Ontwerpbegroting 2027 Regio Hart van Brabant (4 bijlage 2 Conceptbegroting 2027 RHvB)
Tekst van het document
Inhoudsopgave
4.
Uitvoeringsagenda economisch domein
24
4.1
Uitgangspunten
25
4.2.
Begroting economisch domein
26
1.
Inleiding
2
1.1.
Kernagenda ’23 – ’27 en de indeling in de domeinen
2
1.2.
Positie gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau
3
5.
Bedrijfsvoering
28
1.3.
De relatie met Midpoint Brabant
3
4.2
Begroting bedrijfsvoering
29
1.4.
Zienswijzen
3
6.
Paragrafen
31
1.5.
Financieel kader
3
1.6.
Gemeentelijke bijdragen per inwoner
5
6.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
31
1.7.
Begroting 2027
5
6.2.
Financiering
32
6.3.
Bedrijfsvoering
32
2.
Uitvoeringsagenda sociaal domein
8
6.4.
Wet open overheid
33
2.1.
Uitgangspunten
8
7.
Begroting en financiering
34
2.2.
Kernagendataak Integraal
11
2.3.
Kernagendataak Maatschappelijke ontwikkeling
11
7.1.
Overzicht van baten en lasten
34
2.4.
Kernagendataak Arbeidsparticipatie
12
7.2.
Specificatie financieringsstroom baten
35
2.5.
Begroting sociaal domein exclusief jeugdhulp
13
7.3.
Geprognosticeerde balans 2027
36
2.6.
Kernagendataak Jeugdhulp
15
7.4.
Reservepositie 2025 - 2030
37
2.7.
Begroting Jeugdhulp
15
7.5.
Dekkingsgronden via gemeentelijke bijdragen (met uitzondering van jeugdhulp) 37
2.8.
Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant
16
7.6.
Overige dekkingsgronden (met uitzondering van jeugdhulp)
38
7.7.
Dekkingsgronden jeugdhulp
38
3.
Uitvoeringsagenda fysiek domein
18
7.8.
Saldi 40
3.1.
Kernagendataak Algemeen
18
7.9.
Btw 40
3.2.
Kernagendataak Energie en klimaat
19
7.10.
Meerjarenoverzicht 2027 - 2030
41
3.3.
Kernagendataak Duurzame verstedelijking
20
7.11.
Taakvelden Regio Hart van Brabant
43
Incidentele baten en lasten
43
3.4.
Kernagendataak Mobiliteitstransitie
21
7.12.
3.5.
Kernagendataak Toekomstbestendig landelijk gebied
22
7.13.
Indicatoren
43
3.6.
Begroting fysiek domein
22
8.
Vaststellingsbesluit
45
3.7.
Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant
22
Conceptbegroting 2027 / pagina 1
1. Inleiding Voor u ligt de ontwerpbegroting 2027 van Regio Hart van Brabant, inclusief de uitvoeringsagenda 2027. Deze begroting is gebaseerd op de in de begroting van 2026 opgenomen voorziene kosten en kan daarom als
1.1.
Kernagenda ’23 – ’27 en de indeling in de domeinen
Binnen Regio Hart van Brabant werken we met een kernagenda. In de
beleidsarm worden beschouwd. Er zijn geen nieuwe beleidsmatige
kernagenda staat beschreven op welke onderwerpen we regionaal gezamenlijk aan de slag gaan, gebaseerd op lokale bestuursakkoorden. De
onderwerpen in opgenomen.
termijn loopt over één bestuursperiode: ’27–’31, met jaarlijks een
Er wordt rekening gehouden met een indexering van de loonkosten
begroting.
(2,97%) en prijscomponenten (2,86%). De uitvoeringsagenda is een
Alle deelnemende gemeenten dragen bij in menskracht en middelen, en
onderverdeling van budgetten per domein, waarop de portefeuillehouders het werkprogramma baseren.
stemmen intensief af om uitvoering te geven aan de activiteiten van de
De begroting bevat de volgende informatie: –
Een overzicht van de lasten en baten per domein (sociaal, fysiek en economie) en van bedrijfsvoering.
regionale samenwerking. De kernagenda wordt aan alle gemeenteraadsleden voorgelegd voor zienswijzen, waarbij portefeuillehouders hierover periodiek rapporteren in hun overleg. 2027 is het eerste jaar van de werking van de kernagenda 2027-2031.
Een overzicht per domein en voor bedrijfsvoering van welke kosten
Deze kernagenda wordt eind 2026 vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB). De periode tussen de gemeenteraadsverkiezingen en het AB
begroot zijn.
van december staat in het teken van het ontwikkelen en afstemmen van
–
Een begroting jeugdhulp, als onderdeel van het sociaal domein.
de nieuwe kernagenda.
