1. Raadsinformatiebrief 2025-32 inzake Jaarrapportage VTH 2024 gemeente Hilversum en OFGV en IBT Omgevingsrecht 2024

Raadsinformatiebrief Van

Burgemeester en Wethouder/Burgemeester

Zaak nr.

1660993

Aan

Gemeenteraad

RIB nr.

2025 - 32

Portefeuillehouder

J. Kalk

Datum

6 mei 2025

Informatie bij

Arjen Bos

Tel. nr.

+31356292255

Onderwerp Jaarrapportage VTH 2024 gemeente Hilversum. Jaarrapportage VTH 2024 Omgevingsdienst Flevoland, Gooi- en Vechtstreek (hierna: OFGV). Oordeel Interbestuurlijk toezicht Omgevingsrecht 2024.

Kernboodschap Met de jaarrapportages 2024 informeren wij u over de uitvoering van de wettelijke taken voor de taakvelden vergunningverlening, handhaving en toezicht omgevingsrecht (hierna: VTH) in 2024. Uit de jaarrapportage van de gemeente Hilversum blijkt dat in 2024 een aantal doelstellingen zijn behaald, waaronder het minimum percentage VTH-besluiten dat in heroverweging in stand blijft en het minimum aantal uit te voeren controles meervoudige bewoning. Vanwege het nieuwe wettelijke regime van de Omgevingswet per 1 januari 2024, werden in 2024 vergunningaanvragen onder het oude en onder het nieuwe wettelijke regime afgehandeld. Vanwege deze samenloop kon geen betrouwbare toets worden gedaan of in 2024 aan streefcijfers voor de afhandelingstermijnen is voldaan. Uit de jaarrapportage van de OFGV komt naar voren dat de beoogde taken in 2024 werden uitgevoerd. Er was sprake van meer meldingen en minder vergunningen. Dit vloeit onder meer voort uit de Omgevingswet die meer meldingen vraagt dan vergunningen. Ook was er sprake van meer initiële controles en minder her controles. Op het gebied van bodem en grondwater was in 2024 vooral sprake van controles en meldingen van graven en grondverplaatsing. Een opmerking op pag. 49 (onder “Toepassen en opslaan van grond, baggerspecie en bouwstoffen.”) uit de OFGV jaarrapportage Hilversum verdient toelichting.

Het ging hier om een hovenier die grond toepaste uit een gebied zonder actuele bodemkaart. Daarom moest de toegepaste grond alsnog worden gecontroleerd. De gemeente Hilversum is voor het Interbestuurlijk toezicht 2024 als één van de tien gemeenten in de Provincie Noord-Holland geselecteerd voor een inhoudelijke beoordeling. De beoordeling over 2024 is “goed”.

Aanleiding Gemeenten hebben wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving. Daaronder vallen onder andere bouwen, ruimtelijke ordening en milieu. De taken op het gebied van bouwen en ruimtelijke ordening voert de gemeente Hilversum zelf uit. In 2024 voerde de OFGV de inrichting gebonden VTH-milieutaken voor 73 bedrijven namens Hilversum uit. Met ingang van 2025 heeft de gemeente de inrichting gebonden VTH-milieutaken voor alle ca. 1.500 1

Hilversumse bedrijven aan de OFGV overgedragen. Uw raad is hierover geïnformeerd in Raadsinformatiebrief 2024-86. Naast de verplichting tot uitvoering van de VTH-taken, staan in de Omgevingswet verplichtingen over het beleid daarvoor, de werkwijze en rapportage. Het jaarlijks opstellen van een rapportage is dan ook een verplichting op grond van de Omgevingswet.

Consequenties Met de jaarrapportages krijgt u het overzicht over hoe de wettelijke taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving in 2024 zijn uitgevoerd. De rapportages geven inzicht in de belangrijkste bedrijfsmatige gegevens, zoals aantallen aanvragen, klachten, controles en handhavingsacties. Jaarlijks beoordeelt de provincie Noord-Holland in het kader van Interbestuurlijk toezicht (IBT) de wijze waarop de gemeente en de OFGV hun VTH-beleid hebben ingericht en uitgevoerd. De Jaarrapportages VTH 2024 van de gemeente en de OFGV zijn daarom stukken die de provincie betrekt in haar IBTbeoordeling voor het jaar 2025.

Vervolgtraject De Jaarrapportages 2024 worden voor het Interbestuurlijk Toezicht Omgevingsrecht ook aan de provincie Noord-Holland gestuurd. In 2025 zal de provincie de IBT-toets over 2024 uitvoeren. Deze jaarrapportages zijn onderdeel van de VTH-beleidscyclus. De volgende stap in de beleidscyclus betreffen de Uitvoeringsprogramma’s VTH 2026 van de gemeente en de OFGV. Burgemeester en wethouders van Hilversum, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

mr. C.P. Torres Barrera

dr. ir. G.M. van den Top

Bijlage(n): 1. 2. 3.

Jaarrapportage VTH 2024 gemeente Hilversum Jaarrapportage VTH 2024 OFGV Oordeel IBT gemeente Hilversum 2024

Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 6 mei 2025.

2

JAARRAPPORTAGE EN- EVALUATIE 2024 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht

Gemeente Hilversum

mei 2025

INHOUD

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1

INLEIDING

P 3

HOOFDSTUK 2

JAARRAPPORTAGE 2024

P 5

HOOFDSTUK 3

EVALUATIE UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

P 12

HOOFDSTUK 4

OVERDRACHT VTH-MILIEUTAKEN

P 19

HOOFDSTUK 5

IBT PROVINCIE NOORD-HOLLAND

P 21

HOOFDSTUK 6

CONCLUSIES

P 23

BIJLAGE 1

VEEL GEBRUIKTE AFKORTINGEN

P 25

2 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

1. INLEIDING 1.1 Algemeen Gemeenten hebben wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (hierna: VTH) in de fysieke leefomgeving. Daaronder vallen onder andere bouwen, slopen, gebruik en brandveiligheid. Deze taken staan in: - de Omgevingswet (hierna: Ow), en verder uitgewerkt in; - het Omgevingsbesluit (hierna: Ob); - het Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Blk); - het Besluit bouwwerken leefomgeving (hierna: Bbl); - het Besluit activiteiten leefomgeving (hierna: Bal), en - de Omgevingsregeling (hierna: Or). Naast de verplichting tot uitvoering van de VTH-taken, schrijft de wet voor dat gemeenten VTHbeleid formuleren. In de wet zijn criteria opgenomen waaraan het beleid en de cyclus die het beleid doorloopt, behoren te voldoen: de zogeheten procescriteria. In verband met de inwerkingtreding van de Ow per 1 januari 2024 is in 2024 het VTH-beleid geactualiseerd. Een deel van de VTH-taken wordt namens de gemeente Hilversum uitgevoerd door de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi- en Vechtstreek (hierna: OFGV). De taken die de OFGV namens de gemeente uitvoert, betreffen: - de basistaken; - advisering over asbestinventarisatierapporten; - toezicht en handhaving bij het saneren van asbest; - afhandelen van VTH-taken op gebied van milieu van agrarische bedrijven.

In 2024 heeft overdracht plaatsgevonden aan de OFGV van alle resterende inrichtinggebonden basisen plus taken. Zie hiervoor hoofdstuk 4. De verplichting tot het hebben van VTH-beleid en het doorlopen van de bijbehorende cyclus geldt ook voor de OFGV. Het nieuwe VTH-beleid van de OFGV, de Regionale Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027, is in Hilversum op 19 december 2023 vastgesteld. Jaarlijks wordt op basis van het VTH-beleid een uitvoeringsprogramma vastgesteld voor het komende jaar. In een jaarrapportage blikt het college terug op het afgelopen jaar en legt het verantwoording af over zijn activiteiten. Naast algemene en bedrijfsmatige gegevens, komen in de jaarrapportage de in het VTH-beleid beschreven doelen aan de orde. In de jaarevaluatie wordt verder ingezoomd op de activiteiten die specifiek in dat jaar op het programma stonden. In het voorliggende document zijn de jaarrapportage 2024 en de jaarevaluatie 2024 gebundeld. 1.2 VTH: een zaak van iedereen De VTH-taken vormen kerntaken van de gemeente. Met een zo efficiënt en effectief mogelijke uitvoering van deze taken, werkt de gemeente Hilversum mee aan een leefbaar, schoon en veilig Hilversum. Maar VTH gaat verder ….

