verleend • Verkoopopbrengst panden is lager dan begroot, met een nadeel van € 2.718.000. Er zijn in totaal zeven objecten en twee standplaatsen voor woonwagens verkocht, in plaats van de verwachte veertien objecten. Besluitvorming over de verkoop van twee objecten is nog niet afgerond, en het college heeft besloten om de verkoop van panden met een maatschappelijke bestemming tijdelijk aan te houden. • Loon- en afdelingskosten zie paragraaf Bedrijfsvoering 3.5.11 Effectenindicatoren.

• Algemene uitkering: Voordeel € 209.000 (correcties 2022 & 2023) hierover bent u geïnformeerd in RIB 2025-07, in werkelijkheid is de decembercirculaire 2024 totaal € 327.000 voordeliger uitgevallen, extra voordeel € 118.000 als gevolg van een correctie op de gehanteerde maatstaven.

10

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 11

1.2.3 Resultaatbestemming Een belangrijke bijdrage aan het resultaat wordt veroorzaakt door niet (volledig) uitgevoerde plannen en projecten. Het niet benutten van de hiervoor opgenomen budgetten heeft geleid tot een groot positief effect op het behaalde resultaat over 2024. Voor in totaal € 3,9 miljoen is een verzoek gedaan om niet uitgegeven budgetten uit 2024 over te hevelen naar 2025 voor de verdere uitvoering van de onderliggende plannen. Conform het BBV vallen niet bestede exploitatiebudgetten aan het eind van het jaar vrij. In de Nota financieel beleid zijn hierop twee uitzonderingen opgenomen. Overhevelingen zijn mogelijk als het budget incidenteel is en de uitvoering al gestart is of als het gaat om door medeoverheden of anderen voor een specifiek doel beschikbaar gestelde middelen. Dit leidt ertoe dat van het totaal behaalde resultaat over 2024 ad € 4,3 miljoen positief een bedrag van € 3,9 miljoen moet worden bestemd ter dekking van de genoemde overhevelingsvoorstellen. Overhevelingen per thema

Bedrag (x € 1.000)

Programma 1 Wonen en leven Mooie stad Invoering Omgevingswet*

372

Baggeren oude haven*

150

Woonzorgvisie*

75

Wet goed verhuurderschap*

192

Levendige stad Sportcomplex*

111

Cultureel Erfgoed, Erfgoedverhalen van Hilversum

111

Subsidieregeling lokale media*

72

Bereikbare stad Priowegen*

175

Bruisend Hart*

50

Duurzame stad Programma Groen

50

Programma 2 Zorg Kansrijke stad Onderwijshuisvesting nulmeting

80

Onderwijshuisvesting expertise*

225

Verbindende stad Monitoren van zorg naar welzijn*

50

Digitaal platform vrijwilligers*

100

Actieplan ouder worden

50

Programma 3 Werken Ondernemende stad Economische visie*

54

Gebiedsagenda centrum*

80

Gebiedsagenda Media Park*

100

Stimuleren hoger onderwijs en onderzoek

113

Werkende stad Inlopend tekort praktijkgeschoolde arbeid

75

Basis banen

50

Suwi gelden

120

11

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 12

Overhevelingen per thema

Bedrag (x € 1.000)

Sociale stad Alleenverdienersproblematiek

84

Programma 4 Bestuur Veilige stad Dierenwelzijn

95

Horeca gelegenheden buiten het centrum

50

Dienstverlening aan de stad Rubricering akten

75

Effectief en efficiënt bestuurde stad Samenvoeging Wijdemeren

196

Organisatieverandering

150

Programma Dienstverlening

342

Diverse thema's Implementatie SaaS oplossingen*

412

Totaal overhevelingen per programma / thema

3.858 *Desbetreffende overhevelingen zijn reeds aangekondigd in de eindejaarsrapportage 2024 (Hoofdstuk4: Prognose overhevelingen jaarrekening 2024 (pagina 28)) Bij deze jaarstukken wordt voorgesteld (resultaatbestemming): • Dotatie € 1.100.000 aan de reserve Mobiliteitsfonds; • Dotatie € 1.002.000 aan de reserve Opvang Oekraïners.