–
Een totaalbegroting Regio Hart van Brabant 2027 waaruit blijkt wat
Omdat bij het opstellen van deze begroting er nog geen beschikking is
–
de omvang is van de te dekken lasten. 2027 is het eerste volledige bestuursjaar volgend op de verkiezingen, waarin een nieuwe kernagenda zal worden vastgesteld. De nu voorliggende begroting is opgesteld vanuit de vigerende kernagenda 2023-2027.
over een kernagenda 27-31 kan op dit moment alleen een beleidsarme begroting worden opgesteld. De onderhavige begroting is daarom gebaseerd op de veronderstelling dat maatschappelijke thema’s over het algemeen een relatief lange tijd doorlooptijd kennen, de evaluatie en overdracht van de oude naar de nieuwe bestuursperiode heeft eveneens aangetoond dat er enige continuïteit in de maatschappelijke thema’s kan
Conceptbegroting 2027 / pagina 2
worden verondersteld. De huidige kernagenda is te vinden op de
fungeert als inhoudelijke schakel tussen Regio Hart van Brabant en
webpagina: www.regio-hartvanbrabant.nl/kernagenda.
Midpoint Brabant.
1.2.
1.4.
Positie gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau
De GR Regio Hart van Brabant is een samenwerking van elf gemeenten (Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Goirle, Gilze en Rijen, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk). Niet alle gemeenten nemen deel in alle domeinen. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau participeren vooralsnog alleen in het sociaal domein. De
Zienswijzen
Ingediende zienwijzen worden door het AB van een reactie voorzien bij vaststelling van de definitieve begroting.
1.5.
Financieel kader
In de Financiële Verordening 2024 van Regio Hart van Brabant zijn de
bijdrage van deze gemeenten is daarom gebaseerd op hun deelname in
meerjarige uitgangspunten voor de jaarlijkse begroting en
dat domein en naar rato in bedrijfsvoering.
uitvoeringsagenda vastgelegd. Een van deze uitgangspunten is dat de
1.3.
De relatie met Midpoint Brabant
begroting wordt geïndexeerd op basis van de CPB-indexeringen uit de meest recente septembercirculaire van het gemeentefonds. Indexering vindt afzonderlijk plaats voor loon- en prijscomponenten, waarbij een
Regio Hart van Brabant is een gemeenschappelijke regeling (GR), een
mogelijke correctie plaatsvindt door een herberekening over de twee
publiek samenwerkingsverband waarin uitsluitend overheden
jaren voorafgaand aan het begrotingsjaar indien de begrote en werkelijke
(gemeenten) samenwerken. Op diverse regionale (economische) opgaven
indexering van elkaar afwijken. Een uitzondering vormt de deelbegroting
nemen de samenwerkende gemeenten via Regio Hart van Brabant deel aan de samenwerking in stichting Midpoint Brabant. De verbinding tussen
jeugdhulp, die specifieke indexeringsontwikkelingen kent; deze worden jaarlijks in de begroting opgenomen en toegelicht.
beide samenwerkingsverbanden ziet u op verschillende manieren terug.
Op basis van de uitgangspunten in de financiële verordening is voor 2027
Midpoint Brabant draagt met haar activiteiten bij aan de opgaven in de kernagenda. Andersom vloeien uit de deelname aan Midpoint Brabant aandachtspunten voor de samenwerkende gemeenten in portefeuillehoudersoverleggen (poho’s) voort. Het poho Economie
het gewogen indexpercentage berekend op 2,1%. De trend die de afgelopen jaren zichtbaar is wat betreft de krapte op de arbeidsmarkt en de effecten daarvan op de ambtelijke organisaties van de deelnemende gemeenten, lijkt zich ook in 2027 voort te zetten. De realisatie van de begroting kan daardoor ook in 2027 nog worden beïnvloed. Per 2027 is Conceptbegroting 2027 / pagina 3
het nieuwe financiële systeem van kracht. Hierdoor treden er
a.
De afgelopen jaren zien we, ondanks de ambitie die we
veranderingen op in de wijze waarop de algemene uitkering uit het
hebben op een minimaal gelijkblijvend zorgvolume, een
gemeentefonds over gemeenten wordt verdeeld. Dit nieuwe financiële systeem heeft voor veel gemeenten (negatieve) gevolgen voor hun
toename van het zorggebruik van ongeveer 1,5 procent. In de conceptbegroting 2027 wordt daarom rekening
financiële positie. Enerzijds zijn tussen Rijk en gemeenten afspraken
gehouden met een autonome ontwikkeling van het
gemaakt om de effecten van het veronderstelde ravijnjaar 2026 te verkleinen. Anderzijds bekijken we samen met de wethouders financiën
zorgvolume.
de relatie tussen de taken die de gemeente uitvoert met de daarvoor beschikbare middelen en de taken die gemeenten gezamenlijk binnen Regio Hart van Brabant uitvoeren om hun ambities te realiseren.
3. Voor het jaar 2027 wordt het percentage voor indexatie bepaald op 4,68 procent; a.
inschatting. Voor 2025 was dit percentage bepaald op 5,34 procent. Voor 2026 is het percentage bepaald op
1.5.1. Financieel kader jeugdhulp
5,36 procent als gevolg van de destijds verwachte
Vanaf 1 januari 2023 kopen we de jeugdzorg in op basis van de segmentensystematiek. De financiële kaders 2027 sluiten aan op de
kostenontwikkeling. Voor 2027 wordt in deze begroting het indexpercentage vastgesteld op 4,68 procent. Dit
uitgangspunten van deze segmentensystematiek, waarin actuele
percentage is opgebouwd uit het gemiddelde van de
ontwikkelingen zijn meegenomen.
landelijke indexatiecijfers (OVA/PPC) van de jaren 2024, 2025 en 2026.
