10. Collegebrief inzake Zienswijze Gedeputeerde Staten herindeling Wijdemeren - Hilversum

GEMEENTE HILVERSUM POSTBUS 9900 1201 GM HILVERSUM BEZOEKADRES: RAADHUIS

Aan de gemeenteraad cc college van B en W cc pers

DUDOKPARK 1 TELEFOONNUMMER: 14 035 WWW.HILVERSUM.NL

14 mei 2025 ZAAKNUMM ER 1792547 BEHA NDELD DOOR Eric Bakker TELEFOON (035) 629 2085 UW KENMERK BIJLAGEN 1 DATUM

BETREFT

Zienswijze herindelingsadvies provincie Noord-Holland Geachte raads- en commissieleden, Op 27 maart 2025 stelden de gemeenteraden van Wijdemeren en Hilversum het herindelingsadvies ‘Samen Sterker’ vast. Het herindelingsadvies is aan Gedeputeerde Staten (GS) gestuurd. Conform de wet Arhi (regels herindelingen) sturen GS het herindelingsadvies door aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, vergezeld van een eigen zienswijze. GS hebben op 22 april 2025 een positieve zienswijze vastgesteld en ons college verzocht u daarover te informeren. Op 19 mei 2025 adviseert de commissie Bestuur van Provinciale Staten GS over deze zienswijze. GS stellen de zienswijze op 3 juni 2025 definitief vast. GS concluderen dat de herindeling noodzakelijk is om de bestuurskracht, financiële duurzaamheid en beleidskwaliteit van Wijdemeren te versterken. Volgens GS is er zorgvuldig onderzoek gedaan en is de voorgestelde fusie met Hilversum de beste optie om de leefbaarheid, voorzieningen en bestuurskracht in het gebied op de lange termijn te waarborgen. GS vragen de minister van BZK dan ook om het herindelingsadvies over te nemen en daartoe een wetsvoorstel in te dienen bij de Tweede Kamer. De zienswijze van GS is bijgevoegd. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Provincie Noord-Holland POSTUS 3007

2001 DA HAARLEM

Ontvangen door

InforTnatiAe

29 APR, 2025 Zaaktypegroep

tje ( ()

ì•

___________

Gedeputeerde Staten Uw contactpersoon

Burgemeester en wethouders van de gemeente Hilversum Postbus 9900 1201 GM Hilversum

M.K. van der Klugt-van Asperen BEL/BS

Telefoonrummer +31235143391 asperenm@noord-holland. nl

112 Verzenddatum

Betreft: Zienswijze herindelingsadvies Hilversum en Wijdemeren -

2 1t APR. 1025

Samen Sterker

Kenmerk

239561 0/2395621 Geachte college,

Uw kenmerk

Op 28 maart 2025 ontvingen wii het herindelingsadvies Hilversum en Wijdemeren - Samen Sterker. Graag informeren wij u hierbij over de procedure tot vaststelling van onze zienswijze op het herindelingsadvies. Wij hebben op 22 april 2025 besloten: 1. Kennis te nemen van het herindelingsadvies Hilversum en Wijdemeren - Samen Sterker van 27 maart 2025, 2.

Bijgaande brief aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in concept vast te stellen en daarin een ondersteunende zienswijze te geven,

3. Het herindelingsadvies en de conceptbrief aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met onze zienswijze aan PS te zenden met het verzoek deze te bespreken in de commissie Bestuur van 1 9 mei 2025, 4.

De zienswijze op het herindelingsadvies, na bespreking in de commissie Bestuur van 19 mei 2025, op 3 juni 2025 vast te stellen en aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties te sturen,

5. De gemeenten Hilversum en Wijdemeren met bijgaande brieven te informeren.

Postbus 3007 2001 DA Haarlem Telefoon (023) 514 3143

Houtplein 33 201 2 DE Haarlem www. noo rd - ho lland . n l Kvk-nummer 34362354

212

Wij verzoeken u deze brief ook ter kennis te brengen aan uw gemeenteraad.

Hoogachtend,

Gedeputeerde Staten van Noord-Holiand,

/provinci s

retaris

.vanKuijk

Thíafl Dijk

Bijlage: -

Concept brief aan minister van BZK met de zienswijze van GS op het herindelingsadvies Hilversum en Wijdemeren - Samen Sterker.