Toevoeging

Bedragen x € 1.000 Onttrekking Saldo

Reserve Mobiliteitsfonds

1.100

1.100

Reserve Opvang Oekraïners

1.002

1.002

Totaal

2.102

Mutaties reserves en voorzieningen

0

2.102

(- = voordeel, zonder teken = nadeel)

1.2.4 Financiële positie Deze paragraaf geeft een financiële beschouwing op het eigen vermogen, de financiering en het weerstandsvermogen. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk om zowel naar de exploitatie als de balans te kijken. In de balans komt de verhouding van de bezittingen (activa) in beeld en de daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden). Ook voor het bepalen van het eigen vermogen kijken we naar de balans. Waarbij het eigen vermogen de uitkomst is van de waarde van alle bezittingen (activa) minus de schulden. Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserve, bestemmingsreserves en het saldo van de jaarrekening. Het eigen vermogen is in 2024 per saldo met een bedrag van € 4,9 miljoen toegenomen van € 92,1 miljoen in 2023 naar € 97,0 miljoen eind 2024 voor resultaatbestemming.

12

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 13

Schematisch ziet het verloop van het eigen vermogen er als volgt uit:

Bedragen x € 1.000 Het eigen vermogen bestaat voor € 29,9 miljoen uit “bestemmingsreserves”. Aan deze reserves heeft de raad eerder een bestemming gegeven. Deze reserves zijn zonder (nieuwe)besluitvorming van de raad niet vrij besteedbaar. De algemene reserve van de gemeente is binnen de financiële beleidskaders wel vrij aanwendbaar en bedraagt eind 2024 € 62,8 miljoen (exclusief het resultaat van deze jaarrekening). In de Toelichting op de Staat van Reserves (hoofdstuk 5.4) bij deze jaarrekening worden de verschillen tussen begrote en werkelijke mutaties per reserve toegelicht. Op het voordelig jaarrekeningsaldo van € 4,3 miljoen liggen claims voor budgetoverheveling van € 3,9 miljoen en aanvullende mutaties van tezamen € 2,1 miljoen aan bestemmingsreserves en voorzieningen. Door deze resultaatbestemmingen ontstaat uiteindelijk een nadelig resultaat van € 1,7 miljoen na bestemming, dat ten laste zal worden gebracht van de algemene reserve. Schuldpositie De houdbaarheid van de gemeentefinanciën op de langere termijn hangt af van de ruimte om, naast de noodzakelijke uitgaven voor publieke voorzieningen, de schuldverplichtingen in de vorm van rente en aflossingen te betalen.

Daarom letten wij naast de baten en lasten (exploitatie) ook nadrukkelijk op de geldstromen, de hoogte van de schuld in relatie tot het kunnen betalen van de rente en aflossing en de beschikbare weerstandscapaciteit. Het is wenselijk dit goed te monitoren omdat een oplopende schuldenpositie de begrotingsruimte op termijn kan verminderen. In de onderstaande grafiek is het verloop van de langlopende schuld over de afgelopen jaren weergegeven.

Bedragen x € 1,0 miljoen

13

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 14

De langlopende schuld is uitgekomen op € 184 miljoen en is daarmee € 30.000 lager uitgekomen dan was voorzien in de begroting 2024. Ten opzichte van vorig jaar is de schuld met € 8,5 miljoen afgenomen. In de paragraaf Financiering (hoofdstuk 3.4) staat een uitgebreide analyse op het vreemd vermogen.