De deelbegroting jeugd 2027 in relatie tot de zorgkosten wordt bepaald volgens de uitgangspunten: 1. De begroting 2027 ramen we op basis van: a.
het financieel kader van segmentensystematiek (incl. overige inkoop),
Het gecombineerde percentage indexatie is een
4. De financiële effecten van de Hervormingsagenda zijn niet meegenomen in de deelbegroting Jeugd 2027 a.
De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren
b. gecertificeerde instellingen en
en financieel gezond te maken. Op dit moment is de
c.
uitwerking van de onderwerpen uit de Hervormingsagenda, zowel landelijk als lokaal, nog
overige kosten en subsidies;
2. Voor het jaar 2027 houden we rekening met een autonome ontwikkeling op het zorgvolume van 1,5 procent;
onvoldoende concreet om financieel te vertalen.
Conceptbegroting 2027 / pagina 4
1.7.
Begroting 2027
Voor de niet direct aan zorg gerelateerde kosten gelden de volgende
Het financieel kader en de baten uit de gemeentelijke bijdragen per
uitgangspunten:
inwoner levert onderstaande totaalbegroting op, met lasten per domein.
5. Voor 2027 worden de regionale uitvoeringskosten gebaseerd op de vastgestelde uitvoeringsbegroting van 2026 vermeerderd met
In de hoofdstukken 2 tot en met 5 worden de uitsplitsingen per domein en de bedrijfsvoering beschreven. In hoofdstuk 7 staat de totaalbegroting
5,0 procent indexatie, waarbij de omvang van de
met de verplichte onderdelen vanuit de BBV (Besluit Begroting en
uitvoeringsbegroting nooit meer dan 3 procent van de totale begroting kan beslaan;
De hieruit volgende begroting is de basis voor de uitvoeringsagenda 2027
6. Het totale budget voor innovatie en borging innovatie bedraagt €1.476.000.
Verantwoording). die onderdeel uitmaakt van dit document. Op de volgende pagina is een visuele samenvatting van de begroting opgenomen.
Lopende het begrotingsjaar wordt alleen overgegaan tot herijking van de begroting als de prognose 5 procent of meer verschilt van de vastgestelde begroting.
1.6.
Gemeentelijke bijdragen per inwoner
Door middel van een gemeentelijke bijdrage leveren gemeenten een financiële bijdrage aan de samenwerking Regio Hart van Brabant. Deze bijdrage bestaat uit de bijdrage per inwoner aan de activiteiten van Regio Hart van Brabant (€ 4,78) en de bijdrage per inwoner ter dekking van de begrotingssubsidie voor stichting Midpoint Brabant (€ 5,03). Voor de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau bedraagt de bijdrage € 2,30 per inwoner.
Conceptbegroting 2027 / pagina 5
Begroting Regio Hart van Brabant (in €)
Lasten
Baten uit gem. bijdragen per inwoner
Baten uit overige gem. bijdragen
Baten uit Rijksmiddelen en bijdragen derden
Totale baten
204.122.000
553.500
203.568.500
-
204.122.000
976.500
466.500
510.000
976.500
Economie**
2.555.500
2.555.500
2.555.500
Bedrijfsvoering
1.202.468
1.202.468
1.202.468
208.856.468
4.777.968
Sociaal* Fysiek
Totaal
203.538.500
208.856.468
* De begroting voor het domein sociaal bestaat uit een deel voor de uitvoeringsagenda (€ 1.909.000) en een deel voor jeugd (€ 202.213.000). ** De begroting voor het domein economie bestaat uit een deel voor de uitvoeringsagenda (€126.501) en een begrotingssubsidie aan Midpoint Brabant (€ 2.428.998).
Conceptbegroting 2027 / pagina 6
Conceptbegroting 2027 / pagina 7
2. Uitvoeringsagenda sociaal domein
2.1.
Uitgangspunten
2.1.1. De rol van het transformatieteam Kernagenda ’23 – ’27:
“We pakken activiteiten (projecten en samenwerkingen) op langs de
Het transformatieteam vervult regionaal een verbindende, richtinggevende en ondersteunende rol bij het realiseren van de
programmalijnen Integraal, Arbeidsparticipatie, Maatschappelijke
transformatie in het sociaal domein. Het team bewaakt samenhang,
Ontwikkeling en Jeugd. Het gaat dan om díe activiteiten waarmee we vanuit de regionale samenwerking een verschil kunnen maken om de
stimuleert opgavegericht werken en ondersteunt regionale besluitvorming door te zorgen voor duidelijke prioritering, integraliteit en
grote uitdagingen in maatschappelijk opgaven het hoofd te bieden.
uitvoerbaarheid. Hiermee draagt het team bij aan de verdere
Opgaven als bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid.
professionalisering van de regionale samenwerking en aan duurzame
Hierbij zetten we verder in op de inhoudelijke lijn die we al hadden
verankering van het transformatief werken.
en op de bestaande werkwijzen, zoals de Bestuurscommissie Jeugd.
