Sportpark Esbeek (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1047325

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 11 december 2025 : 7 oktober 2025 : Commissie Samenleving van 19 en 27 november 2025 : 10 : Ruimtelijke Ordening, Sport, Financiën : Sportpark Esbeek

Voorstel Bij de behandeling van de begroting 2027 een financiële bijdrage van € 377.000 inclusief BTW en de daaruit voortkomende jaarlasten van € 26.000 vanaf 2027, op te nemen in de lijst van nieuwe ontwikkelingen ten behoeve van een integrale afweging, voor de ontwikkeling van Sportpark Esbeek, zoals omschreven in bijlage 1 (Aanvraag SES) onder de volgende voorwaarden: a. Het gebruik van de gronden is langdurig zeker gesteld door koop of huur/pacht van de huidige grondeigenaar. b. SES en/of de sportverenigingen hebben recht van opstal. c. SES en/of de sportverenigingen kunnen aantonen dat ze de lasten uit realisatie en beheer langdurig kunnen dragen. Inleiding De kleedkamers en sanitair van de buitensportaccommodatie in Esbeek, genaamd den Hondsbosch, is verouderd. Stichting Esbeek Sport heeft een plan gemaakt waarin, naast de noodzakelijke renovatie, ook is nagedacht over het voortbestaan van de sportaccommodatie in de toekomst. SES heeft de gemeente gevraagd om een bijdrage te leveren aan de ontwikk eling van het sportpark. De gemeente heeft de aanvraag beoordeeld op basis van het accommodatiebeleid dat 3 juli 2025 door uw raad is vastgesteld.

Motie Tijdens de raadsvergadering van 3 juli 2025 heeft uw raad in een motie het college opgeroepen om het initiatief van Stichting Esbeek Sport met voorrang te beoordelen op basis van het afwegingskader uit het accommodatiebeleid en uiterlijk tijdens de raadsvergadering van 11 december 2025 een voorstel aan de raad voor te leggen. Om die reden wordt dit voorstel niet meegenomen in de P&C cyclus zoals in het accommodatiebeleid is vastgelegd, maar in voorliggend separaat voorstel.

Argumenten 1.1 Het voorstel past in het accommodatiebeleid De gemeente heeft geen wettelijke verplichting om te zorgen voor passende huisvesting voor de beoogde activiteiten. Het voorstel valt wél onder het accommodatiebeleid, omdat het gaat om faciliteiten ter beoefening van (vooral) buitensport, de accommodatie gelegen is in de gemeente 1

Raad van 11 december 2025, nr. 10

Hilvarenbeek (kern Esbeek) en een gemeentelijke bijdrage onmisbaar is voor de beoogde maatschappelijke functie. De gemeente beoogt initiatieven die vanuit de samenleving komen te ondersteunen waar mogelijk. De aanvraag wordt gedaan door de stichting Esbeek Sport die al jarenlang actief is in de kern en bestaat uit leden afkomstig uit de kern. Toetsing van de uitgangspunten uit het accommodatiebeleid levert het volgende beeld op. Uitgangspunt 1. Essentiële voorziening en huidige spreiding

2. Lokale focus

3. Versterken identiteit

4. Samenwerking/cofinanciering

5. Multifunctioneel gebruik

6. Toekomstbestendigheid

7. Duurzaamheid

Toetsing - De aanvraag betreft een essentiële voorziening (buitensport). - Er zijn reeds voorzieningen aanwezig in de kern (ontmoetingsplek en buitensport). De aanvraag heeft dan ook deels betrekking op renovatie/sloop en nieuwbouw van een bestaande voorziening. Deels gaat het om een uitbreiding van de voorziening (padel en handbooghal). - De grootte van het sportpark blijft gelijk, het aantal bezoekers neemt naar verwachting toe. Dit past nog steeds bij de schaalgrootte van het dorp. Het gros van het aantal bezoekers wordt verwacht vanuit het dorp zelf. - Beoogde gebruikers van de accommodatie zijn verenigingen uit Esbeek. - De toekomstige accommodatie voorziet in de vraag naar sport van bewoners en zorgt voor sociale verbinding. - Op een inwoneraantal van circa 1300 en cumulatief aantal leden van de sportverenigingen van 650 maakt zo’n 50% van Esbeek actief gebruik van het sportpark. - SES wil de verbouwing financieren door middel van externe subsidies, eigen bijdragen, verhoging van de lidmaatschapsbijdragen, een lening (gemeente als borg) en inkomsten uit de verkoop van certificaten. De gevraagde gemeentelijke bijdrage (cofinanciering) bedraagt 50% van de totale kosten. - De aangevraagde verbouwde accommodatie faciliteert meerdere sportactiviteiten en kan multifunctioneel worden gebruikt.