1.2.5 Houdbaarheidstest Inleiding De houdbaarheid van de gemeentefinanciën wordt langs twee wegen beoordeeld; de wettelijke financiële kengetallen en de houdbaarheidstest gemeentefinanciën. Beide beoordelingen geven een beeld hoe de gemeente er financieel voorstaat. Beide beoordelingen zijn een momentopname, kijken alleen terug in de tijd en geven geen doorkijk naar de toekomstige situatie. De voorgeschreven kengetallen zijn: schuldquote, solvabiliteit, grondexploitatie en onbenutte belastingcapaciteit. Een kengetal of beter gezegd, de ontwikkeling van een kengetal is een weerspiegeling van het gevoerde financiële beleid. De kengetallen samen geven inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) heeft bewust geen vaste normen vastgesteld voor financiële kengetallen. In plaats daarvan ligt de nadruk op een heldere uitleg en interpretatie van deze kengetallen. Dit is om twee belangrijke redenen: • Elke gemeente is uniek: De financiële situatie verschilt sterk per gemeente. Een vaste norm zou geen recht doen aan deze lokale verschillen. • Kengetallen zijn hulpmiddelen, geen doelen: Het doel is dat de gemeente zelf nadenkt over wat financieel gezond is in de eigen situatie, en daarop stuurt. De gemeenteraad kan wel zelf streefwaarden of normen vaststellen.

Deze zelfgekozen normen helpen raadsleden om de financiële gezondheid van de gemeente te beoordelen, bijvoorbeeld bij het bekijken van de begroting, de jaarrekening of voorstellen met financiële gevolgen. Naast de kengetallen worden ook de uitkomsten van de houdbaarheidstest gemeentefinanciën van de VNG opgenomen in de jaarstukken. Deze houdbaarheidstest is in de eerste plaats een stresstest die gebaseerd is op kasstromen. De test bepaalt met behulp van aanvullende kengetallen de financiële conditie van de gemeente. Uiteindelijk wordt dit uitgedrukt in het financiële kengetal dat de “houdbaarheidsquote” wordt genoemd. De financiële positie die uit de kengetallen en de houdbaarheidstest blijkt is geen doel op zich, maar moet altijd worden bekeken in samenhang met de totale maatschappelijke opgave van de stad. Het te bereiken maatschappelijke rendement en de bijdrage aan de inhoudelijke beleidsdoelstellingen zijn hierbij van evident belang. De financiële positie is ondersteunend aan het afwegingsproces en moet het bestuur helpen verantwoorde keuzes te kunnen maken voor de (middel)lange termijn. Houdbare gemeentefinanciën Kengetallen Volgens de Nota van Toelichting bij het wijzigingsbesluit is het aan het College van BenW om een beoordeling te geven over de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.

Het verloop van de financiële kengetallen (de kengetallen zijn overigens gekoppeld aan begrotingsparagrafen waar ze meer inhoudelijk zijn beschreven) is als volgt: Ref. Kengetal

Jaarstukken 2023

Begroting 2024

Jaarrekening 2024

Begroting 2025

1. Netto schuldquote

54%

64%

59%

64%

2. Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio

48%

59%

52%

58%

24%

24%

25%

23%

4. Grondexploitatie

0%

0%

0%

2%

5. Structurele exploitatieruimte

5,3%

2,5%

3,6%

0,5%

6. Belastingcapaciteit

100%

97%

98%

97%

Zie paragraaf 3.2.6 Financiële Kengetallen voor de beoordeling van de categorieën van deze kengetallen.

14

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 15

In combinatie met het weerstandsvermogen, dat als uitstekend wordt beoordeeld, laat dit zien dat de gemeente Hilversum een degelijke financiële positie heeft. De gemeente Hilversum wil haar financiële positie op orde hebben. Hiertoe stelt het college als randvoorwaarden een sluitende begroting, gedegen risicomanagement en een robuuste algemene reserve, waarbij de lasten voor de burger beperkt stijgen. Op basis van de in deze jaarstukken opgenomen cijfers beoordeelt het college de “onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie” als goed. Houdbaarheidstest De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een houdbaarheidstest voor gemeenten ontwikkeld waarmee de financiële conditie van de gemeente Hilversum wordt bepaald aan de hand van tien financiële kengetallen. Deze kengetallen zijn daarbij gerangschikt naar de thema’s vermogenspositie, exploitatie, voorzieningenniveau en weerbaarheid. Vermogenspositie 1. Netto schuldquote (Druk van de schuldverplichtingen op de exploitatie) 2. Effectieve netto schuldquote (Hoogte van de effectieve schuld) 3. Solvabiliteitsratio (Schuldbelasting van het bezit) Exploitatie 1. Exploitatieresultaat voor mutaties reserves (Mate waarin de uitkomst van de exploitatierekening positief is) 2. Onbenutte belastingcapaciteit (Ruimte voor verhoging van de eigen belastinginkomsten) 3.