Lokaal is de rol nadrukkelijk faciliterend en reflectief. Het
Dit omdat het transformeren en ontwikkelen binnen het sociaal
transformatieteam ondersteunt gemeenten waar nodig met expertise,
domein vaak een kwestie van de lange adem is. Tegelijk hebben we oog voor de ontwikkelingen die op dit moment spelen ten aanzien
procesmatige duiding en inzichten uit de regionale lijn, maar blijft weg van de lokale uitvoering. De inzet is gericht op het versterken van lokale
van de arbeidsmarkt, de woon-zorgproblematiek, het zorgtoezicht,
uitvoeringskracht, niet op het overnemen daarvan.
de financiën die onder druk blijven staan en de steeds maar complexer wordende casuïstiek waar wij als gemeenten voor aan de lat staan. We werken regionaal samen omdat we hierdoor dingen bereiken die alleen niet haalbaar zijn (bijvoorbeeld innovaties door bundeling expertises), we hierdoor andere partijen aan ons weten te verbinden, we als regio additionele financiering van het Rijk of de provincie kunnen organiseren, of simpelweg omdat het bij wet zo bepaald is.
Kosten De kosten bestaan primair uit formatie voor regionale proces- en projectleiding, beleidsmatige ondersteuning en monitoring, aangevuld met een beperkt programmabudget voor regionaal leren, ontwikkelen en innovatie. De lasten worden regionaal gedragen op basis van de vastgestelde verdeelsystematiek.
Daarmee weten we als Regio Hart van Brabant een wezenlijke bijdrage te leveren aan de vraagstukken binnen het sociaal domein.” Conceptbegroting 2027 / pagina 8
Evaluatiemomenten De inzet en resultaten van het transformatieteam worden jaarlijks opgenomen in de regionale voortgangsrapportage. Daarnaast vindt medio 2027 een tussentijdse evaluatie plaats en volgt aan het einde van de
woonruimte met ondersteuning voor personen met verward gedrag en complexe meervoudige problematiek. In de kernagenda ’23 – ’27 zijn vier kernagendataken opgenomen voor de
periode een eindevaluatie ter onderbouwing van besluitvorming over
regionale samenwerking in het sociaal domein: integraal, maatschappelijke ondersteuning, arbeidsparticipatie en jeugd. Ook voor
bijsturing en continuering.
het jaar 2027 beschrijven we de belangrijkste opgaven langs deze kernagendataken.
2.1.2. Integrale benadering op cruciale thema’s in het sociaal domein
Bestaanszekerheid herstellen
Regionale samenwerking is nodig om grotere vraagstukken het hoofd te
We willen dat al onze inwoners kunnen opgroeien en leven in een veilige
bieden. Een deel van de oplossingen ligt op lokaal niveau. Tegelijk lopen gemeenten aan tegen fundamentele vraagstukken die zij niet op lokaal
(thuis)situatie, waardoor ze zich een leven lang optimaal kunnen
praktijk- en uitvoeringsniveau kunnen oplossen. Om daar verschil te
ontwikkelen, ontplooien en meedoen in de samenleving. We willen dat
maken, is gezamenlijke inzet en een samenhangende benadering van
kinderen opgroeien in een thuissituatie en dat zij dichtbij huis de hulp
maatschappelijke problemen binnen de verschillende wettelijke
krijgen die zij nodig hebben. Als het niet mogelijk is om thuis op te
domeinen nodig.
groeien, dan zorgen we dat het leefklimaat ‘zo thuis als mogelijk’ is. We
Regionaal sluiten we aan bij de drie thema’s van de VNG en Divosa, zoals
willen dat kwetsbare inwoners en gezinnen betaalbaar en passend
geformuleerd in de herziene propositie ‘De waarde van het sociaal domein’ (te vinden via De winst van het sociaal domein), gericht op een toekomstbestendig sociaal domein: het herstellen van bestaanszekerheid, het makkelijker maken van gezond leven en het vergroten van kansengelijkheid. Daarbij is gekeken hoe hier binnen de regionale samenwerking invulling aan kan worden gegeven. Zo wordt er regionaal gezamenlijk opgetrokken in de lobby om veranderingen in wetgeving aan te kaarten. Een voorbeeld hiervan is de lobby op het onderwerp Zorg & Veiligheid, vanwege de grote uitdagingen bij het realiseren van passende
ontwikkelen. Dat geldt ook voor kinderen: zij moeten zich veilig kunnen
kunnen wonen in hun eigen dorp of wijk, met indien nodig extra hulp of ondersteuning. We zorgen er daarnaast voor dat meer mensen mee kunnen doen, zodat zij hun (arbeids-)potentie zo goed mogelijk benutten en daardoor minder afhankelijk zijn van voorzieningen. We zien dat het hebben van een woning, en daarmee een stabiele basissituatie, de kern is om te komen tot bestaanszekerheid. Er is echter nog steeds sprake van een grote krapte op de woningmarkt. In de regio zijn we daarom activiteiten gestart om te komen tot oplossingen voor het woonvraagstuk, zoals de regionale woonzorgvisie.