3 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

VTH is een terrein dat iedereen in meer of mindere mate aangaat. Van projectontwikkelaar tot particuliere bouwer en van leverancier tot eindgebruiker van bebouwing en gronden. De relatie tussen bijvoorbeeld een groot bouwconcern dat een project ontwikkelt en VTH is overduidelijk. Maar ook een particulier die zijn dakgoot vervangt of een kamer in zijn huis verhuurt, opereert op het terrein van VTH. De dakgoot moet onder meer aan technische eisen voldoen en voor het verhuren van kamers gelden via het Omgevingsplan de regels voor woningsplitsing en verkamering die onder meer betrekking hebben op de leefbaarheid en veiligheid. Aangezien VTH een verantwoordelijkheid is van iedereen, is voor Hilversum een goede communicatie met de inwoners over VTH cruciaal. Hilversum streeft naar digitale beschikbaarheid van de meest essentiële informatie en naar klantgerichte service voor inwoners met VTH-gerichte vragen en klachten. 1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de jaarrapportage. Deze rapportage gaat in op de algemene en bedrijfsmatige gegevens over het jaar 2024. Ook wordt stilgestaan bij de bijdrage die in dat jaar geleverd is aan de doelstellingen uit het VTH-beleid. Hoofdstuk 3 behelst de jaarevaluatie over 2024.

Ingegaan wordt op de activiteiten die in die periode op het programma stonden volgens het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 en de “Monitoringstool doelstellingen en acties”, een digitale tool in de vorm van een dynamisch bestand dat onderdeel vormt van het geldende VTH-beleid. Hoofdstuk 4 gaat over de overdracht van VTH-taken aan de OFGV. In hoofdstuk 5 wordt stilgestaan bij het Interbestuurlijk Toezicht Omgevingsrecht. De jaarrapportage en -evaluatie sluit af met een aantal conclusies in hoofdstuk 6.

.

4 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

2. JAARRAPPORTAGE 2024 2.1 Algemeen In de jaarrapportage worden, voor de onderdelen vergunningen, toezicht en handhaving, de belangrijkste algemene en bedrijfsmatige gegevens over 2024 weergegeven, zoals jaarcijfers. Verder bevat de jaarrapportage de jaarcijfers over de bezwaar-, beroeps- en hoger beroeps- en voorlopige voorzieningenprocedures die zijn ingesteld naar aanleiding van beslissingen op het gebied van VTH. Ook wordt per discipline stilgestaan bij de manier waarop de uitvoering van de VTH-taken heeft bijgedragen aan de doelstellingen uit het VTH-beleid. De beoordeling of deze doelstellingen in 2024 zijn behaald, komt aan de orde in de jaarevaluatie 2024 in hoofdstuk 3. De activiteiten waarover in deze rapportage verslag wordt gedaan, vormen onderdeel van Programma 1 (Wonen en leven) van de begroting 2024. In dit Programma worden de VTHactiviteiten genoemd als reguliere activiteiten bij het thema bouwen en wonen. Deze reguliere activiteiten faciliteren diverse speerpunten uit het beleid. Snelle en correcte vergunningverlening voor woningbouwprojecten draagt bijvoorbeeld bij aan de Hilversumse woningbouwopgave. 2.2 Vergunningverlening, Omgevingsteam en Omgevingstafel 2.2.1 Vergunningverlening Aanvragen voor een omgevingsvergunning, sloopmeldingen of meldingen brandveilig gebruik kunnen via het landelijke Omgevingsloket (OLO) worden ingediend.

Daarnaast is het mogelijk om voorafgaand aan een vergunningaanvraag een vooronderzoek te doen. Een vooronderzoek kan worden aangevraagd via het Omgevingsloket Online. In totaal zijn er in 2024 1629 aanvragen en 899 meldingen behandeld. Tabel 1 Aantal behandelde aanvragen Omgevingsvergunning in 2022-2024 Type aanvraag of melding↓ / Aantal→ 2022 Omgevingsvergunning uitgebreide procedure 9 Omgevingsvergunning reguliere procedure 1.201

2023 7 1.009

2024 3 1.626

Totaal aantal meldingen

684

744

899

Vooronderzoeken

145

268 -

208

Maatwerkinitiatief

-

Informatieplicht

-

17 -

237

Bij het toetsen van vergunningaanvragen wordt gewerkt conform het in het VTH-beleid verankerde systeem van prioritair werken. Zie voor verdere duiding van het principe van prioritair werken onderdeel 3.4.2

5 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

2.2.2 Omgevingsteam Aanvragen die niet passen binnen het bestemmingsplan, worden ter advisering aan het Omgevingsteam voorgelegd. Ook kunnen handhavings- of legalisatieverzoeken worden voorgelegd. Het Omgevingsteam is een multidisciplinair team met ambtelijke professionals op gebied van omgeving, zoals planologen, stedenbouwkundigen en juristen omgevingsrecht. Het Omgevingsteam komt wekelijks bijeen. In 2024 zijn 483 adviesvragen gesteld. Tabel 2 Advisering per type vraag Onderdeel↓ / Aantal adviesaanvragen→ Omgevingsteam totaal Omgevingsteam aanvragen Omgevingsteam vooronderzoek Omgevingsteam legalisatie Omgevingsteam bezwaar & beroep

2022 480 321 130 29 -

2023 486 68% 23% 8% 1%

2024 483 67% 27% 5% 1%

De doorlooptijd van een adviesvraag wordt beïnvloed door de complexiteit van de zaak, aanvullende informatie die door de initiatiefnemer wordt geleverd, het aantal en de volgtijdelijkheid van sectorale adviezen, relatie met andere lopende aanvragen en de politiek-bestuurlijke gevoeligheid. Tabel 3 Gemiddelde doorlooptijden adviesvragen Omgevingsteam 2024 Soort advies Gemiddelde doorlooptijd in weken Aanvraag 2.8 weken Vooronderzoek

3.5 weken

Legalisatie

2.2 weken

2.2.3 Omgevingstafels In de aanloop naar de Omgevingswet is er in 2023 al reeds begonnen met het werken met Omgevingstafels. Een Omgevingstafel is een breed overleg waarin alle relevante deskundigendisciplines en de initiatiefnemer vertegenwoordigd zijn. Het doel van Omgevingstafels is om vanuit een ja-mits-houding te komen tot een integraal afgewogen overeenstemming ten aanzien van meer complexe initiatieven. In 2024 is deze procedure officieel in werking gegaan en zijn er 21 Omgevingstafels georganiseerd voor in totaal 17 initiatieven. Bij de tafels waren gemiddeld 10 medewerkers van de gemeente Hilversum aanwezig. Het betrof in 9 gevallen een gemeentelijk monument, in 7 gevallen een Bopa en in 5 gevallen een Bopa met een adviesrecht voor de gemeenteraad. Omdat omgevingstafels een nieuwe manier van werken betreft, worden omgevingstafels doorlopend gemonitord en geëvalueerd. Meer over deze monitoring en evaluatie in onderdeel 3 van deze jaarrapportage.

6 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

2.3 Toezicht Binnen de gemeente Hilversum wordt toezicht gehouden op de naleving van de Ow. In Hilversum wordt daarbij gewerkt in vier wijkteams: Noord, Oost, Zuid en Centrum zuidoost. In het beleid wordt onderscheid gemaakt in een aantal hoofdvormen van toezicht: - vergunningsgericht toezicht: toezicht op de uitvoering verleende omgevingsvergunningen; - objectgericht toezicht: toezicht op objecten tijdens de gebruiksfase; - wijkgericht toezicht: toezicht gerelateerd aan wijken/geografische gebieden; - thematisch toezicht: toezicht dat -gezien het thema- een bijzondere aanpak vergt; - meldingen/klachtentoezicht: toezicht naar aanleiding van ingediende meldingen en klachten. Toezicht op omgevingsrechtelijke activiteiten ligt voor het grootste gedeelte bij de daarvoor aangewezen toezichthouders. Voor enkele omgevingsrechtelijke activiteiten en voor MOR-meldingen wordt het toezicht uitgevoerd door buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s). In tabel 4 zijn de aantallen voor vergunningsgericht toezicht, objectgericht toezicht en klachtentoezicht weergegeven. Als er overtredingen zijn geconstateerd, is handhavend opgetreden. Tabel 4 Aantal inspecties per activiteit Vergunningsgericht Aantal 2022 toezicht Aantal inspecties op de Controles op locatie: 937. activiteit bouwen Administratief afgehandeld: 169 Controles door/met brandweer: 60