239561 0/2395621

Provincie Noord-Holland POSTBUS 3007

2001 DA HAARLEM

Cedeputeerde Staten Uw contactpersoon

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Postbus 2001 1 2500 EA s-Gravenhage

M.K. van der Ktugt-van Asperen BEL/BS

Telefoonnummer +31235143391 asperenm@noord-hollandril

117

Verzenddatum Betreft: Zienswijze Gedeputeerde Staten op herindelingsadvies gemeente Hilversum en Wijdemeren

Kenmerk 2395610/2400212

Excellentie,

Uw kenmerk

Op 27 maart 2025 hebben de raden van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren een herindelingsadvies voor hun beide gemeenten vastgesteld. Zij hebben de wens om hun gemeenten samen te voegen per 1 januari 2027 op basis van een lichte samenvoeging, waarbij Wijdemeren wordt samengevoegd bij Hilversum. Op grond van artikel 5 lid 3, Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) ontvangt u hierbij van ons het betreffende herindelingsadvies en onze zienswijze daarop. Wij verzoeken u om op grond van artikel 6 Wet arhi een herindelingsregeling voor de gemeenten Hilversum en Wijdemeren voor te leggen aan de ministerraad. Voorgeschiedenis en herindelingsprocedure Het voorliggende herindelingsadvies is het sluitstuk van het proces van de gemeente Wijdemeren om tot versterking van haar bestuurskracht te komen. Eerder, in 201 6, constateerden wij dat de bestuurskracht van een aantal gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek, waaronder Wijdemeren, onvoldoende was (rapport Deloitte 201 6). Vervolgens hebben wij een arhi-procedure gestart. Dit omdat wij concludeerden dat het oplossen van de bestuurskrachtproblemen zeer urgent was, terwijl de gemeenten verdeeld waren. Echter, naar aanleiding van het Rijksbeleidskader herindeling 201 8, waarin gesteld wordt dat een herindeling bij voorkeur

Postbus 3007 2001 DA Haarlem Telefoon (023) 514 3143

van onderop tot stand komt, besloten wij op 20 november 201 8 de arhi-procedure te stoppen. Een herindelingsvoorstel op ons initiatief zou immers niet meer op voldoende steun kunnen rekenen van het kabinet en het parlement. Wij hebben de minister van Binnenlandse

Houtplein 33 201 2 DE Haarlem www.noord-holland.nl Kvk-nummer

43624

2

7

Zaken en Koninkrijksrelaties destijds hierover geinformeerd (23 november 2018, kenmerk 305888/1 143699). Na het stopzetten van de arhi-procedure volgde een periode waarin de gemeente Wijdemeren zo goed mogelijk trachtte te functioneren, als lokale overheid en als partner in de regio. Enige maanden na de presentatie van hun coalitieakkoord in 2022 constateerde het college van Wijdemeren bij het opstellen van de begroting 2023 dat preventief toezicht door de Provincie NoordHolland noodzakelijk was om - financieel gezien - orde op zaken te stellen. Daarmee sorteerde zij voor op het door Gedeputeerde Staten in te stellen preventief toezicht vanaf 1 januari 2023. Aangezien de gemeente niet in staat was een herstelplan op te stellen bieef zij heel 2023 onder preventief financieel toezicht van de provincie staan. Ondertussen liet de gemeenteraad de bestuurskracht onderzoeken en liet hij de mogelijkheden voor een toekomstvisie formuleren (zelfstandige gemeente, versterken regionale samenwerking, ambtelijke fusie en bestuurlijke fusie). ln het rapport wordt geconstateerd: dat het de gemeente Wijdemeren ontbreekt aan stuurkracht, handelingskracht, uitvoeringskracht en draagkracht en er geen krachtig samenspel is tussen raad, college en organisatie.