Afhankelijkheidsratio (Gevoeligheid voor bezuinigingen op Rijksoverdrachten) Voorzieningenniveau 4. Netto investeringsquote (Hoogte van de investeringsuitgaven) 5. Netto lasten per inwoner (Hoogte van de netto lopende uitgaven op de exploitatie) Weerbaarheid 6. Houdbaarheidsquote (Benodigde structurele ombuigingen bij een slechtweer-scenario) 7. Kasgeldratio (Gevoeligheid op de korte termijn voor renteverhogingen) Net zoals bij de wettelijk voorgeschreven kengetallen maakt het model van de VNG gebruik van signaalwaarden. Het overschrijden van een signaalwaarde kan duiden op financiële stress op dat betreffende aandachtsgebied. Ook voor beoordeling van de kengetallen zoals genoemd door de VNG geldt dat, een integrale analyse van de ontwikkeling van de financiële positie, waarbij alle relevante elementen in onderlinge samenhang betrokken zijn, zal leiden tot beter inzicht in de financiële positie. De kengetallen zoals opgenomen in een jaarrekening zijn altijd een momentopname en hebben geen voorspellende waarde. In deze jaarrekening wordt dan ook slechts teruggekeken naar de uitkomsten voor de jaren 2023 en 2024. De uitkomsten van de VNG kengetallen zijn daarbij als volgt weer te geven. Financiële conditie index eindbalans & exploitatie

Jaarstukken 2023

Jaarstukken 2024

Drempelwaarde 1 2024

Drempelwaarde 2 2024

Netto schuldquote ultimo

54,4%

58,9%

> 100%

> 130%

Effectieve Netto schuldquote ultimo

55,0%

59,5%

> 90%

> 120%

Solvabiliteitsratio ultimo

24,2%

24,8%

< 20%

< 0%

1,2%

1,3%

n.v.t.

< 0%

1

0

=2

=3

Onbenutte belastingcapaciteit

4,8%

3,9%

n.v.t.

< 0%

Afhankelijkheidsratio

76,4%

77,6%

> 72,5%

n.v.t.

Netto investeringsquote jaar (t-4) - (jaar t)

-0,3%

2,6%

< 1% of >4%

< 0% of >5%

Netto lasten per inwoner

2.198

2.298

n.v.t.

< 2.530 of > 3.120

Houdbaarheidsquote

25,1%

25,7%

> 20%

> 25%

Kasgeldratio ultimo Financiële conditie index

-8,0%

5,1%

> 8,5%

n.v.t.

7,5

7,5

Vermogenspositie

Exploitatie Exploitatieresultaat Aantal negatieve resultaten laatste 3 jaren

Voorzieningenniveau

Weerbaarheid

15

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 16

Wanneer een score groen is, blijft de score onder de drempelwaarde. Een oranje score betekent een overschrijding van drempelwaarde 1. Een rode score betekent een overschrijding van drempelwaarde 2. Opgemerkt wordt dat de scores zijn gebaseerd op realisatiecijfers van 2024. Toelichting; • Exploitatieresultaat: Een negatief exploitatieresultaat (voor mutaties reserves) betekent dat de reservepositie aangesproken wordt. Een eenmalig negatief exploitatieresultaat behoeft geen probleem te zijn. Bij structurele negatieve exploitatieresultaten zal de reservepositie krimpen en het bezit steeds verder gefinancierd zijn met vreemd vermogen (schulden). De jaren 2022, 2023 en 2024 laten een voordelig exploitatieresultaat zien. Er is nu dus geen sprake meer van een structureel negatief karakter van het exploitatieresultaat. • Afhankelijkheidsratio: Dit kengetal geeft weer hoe afhankelijk we zijn van de overdrachten van het Rijk en tevens de gevoeligheid voor kortingen op deze overdrachten van het Rijk. Het verhogen van de eigen inkomsten kan de afhankelijkheid van het Rijk verkleinen. • Netto Investeringsquote: Dit kengetal geeft weer of er voldoende investeringen gedaan worden voor het behoud van een aanvaardbaar voorzieningen niveau. Normaal gesproken zullen de uitgaven voor investeringen hoger zijn dan de afschrijvingen.