Aantal 2023

Aantal 2024

Controles op locatie: ca 853 Administratief afgehandeld: 189 Controles: door/met brandweer: 76 Is samengevoegd met: ‘inspecties op de activiteit bouwen’ (ca. 25) Is samengevoegd met: ‘inspecties op de activiteit bouwen’ (ca. 5) Is samengevoegd met: ‘inspecties op de activiteit bouwen’ (ca. 50)

Controles op locatie: Ca 913 Administratief afgehandeld: 711 (waarvan ca 500 uit afronding migratie) Controles: door/met brandweer: 72

Aantal inspecties op de activiteit slopen

ca. 30

Is samengevoegd met: ‘inspecties op de activiteit bouwen’ (ca. 35) Is samengevoegd met: ‘inspecties op de activiteit bouwen’ (ca. 7) Is samengevoegd met: ‘inspecties op de activiteit bouwen’ (ca. 142)

Aantal inspecties op de activiteit aanleggen

ca. 5

Aantal inspecties op de activiteit wijzigen monument

ca. 130

Objectgericht toezicht Aantal inspecties brandveiligheid Bouwbesluit Aantal inspecties evenementen Aantal inspecties inrichtingsgebonden milieueisen

Aantal 2022 317

Aantal 2023 228

Aantal 2024 243

ca .6

ca. 8

Ca. 14

23

Is samengevoegd met:‘aantal inspecties duurzaamheid inrichting’

Is samengevoegd met: ‘aantal inspecties duurzaamheid inrichting’ 7

Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Aantal inspecties duurzaamheid inrichtingen Aantal inspecties Label-C kantoren

148

142

192

Meldingen/klachtentoezic ht Aantal klachten/meldingen bouwen Aantal klachten/meldingen openbare ruimte Aantal klachten/meldingen milieu

Aantal 2022

Aantal 2023

Aantal 2024

314

333

271

1.986

1.978

nvt**

199* MOR, 23 milieuklachtenreg., ca 50 telef./mail

343*

219

50

* 2022: 29 meldingen overlast geluid; 2023: 239 meldingen overlast geluid ** Klachten/meldingen openbare ruimte vallen niet meer onder het VTH-beleid MOR-meldingen In tabel 5 staat een overzicht van de soorten MOR-meldingen: meldingen over bouwen, openbare ruimte en milieu. Alleen MOR-meldingen die betrekking hebben op bouwen en milieu vallen onder het VTH-beleid. Alle andere MOR-meldingen worden door andere afdelingen opgepakt. Daarom worden alleen de MOR-meldingen bouwen en milieu opgenomen in deze VTH-jaarrapportage. Doelstelling is om 80% van de VTH-gerelateerde MOR-meldingen binnen zes weken af te handelen. In 2024 is voor de MOR-meldingen milieu aan deze doelstelling voldaan. Voor het onderdeel bouwen ligt het percentage meldingen dat binnen zes weken is afgehandeld lager. Dat komt doordat de klachten en meldingen voor cluster Bouwen doorgaans complex zijn en een langere behandeltermijn vragen. Veelal moet naast de controle en het opmaken van het inspectierapport het PUZA team, Welstand en/of Omgevingsteam advies geven.

Tabel 5 MOR-meldingen 2022-2024 Type MOR-melding→ MOR-melding MOR-melding MOR-melding Totaal Aantal↓ bouwen openbare ruimte milieu Aantal 2022 314 1.986 199 2.499 % binnen 6 wk afgehandeld 63% 95% 95% Aantal 2023 333 1.978 343 2.654 % binnen 6 wk afgehandeld 66% 95% 88% Aantal 2024 271* nvt** 80 351 % binnen 6 wk afgehandeld 32% nvt** 80% * Een plausibele verklaring voor de daling in het aantal MOR-meldingen ten opzichte van voorgaande jaren is de overgang naar het nieuwe meldingssysteem Signalen. In dit systeem worden meldingen handmatig overgezet naar het registratiesysteem Case. Gedurende de overgangsperiode heeft deze registratie niet structureel plaatsgevonden, hetgeen het lagere aantal geregistreerde meldingen kan verklaren. En van de 271 ontvangen meldingen zijn er 65 (23%) nog in behandeling. ** De MOR-meldingen openbare ruimte worden niet langer meegenomen in het VTH-beleid. Deze meldingen zijn gericht op de uitvoering van handhaving openbare ruimte en worden daarom opgenomen in het Handhavingsuitvoeringsplan.

In een ambtelijk overleg worden aan klachten/meldingen prioriteiten toegekend conform de prioritering uit het VTH-beleid. De klachten/meldingen worden vervolgens in overeenstemming met de toegekende prioriteit afgehandeld. 8 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Ook bij het houden van toezicht wordt gewerkt conform het systeem van prioritair werken, al is de werkwijze nog niet volledig prioritair. Zie voor verdere duiding van het principe van prioritair werken onderdeel 3.4.2. 2.4 Handhaving 2.4.1 Algemeen Handhaving start na een constatering van een toezichthoudend ambtenaar dat sprake is van strijd met de regelgeving (voor toezicht zie verder 2.3). Handhaving kan ambtshalve plaatsvinden of bijvoorbeeld naar aanleiding van een melding of een verzoek om handhaving. Een belangrijk procedureel verschil tussen meldingen en ambtshalve constateringen enerzijds en handhavingsverzoeken anderzijds, is dat in geval van een verzoek om handhaving een formele termijn van acht weken geldt waarbinnen de gemeente een officiële reactie moet geven. Voor wat betreft de ingezette handhavingsmiddelen geldt dat 2024 een wat drukker jaar was wat betreft ontvangen handhavingsverzoeken. Er is een afname aan handhavingsvoornemens omdat meer zaken in de voorfase zijn opgelost. Verder is sprake van een kleine afname van opgelegde lastgevingen. Zie voor verdere informatie over de in 2024 toegepaste handhavingsmiddelen de informatie in tabel 6.

Tabel 6 Handhavingsmiddelen ingezet in 2022-2024 Middel↓ / Aantal per jaar→ 2022 2023 2024 Ontvangen handhavingsverzoeken 37 16 25 Voornemen opleggen last onder dwangsom 17 30 24 Opleggen last onder dwangsom 13 19 20 Opleggen bouwstop (spoedeisende bestuursdwang) 0 4 0 Verstuurde waarschuwingen³ 83 Niet verzonden conceptbesluiten 13 Afgehandelde handhavingsverzoeken¹ ² 24 18 ¹ De meeste afgehandelde handhavingsverzoeken hadden betrekking op handhavingsverzoeken die voor 2023 zijn ingediend. ² In 2022 werd het aantal afgehandelde handhavingsverzoeken nog niet in de rapportage vermeld. 3 Vanaf 2024 wordt het aantal waarschuwingen apart bijgehouden.

In 2024 zijn ook de niet-verstuurde concept handhavingsbesluiten geregistreerd. De reden hiervan is correcte verantwoording over het jaar 2024 van de inzet van middelen die samenhangt met de hoeveelheid voorbereidend werk dat in 2024 ten behoeve van deze dossiers is verricht. Het voorbereidende werk betreft inzet van middelen die aan 2024 moet worden toegerekend. De verzenddatum van het uiteindelijke besluit bepaalt aan welk jaar de definitieve besluiten worden toegerekend. Bij de inzet van handhavingsmiddelen wordt ook gewerkt conform het systeem van prioritair werken. Voor een verdere uitleg over het principe van prioritair werken wordt verwezen naar onderdeel 3.4.2. In 2024 had de organisatie te maken met beperkte bezetting binnen het cluster door openstaande vacatures. Deze beperkte bezetting kon gedeeltelijk worden opvangen door inhuur van medewerkers. De beperkte bezetting had in een aantal gevallen ook gevolgen voor de doorlooptijd.