Dit ligt in lijn met de eerdere bevindingen van bureau Deloitte (2016), waarin de conclusie werd getrokken dat de bestuurskracht van de gemeente Wijdemeren onvoldoende was. Het beeld is dat de situatie de afgelopen jaren verergerd is. Op 3 juli 2023 besloot de gemeenteraad van Wijdemeren te komen tot een bestuurlijke fusie. Dit werd bekrachtigd in de raadsvergadering van 5 oktober 2023. Tijdens het proces van verkennende gesprekken naar een gerede herindelingspartner spraken de andere gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek, te weten Blaricum, Laren Gooise Meren en Huizen, de wens uit dat gemeente Wijdemeren in deze regio zou blijven. Daarop onderzochten de gemeenten Wijdemeren, Hilversum en Gooise Meren ieder apart de mogelijkheden vanuit hun eigen perspectief, waarbij de onderzoeken wel onderling op elkaar werden afgestemd. Op 25 maart en op 7 juni 2024 spraken de portefeuillehouder bestuur van de Provincie en de burgemeesters van Wijdemeren, Gooise Meren en Hilversum met elkaar over dit proces. De raad van Hilversum stemde op 1 0 juli 2024(31 stemmen voor 6 tegen), in met het zich beschikbaar stellen als fusiepartner en daarmee het principebesluit. ln de gemeente Wijdemeren werd diezelfde dag een gelijkluidend principebesluit vastgesteld (1 7 stemmen voor, 2 tegen),

2395610/2400212

3 l 7

met daarin de intentie om te willen samenvoegen en daarvoor een herindelingsontwerp op te stellen. ln zijn raadsvergadering van 1 0 juli 2024 besloot de gemeenteraad van Gooise Meren niet beschikbaar te zijn als partner voor Wijdemeren (raadsvoorstel om dit wel te zijn werd met 21 stemmen tegen en 6 stemmen voor verworpen). Wijdemeren en Hi!versum gingen als aanstaande partners verder. !n een bestuurlijk overleg op 1 6 juli 2024 is hierover met de portefeuíllehouder bestuur van de provincie gesproken. Regionale context Ons college vindt het, vanuit onze rol om de regionale belangen te bewaken en onze algemene verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het lokaal bestuur, belangrijk dat bestuurskrachtversterkingen worden bezien en besproken in regionaal verband. De verhoudingen in de regio zijn goed en beide gemeenten werken samen in dezelfde samenwerkingsverbanden, binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en de regio Gooi en Vechtstreek.

lnhoudelijke beoordeling van het herindelingsadvies ln uw beleidskader gemeentelijke herindeling 201 8, geeft u aan dat u van ons verwacht dat wij de wenselijkheid van een herindeling beoordelen aan de hand van de volgende criteria: -

Draagvlak

-

Bestuurskracht

-

lnterne samenhang/ nabijheid van bestuur

-

Regionaie samenhang

ln het herindelingsadvies gaan de gemeenten op deze criteria in. Wij schetsen daarom hieronder alleen het provinciaal perspectief en geven een inschatting van de financiële positie van de nieuwe gemeente. Daarna sluiten we af met een ¡ntegrale conclusie over de wenselijkheid van het herindelingsadvies. Draagv/ak -

Lokaal bestuurlijk: Het herindelingsadvies is vastgesteld op initiatief van de twee betrokken gemeenteraden op 27 maart 2025 en net als het herindelingsontwerp hebben de twee gemeenteraden het in ruime meerderheid aanvaard. ln Wijdemeren werd het unaniem aangenomen en in Hilversum gebeurde dat met 31 stemmen voor en 6 tegen. Ook de start van dit proces is een initiatiefvan de gemeenten zelf.

2395610/2400212

4l 7

-

Maatschappelijk: De twee gemeenten hebben een transparant, ¡ntensief en zorgvuldig proces doorlopen met hun inwoners en het maatschappelijk middenveld om te komen tot het opstellen van het herindelingsontwerp. De opbrengst van het participatietraject heeft een plek gekregen in het herindelingsontwerp en het herindelingsadvies. De gemeentebesturen hebben diverse initiatieven ondernomen om maatschappelijk draagvlak te organiseren (zie Herindelingsadvies Wijdemeren en Hilversum, Bijlagenboek 2A: Logboek draagvlakactiviteiten). Er zijn 48 zienswijzen binnengekomen. Het merendeel van de zienswijzen bevat aanscherpingen om het herindelingsontwerp te verbeteren en/of om zaken mee te nemen bij de voorbereiding van de start van de toekomstige gemeente. De zienswijzen zijn met name een bevestiging van het herindelingsadvies. De fusiegemeenten hebben in de Reactienota zienswijzen (zie Bijlagenboek A) naar onze mening overtuigend beargumenteerd dat er een goed en transparant proces is gevolgd. Uit het logboek blijkt dat er ruim gelegenheid is geboden tot inspraak. Wij zijn het dan ook eens met beide gemeenten dat de zienswijzen die een aanscherping betreffen hebben geleïd tot een wijziging ten opzichte van het ontwerp.