Conceptbegroting 2027 / pagina 9
Gezond leven makkelijker maken
Kansengelijkheid vergroten
We zetten in op gezondheid en preventie vanuit een gedeelde
We willen dat alle inwoners van Midden-Brabant, ongeacht achtergrond
verantwoordelijkheid met partners in het medische domein. Dit om de gewenste en noodzakelijke beweging van zorg naar preventie
of opleidingsniveau, een leven lang kunnen ontwikkelen. We zorgen dat de juiste mensen, met de juiste kwalificaties, op het juiste moment
te maken omdat dit beter is voor onze inwoners. Daarmee voorkomen en
beschikbaar zijn voor werkgevers. Kinderen en jongeren moeten zich op
beperken we ook de kosten van individuele ondersteuning in het sociaal domein. We geven uitvoering aan het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de
school kunnen ontwikkelen. Ook als zij een ondersteuningsvraag hebben. Het is hiervoor belangrijk nauw samen te werken met het onderwijs om
ketenaanpakken die verband houden met het Gezond & Actief Leven
de kansengelijkheid te verbeteren en schooluitval te voorkomen.
Akkoord (GALA). Beide akkoorden zijn in 2023 gesloten door het Rijk en maatschappelijke partners, waaronder de VNG namens de gemeenten. In
Daarnaast willen we dat zij zo snel mogelijk passende zorg en een passend toekomstperspectief geboden krijgen. We zetten in op het bieden
2024 en 2025 is samen met de partners gewerkt aan meerdere
van hulp aan de gezinnen die dat het hardste nodig hebben, door niet alles
transformatieplannen. Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst
te medicaliseren, maar door te normaliseren en af te bakenen. Dit met als
goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. We werken hierbij vanuit
doel een duurzaam en betaalbaar zorglandschap, waar hulp snel
vijf prioritaire thema's: chronische zorgvraag, kwetsbare ouderen nu en
beschikbaar en van goede kwaliteit is.
straks, mentale gezondheid, gezond en veilig opgroeien, en leefstijl en leefomgeving.
We willen dat onze inwoners de juiste hulp en ondersteuning krijgen, zonder dat regelgeving in de weg zit. We blijven werken aan de realisatie
Het GALA heeft als doel binnen individuele gemeenten te bouwen aan het
van de uitgangspunten van de inkoop die in 2024 is geïmplementeerd,
fundament voor een gerichte lokale aanpak op het gebied van preventie,
omdat we zien dat dit zijn vruchten begint af te werpen.
gezondheid en sociale basis vanuit een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid als rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars.
inzetten. We geven uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd 2023 –
Naast de integrale samenwerking binnen het sociaal domein, is het hiervoor nodig om de verbinding te maken met het fysieke domein, economische domein, onderwijs en cultuur- en sport.
2028, waarin regionaal wordt opgetrokken waar dat meerwaarde heeft. Transformatief werken We werken in Regio Hart van Brabant op een groot aantal projecten aan de transformatie van het sociaal domein. We zijn gestart met de nieuwe werkstructuur waarbij we opgave gericht werken. De regio heeft een
Conceptbegroting 2027 / pagina 10
meer inhoudelijke rol gekregen en voor de toekomst komt er een
kunnen samenwerken met onzer zorgaanbieders. In 2027 zal het
stevigere regie om gestelde doelen te realiseren. Dit vraagt tijd en
overgrote deel van onze gemeenten een SLT hebben geïmplementeerd,
vertrouwen in een periode van veel onzekerheid.
elk aansluitend op de eigen lokale inrichting van de toegang tot hulp en ondersteuning.
Het doel is het gewone leven en de veerkracht van individuen, huishoudens en de samenleving te versterken, met een focus op
Ook wordt vanuit de opgave Integraal gewerkt aan de uitvoering van het
collectieve en preventieve voorzieningen. Waar nodig is er een
Integraal Zorgakkoord, wat een grote transformatie vraagt in de komende
samenhangend ondersteuningsaanbod voor onze inwoners. Hiermee bouwen we aan een toekomstbestendig sociaal domein, binnen de
jaren. Hier wordt met name geïnvesteerd in de samenwerking met partners, zoals de zorgverzekeraars, om de zorg voor de toekomst goed,
beschikbare capaciteit van mensen en middelen.
toegankelijk en betaalbaar te houden. Binnen de onderdelen van
2.2.
Kernagendataak Integraal
Binnen de kernagendataak Integraal werken we samen aan projecten die elementen van zowel arbeidsparticipatie, maatschappelijke
de kernagendataak Integraal maken we, waar mogelijk, de verbinding met het onderwijsdomein. Dit is een essentieel onderdeel om de transformatie te realiseren. Door vroegtijdig in samenwerking met onderwijs gezinnen met startende problematiek te helpen, voorkomen we duurdere zorg op een later moment.
ontwikkeling als jeugdhulp bevatten. Een belangrijke ontwikkeling is hierbij de doorontwikkeling van de Stevige Lokale Teams. Bij de decentralisaties hebben gemeenten de opdracht gekregen om zorg dichterbij en laagdrempeliger te organiseren. Dat is nog onvoldoende
2.3.