- Er is geen onderbouwing/planning gemaakt van de geplande bezetting van het Sportpark (welke activiteiten vinden hoe vaak per week plaats). - Door de modernisering van het Sportpark wordt ervan uitgegaan dat het aantal leden van verenigingen toeneemt. In Stichting Esbeek Sport zijn meerdere verenigingen vertegenwoordigd. Ter onderbouwing van de toekomstbestendigheid zijn geen ledenaantallen bij de aanvraag gevoegd. - Met de geplande woningbouw van 100 woningen is de verwachting dat de toekomstige vraag toeneemt. - Er is geen MJOP bij de aanvraag gevoegd. - De beoogde inrichting van het gebouw is niet verder uitgewerkt met betrekking tot duurzaamheid. Wel wordt

2

Raad van 11 december 2025, nr. 10

-

8. Voorbeeldfunctie

-

in de aanvraag aangegeven dat de toekomstige situatie minimaal BENG zal zijn. Deels zijn energiebesparende maatregelen reeds uitgevoerd (bijvoorbeeld LED-verlichting op het sportpark). Het gehele sportcomplex en in het bijzonder de kantine worden rolstoeltoegankelijk. Er wordt in de kantine een MIVA toilet voorzien. Tevens wordt hier in de verharding rekening mee gehouden.

1.2 Financiële bijdrage voor de essentiële onderdelen die nodig zijn om te kunnen sporten De volgende onderdelen komen in aanmerking voor een financiële bijdrage van de gemeente: • Kleedruimtes buitensport • Douches en toiletten • Opslagruimte voor materialen • Buitenverharding/hekwerk/speeltuin Het is een bewuste keuze van de raad om in het accommodatiebeleid te kiezen voor het in stand houden van de bestaande buitensportvoorzieningen in alle kernen van de gemeente. Dat betekent dat niet alle sporten op alle sportparken voorzien zijn/ worden, wel de essentiële voorzieningen. Een essentiële voorziening is datgene wat in de basis nodig is voor sportbeoefening op een buitensportaccommodatie. Het is de eerste inrichting die noodzakelijk is om op een veilige en verantwoorde manier de betreffende sport te kunnen beoefenen. 1 1.3 Het voorstel is integraal afgestemd. In dit voorstel zijn de overwegingen vanuit de beleidsterreinen sport, accommodatiebeleid, financiën, vastgoed, openbare ruimte en fysieke leefomgeving meegewogen. 1.4 Het voorstel past in het ruimtelijk beleid Op 19 juli 2025 heeft SES het ontwerp toegelicht op de intaketafel. Deze concludeerde dat de ontwikkeling van het sportpark een positieve ruimtelijke ontwikkeling is omdat de sportvoorzieningen worden geclusterd.

Met betrekking tot de haalbaarheid geeft de intaketafel mee dat het geluid van de padelbanen een mogelijke belemmering is. Dit moet nader worden onderzocht als onderdeel van de onderzoeken die nodig zijn om de functies van de sportaccommodatie te wijzigen. Voor het realiseren van het plan is uiteindelijk een vergunning voor een Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit (BOPA) nodig. 1.5 De streefwaarde is om bij elke aanvraag maximaal 50% van de benodigde financiering door de gemeente te laten inbrengen. Elke initiatiefnemer is in principe verantwoordelijk voor de financiering van de aangevraagde investering, al dan niet gedekt door eigen middelen of door aangetrokken derde geldstromen (fondsen, subsidies, sponsoring, donaties). De eigen bijdrage kan worde n uitgedrukt in geld en/of in te brengen uren. Hoe meer eigen draagkracht en eigen bijdrage, hoe positiever het beeld. Dit zegt iets over of het initiatief langdurig op draagvlak kan rekenen en of er een krachtige organisatie achter de accommodatie zit. Ook commerciële, ondersteunende activiteiten zoals een horecagelegenheid kunnen worden gezien als een externe vorm van financiering. Deze commerciële activiteiten worden echter niet rechtstreeks vanuit het accommodatiebeleid