9 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Daarnaast is gebleken dat het vertrek van twee senioren per 1 januari 2024 niet goed opgevangen kon worden, waardoor er een terugname te zien is van het aantal behandelde zaken. 2.4.2 Meervoudige bewoning Op 3 april 2024 heeft de raad het Chw Paraplubestemmingsplan Woningsplitsing en Verkamering vastgesteld. Daarnaast is het beleid Woningsplitsing, verkamering en transformatie Hilversum 2023 in werking getreden. Van het begrip meervoudige bewoning is met het nieuwe bestemmingsplan afstand gedaan, er wordt alleen nog gesproken over woningsplitsing (zelfstandige woning) en/of verkamering (onzelfstandige woning). Deze vormen van gebruik worden aan de nieuwe regeling getoetst. De nieuwe regeling en het bijbehorende beleid vormt tevens de basis voor handhavend optreden. Tijdens de vaststellingsprocedure (en de beroepstermijn nadien) zijn de handhavingszaken tijdelijk on-hold gezet, zodat er in een lopende procedure niet met verschillende toetsingskaders gewerkt hoefde te worden. Daarnaast is op 29 mei 2024 het Chw Paraplubestemmingsplan 1221 onherroepelijk geworden. Tegen dit bestemmingsplan was in 2022 beroep ingesteld. Diverse zaken hebben vanwege dit beroep on-hold gestaan en konden na 29 mei 2024 verder opgepakt worden. Voor deze zaken dienden vanwege de lange doorlooptijd bij de Raad van State wel nieuwe inspecties uitgevoerd te worden.

In 2024 zijn er minder handhavingsbesluiten met betrekking tot illegale meervoudige bewoning verzonden. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat er zaken on hold gezet zijn. Van de zaken die on hold gezet zijn, zijn er in totaal 13 conceptbesluiten opgesteld. Deze besluiten zullen in 2025 verzonden worden. Daarnaast is in 2024 met eigenaren die meerdere illegaal gesplitste/verkamerde panden in bezit hadden het (minnelijke) gesprek aangegaan om de overtredingen in de diverse panden op korte termijn te beëindigen, ter voorkoming van het opleggen van een last onder dwangsom. Dat heeft ertoe geleid dat in acht panden waar sprake was van illegale meervoudige bewoning, de overtredingen beëindigd zijn. 2.5 Bezwaar, beroep, hoger beroep en voorlopige voorziening Het VTH-beleidsveld kent vele soorten besluiten, zoals beslissingen over aanvragen omgevingsvergunning, handhavingsbeslissingen, beslissingen tot intrekking van vergunningen. Tegen deze besluiten staat de mogelijkheid van bezwaar en beroep open. Voor 2024 geldt dat er in totaal 92 bezwaarschriften zijn ingediend tegen besluiten inzake het omgevingsrecht. Daarnaast is in totaal 39 keer beroep ingediend (inclusief hoger beroep en verzoeken om voorlopige voorziening). De aantallen zijn in tabel 7 weergegeven, evenals de cijfers van de twee voorgaande jaren.

10 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Tabel 7 Aantallen bezwaar (hoger)beroep en voorlopige voorziening omgevingsrecht 2022-2024 Rechtsmiddel↓ / Aantal per jaar → Handhaving Bezwaar Beroep/hoger beroep/verzoek om voorlopige voorziening Totalen Handhaving Vergunningen Bezwaar Beroep/hoger beroep/verzoek om voorlopige voorziening Totalen Vergunningen

2022

2023

2024

145 18

22 6

9 11

163

28

20

¹ ¹

69 27

83 28

¹ 96 111 ¹ De aantallen bezwaar-, (hoger)beroep-, een voorlopige voorzieningszaken waren voor de jaren 2021 en 2022 voor Vergunningen inbegrepen in de aantallen vermeld bij handhaving.

Bij de afhandeling van bezwaarschriften wordt gewerkt met de oplossingsgerichte aanpak. De oplossingsgerichte aanpak is gericht op een vroegtijdige actieve houding van de gemeente in bezwaarzaken. In het ambtelijke ‘trechteroverleg’ worden zaken beoordeeld. Hierbij wordt voor 80% van de zaken eerst een informele aanpak gehanteerd. In 2024 hadden we te maken met pensionering, vertrek en langdurige ziekte van medewerkers. Door krapte op de arbeidsmarkt heeft invulling van de vacatures langer geduurd dan gebruikelijk en wenselijk. We hebben deze beperkte bezetting gedeeltelijk kunnen opvangen door inhuur van medewerkers en door uitbesteding van dossiers.

11 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

3. EVALUATIE UITVOERINGSPROGRAMMA VTH 2024 3.1 Algemeen Op grond van het Ob dient jaarlijks het VTH-uitvoeringsprogramma te worden geëvalueerd. In de evaluatie wordt bekeken of de activiteiten die voor dat jaar op het programma stonden, zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan de algemene doelstellingen uit het VTH-beleid. In het VTH-beleid staan 4 hoofddoelstellingen beschreven voor de beleidsperiode 2021-2026. Na actualisatie van het VTH-beleid in juni 2023 luiden deze doelstellingen als volgt: 1. Implementeren van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen; 2. Realiseren VTH-cyclus conform de wettelijke kwaliteitseisen voor de uitvoering van de VTH-taken; 3. Realiseren uniforme wijze van uitvoering van VTH-werkzaamheden conform risicoanalyse en prioritering, ter borging van rechtsgelijkheid en draagvlak; 4. Bijdragen aan de veiligheid en de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in Hilversum. Bij elk van deze doelstelling staan activiteiten waarvan het de bedoeling is dat die in de periode 20212026 worden uitgevoerd. Aan elk jaar worden activiteiten toegerekend. In deze jaarevaluatie komen de belangrijkste activiteiten aan de orde die op het programma stonden tot en met 2024. Voor zover deze activiteiten op het programma stonden maar eind 2024 nog niet waren voltooid, zijn deze, voor zover nodig, doorgeschoven naar 2025.

3.2 Activiteiten doelstelling 1 – Implementeren Omgevingswet en Wkb Tot het eerste kwartaal van 2024 vond de implementatie van de Ow plaats in het Programma Omgevingswet. Dit programma is, na een eindrapportage, in maart 2024 officieel beëindigd. De overblijvende taken zijn overdragen aan de lijnorganisatie. Onderdeel van de implementatie van de Ow en Wkb, is monitoring en evaluatie van een aantal belangrijke werkprocessen. Doel van deze monitoring is om deze werkprocessen te volgen en deze op basis van de praktijkervaringen te optimaliseren. De monitoring en evaluatie worden uitgevoerd in de lijnorganisatie. Implementatie en monitoring Omgevingswet Eén van de monitoringsonderwerpen betreft de afhandeling van maatwerkinitiatieven. Een maatwerkinitiatief is een plan dat afwijkt van het Omgevingsplan en dat, gezien de omvang of complexiteit, vraagt om een aanpak op maat. De maatwerkprocedure is een informele procedure die voorafgaat aan een officiële aanvraag omgevingsvergunning. Maatwerkinitiatieven worden centraal geregistreerd en van elk initiatief wordt dezelfde informatie opgeslagen. Onder meer wordt bijgehouden hoelang het duurt voordat aan een zaak een Omgevingsregisseur is gekoppeld, hoelang een intake gemiddeld duurt en wat de tijdsbesteding is van de Omgevingsregisseur.

Deze gegevens worden gebruikt om knelpunten te signaleren en deze op te lossen en om algemene verbeteringen door te voeren. In het zicht van de Ow is binnen Hilversum het begrip omgevingsregisseur geïntroduceerd. De belangrijkste taak van de omgevingsregisseur is zorgen voor een vlotte afhandeling van met name complexere initiatieven. 12 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Van de omgevingsregisseurs wordt verwacht dat zij het overall overzicht houden en een schakelfunctie vervullen tussen de intern en extern betrokken partijen. De regisseur gaat daarbij oplossingsgericht te werk en bevordert waar nodig de afstemming tussen de betrokken adviseurs. Omgevingsregisseur is een rol die gekoppeld kan worden aan diverse, bestaande functies binnen het fysieke domein. Op basis van het principe van “learning on the job” wordt deze rol in de praktijk verder ingevuld. In 2024 zijn 12 aantal omgevingsregisseurs in 16 aantal zaken actief geweest. In een periodiek overleg, onder leiding van de twee strategisch omgevingsregisseurs, wisselen de omgevingsregisseurs kennis en ervaring uit en wordt bekeken of er behoefte is aan ondersteuning en/of (bij)scholing. Daarnaast is het overleg bedoeld om in het algemeen de ontwikkeling van de rol van omgevingsregisseur te monitoren. Het periodieke overleg wordt ook in 2025 voortgezet. Naast inhoudelijke invulling van de rol zelf, is ook het borgen van de rol in de organisatie onderdeel van de monitoring. Dit laatste aspect is met name op managementniveau onderwerp van gesprek. De andere monitoringsonderwerpen over de Ow betreffen het adviesrecht van de raad, cultuurverandering en onderzoek naar nieuwe werkwijzen. In 2024 is 1 zaak waarop het adviesrecht van de raad van toepassing aan de orde geweest.

