RPO - memo beantwoording toezeggingen commissie Ruimte 29 juni

Aan de commissie Ruimte van de Gemeenteraad Betreft: beantwoording toezeggingen commissie Ruimte 29 juni Datum: 4 juli 2023 Status: openbaar Aanleiding In de commissievergadering van 29 juni is het raadsvoorstel over deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf behandeld (RPO) (oordeelsvormend). Naar aanleiding van enkele vragen en opmerkingen vanuit de commissie heeft wethouder Langens een tweetal toezeggingen gedaan: De commissie te informeren over de invulling/uitvoering van het bevoegd gezag van de provincie Noord-Brabant (binnen REKS is mandaat verleend aan de gemeenten, ingrijpen via interventieladder) Een verzoek aan de provincie te doen hoe die met haar bevoegdheid omgaat inzake grootschalige opwek voor plannen die buiten de energiehubs liggen. In deze memo geven we u een reactie op de toezeggingen. Daarnaast was er tijdens de commissie nog wat onduidelijkheid over de verschillende manieren waarop het RPO om kan gaan met de projecten na vergunningverlening. Hierover hebben we in deze memo aanvullende informatie opgenomen. Beantwoording toezeggingen Hieronder leest u de twee toezeggingen inclusief de reactie daarop.

De commissie te informeren over de invulling/uitvoering van het bevoegd gezag van de provincie NoordBrabant (binnen REKS is mandaat verleend aan de gemeenten, ingrijpen via interventieladder) Om tot een succesvolle uitvoering van de RES’en 1.0 te komen is samen met de vier regio’s in Noord-Brabant een governance document opgesteld. Hierin zijn afspraken gemaakt over wie welke verantwoordelijkheid heeft, hoe de voortang zal worden gevolgd en welke stappen worden gezet als de voortgang achterblijft op de vastgestelde ambitie. De focus in de governance ligt op de rol van de provincie in relatie tot die van gemeenten (en waterschappen). Het governance document is openbaar en kunt u hier lezen. Bijbehorende Statenmededeling vindt u hier. Een verzoek aan de provincie te doen hoe die met haar bevoegdheid omgaat inzake grootschalige opwek voor plannen die buiten de energiehubs liggen. In het governance document – waarnaar wij hierboven verwijzen – is te lezen hoe de provincie omgaat met haar bevoegd gezag. Op pagina 6 (van 18) staat te lezen dat de provincie het lokale niveau het meest geëigende vindt om besluiten te nemen over vergunningverlening. Vanwege die reden is de provincie in beginsel bereid om – in situaties waarin het bevoegd gezag wettelijk is toegewezen aan de provincie – over te dragen aan de gemeenten.

Aanvullende informatie Daarnaast bleek tijdens de commissievergadering nog onduidelijkheid te bestaan over de manieren waarop het RPO om kan gaan met de projecten na vergunningverlening. Hierover geven wij hieronder een toelichting. Het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV heeft tot taak om projecten te ontwikkelen voor opwek van duurzame zon- en/of windenergie. In de praktijk betekent dat het RPO zorgt voor een drietal concrete zaken per project: 1. Het borgen (onder contract stellen) dat er een locatie is waar de windturbine(s) of het zonnepark gerealiseerd kunnen worden. Dit kan betekenen dat het RPO een locatie aankoopt of dat het RPO tot een andersoortige overeenkomst met grondeigenaren komt, zodanig dat realisatie kan plaatsvinden (erfpacht, recht van opstal e.d.). 2. Het veiligstellen van een aansluiting op het elektriciteitsnet. 3. Het aanvragen van een (omgevings)vergunning en zo mogelijk subsidie voor het project of een andere contractvorm waardoor de businesscase gezond is.

Het RPO zal vervolgens opbrengsten hebben uit ofwel de verkoop van projecten zelf nadat ze vergund zijn ofwel uit deelname in de exploitatie van de projecten. Beide mogelijkheden lichten we hieronder nader toe. Verkoop van projecten De opbrengsten uit verkoop komen logischerwijze ten goede aan de vennootschap en het is aan de aandeelhouders van de vennootschap om tot een dividendbesluit te komen. De aandelenverhouding en dus de winstdeling zijn vastgelegd in de aandeelhoudersovereenkomst. Indien alle projecten worden verkocht kan de vennootschap worden geliquideerd (het heeft immers zijn doel gediend) en zal het ingebrachte aandelenkapitaal conform aandelenverhouding aan de aandeelhouders worden terugbetaald. Exploitatie van projecten Er is ook een mogelijkheid dat het RPO zelf de exploitatiefase ter hand neemt. Daartoe kan per project worden besloten en daartoe dient dan per project eigen vermogen te worden ingebracht. Hierin is in de huidige begroting overigens nog niet voorzien. Hierbij kunnen overigens ook andere partijen deelnemen zoals burgers, bedrijven, coöperatieve verenigingen, gemeenten etc. In de basis ontstaat er voor ieder project een aparte ‘project-BV’ waar het RPO initieel aandeelhouder van is en dit later deels verkoopt aan (lokale) derden of de markt.

De exploitatie opbrengsten van ieder project komen ten goede aan de ‘project-BV’ en het is aan de aandeelhouders van iedere project-BV hierover een dividend besluit te nemen. Voor zover dit dividend betreft uit het aandeel van het RPO komt dit ten goede aan het RPO en besluiten de aandeelhouders van het RPO of dit ook leidt tot een dividenduitkering aan de aandeelhouders van het RPO. Om in de ontwikkelfase van een project te komen tot een bestemmingsplan en/of omgevingsvergunning worden kosten gemaakt. Voor zover het een project op het grondgebied van de gemeente Hilvarenbeek betreft betekent dit ook inzet van en kosten voor de gemeente Hilvarenbeek. In het algemeen zijn overheden, dus ook de gemeente Hilvarenbeek, verplicht om dergelijke kosten te verhalen. Dit kan door het afsluiten van een (anterieure) overeenkomst tussen gemeente en initiatiefnemer (in dit geval het RPO) of via publiekrechtelijke weg. Dan worden de kosten verhaald volgens daartoe geldende regels. Hierover worden afspraken vastgelegd op het moment dat duidelijk is om welke locaties het gaat en wat het concrete plan is.

Esther Langens, portefeuillehouder Duurzaamheid

Vrijthof 10 | 5081 CA Hilvarenbeek Postbus 3 | 5080 AA Hilvarenbeek (013) 505 83 00 | www.hilvarenbeek.nl | @gemeenteHbeek