1

normen van NOC/NSF

3

Raad van 11 december 2025, nr. 10

gefaciliteerd. Een aanvraag waar geen eigen bijdrage wordt ingebracht kan geen gemeentelijke bijdrage ontvangen. Een streefwaarde is om bij elke aanvraag maximaal 50% van de benodigde financiering door de gemeente te laten inbrengen. Hiermee wordt beoogd de aanvrager aan te moedigen om mogelijkheden voor aanvullende eigen of externe financiering te verkennen en benadrukt eigen verantwoordelijkheid. 1.6 Gronden en pand in eigendom van de parochie De sportvelden en het pand zijn in eigendom van de parochie. Er is op dit moment geen overeenkomst tussen parochie en SES/sportverenigingen over het langdurige gebruik van velden en pand. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat die zekerheid er wel komt voordat de gemeente investeert. Gemeente, SES en de parochie zijn daarom met elkaar in gesprek om de gronden langdurig zeker te stellen. De manier waarop is nog niet bepaald, kan zijn via koop, pacht of huur. De parochie heeft een taxatie laten uitvoeren en bereidt samen met het Bisdom een voorstel voor. In november 2025 worden de gesprekken vervolgd. Kanttekeningen 1.1 Handboogschieten en padel vallen niet onder de kosten die voor een bijdrage in aanmerking komen De aanvraag van SES omvat ook een verzoek voor een gemeentelijke bijdrage aan een handbooghal en padelbanen. Deze zijn niet subsidiabel, om de volgende redenen: 1.

Conform het accommodatiebeleid is ‘de huidige spreiding van voorzieningen het vertrekpunt’. Dit houdt in dat bestaande voorzieningen in principe kunnen rekenen op een gemeentelijke bijdrage ter behoefte van renovatie, onderhoud of vervanging. Het betekent ook dat er geen nieuwe voorzieningen bij komen. In het geval van Esbeek vallen de plannen voor padelbanen en een handbooghal onder de categorie ‘nieuwe voorzieningen’, omdat deze in de bestaande situatie geen onderdeel uitmaken van het Sportpark. 2. Er is voldoende aanbod binnen redelijk bereik. Er is een bestaande locatie handboogschieten in Esbeek + in Hilvarenbeek. Padel wordt in verenigingsverband aangeboden In Hilvarenbeek en Diessen. Daarnaast is in de kern Hilvarenbeek ook een commerciële aanbieder. Vanuit Schuttershof zelf is overigens aangegeven dat een verplaatsing van de handbooglocatie een welkome ontwikkeling zou zijn omdat ze daardoor meer ruimte hebben om de locatie te verhuren en dus meer inkomsten te genereren. 3. De tennisverenigingen in Diessen en Hilvarenbeek hebben afgelopen jaren voor eigen rekening tennisbanen vervangen door padelbanen. De tennisvereniging in Hilvarenbeek heeft plannen om op korte termijn opnieuw tennisbanen te vervangen door padelbanen. De gemeente heeft hier tot op heden niet aan bijgedragen. 4.