Hoger omdat vanwege inflatie de investeringen duurder worden, maar ook omdat door economische groei en inwonersgroei er jaarlijks meer publieke investeringen nodig zullen zijn (bijvoorbeeld scholen en wegen). Bij te lage investeringen zullen er op termijn inhaalinvesteringen nodig zijn om de leefbaarheid van de stad op orde te houden. Een gemeente kan ook te veel investeren. Dit zal zorgen voor hogere schulden en hogere afschrijvingslasten. Hogere afschrijvingslasten leggen een groter deel van de exploitatieruimte voor een langere periode vast waardoor de ruimte voor eventuele benodigde ombuigingen op de lopende exploitatie kleiner wordt. • Netto lasten per inwoner: Dit kengetal geeft de mate van flexibiliteit aan voor het realiseren van ombuigingen. Lage netto lasten per inwoner kunnen een indicatie zijn dat het niveau van de noodzakelijke publieke voorzieningen onder druk staat. Hoge netto lasten per inwoner kunnen een signaal zijn dat een gemeente op grote voet leeft. Voor het bepalen of er sprake is van afwijkende netto lasten is wordt Hilversum vergeleken met andere gemeenten met een matige sociale structuur en een sterke centrumfunctie.

De netto lopende uitgaven worden gedefinieerd als: lasten voor mutaties reserves -/- rentelasten -/- afschrijvingen -/- lasten grondexploitaties -/- inkomsten uit heffingen en belastingen -/- inkomsten van specifieke uitkeringen -/- inkomsten van decentralisatie uitkeringen. De netto lopende uitgaven gedeeld door het aantal inwoners is het kengetal netto lasten per inwoner. • Houdbaarheidsquote: Dit kengetal geeft een indicatie van de ombuigingsinspanning die een gemeente bij het slecht weer scenario moet leveren om de gemeentelijke financiële positie op orde te houden. Bij het slecht weer scenario wordt onder andere rekening gehouden met een terugval van de inkomsten vanuit het rijk met 20%, terugvallende overige inkomsten met 11% en stijgende rentetarieven. Afboekingen op uitstaande leningen etc. zal zich hoogstwaarschijnlijk niet voordoen. Het kengetal is daarmee een maat voor de weerbaarheid van de gemeente. Kanttekening bij dit kengetal is dat het wordt uitgedrukt in een percentage van de lasten en baten waarop ombuigingen kunnen worden gerealiseerd. Het gaat hierbij om de onbenutte belastingcapaciteit plus de netto lopende uitgaven. • Kasgeldratio: Dit kengetal geeft de mate van risico weer van sterk stijgende rentelasten door herfinanciering van kortlopende schulden door langlopende schulden bij een stijgende marktrente.