Kernagendataak Maatschappelijke ontwikkeling
gelukt. Dit vraagt om een verdere doorontwikkeling van de manier
Het landelijk streven is om de Wet woonplaatsbeginsel Beschermd
waarop gemeenten hun toegang en lokale teams hebben ingericht, zodat zij ook in de toekomst passende hulp kunnen blijven bieden. Landelijke
Wonen en de financiële doordecentralisatie per 1 januari 2026 in te voeren. De financiële middelen worden sindsdien gefaseerd overgeheveld
programma's en akkoorden zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het
naar alle gemeenten. Binnen de regio Hart van Brabant blijven de
Integraal Zorgakkoord benadrukken de noodzaak van toegankelijke en
gemeenten deze opgave gezamenlijk uitvoeren.
goed bereikbare lokale teams die direct hulp kunnen bieden en regie voeren. De doorontwikkeling naar stevige lokale teams is grotendeels een lokale aangelegenheid, maar vanuit de regionale samenwerking is er een bepaalde mate van functionele gelijkheid geborgd waardoor we goed
Conform de afspraak uit 2024 is de bestaande regionale uitvoeringsstructuur tot en met 2027 gehandhaafd. Dit betekent dat de gemeente Tilburg in 2027 nog steeds de regiogemeenten ondersteunt bij
Conceptbegroting 2027 / pagina 11
de uitvoering van de taken op het gebied van Beschermd Wonen. In 2027
tekorten in personele capaciteit om de uitdagingen die er liggen waar te
wordt toegewerkt naar besluitvorming over de organisatie en governance
maken. De ontwikkeling met het Werkcentrum Midden Brabant en de
voor de periode ná 2027.
wettelijke plicht om deze per 1 januari 2026 te hebben in 35 arbeidsmarktregio’s gaat daarbij helpen. In de regio Hart van Brabant
Het regionaal actieplan dakloosheid ‘Iedereen een (t)huis’, dat in 2024 is vastgesteld en op basis van de ETHOS-telling is herijkt, wordt in 2027 verder uitgevoerd. Daarbij ligt de nadruk op het terugdringen van dak- en thuisloosheid en het versterken van preventieve maatregelen.
werken we sinds november 2024 al met de netwerksamenwerking die het Werkcentrum Midden Brabant is. Met onze samenwerkingspartners zorgen we ervoor dat werkzoekenden, werkenden en werkgevers een centrale, laagdrempelige en herkenbare ingang hebben en ondersteuning
Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de regionale woonzorgvisie, op
krijgen waar ze naar op zoek zijn in de arbeidsmarkt. Binnen het
basis van het jaarlijkse uitvoeringsplan. De focus in 2027 ligt op
Werkcentrum kunnen inwoners en werkgevers in de regio terecht voor
versterking van de samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties, en op het realiseren van passende woon- en
de gewenste dienstverlening die aansluit bij hun hulpvragen. Het centrum
zorgarrangementen. Met onze contractpartner SIEM bevinden we ons in een belangrijke fase
scholing (leren en ontwikkelen) of geschikt personeel. Daarnaast is de samenwerking met Midpoint Brabant van belang. Het streven naar een
van de implementatie van het nieuwe inkoopmodel. We hebben het
inclusieve arbeidsmarkt wordt voortgezet in nauwe samenhang met
zorglandschap overzichtelijker gemaakt en zien kans om dit in 2027
de multihelix-partners in Midpoint Brabant. Voor een goed functionerende arbeidsmarkt is goed (technisch) geschoold personeel van
afgerond te hebben. We ontwikkelen door op de ingezette koers met betrekking tot de nieuwe werkwijzen. Prioritaire thema’s zijn: de afstemming met de ontwikkeling van de SLT’s, de aanpak voor mensen met langdurige en complexe problematiek, het vergroten van collectieve
biedt inwoners en bedrijven ondersteuning richting (ander) werk,
groot belang. Om die reden wordt door Midpoint Brabant onder meer het Deltaplan Techniek geïntensiveerd. Deze ontwikkeling zetten we voort richting en in 2027.
en indicatievrije voorzieningen, en de verdere ontwikkeling van de dagopvang voor ouderen in samenwerking met de VVT-sector.
2.4.
Kernagendataak Arbeidsparticipatie
Ondanks dat er grote opgaven liggen waar we gezamenlijk aan werken, blijven we op de arbeidsmarkt krapte zien. In diverse sectoren zien we Conceptbegroting 2027 / pagina 12
2.5.
Wet verplichte ggz
Begroting sociaal domein exclusief jeugdhulp
Voor de uitvoering van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) heeft Regio Hart van Brabant een overeenkomst gesloten met Sterk Huis. De kosten voor uitvoering worden budgetneutraal
Begroting sociaal domein (in €) Lasten
Baten
Saldo
Projectbudget Transformatiesturing
447.000
447.000 N
Werkbudget
106.500
106.500 N
Transformatiesturing aanvullend
841.500
841.500 N
Uitvoering Wet verplichte ggz
514.000
514.000 N
PM
PM
Regionale regietafel Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal
553.500
553.500 V
Gemeentelijke bijdragen Wet verplichte ggz
514.000
514.000 V
Gemeentelijke bijdragen Transformatiesturing
841.500
841.500 V
1.909.000
-
Totaal
1.909.000
doorbelast aan de lokale gemeenten. Zij ontvangen vanuit het Rijk financiële middelen voor deze taak. Transformatiesturing De kosten voor transformatiesturing hebben betrekking op de kosten voor het regionale transformatieteam sociaal domein, dat in 2025 is gestart, die niet uit andere bronnen worden gedekt. Het team heeft als doel een meer transformatieve werkwijze te realiseren, gericht op efficiënter en effectiever werken. Om deze transformatiedoelen te bereiken is een team opgericht en de noodzakelijke randvoorwaarden die essentieel zijn voor de gewenste verandering. Afrekening met de deelnemende gemeenten vindt plaats op basis van de werkelijke kosten.