Alle tennisverenigingen ontvangen al jaren een onderhoudsbijdrage van de gemeente voor al het onderhoud, inclusief renovatie op termijn van de tennisbanen. Hier kan ook het ombouwen van tennisbanen tot padelbanen uit bekostigd worden. 5. Wat betreft de gildehal (schiethal) op sportpark de Roodloop in Hilvarenbeek. Daar heeft de gemeente nooit een rol gespeeld. De hal is eigendom (via opstalrecht) van gilde Sint Sebastiaan. 1.2 Geen lange termijn zekerheid over de beschikking over de grond Er lopen nog gesprekken over de gronden en er is op dit moment nog geen lange termijn zekerheid. 1.3 Geen bijdrage aan kantine

4

Raad van 11 december 2025, nr. 10

Op basis van het accommodatiebeleid wordt geen bijdrage verleend aan de kantine. We begrijpen dat dit een belangrijk onderdeel is voor de SES en voor het sportpark, maar het is geen essentieel onderdeel om te kunnen sporten en derhalve komt het niet voor een bijdrage in aanmerking. Het accommodatiebeleid is gelezen vanuit de bedoeling dat in elke kleine kern de gemeente bijdraagt aan de essentiële voorzieningen om te kunnen blijven sporten. Zo kan elke kern zijn eigen sportvoorziening in de basis in stand houden. 1.4 Geen inzicht in de financiële situatie van de sportverenigingen Er is door SES geen inzicht gegeven in de financiële situatie van de sportverenigingen. Het is niet objectief te verifiëren in hoeverre de sportverenigingen of SES zelf kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het sportpark. 1.5 Financiële Risico’s - De verwachting is dat de BTW niet verrekenbaar is, en daarom kostenverhogend werkt. - De subsidiebedragen zijn nog geen zekerheid, zoals Bosa en specifieke sportsubsidies. - Er is geen duidelijkheid in hoeverre SES de totale exploitatielasten kan dragen, zoals Rente, afschrijving, verzekeringen, belastingen en (groot)onderhoud. - SES verwacht dat zij door hogere inkomsten een bedrag van € 374.000 zelf kunnen financieren. - Er is nog geen duidelijkheid over de grondpositie, koop of huur.

Mocht namelijk blijken dat er sprake is van een grondaankoop leidt dit tot rentelasten voor de gemeente en een eventuele incidentele afwaardering naar de duurzame bestemming van de grond. Daar staat tegenover dat de huidige huurcompensatie voor de gemeente aan SES kan komen te vervallen. 1.6 Overige risico's en overwegingen - De tennisverenigingen in Diessen en Hilvarenbeek hebben afgelopen jaren voor eigen rekening bestaande tennisbanen vervangen door padelbanen. De tennisbanen waren aan vervanging toe en de verenigingen hebben toen de keuze gemaakt deze te vervangen door padelbanen. - Alle tennisverenigingen ontvangen al jaren een onderhoudsbijdrage van de gemeente voor het onderhoud, inclusief renovatie op termijn van de tennisbanen, dus ook tennisvereniging Esbeek. Omdat de vervanging op termijn van de banen tot nu toe een verantwoordelijk van de tennisverenigingen is, is het mogelijk dat hiervoor geld is gereserveerd (zie ook kanttekening 1.3). - In de Hiltenhal (een commerciële exploitant) in Hilvarenbeek zijn ook padelbanen. - De gymzaal is eigendom van de gemeente en wordt nu door de gemeente beheerd en verhuurd. Als Stichting Esbeek Sport de gymzaal multifunctioneel wil gebruiken, zullen we hier afspraken over maken. Op dit moment stelt de gemeente de tarieven voor de gemeentelijke gymzalen vast.

- Het onderhoud van de kleedlokalen (van de voetbal/ korfbal/ tennis) was tot op heden een verantwoordelijk van de verenigingen. Kleedlokalen zijn in de meeste gevallen (via opstalrecht) eigendom van de verenigingen. Dit geldt zoals eerder vermeld, niet in Esbeek. Daar is geen opstalrecht gevestigd. Formeel gezien zijn ze dus eigendom van de parochie. Het feit dat de kleedlokalen nu niet meer aan de eisen voldoen en achterstallig onderhoud hebben, komt o.a. doordat de verenigingen zelf onvoldoende daarin geïnvesteerd hebben. - De keuze die de raad maakt in dit voorstel heeft invloed op de beoordeling van aanvragen van andere sportverenigingen in de toekomst. - Het aanbestedingsbeleid is van toepassing. Uitgaven aan werken (bouwwerken) tegen een bedrag groter dan € 150.000 en kleiner dan € 1.500.000 moeten meervoudig onderhands aanbesteed worden. Naar verwachting zal dit bij de ontwikkeling van het sportpark altijd het geval zijn.