Dit aantal is zodanig laag dat nog geen monitoring en evaluatie kan plaatsvinden. In 2025 wordt de monitoring van het adviesrecht van de raad voortgezet. Cultuurverandering is naar zijn aard een onderwerp waarbij evaluatie pas zinvol is bij een minimale hoeveelheid monitoringsinformatie. Daarom zal dit onderwerp pas vanaf 2025 worden geëvalueerd. De omgevingstafels betreffen een nieuwe werkwijze die continue wordt gemonitord en geëvalueerd. Na afloop van iedere tafel vindt, onder leiding van de voorzitter, een evaluatie plaats met de in de tafel deelnemende disciplines. Gelet op de dynamiek, worden verbeterpunten zo veel mogelijk direct in de werkprocessen verwerkt. In plaats van monitoring gevolgd door een eindevaluatie, vindt monitoring en evaluatie in dit geval in feite op hetzelfde moment plaats. Voor de doorloop van dit nieuwe proces, is er vanuit het programma Omgevingswet een projectplan opgesteld met daarin de uitgangspunten, werkwijze en werkafspraken. De verzamelde informatie heeft betrekking op diverse organisatorische en vakinhoudelijke aspecten van de Omgevingstafels. In december 2024 is de gemeente, mede naar aanleiding van het proces Omgevingstafels, het gesprek aangegaan met externe partijen als architecten, ontwikkelaars en corporaties. Dit was er op gericht om ervaringen met elkaar uit te wisselen, ervaringen te delen en bestaande processen te verbeteren.

Aanleiding voor het gesprek was onder meer de wens van diverse partijen om eerder met de gemeente om tafel te kunnen en om betere terugkoppeling vanuit de gemeente over de haalbaarheid van initiatieven. De verbeterpunten worden doorlopend doorgevoerd in de werkprocessen. Het overleg met de externe partijen en de procesverbeteringen loopt door in 2025. Als onderdeel van de implementatie van de Ow stonden in 2024 ook de aanpassing van het VTHbeleid aan de Ow en de overdracht van alle basistaken VTH-milieu aan de OFGV op het programma. In 2024 is het VTH-beleid aangepast aan de Ow. Onder meer zijn de nieuwe rechtsfiguren en een aantal belangrijke werkprocessen in het beleid opgenomen. Ook is de landelijke richtlijn bouw- en sloopveiligheid aan het VTH-beleid toegevoegd. De actualisatie van het VTH-beleid, die verder beleidsneutraal was, is gelijktijdig vastgesteld met het Uitvoeringprogramma VTH 2025. Op de overdracht van de milieutaken wordt in hoofdstuk 4 dieper ingegaan.

13 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Implementatie en monitoring Wkb In 2024 zijn in Hilversum geen meldingen gedaan op basis van de Wkb. Dit betekent er geen klantonderzoeken gedaan konden worden met betrekking tot de Wkb. Dit betekent ook dat in 2024 geen onderzoek gedaan kon worden naar de mogelijkheden tot het vereenvoudigd afdoen van meldingen. In 2024 heeft wel een maandelijks Wkb-overleg plaatsgehad. Dit overleg is vooral benut om de uitgangspunten voor de monitoring Wkb verder uit te werken. In 2025 wordt het maandelijkse Wkboverleg voortgezet. 3.3 Activiteiten doelstelling 2 – Realiseren VTH-cyclus conform wettelijke uitgangspunten Om de VTH-beleidscyclus beter in de organisatie te borgen, is in 2023 het VTH-kernteam opgericht. Het VTH-kernteam monitort de voortgang van activiteiten uit het VTH-uitvoeringsprogramma. Het VTH-kernteam heeft in juni 2024 gerapporteerd over de voortgang van de activiteiten en daarbij een aantal risico’s en risicobeheersmaatregelen benoemd. In 2024 is het VTH-kernteam omgevormd tot de Monitoring en Evaluatie (M&E) Omgevingswet. Reden hiervoor was verbreding van de focus van het team naar de gehele beleidscyclus van de Ow. De M&E bestaat uit een kernteam en een stuurgroep. De stuurgroep stelt, op voorstel van het kernteam, jaarlijks de monitoringsonderwerpen en de eindevaluaties formeel vast.

Naast het voorbereiden van de stuurgroep, monitort het kernteam halfjaarlijkse rapportages de voortgang van de M&E-onderwerpen. In de M&E Omgevingswet vindt jaarlijks een afweging plaats welke onderwerpen in het volgende jaar onderdeel zijn van het monitoring en -evaluatietraject. In ieder geval zijn dit de VTH-doelstellingen omdat deze doelstellingen wettelijk verplicht zijn. Daarnaast kunnen ook beleidsonderwerpen, werkprocessen e.d. onderdeel zijn van de M&E. Onder leiding van een projectleider is in 2024 gewerkt aan het nieuwe project Transitiefase Omgevingsplan. Dit project richt zich op het omzetten van de bestaande regelgeving over fysieke leefomgeving naar de nieuwe regelvorm, regelsystematiek en structuur van het omgevingsplan. Het project kent zijn eigen dynamiek en onafhankelijke aansturing. Vanwege de relatie met de beleidscyclus Omgevingswet, wordt de M&E Omgevingswet geïnformeerd over de voortgang van het project. Aan het einde van 2024 zijn het Plan van Aanpak en het Uitvoeringsplan grotendeels afgerond. Dit heeft geleid tot de vorming van, onder andere, de projectorganisatie en het benaderen van potentiële projectdeelnemers. Hiermee is de basis gelegd voor het opstellen van het Projectplan, de besluitvorming en de verdere uitvoering.

Onder doelstelling 2 stond ook een toets aan de Kwaliteitscriteria 2.2 voor de thuistaken op het gebied van de kritieke massa op het programma. De toets aan de Kwaliteitscriteria VTH is op het moment van opstellen van deze jaarrapportage nog niet afgerond. In verband met de in voorbereiding zijnde samenvoeging van de gemeenten Hilversum en Wijdemeren, is besloten om de oplevering van de eindtoets aan de Kwaliteitscriteria uit te stellen. Het streven is om uiterlijk het tweede kwartaal 2026 de toets aan de Kwaliteitscriteria af te ronden

14 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

3.4 Activiteiten doelstelling 3 3.4.1 Inrichting monitoring en evaluatie prioritaire werkwijze (via zaaksysteem CLO) De basis voor de monitoring en evaluatie van het prioritaire werken, vormt het nieuwe zaakregistratiesysteem CLO. De basisgegevens van het vergunningen- en toezichtproces kunnen in het systeem geregistreerd worden. De gegevens in CLO vormen de basis voor jaarlijkse steekproefonderzoeken naar prioritair werken (zie hierna) en zal ook de basis vormen voor de ingezette handhavingsmiddelen (zie H2, tabel 6). In 2024 is gewerkt aan het ontsluiten van de gegevens in CLO via dashboards. De dashboards worden in 2025 verder ontwikkeld. Voor de (juridische) handhaving geldt dat de livegang voor CLO gepland is voor 1 juli 2025. Met betrekking tot CLO is nog het vermelden waard dat de overgang van Key2 naar CLO (Centric Leefomgeving) in december 2022 voor ongeveer 1.500 openstaande dossiers aanvullend onderzoek noodzakelijk maakte, gevolgd door handmatige overzetting. Bij het overzetten is een efficiencyslag gemaakt door dossiers die afgerond konden worden, meteen af te ronden. Zonder de dossiers eerst nog op naam van een medewerker te zetten. Vanuit het oude systeem zijn geen documenten gemigreerd of gearchiveerd. Om deze reden wordt gewerkt aan het veiligstellen van deze documenten. Het betreft ongeveer 10.000 documenten, deze hebben betrekking op de periode 2000-2022.