De signaalwaarde is gelijk aan de berekening van de kasgeldlimiet, 8,5% van het begrotingstotaal. Ons financieel beleid is erop gericht blijvend te voldoen aan de eisen van de wettelijke kasgeldlimiet waarbij een overschrijding van de kasgeldlimiet voor een periode van maximaal twee kwartalen is toegestaan. Financiële stresstest gemeenten BDO Accountants & Adviseurs BDO heeft over 2023 alle Nederlandse gemeenten langs de financiële meetlat gelegd om de financiële positie van de Nederlandse gemeenten te analyseren en tot een ranking per gemeente te komen. Hierbij zijn de cijfers gebruikt uit de gepubliceerde jaarrekeningen over 2023 en de meerjarenbegrotingen 2024-2028. Het gemiddelde rapportcijfer van alle gemeenten samen daalde van 7,4 naar 6,8. BDO heeft de financiën van gemeenten met elkaar vergeleken op basis van de wettelijke financiële kengetallen. Zodoende is BDO gekomen tot een ranking (Financiële Stresstest Gemeenten van BDO), verdeeld naar omvang van gemeenten. In de benchmark wordt Hilversum vergeleken met andere gemeenten met 50.000100.000 inwoners. In totaal vallen 63 gemeenten in deze categorie. Het gemiddelde rapportcijfer van deze groep gemeenten samen is 6,5. Dat is iets lager dan het landelijk gemiddelde van 6,8. De gemeente Hilversum komt op een 10e plaats (2023; 13e plaats) met het rapportcijfer 9 (2023; rapportcijfer 9).

Conclusie Op basis van het VNG model is de financiële score gelijk gebleven aan de score van 2023, 7,5.: • De score m.b.t. de netto investeringsquote is verbeterd van -0,3% naar 2,6% hetgeen als voldoende wordt beoordeeld. Door de verbetering op dit onderdeel stijgt onze cijfer met 1 punt. • De score m.b.t. de netto lasten per inwoner is verslechterd. De netto lasten per inwoner blijven onder de drempelwaarde van € 2.530 per inwoner. Lage netto lasten per inwoner ten opzichte van vergelijkbare gemeenten zijn een indicatie dat het niveau aan noodzakelijke publieke voorzieningen mogelijk onder druk staat.

16

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 17

Het model van de VNG kan een aanvulling zijn op de verplicht voorgeschreven kengetallen van het BBV. Ook hier geldt dat de beoordeling een momentopname is, die terugkijkt in de tijd en geen doorkijk geeft naar de toekomstige situatie. Om de toekomstige financiële gezondheid van Hilversum te monitoren kunnen de verplichte kengetallen van het BBV en de aanvullende kengetallen van het VNG model, een signaalfunctie vervullen.

17

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 18

2. Programma verantwoording

18

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 19

Programma 1. Wonen en leven

Betrokken partijen Voor het realiseren van de bestuurlijke opgave werken wij samen met inwoners, ondernemers, bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties. De belangrijkste betrokken partijen binnen het programma Wonen en leven zijn: • (Commerciële) vastgoedpartijen • Buurtsportcoaches • Coöperatie Parkeerservice • Culturele organisaties • Duurzaamheidscentrum Hilversum • Energiecoöperatie HilverZon • Energie Diensten Bedrijf • Erfgoedorganisaties • GEM Crailo • Goois Natuur Reservaat (GNR) (verbonden partij) • Grondstoffen- en Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) • Huurdersorganisaties • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV) (verbonden partij) • Openbaarvervoerpartijen • ProRail • Provincie Noord-Holland • Provincie Utrecht • Regio Gooi en Vechtstreek (verbonden partij) en omliggende gemeenten • Rijkswaterstaat • Stichting Team sportservice provincie Utrecht • Sportverenigingen • Stichting Centrum Hilversum • Uitvaartstichting Hilversum • Woningcorporaties