-

Regionaal bestuurlijk: De twee betrokken fusiegemeenten hebben alle gemeenten (Blaricum, Laren, Huizen en Gooise Meren) in de regio Gooi en Vechtsteek uitgenodigd om een zienswijze te geven op hun herindelingsontwerp. De gemeenten hebben schriftelijk laten weten de fusie te steunen, waarbij gemeente Gooise Meren in haar zienswijze ook heeft aangegeven in de herindeling aanleiding te zien om een gesprek te starten over een mogelijke grenscorrectie met huidig buurgemeente Hilversum. Voorop staat dat ook zij deze herindeling van Wijdemeren en Hilversum steunt. Daarnaast is eerder, op 1 4 oktober 2024, in het bestuurlijke overleg Algemeen Bestuur Gooi en Vechtstreek (AB) van de gemeenschappelijke regeling gesproken over de herindeling van Hilversum en Wijdemeren. Daarbij kwamen aan de orde: de huidige regionale verhoudingen, de concrete kansen van de herindeling en of het AB de herindeling kon ondersteunen. Uit het verslag in Bijlagenboek A blijkt dat de bestuurders de herindeting ondersteunen, de noodzaak ertoe inzien en dat de regionale verhoudingen goed zijn. Dit is eveneens in lijn met de eerdere brief aan Wijdemeren (1 4 december 2023) van het AB over het belang van behoud van gemeente Wijdemeren binnen de regio Gooi en Vechtstreek. De herindeling betekent een versterking van de

2395610/2400212

5 l 7

bestuurskracht voor de inwoners van Wijdemeren, maar daarmee ook een versterking van de bestuurskracht van de regio. Cezien het bovenstaande zijn wij van mening dat er sprake is van ruim voldoende draagvlak, zowel lokaal bestuurlijk, maatschappelijk als regionaal bestuurlijk.

Bestuurskracht Voor de inwoners van de gemeente Wijdemeren (24.605 inwoners per 1 januari 2024) betekent de herindeling een versterking op de gebieden waar de gemeente Wijdemeren onvoldoende in kon voorzien. Dit vanuit bestuurlijk, organisatorisch en financieel oogpunt. Voor de gemeente Hilversum (94.435 inwoners per 1 januari 2024) is het van belang dat de herindeling ervoor zorgt dat Wijdemeren voor de regio behouden blijft. Zowel bij Hilversum als bij de andere gemeenten in de regio leeft de overtuiging dat regio op deze wijze sterker is, vanwege de gedeelde geschiedenis, unieke kwaliteiten en samenhangende, regionale opgaven. Dit kwam ook naar voren in het BMC-rapport (7 mei 2024), dat onderdeel was van de stukken bij de raadsvoorstellen voor de principebesluiten van de afzonderlijke gemeenten. Hilversum neemt haar verantwoordelijkheid ten aanzien van de gedeelde geschiedenis en bestaande samenwerkingen met Wijdemeren op het gebied van recreatie, onderwijs en voorzieningen. Als centrumgemeente voor de regio Cooi en Vechtstreek kan Hilversum een herindeling financieel en organisatorisch goed aan. Een sterke gemeente en een sterke regio zijn in het belang voor de inwoners van zowel Hilversum als Wijdemeren.

De herindeling biedt een oplossing voor het leveren van de benodigde kwaliteit van dienstverlening aan de inwoners, het verminderen van de kwetsbaarheid van de gemeente en het zorgdragen voor een toename van de bestuurskracht. De gemeente Hilversum is in onze ogen zowel in staat een essentiele bijdrage te leveren aan het oppakken van regionale opgaven als voldoende rekening te houden met de diversiteit van de lokale gemeenschappen door middel van kernen-, buurt- en wijkbeleid. /nterne samenhang/nabijheid van bestuur De raden van Hilversum en Wijdemeren hebben het herindelingsontwerp op 1 1 december 2024 vastgesteld. Op 27 maart 2025 stelden zij naast het herindelingsadvies ook het Plan van Aanpak vast ten behoeve van de verdere uitwerking en harmonisering. De beide raden hadden daartoe al eerder op 1 1 december 2024 de contouren meegegeven.