Behoud van deze gegevens is noodzakelijk voor de bewijspositie van de gemeente. Het veiligstellen van de gegevens en het koppelen van de gegevens aan de daarmee corresponderende vergunningen, vindt handmatig plaats. Nadat het veiligstellen en koppelen is afgerond, zullen de dossiers officieel gearchiveerd moeten worden. Archivering is een nieuw project dat nog moet worden gestart. De werkzaamheden, voortvloeiend uit de genoemde migratie, kosten vanaf 2023 aanzienlijke inzet. In 2024 ongeveer 250 uur, in 2025 wordt aanzienlijk meer inzet verwacht. 3.4.2 Prioritair werken Bij de uitvoering van de VTH-taken wordt gewerkt conform het in het VTH-beleid verankerde systeem van prioritair werken, al is de werkwijze nog niet geheel prioritair. In dit systeem worden VTH-dossiers ingedeeld in categorieën waarbij per categorie een risicoanalyse is gemaakt. Hoe hoger het risico dat aan een categorie is toegekend, hoe hoger de prioriteit ligt en hoe uitgebreider de toets op een dossier. Het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken is neergelegd in doelstelling 3 van het VTH-beleid. Met het werken volgens de strategieën en de werkwijze prioritair werken wordt bijgedragen aan het realiseren van deze doelstellingen. Om een indicatie te krijgen over de toepassing in de praktijk van het systeem van prioritair werken, is over het jaar 2024 een steekproefonderzoek gedaan.

Bij dit onderzoek zijn random een aantal vergunningen-, toezicht- en handhavingsdossiers uit 2024 onderzocht. Bij dit onderzoek is de afhandeling van de dossiers, zoals dit uit de geregistreerde gegevens blijkt, vergeleken met de criteria uit de scenario’s voor prioritair werken. Dat wil zeggen dat is gekeken of de afhandeling heeft plaatsgevonden volgens de criteria die gelden voor de prioriteit van het betreffende dossier.

15 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Vergunningen: Er zijn in totaal 6 dossiers onderzocht, 2 in elke prioriteit. Alle onderzochte dossiers zijn volgens de correcte VTH-prioriteit afgehandeld. In alle onderzochte dossiers is getoetst aan de ruimtelijke regels waarvan het beleid een toets voorschrijft, zoals het omgevingsplan, de welstandsnota en de APV. In één dossier met een lage prioriteit is, in afwijking van het beleid, wel getoetst aan de technische voorschriften. Overigens wordt er gewerkt aan een actualisatie van het toetsprotocol. In alle onderzochte dossiers zijn de richtlijnen gevolgd over het opnemen van vergunningsvoorschriften. In geen van de dossiers zijn naast standaard voorwaarden op de zaak toegespitste voorwaarden opgenomen. In geen van de zaken was daar aanleiding voor. Toezicht: De conclusie van de steekproef is dat alle dossiers correct geprioriteerd zijn. Dat wil zeggen dat de aan de dossiers toegekende prioriteiten, in lijn zijn met de uitgangspunten van het VTH-beleid. Een goede ontwikkeling is dat in 2024 ten opzichte van 2023 een grote toename te zien is van het aantal in CLO geregistreerde inspectieverslagen. Naar aanleiding van de steekproef in 2023 is gestuurd op verbetering van het gebruik van CLO. Deze verbetering is duidelijk te zien in 2024. Hoewel er grote verbeteringen zichtbaar zijn, blijkt uit de steekproef van 2024 dat administratie een aandachtspunt blijft.

In een aantal onderzochte dossiers bleek de administratie onvolledig. De onvolledigheid werd voor een deel veroorzaakt door een achterstand in het verwerken van informatie in CLO over uitgevoerde inspecties en over communicatiemomenten. De informatie was in veel gevallen in beknopte vorm wel digitaal aanwezig maar door de informatie niet over te nemen in CLO, ontstaat kwetsbaarheid, bijvoorbeeld doordat informatie zoek kan raken. De komende maanden wordt in het team Toezicht aangestuurd op tijdige verwerking van informatie in CLO. Een vaak gehoorde reden voor de achterstand in de administratie is de gebruiksonvriendelijkheid van CLO. Registratie van gegevens, en in het bijzonder van foto's, vergt veel handelingen en is daardoor tijdrovend. In een aantal andere gevallen werd de onvolledigheid veroorzaakt door het ontbreken van inspectie informatie over constructieve onderdelen. De oorzaak hiervan was het idee dat alleen wanneer een constructie niet voldoet, dit moet worden vermeld. In teamverband zal aandacht worden gevraagd voor het consequent administreren van alle constateringen over de constructie. Ook in de gevallen waarin de constructie voldoet. In de overige dossiers was de informatie in CLO voldoende op orde. In een aantal dossiers uit de steekproef is een interview gehouden met de betreffende inspecteur.

In de interviews is verder ingegaan op de uitkomsten van de steekproef en konden de inspecteur en de coördinator toezicht beiden hun standpunten toelichten. Handhaving: Het algemene beeld dat volgt uit de steekproef, is dat afhandeling van handhavingszaken in de regel plaatsvindt conform de vastgestelde prioriteiten. Zaken met hoge prioriteit worden meteen opgepakt. 16 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Bij zaken met een lage prioriteit wordt bij een verzoeker nagevraagd welk belang er is om ondanks de lage prioriteit toch tot handhaving over te gaan. In beroep heeft een procedure waarbij een handhavingsverzoek over een overtreding met lage prioriteit afgewezen is, ook stand gehouden. In zaken met een gemiddelde prioriteit is zichtbaar dat deze worden opgepakt wanneer er een bijzonder belang is. Zoals bijvoorbeeld bij beschermde stadsgezichten en monumenten. Wel is zichtbaar dat met name nieuwe medewerkers het lastig vinden om te beoordelen of een zaak met gemiddelde prioriteit wel/niet opgepakt dient te worden. In enkele zaken is geconstateerd dat de toets van belanghebbendheid niet juist was uitgevoerd. Daardoor is een zaak bijvoorbeeld inhoudelijk behandeld, terwijl er geen sprake was van een verzoeker die belanghebbend was. Hierover zijn nadere werkinstructies gemaakt. Zo is de toets van belanghebbendheid bij een handhavingsverzoek in de standaard brieven opgenomen en is deze toets ook opgenomen in het nieuwe zaaksysteem (CLO). Om prioritair werken beter te borgen, is de prioritering als vast onderdeel opgenomen in CLO. Een zaak kan niet verder in behandeling worden genomen, als de prioritering niet vastgelegd is. Daarnaast zijn er bijeenkomsten gepland om steekproefsgewijs gezamenlijk te toetsen of een zaak op de juiste wijze is geprioriteerd.

3.5 Activiteiten doelstelling 4 VTH-doelstelling 4 luidt: bijdragen aan de veiligheid en de kwaliteit van de fysieke leefomgeving in Hilversum. Deze doelstelling is uitgewerkt in de volgende 4 streefcijfers: 1. Besluit op 80% aanvragen omgevingsvergunning binnen wettelijke beslistermijn; verlengen wettelijke beslistermijn bij maximaal 20% van de aanvragen. 2. Minimaal 80% MOR-meldingen die binnen de reikwijdte van het VTH-beleid vallen, worden binnen 6 weken afgehandeld. 3. In minimaal 80% van de gevallen waarin tegen een VTH-besluit bezwaar wordt gemaakt, blijft het besluit in heroverweging in stand. 4. Minimaal 80% van de voor 2024 geplande 30 controles meervoudige bewoning en 250 milieucontroles wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Ad 1. 2024 was het eerste jaar waarin de Omgevingswet van kracht was. Dit vergde de nodige aanpassingen, ook in de registratie van zaken. Aanvragen die zijn ingediend na 1 januari 2024 werden onder een ander wettelijk regime geadministreerd dan aanvragen die zijn ingediend voor die datum. In 2024 liep de afhandeling van zaken in beide categorieën door elkaar heen. Vanwege de samenloop van deze categorieën, is het niet goed mogelijk om de streefpercentages van 80% en 20% te bepalen. In 2024 is slechts één ingebrekestelling ontvangen vanwege overschrijding van de beslistermijn voor een aanvraag omgevingsvergunning.

Het algemene beeld over het halen van beslistermijnen in Hilversum is daarmee goed te noemen. Ad 2. Zie hiervoor tabel 5 in het vorige hoofdstuk. Ad 3. Deze doelstelling is gehaald.