19

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 20

(Kaderstellende) Nota's Bodem, water, riolering • Gemeentelijk Watermanagement Plan 2021-2026 (2020) • Aanwijzingsbesluit Keur AGV 2017 (2017) • Keur Waterschap Amstel, Gooi en Vecht 2019 (2019), inclusief bijbehorende en/of later vastgestelde Vrijstellingen en Beleidsregels • Verordening havengelden 2024 (2023) • Verordening rioolheffing 2024 (2023) • Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) Milieu en duurzaamheid • Dierenwelzijnsbeleid Hilversum (2016) • Provinciale Milieuverordening (tranche 10a) (2018) • Regionale Energiestrategie (RES) Noord-Holland Zuid 1.0 (2021) • Transitievisie Warmte Hilversum (2021) • Actieplan Luchtkwaliteit 2023-2030 (2023) • Uitvoeringsplan GAD 2023-2026 (2023) • Verordening afvalstoffenheffing 2024 (2023) • Actieplan Geluid 2024-2029 (2024*) • Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) Bereikbaarheid • Verordening Mobiliteitsfonds Hilversum 2019 (2019) • Herziening laadpalenbeleid (2020) • Mobiliteitsvisie 2040 (2021) • Parkeerverordening Hilversum 2023 (2023) • Parkeerbeleid Hilversum 2023 (2023) • Nadere regels parkeervergunning 2024 (2023) • Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelastingen 2024 (2024) • Aanwijzingsbesluit parkeren 2024 (2024) • Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2040 (2023) • Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) Groen en begraafplaatsen • Programma Groen Hilversum 2040 (2022) • Omgevingsvisie Hilversum 2040 (2024) Wonen

• • • •

Lokale Woonvisie Hilversum 2021-2030 (2021) Regionaal Woonakkoord (2021) Regionale Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek (2024) Prestatieafspraken 2023 tot en met 2027 (2023)

Openbare ruimte • Handboek Beheer Hilversum Buiten (2009) • Handboek Inrichting Hilversum Buiten (2009) • Beeldkwaliteitsplan plus 1221 (2020) • Visie Openbare Ruimte (2024) Sport •

Sport- en beweegnota Hilversum 2024-2030 (2024)

Cultuur • Structuurvisie Archeologie (2010) • Cultuurbeleid Momentum (2023) • Beleidsnota archeologie De Ondergrondse Stad (2023)

20

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 21

1.1 Mooie stad Hilversum is een aantrekkelijke stad. De mooie woonwijken, goede voorzieningen, centrale ligging en groene omgeving maken het hier prettig wonen. Het belang van voldoende betaalbare en kwalitatief goede woningen staat buiten kijf. De belangrijkste uitgangspunten uit de Woonvisie zijn bouwen voor doorstroming en bestaande stenen optimaal benutten. De groene contouren van Hilversum zijn ons dierbaar, evenals het illusielandschap. Om in 2040 een toegankelijke, diverse en duurzame stad te zijn, is het nodig dat Hilversum blijft groeien. Dat doen we vanuit het motto ‘reële groei’. De Omgevingsvisie is hiervoor het instrument, als onderdeel van de Omgevingswet. In het coalitieakkoord is opgenomen dat we tot aan 2030 ruwweg 3.000 nieuwe woningen realiseren.

Prestatie-indicatoren Nr. Naam

Aantal nieuw opgeleverde woningen per jaar

Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie 2021 2022 2023 2024

302,0

208,0

157,0

Aantal sociale huurwoningen 11.507,0 11.746,0 11.616,0 t.o.v. de totale woningvoorraad Percentage opgeleverde sociale huurwoningen per jaar Waardering van het onderhoud van de openbare ruimte 035 Gemiddelde WOZ-waarde (maal duizend euro) 036 Nieuw gebouwde woningen, aantal per 1.000 bestaande woningen

Streefwaarde 2024

Bron

223,0

Wettelijk

350 Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) 0 27% van totale Regionale woningvoorraad Woonmonitor

Niet wettelijk

33 Regionale Woon monitor

Niet wettelijk

7 Hilversum Monitor

Niet wettelijk

58,0

32,0

0,0

0

7,0

7,2

7,2

7,2

358,0

397,0

451,0

471,0

5,8

3,8

2,1

5,0

N.v.t. CBS 7 Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG)