5

Raad van 11 december 2025, nr. 10

1.7 SES heeft een ander standpunt In dit voorstel wordt uitgegaan van de streefwaarde van 50% cofinanciering voor de onderdelen die volgens het accommodatiebeleid voor cofinanciering in aanmerking komen. SES is van mening dat ook de onderdelen padel, handbooghal en kantine voor cofinanciering in aanmerking komen. SES heeft aangegeven dat deze onderdelen in hun visie aansluit bij gemeentelijke maatschappelijke beleidsdoelstellingen en dat deze nodig zijn om een duurzaam sportpark te exploiteren. Zij geven aan dat de padelbanen toegankelijk zullen zijn voor alle leden van de verschillende sportverenigingen op het sportpark. Op deze manier willen zij bijdragen aan het versterken van de sportvoorzieningen en de brede sportdeelname binnen de gemeenschap. De aanleg van padelbanen is volgens SES onmisbaar voor de toekomstbestendigheid van het sportpark. De sport padel wordt steeds populairder (en tennis juist minder). Padelbanen kunnen daarmee zorgen voor een hoger aantal actieve sporters op het park en daarmee ook voor meer (kantine)inkomsten. Volgens SES levert dit daarmee een belangrijke bijdrage aan het realiseren van de gemeentelijke doelstelling om sport en beweging voor iedereen in het dorp te stimuleren. Er is geen verschil van mening over de kwaliteit en duurzaamheid van het plan, daar is veel waardering voor.

De vraag die voorligt is echter niet of het een mooie duurzame accommodatie is, maar wat de gemeente aan cofinanciering bijdraagt aan de accommodatie en op welke onderdelen de gemeenschap zelf aan de lat staat. 1.8 Verbouwing twee kleedruimtes gymzaal wordt niet gerealiseerd In de aanvraag van SES is rekening gehouden met de verbouwing van de twee kleedruimtes bij de gymzaal, welke in eigendom zijn van de gemeente en dus ook voor rekening zijn van de gemeente. Deze verbouwing is echter niet noodzakelijk en is daarom niet meegenomen in dit voorstel. De kleedruimtes zijn recent nog gerenoveerd en zijn goed onderhouden en beheerd, waardoor ze in een voldoende staat verkeren. Een investering van de begrootte € 280.000 is dan ook niet opportuun. De reden voor SES om het wel op te nemen in de aanvraag en ontwerp was ten eerste omdat men in de huidige situatie door de kleedkamers moet om toegang te krijgen tot de gymzaal en ten tweede omdat het past bij het totaalontwerp van het gebouw. 1.9 Het ontwerp kan wijzigen als SES de financiën niet rond krijgt SES houdt er in het ingediende ontwerp rekening mee dat de gemeente ook bijdraagt aan de kantine, de padelbanen en de handbooghal. Mocht de bijdrage van de gemeente lager uitvallen, dan kan het zijn dat het ontwerp aangepast moet worden.

Daardoor kunnen ook kosten van de onderdelen die voor een bijdrage in aanmerking komen ook kunnen veranderen. Samenwerking Samenwerking met Stichting Esbeek Sport.

6

Raad van 11 december 2025, nr. 10

Financiën Bouwkosten, 25-6-2025 (raming Stichting Esbeek Sport) Excl. BTW

Incl. BTW

Kantine

356.500

431.365

Bij: keuken, bar, inrichting

159.722

193.264

Overdekt en verhoogd terras

172.500

208.725

Handboog

417.105

504.697

Padel (buiten)

159.722

193.264

Architect, constructeur, leges

106.481

128.843

Bouwbegeleiding

106.481

128.843

Kosten die NIET in aanmerking komen voor bijdrage gemeente

Tijdelijke huisvesting A= Totaal Kosten die NIET in aanmerking komen voor bijdrage gemeente

PM

PM

1.478.512

1.789.000

Kosten die WEL in aanmerking komen voor bijdrage gemeente Buitenverharding, hekwerk, speeltuin