17 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Ad 4. In het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 is de doelstelling opgenomen dat 80% van de geplande 250 milieucontroles wordt uitgevoerd. In 2024 zijn in totaal 192 milieucontroles uitgevoerd, het streefcijfer is op 8 controles na gehaald. Er wordt ingezet op het inhalen van de 8 controles in 2025. De milieucontroles hebben tot doel het inzichtelijk maken van de impact van de veranderde duurzaamheidsopgave voor bedrijven. Bij de uitgevoerde bedrijfsbezoeken werd regulier milieutoezicht gecombineerd met (stimulerend) toezicht inzake energiebesparende maatregelen. Vanwege de overdracht van de inrichtinggebonden VTH-milieutaken hebben vanaf 2025 de controles alleen nog betrekking op energiebesparende maatregelen. In 2024 zijn 29 controles meervoudige bewoning uitgevoerd. Het streefcijfer van 24 (80% van 30 geplande controles) is in 2024 gehaald.

18 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

4. Overdracht VTH-milieutaken 4.1 Algemeen Tot en met 2024 voerde de gemeente Hilversum nog de meeste inrichting gebonden VTHmilieutaken zelfstandig uit. Het ging om reguliere toezicht- en handhavingstaken met betrekking tot ongeveer 1.500 Hilversumse bedrijven. In 2024 heeft het college van B&W officieel besloten tot overdracht van de reguliere inrichtinggebonden toezicht- en handhavingstaken aan de OFGV. Vanaf 2025 voert Hilversum daarom geen reguliere inrichtinggebonden VTH-mlieutaken meer uit. Het stimulerend energietoezicht voert Hilversum in 2025 nog wel zelfstandig uit. In dat jaar wordt ook een beslissing genomen over de manier waarop het stimulerend energietoezicht in 2026 vorm krijgt. In onderdeel 4.2 wordt kort het proces beschreven dat is voorafgegaan aan de overdracht van de milieutaken. Onderdeel 4.3 schetst in grote lijnen hoe de milieutaken in Hilversum vanaf 2025 zijn of worden belegd. 4.2 Overdracht milieutaken Bij de start van de omgevingsdiensten (OD) in 2013 heeft Hilversum destijds vooralsnog alleen de ca. 75 “zwaarste” bedrijven overgedragen aan de OFGV. Veel VTH-milieutaken die Hilversum tot 2024 nog zelf uitvoerde zijn in de Ow aangemerkt als basistaken die verplicht moeten worden uitgevoerd door een OD. De overblijvende zgn. plustaken zijn te beperkt in omvang en in complexiteit om daarvoor eigen medewerkers aan te houden.

Dat betekent dat wij zowel de verplichte basistaken als de niet verplichte plustaken per 1-1-2025 hebben overdragen aan de OFGV. Daarmee zijn alle ca. 1.500 Hilversumse bedrijven voor de uitvoering van VTH-milieutaken overgedragen aan de OD. Behalve deze taken heeft een overdracht plaatsgevonden van een aantal basis- en plustaken op het gebied van Bodem. Behalve het voldoen aan de wettelijke eisen zien we andere voordelen van de overdracht. Zowel de regelgeving als de uitvoering van VTH-milieutaken wordt complexer. Onze samenleving stelt steeds hogere eisen aan een gezonde leefomgeving waarbij nieuwe taken ontstaan en nieuwe gebieden worden ontsloten (Pfas, Circulaire Economie, microplastics, Zeer Zorgwekkende Stoffen, controle op de Regeling Werkgebonden Personenmobiliteit etc.). Door overdracht aan de OFGV kiest Hilversum voor een organisatie die voldoende robuust is om de benodigde specialisatie en opleiding van de verschillende medewerkers te kunnen bieden. 4.3 Milieutaken vanaf 2025 De overdracht van onze VTH-milieutaken vindt plaats op basis van een ingroeimodel waarbij in 2025 50% in 2026 75% en 2027 100% van de taakuitvoering plaatsvindt.

Deze temporisering is gekozen omdat: i) zodoende de financiële consequenties voor Hilversum binnen de begrote kaders blijven ii) de personele invulling tijd nodig heeft vanwege spanningen op de arbeidsmarkt iii) de OFGV hiermee voldoende tijd krijgt om zich de voor hen nieuwe dossiers eigen te maken en iv) de ICT-systemen hierop in te richten. Het gekozen ingroeimodel leidt ertoe dat niet meteen alle taken volledig kunnen worden uitgevoerd. 19 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Dat levert het risico op dat bedrijven niet voldoen aan wet- en regelgeving en daarop onvoldoende wordt gecontroleerd. Door risicogericht toezicht blijft de taakuitvoering gericht op bedrijven waar het risico op het niet voldoen aan wet- en regelgeving het grootst is. Dat mitigeert dit risico op voldoende wijze. Eerdere ervaringen van Almere met een soortgelijk ingroeitraject leverde geen problemen op. De taken op gebied van verduurzaming energiegebruik worden door Hilversum in 2025 zelf uitgevoerd. Dit wordt gedaan in het kader van het project Stimulerend Toezicht waarvoor een subsidie wordt ontvangen van de provincie Noord-Holland. Over de uitvoering in 2026 is nog geen besluit genomen. Vanaf 2027 is het de bedoeling dat de OFGV de energietaken gaat uitvoeren als basistaak voor alle deelnemers. De komende jaren zal de Gemeente Hilversum het omgevingsplan verder invullen. Hiervoor is een project opgestart en een plan van aanpak opgesteld. In het omgevingsplan kunnen diverse milieugerelateerde regels worden opgenomen. Het opstellen van omgevingsplanregels vindt plaats in overleg met de uitvoerende teams Vergunningen, Toezicht en A&O. Ook ten aanzien van de inhoud van milieugerelateerde regels in het omgevingsplan zal afstemming plaatsvinden met de uitvoerende teams en zo nodig de OFGV.

20 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

5. IBT Provincie Noord-Holland 5.1 Algemeen In de Omgevingswet is voorzien in een interbestuurlijk toezicht (hierna: IBT) door de provincie op de inrichting van de uitvoering van de VTH-taken door gemeenten. In het kader van het IBT verstrekt de gemeente Hilversum de gegevens die in de Informatieverordening van de provincie Noord-Holland zijn genoemd. Jaarlijks leidt het IBT tot een rapportage van bevindingen van de provincie die met de gemeente wordt gedeeld. De IBT-beoordeling over 2024 “luidde “goed”. In de volgende onderdelen wordt dieper ingegaan op het IBT en de gevolgen daarvan voor de beleidscyclus bij de gemeente Hilversum en bij de OFGV. 5.2 IBT en VTH-beleidscyclus Hilversum Het IBT is voor Hilversum een stimulans geweest tot kwaliteitsverbetering van de VTH-beleidscyclus. Onder meer is de functie van Programmamanager VTH gecreëerd. Onder meer door structurele aandacht voor de beleidscyclus binnen de VTH-disciplines, is meer bewustheid ontstaan op het praktische belang van deze cyclus en ook op de bestuurlijke impact ervan. Het vakgebied van VTH omgevingsrecht is sterk in ontwikkeling, onder meer als gevolg van de ingrijpende stelselwijziging door de Omgevingswet en de Wkb. Een goed functionerende VTHbeleidscyclus is onmisbaar bij het doormaken van de transitie die door deze stelselwijziging is ingezet.

Hilversum is zich van het voorgaande terdege bewust en streeft ernaar de VTH-beleidscyclus ter zake optimaal te benutten. Onder meer zullen de eerste ervaringen met de Omgevingswet en de Wkb zorgvuldig worden gemonitord. Ondanks dat leidt de stelselwijziging de komende jaren onvermijdelijk ook tot onvoorziene situaties. In sommige gevallen zal daarom niet ontkomen kunnen worden aan improvisatie of ad-hoc-oplossingen. 5.3 IBT en VTH-beleidscyclus OFGV Het IBT met betrekking tot de OFGV heeft als primaire doelstelling het waarborgen van de kwaliteit, effectiviteit en rechtmatigheid van de uitvoering van VTH-taken door de omgevingsdienst, dit mede op basis van de zgn. BIG-8 cyclus. Het omvat onder meer het toezicht houden op de naleving van wet- en regelgeving, het bevorderen van een consistente handhavingsaanpak en het waarborgen van transparantie en verantwoording in de besluitvorming van de OFGV. In 2022 werd de IBT beoordeling van het VTH-beleid in Hilversum negatief beïnvloed vanwege de OFGV. Kritische bemerkingen m.b.t. de OFGV werden gericht tot Hilversum als één van de deelnemers van de GR. Belangrijke reden om deze niet aan de OFGV te adresseren maar aan de deelnemers is dat het IBT geen bevoegdheid heeft om de OFGV rechtstreeks te beoordelen.