2.5.1. Toelichting lasten
2.5.2. Toelichting baten
In de totale lasten zien we grote opgaven die door vertaald moeten worden naar de beschikbare financiële middelen. Daarbij valt te denken
De kosten van activiteiten in het sociaal domein worden deels gedekt uit
aan de kortingen in de jeugdhulp en de ontwikkelingen in het
verschillende projecten geldt daarnaast dat het projectbudget in totaal
Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
omvangrijker is – of gedurende het jaar nog kan worden – dan enkel de
de gemeentelijke bijdragen per inwoner aan Regio Hart van Brabant. Voor
bijdrage door de elf gemeenten. Dit door bijdragen van derden te organiseren, welke vaak pas gedurende het jaar bekend en gerealiseerd worden. Conceptbegroting 2027 / pagina 13
Voor de uitvoering van de Wet verplichte ggz (€ 514.000) en de
Baten transformatiesturing sociaal domein
organisatie van transformatiesturing (€ 841.500) worden specifieke,
Gemeente
%
Bijdrage in €
Alphen-Chaam
2,1
17.674
Baarle-Nassau
1,4
12.070
Dongen
5,5
46.406
Gilze en Rijen
5,7
47.997
worden de uitkomsten van die evaluatie voorgelegd aan de
Goirle
4,9
41.421
bestuurscommissie jeugd. Op basis van de evaluatieresultaten doet de
Heusden
9,3
78.143
bestuurscommissie een voorstel aan het algemeen bestuur over het al dan
Hilvarenbeek
3,2
27.267
Loon op zand
4,8
40.786
Oisterwijk
6,8
55.695
Tilburg
46,1
387.792
Waalwijk
10,2
86.249
Totaal
100
841.500
aanvullende bijdragen opgehaald bij de deelnemende gemeenten. De bijdragen aan de organisatie van transformatiesturing worden voor een periode van vier jaar opgenomen in de begroting van Regio Hart van Brabant. In ‘27/’28 wordt een evaluatie gehouden naar het effect van de transformatiesturing en
niet continueren van deze bijdragen. In de tabel hiernaast is de verdeling van deze kosten per gemeente, gebaseerd op het inwoneraantal, opgenomen.
Conceptbegroting 2027 / pagina 14
2.6.
Kernagendataak Jeugdhulp
Programma jeugdhulp 2027
In het eerste kwartaal van 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2022 –
De regionale koers Samen met de Jeugd vormt het beleidskader. De
2028 van het Rijk en de VNG vastgesteld. Zoals bij alle vraagstukken in het
financiële kaders 2027 sluiten aan bij de uitgangspunten zoals vastgesteld in de koers en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Waar
sociaal domein, gaat het om het met een meer integrale blik kijken naar de jeugdigen en gezinnen: beter de verbinding maken met de voorzieningen die er al zijn in gemeenten en meer oplossen in het gewone leven op plekken waar jeugdigen komen, zoals het onderwijs. Op die manier moet het aantal jeugdigen dat specialistische zorg nodig heeft drastisch verminderen, zodat deze zorg weer beschikbaar komt voor zij die dit het hardste nodig hebben. Deze inhoudelijke ontwikkeling wordt gekoppeld aan een financiële vertaling. Die vertaling moet leiden tot beter passende budgetten en meer zicht en grip op de budgetten binnen de jeugdhulp. Met de door alle gemeenteraden vastgestelde koers Samen met de Jeugd
nodig hebben actuele ontwikkelingen een plek gekregen. De thema’s van dit programma zijn gebaseerd op de bouwstenen uit de koers Samen met de Jeugd. Deze thema’s zijn: -
Wonen doe je thuis
-
Ieder kind groeit veilig op Snel op de juiste plek
-
Ieder kind voelt zich thuis op school
De begroting jeugdhulp is hieronder weergegeven.
hebben we een goede inhoudelijke basis waarop we kunnen voortbouwen. In 2024 hebben we het uitvoeringsprogramma met concrete doelstellingen en acties wat hierbij hoort herijkt. In 2025 zijn we aan de slag met deze herijkte doelstellingen en in 2026 en 2027 gaan we hier mee door. De focus ligt daarbij op het versterken van het dagelijks
2.7.
Begroting Jeugdhulp
Begroting jeugdhulp (in €) Lasten
leven en ondersteuning bieden dichtbij de inwoner, en de transformatie opgaven van de specialistische jeugdhulp in segment 1
Saldo
195.822.000
195.822.000 N
Regionale uitvoeringskosten
4.915.000
4.915.000 N
jeugdhulp, met een omvang van ruim € 202 miljoen, is opgenomen in
Regionale innovatiekosten
1.476.000
1.476.000 N
paragraaf 2.7 en de dekkingsgronden voor de begroting (naar gemeente)
Bijdragen deelnemende gemeenten
(hoogspecialistisch) en segment 3 en 4 (respijtzorg, dagbegeleiding en veelvoorkomende ambulante hulp). De regionale begroting voor
in paragraaf 7.6.