159.722

193.264

463.450

560.775

623.172

754.038

2.101.685

2.543.038

1. Rijkssubsidie in de vorm van BOSA

363.102

363.102

2. Specifieke Sport Subsidies 3. Financiering SES door derden op basis van hogere inkomsten 4. Verkoop Certificaten in Esbeekse gemeenschap Bijdrage gemeente uitgaande van de richtlijn van 50% conform accommodatiebeleid van de in aanmerking komende onderdelen volgens Sport accommodatiebeleid

220.000

220.000

374.000

374.000

165.000

165.000

311.586

377.019

Resterend tekort

-667.997

-1.043.917

Investering

Lasten

377.019

25.763

377.019

25.763

4 Kleedkamers / opslag B= Totaal Kosten die WEL in aanmerking komen voor bijdrage gemeente Totale kosten project A + B Dekkingsmaatregelen volgens SES

Uiteindelijk gemeentelijk aandeel exclusief resterend tekort Bijdrage in de investering van SES incl. BTW Totale structurele lasten

7

Raad van 11 december 2025, nr. 10

In bovenstaande berekening is rekening gehouden met: − Op basis van de getallen zoals ze nu bekend zijn zou het aandeel van de gemeente € 377.019 zijn. Uitgaande van een gemiddelde afschrijvingstermijn van 30 jaar leidt dit tot een extra structurele last van € 25.763. Deze lasten zijn nog niet verwerkt in de gemeentelijke begroting; − Er resteert naar huidig inzicht nog een ongedekt tekort voor SES van € 1.043.917 incl. BTW binnen het totale project. − De bijdrage is maximaal 50% van de kosten die op grond van het accommodatiebeleid in aanmerking komen voor een bijdrage van de gemeente. − De cofinanciering is gebaseerd op het huidige ontwerp van de verbouwde accommodatie (zie aanvraag) en de huidige aanvraag van SES. − In de huidige berekening is rekening gehouden met de realisatie in 2026 en dat de jaarlijkse lasten voor de gemeente starten in 2027. Mocht realisatie later starten, dan kan dit effect hebben op bovenstaande berekening. Er is in de huidige opzet gerekend met: − De oorspronkelijke kosten opzet in de “Aanvraag Financiering Sportpark Esbeek” van 2023 verhoogd met 15% in verband met stijgende bouwkosten; − Deze kosten zijn verhoogd met de BTW component, omdat we naar huidig inzicht verwachten dat de BTW kostenverhogend werkt (De BTW is naar verwachting niet verrekenbaar door SES); − Alle subsidiebedragen (o.a. BOSA) geheel ten goede komt aan SES.

Anders gezegd: De subsidies komen naar rato niet voor 50% ten goede aan de gemeente. Communicatie De afgelopen maanden is regelmatig overleg geweest met een vertegenwoordiging van SES. Uitvoering Na dit besluit zijn de eerstvolgende stappen: 1. Gemeente overlegt met parochie en SES over de manier waarop de grond voor langere tijd zeker gesteld kan worden. 2. Gemeente of parochie sluiten een opstalovereenkomst met SES. 3. SES maakt in overleg met de gemeente het ontwerp voor de renovatie van de sportaccommodatie definitief.

burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek Burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 27 november 2025 behandeld in de commissie Samenleving. Duidelijk voor de drie partijen is dat Esbeek toe is aan een richtinggevend besluit van de raad, waarmee duidelijk is hoe de verschillende politieke partijen naar het initiatief kijken. Dit betekent niet dat dit ook meteen een definitief besluit is. De partijen willen de komende weken met elkaar, het college en SES kijken hoe dat goed geformuleerd kan worden, zodat de raad aan het college duidelijkheid geeft over welk pad de verdere uitwerking op dient te gaan waarmee ze ook in Esbeek weten waar ze aan toe zijn met de verdere ontwikkeling van het initiatief.

8

Raad van 11 december 2025, nr. 10

Presidium Naar aanleiding van de behandeling in de commissie Samenleving besluit het presidium op 1 december 2025 het raadsvoorstel als bespreekstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 11 december 2025 te plaatsen. De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Evert Weys

Bijlage (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Aanvraag SES voor een bijdrage aan de ontwikkeling van sportpark Esbeek.

9