In het kader van efficiency, effectiviteit en doelmatigheid is door Hilversum gezocht naar manieren om de kritische IBT bevindingen aan de OFGV te adresseren, liever dan dat alle 14 deelnemers zich individueel moeten verantwoorden over wat feitelijk dezelfde tekortkomingen zijn. 21 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

Het gesprek werd gezocht met zowel de OFGV als de deelnemers en de Provinciale toezichthouder. Dat leidde in 2023 tot het volgende: - Een nieuw regionaal beleidskader, de Regionale Uitvoering en Handhaving Strategie 2024 – 2027 is vastgesteld waarin de BIG-8 cyclus een prominente plaats heeft gevonden. Het behelst in feite een opdracht aan de OFGV om in haar taakuitvoering te voldoen aan de vereisten voor een voldoende IBT beoordeling van de deelnemers. - Met de toezichthouder is afgesproken dat de belangrijkste opmerkingen in de IBT rapportage m.b.t. de OFGV per brief zullen worden geadresseerd aan het Algemeen Bestuur van de OFGV. Op die manier komen de bevindingen op de bestuurlijke agenda. - Uit de deelnemers is een werkgroep samengesteld die zich bezighoudt met het adresseren en borgen van de BIG-8 cyclus. - De OFGV zet zich meer in op het verzamelen van data waardoor beter inzicht ontstaat welke middelen waar nodig zijn om de gewenste doelen te realiseren. - In de Regionale U&H Strategie 2024-2027 is een verbeterde procesbeschrijving toegevoegd waardoor beter inzichtelijk is welke werkprocessen worden toegepast door de OFGV bij de uitvoering van haar VTH-milieutaken.

De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 heeft voor ons VTH-milieubeleid enkele specifieke gevolgen: - Aan de reeds jarenlang lopende discussie of Hilversum nu wel of niet alle wettelijke basistaken heeft ingebracht bij de omgevingsdienst komt een einde. Hilversum zal naar verwachting zowel basistaken als plustaken inbrengen bij de Omgevingsdienst in de loop van 2024. - Het uitvoeringsprogramma 2024 kon niet tijdig in 2023 worden vastgesteld. De reden daarvan is dat in 2024 de taken zoals hierboven vermeld zullen worden ingebracht wat een maatwerk en in de loop van 2024 vast te stellen programma vereist. Voor 2024 zijn de VTH-milieutaken, ten aanzien waarvan overdracht aan een omgevingsdienst wordt beoogd, nog in het Uitvoeringsprogramma VTH 2024 van Hilversum opgenomen. De uitvoering van deze taken is derhalve geborgd in het Uitvoeringsprogramma VTH van Hilversum.

22 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

6. CONCLUSIES 6.1 Algemeen In dit onderdeel staan de conclusies die volgen uit de jaarrapportage en de jaarevaluatie 2024. Er wordt kort ingegaan op het algemene beeld en waar dat wenselijk is, wordt verder ingezoomd op eventuele bijzonderheden. 6.2 Conclusies jaarrapportage In 2024 is binnen het VTH-taakveld veel werk verzet. Er zijn in 2024 meer omgevingsvergunningen aangevraagd dan in het jaar ervoor. Het aantal uitgebrachte adviezen van het Omgevingsteam is vergelijkbaar met dat van vorig jaar. De bouwinitiatieven leiden ook tot een groot werkaanbod voor de commissie ruimtelijke kwaliteit en het team bouwtoezicht. Het aantal bezwaar- en beroepsprocedures is in 2024 iets toegenomen, mede doordat in 2024 meer aanvragen omgevingsvergunning zijn behandeld. In 2024 zijn op het gebied van VTH de volgende werkzaamheden verricht: -

-

Er zijn in totaal 1.629 vergunningaanvragen behandeld, ten opzichte van 1.016 in 2023. Er zijn 208 vooronderzoeken aangevraagd, ten opzichte van 268 in 2023;. Er zijn 483 adviesaanvragen in het Omgevingsteam behandeld, ten opzichte van 486 in 2023; Er zijn 131 bezwaar- en beroepsschriften ingediend, ten opzichte van 124 in 2023; In meer dan 80% van de bezwaarprocedures bleef in heroverweging het bestreden besluit in stand. Er wordt voldaan aan de doelstelling dat in minimaal 80% van de gevallen waarin tegen een VTH-besluit bezwaar wordt gemaakt, het bestreden besluit in stand blijft. Er zijn MOR-meldingen ontvangen. Van de MOR-meldingen milieu is 80% binnen zes weken afgehandeld. Van de MOR-meldingen bouwen is de norm van 80% niet gehaald.

6.3 Conclusies jaarevaluatie VTH-doelstelling 1 In 2024 zijn een aantal nieuwe processen en werkwijzen rond de Omgevingswet gemonitord. Het betreft de afhandeling van maatwerkinitiatieven, Omgevingstafels en Omgevingsregisseurs. Doel van de monitoring is om deze processen en werkwijzen op basis van praktijkervaringen te optimaliseren. Een aantal andere processen kon in 2024 nog niet worden gemonitord wegens het gebrek aan monitoringsdata in 2024. Dit gold bijvoorbeeld ook voor de Wkb, in 2024 zijn er in Hilversum nog een Wkb-bouwmeldingen ontvangen. VTH-doelstelling 2 In 2024 is het VTH-Kernteam omgezet in de Monitoring en Evaluatie (M&E) Omgevingswet. De M&E Omgevingswet heeft tot doel de beleidscycli van de Omgevingswet te ondersteunen. De M&E Omgevingswet monitort de voortgang van de jaardoelstellingen en is verantwoordelijk voor de stukken van de beleidscycli Omgevingswet. In het kader van deze doelstelling stond ook een toets aan de kwaliteitscriteria voor de kritieke massa op het programma. In verband met de aanstaande fusie met de gemeente Wijdemeren, is deze toets tot nader order uitgesteld.

23 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum

VTH-doelstelling 3 In 2024 is verder gewerkt aan de implementatie van CLO. In 2024 is een aantal dashboards opgeleverd. De implementatie van CLO loopt door in 2025. Er is een steekproef uitgevoerd naar het prioritair werken bij vergunningen, toezicht en handhaving. De uitkomst van de steekproef levert een aantal verbeterpunten op die de komende periode zullen worden opgepakt. VTH-doelstelling 4 Doelstelling 4 bestaat uit de volgende 4 targets: 1. Besluit op 80% aanvragen omgevingsvergunning binnen wettelijke beslistermijn; verlengen wettelijke beslistermijn bij maximaal 20% van de aanvragen. 2. Minimaal 80% MOR-meldingen die binnen de reikwijdte van het VTH-beleid vallen, worden binnen 6 weken afgehandeld. 3. In minimaal 80% van de gevallen waarin tegen een VTH-besluit bezwaar wordt gemaakt, blijft het besluit in heroverweging in stand. 4. Minimaal 80% van de voor 2024 geplande 30 controles meervoudige bewoning en 250 milieucontroles wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Vanwege de samenloop van aanvragen omgevingsvergunning ingediend onder het wettelijk regime voor 1 januari 2024 en ingediend onder het wettelijke regime na deze datum, kon niet goed worden beoordeeld of in 2024 aan deze streefcijfers werd voldaan. Er wordt aan gewerkt om de gegevens die nodig zijn om te beoordelen of aan deze doelstelling wordt voldaan, over 2025 wel te genereren.

80% van de MOR-meldingen milieu is binnen 6 weken afgehandeld. Het streefcijfer van 80% is niet gehaald voor de meldingen bouwen. De doelstelling voor de geplande milieucontroles is op 8 controles na gehaald. De doelstelling voor de geplande controles meervoudige bewoning is gehaald.

24 Jaarrapportage en – evaluatie VTH 2024 Gemeente Hilversum