2395610/2400212

6l 7

ln het herindelingsadvies Samen Sterker, het Plan van Aanpak alsmede het Bestuurlijk Akkoord (27 maart 2025) zijn de uitgangspunten vastgelegd voor de bestuurlijke fusie. Híerin staan afspraken over het ophalen van kernwaarden van beide gemeenten, over het participatieproces, over het vormen van een dorpskern-, wijk- en buurtgerichte aanpak om te voorkomen dat de afstand tussen inwoners en bestuur als gevolg van de herindeling groeit en over het zoveel mogelijk harmoniseren van beleid tot aan de fusiedatum. ln het herindelingsadvies presenteren Wijdemeren en Hilversum een visie op de nieuwe gemeente, die voortkomt uit het eigenstandig participatieproces dat beide gemeenten doorlopen hebben om tot kernwaarden te komen. ln deze visie worden de kenmerken van Wijdemeren, namelijk het overwegend landelijk en recreatieve karakter, het water, de natuur en de kleinschalige dorpen, samengevoegd met de kernmerken van de stadse en dorpse kenmerken van centrumgemeente Hilversum. Beide gemeenten onderkennen hun gemeenschappelijkheden en verschillen, willen die borgen en zetten zich in om zoveel mogelijk de nabijheid van bestuur en betrokkenheid van inwoners te borgen en versterken. Zo worden dorp- en wijkcvs opgesteld die medio 2026 door de raden zullen worden vastgesteld.

Daarin worden identiteiten en kwaliteiten voor de dorpen, wijken en buurten vastgelegd, met aandacht voor eigenheid van de inwoners, de gemeenschap en hun context. De sterke kanten ervan, maar ook de verbeterpunten. Een gemeenschappelijk gedragen beeld voor de toekomst wordt daarbij ook geformuleerd. Het sluit aan bij de in Hilversum bekende wijkagendas die jaarlijks met de wijken worden gemaakt. Wij menen dat met de afspraken in dit bestuurlijk akkoord, het herindelingsadvies en het plan van aanpak, optimaal invulling is gegeven aan het criterium interne samenhang/nabijheid van bestuur. Regiona/e samen/lang Zoals al eerder aangegeven, is deze fusie besproken in regionaal verband. De verhoudingen in de regio zijn goed. Beide gemeenten werken samen in dezelfde samenwerkingsverbanden, binnen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en de regio Gooi en Vechtstreek (gemeenschappelijke regeling). Voorwaarden llchte samenvoeging Aan de voorwaarden van het kabinet voor toepassing van de herindelingsvariant lichte samenvoeging is voldaan. Wijdemeren en Hilversum zijn het eens over toepassing van een lichte samenvoeging. ln het bestuurlijk akkoord (bij het raadsvoorstel van 27 maart 2025) staan de samenwerkingsafspraken over het verdere interne proces en

2395610/2400212

7 l 7

planning, het dienstverleningsconcept, het benutten en versterken van identiteiten en kwaliteiten van dorpen en wijken, goed ondernemersklimaat, de groenblauwe omgeving, de harmonisering van voorschriften en beleid, de financiën, personeel en organisatie. Voor wat betreft dat laatste is de gemeentelijke organisatie van Wijdemeren per 1 j anuari 2026 geïntegreerd in de gemeentelijke organisatie van Hilversum, met uitzondering van de griffie en een aantal specifiek benoemde functionarissen van Wijdemeren. Daarnaast worden de waarborgen in het sociaal plan voor de medewerkers gerespecteerd en hebben alle medewerkers in de tweede heift van 2025 een plaatsingsbrief ontvangen. F/nanciéie positie Wij beoordelen de financiële positie van de gemeente Hilversum als voldoende. ln de bijlage treft u een analyse aan van de financiële positie van beide gemeenten en een verwachting voor de nieuwe gemeente.

Conclusie Alles afwegend beoordelen wij de door de gemeenteraden van Hilversum en Wijdemeren voorgestelde samenvoeging van hun beide gemeenten per 1 januari 2027 als positief. Het is een initiatief van onderop, wat zowel voor u als voor ons de voorkeur heeft in het geval van herindeling.

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Noord-Holland, provinciesecretaris

voorzitter

4 bijlage(n)

1.

Financiele analyse fusie Hilversum/Wijdemeren

2.

Herindelingsadvies Samen Sterker gemeenten Hilversum en Wijdemeren

3.

Herindelingsadvies - Bijlageboek A

4.

Brief AB Gooi en Vechtstreek

4 december 2023

239561O/24OO22