Niet wettelijk

Wettelijk Wettelijk

Toelichting indicatoren Door bezwaren van omwonenden, doorlooptijd procedures en vertraging in de bouw zelf (denk aan levertijd materialen en aansluiting nutsvoorzieningen) en wijzigingen in het Rijksbeleid de afgelopen jaren ligt het aantal nieuw opgeleverde woningen lager dan het streefcijfer. Er is vooral sprake van vertraging in de ontwikkeling van nieuwbouwprojecten. Hilversum heeft genoeg plancapaciteit om 3.000 woningen voor 2030 op te leveren. Zie hiervoor de woonmonitor. Echter moeten deze woningen in de komende jaren ook daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden. Voor het tweede jaar op rij zijn geen sociale huurwoningen opgeleverd. In de jaren daarvoor hebben de woningcorporaties relatief veel woningen opgeleverd. Per jaar zijn altijd schommelingen in het aantal opleveringen. Voor de komende jaren staan voldoende sociale huurwoningen gepland om de prestatieafspraken die zijn gemaakt te halen. Echter geldt ook hier dat ze in de komende jaren ook echt gebouwd moeten worden. Daarbij zijn de woningcorporaties net als andere ontwikkelaars afhankelijk van veel externe factoren. Voor 2025 en 2026 verwachten we in ieder geval oplevering van sociale huurwoningen, onder ander Volante in Nieuw Zuid en de Flexwoningen op het circusterrein.

Ondanks dat nul sociale huurwoningen zijn opgeleverd in 2024, is het aandeel sociale huurwoningen met 27% ten opzichte van de totale woningvoorraad gelijk gebleven. Dit heeft te maken met het moment waarop nieuwe woningen worden meegeteld. Vanuit de gemeente tellen we nieuwe woningen mee bij oplevering. Dit is als ze in de BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) geregistreerd zijn. De woningcorporaties doen dit op andere moment. Voor 2024 heeft Dudok wonen de woningen in nieuwbouwproject Volante in Nieuw Zuid meegerekend bij hun voorraad. Deze 108 woningen die nog niet in de BAG zijn geregistreerd zorgen ervoor dat de totale sociale huur 27% blijft.

21

JAARSTUKKEN 2024 GEMEENTE HILVERSUM | 22

1.1.1 Ruimtelijke ordening We bouwen verder aan een toekomstbestendig Hilversum. Met gevarieerde woonmilieus, passend werk en een prettig leefklimaat (groen, duurzaam, veilig, bereikbaar en met goede voorzieningen) voor alle Hilversummers. Hilversum heeft in de afgelopen jaren een aantal grote projecten voorbereid en uitgevoerd. Bij deze planontwikkeling maken we gebruik van data gestuurd werken en verrijken we de plannen via inspraak en participatie. Tegelijkertijd zijn er in Hilversum veel kleinere (particuliere) initiatieven om de stad mooier en beter te maken. Het Meerjarenperspectief Gebiedsontwikkelingen (MPG) geeft jaarlijks een beeld welke ontwikkelingen er in de stad plaatsvinden en wat er nodig is om dit financieel verantwoord uit te voeren. Hiermee kan de raad in ieder afzonderlijk project een afweging maken binnen de context van het MPG. Onderstaand volgt een toelichting op de voortgang van de specifieke activiteiten die we in 2024 hebben uitgevoerd. Deze activiteiten zijn ook opgenomen in de programmabegroting voor 2024. We willen benadrukken dat we niet specifiek rapporteren over de reguliere activiteiten die we uiteraard ook hebben uitgevoerd in 2024, tenzij deze niet conform begroting zijn uitgevoerd. Voortgang speerpunten begroting 2024 ● Ontwikkelen van de digitale stad Hilversum om toekomstige scenario’s van gebiedsontwikkeling te visualiseren.

●

Ontwikkelen van de omgevingsmonitor op basis van het toetsingskader en daarmee de informatiepositie van het bestuur en de inwoners versterken door beschikbaarheid via “Open Hilversum”.

●

Opzetten van het toetsingskader voortkomend uit de Omgevingsvisie.

●

Uitwerken van de drie thema’s zoals opgenomen in de Omgevingsvisie: duurzaam, actief en meedoen.

●

Vaststellen van de Omgevingsvisie 2040, die samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere experts tot stand is gekomen.

●

Verdere stappen in de ontwikkeling van de grote (perspectief)gebieden zoals Stationsgebied, Centrum, Circusterrein, Sportpark, Arenapark en 1221 (ontwikkellocatie).