Zorgkosten
Baten
Totaal jeugdhulp
202.213.000
202.213.000
202.213.000 V
202.213.000
-
Conceptbegroting 2027 / pagina 15
2.7.1. Toelichting op de baten en lasten
2.8.2. Regionaal fonds Arbeidsmarkt
In paragraaf 7.7 Dekkingsgronden Jeugdhulp is een uitgebreide tabel opgenomen die inzicht geeft in de bijdragen per gemeente in de regionale
Binnen de regio maken we gebruik van het Regionaal Fonds Arbeidsmarkt (RFA). Vanuit dit fonds worden diverse projecten (gedeeltelijk)
deelbegroting. De bijdrage voor 2027 is gebaseerd op de kaders zoals
gefinancierd die bijdragen aan de regionaal arbeidsmarkt. Voorbeelden
hierboven aangegeven.
van projecten die vanuit dit fonds gefinancierd worden, zijn het Werkcentrum, het project Dichterbij dan je denkt, Human Capital
2.8.
Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant
Regio Hart van Brabant vervult een platformfunctie voor activiteiten in de
Agenda’s en het Deltaplan Techniek. Daarnaast zetten we het RFA ook in voor de uitvoering en implementatie van diverse lopende projecten in het Werkcentrum Midden Brabant, zoals Praktijkleren, Hoofdzaak Werk, Talentontwikkeling Midden Brabant en het uitvoeren van
kernagenda die wij, samen met andere partijen, ondernemen en die we
de meerjarenagenda.
inhoudelijk bespreken aan de regionale overlegtafels. Voor een aantal van die activiteiten lopen de budgetten buiten de regiobegroting om. We
Inkoop
benoemen deze activiteiten wel in de begroting van de regio om een reëel overzicht te geven van die onderwerpen en de wijze van financiering.
In 2023 zijn de nieuwe inkoopcontracten afgesloten. In 2023 en 2024 is nog gewerkt aan de implementatie van deze nieuwe inkoop. De
2.8.1. Integraal zorgakkoord
implementatiewerkzaamheden zijn per 1 januari 2025 afgerond of overgedragen aan de lijnorganisatie van gemeente Tilburg van waar uit
Regio Hart van Brabant geeft uitvoering aan het Integraal
de regionale inkoop wordt aangestuurd. Daarnaast blijven we werken
Zorgakkoord. Vanuit negen Hart van Brabant gemeenten (Alphen-Chaam en Baarle-Nassau niet) is het mandaat bij Gemeente Tilburg belegd om het
vanuit het regionaal vastgestelde sturingmodel inkoop voor de transformatieopgaven van Jeugd, Wmo BG en BW en OAD.
gevraagde regiobeeld en regioplan op te stellen (samen met zorgverzekeraar VGZ) en om de landelijk beschikbaar gestelde IZA middelen aan te vragen. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau behoren tot een andere zorgkantoor regio. Er wordt getracht om de plannen in de verschillende zorgkantoor regio's op elkaar af te stemmen.
Regionale Regietafel (RRT) Vanaf 2026 is de RRT in haar huidige vorm verbonden aan Regio Hart van Brabant. In 2027 onderzoeken we de mogelijkheid om het onderwerp ‘Asiel tot integratie en ontheemden’ bij het poho Sociaal onder te brengen. Aan de RRT worden de opgaven die gemeenten hebben ten aanzien van Conceptbegroting 2027 / pagina 16
de opvang van ontheemden en asielzoekers op regionaal niveau afgestemd. Middelen ter ondersteuning van de RRT worden ontvangen via de Veiligheidsregio en de provincie. De omvang van de middelen wordt bepaald door het Rijk en zijn vooralsnog incidenteel van aard (PM).
Conceptbegroting 2027 / pagina 17
3. Uitvoeringsagenda fysiek domein
3.1.
Kernagendataak Algemeen
De afgelopen jaren stapelen de opgaven in de fysieke leefomgeving steeds verder op. De urgente maatschappelijke opgaven hebben allemaal een Kernagenda ’23 – ’27:
grote ruimtelijke impact. Denk aan het woningtekort, de kwaliteit van de natuur en de leefomgeving (waarbij bodem en water steeds meer sturend
“Met de (verwachte) komst van nieuwe wet- en regelgeving en grote
zijn), de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater, de transitie van de
maatschappelijke opgaven zijn er meerdere instrumenten voor sturing
landbouw, ruimte voor circulaire economie, de verduurzaming van de energievoorziening en ruimte voor defensie. Daarnaast zijn de opgaven
op de inrichting van onze leefomgeving ontstaan. We noemen de omgevingsvisies, verstedelijkingsakkoorden en -strategieën en de regionale investeringsagenda. De regionale omgevingsagenda (ROA) brengt de visies en opgaven bij elkaar van de regiogemeenten, waterschappen en provincie, en brengt daarin prioriteiten aan. De ROA
steeds vaker sector-overstijgend, waardoor de impact zich niet beperkt tot het ruimtelijk domein. De woonzorgvisies zijn hier een voorbeeld van. De complexiteit van de vraagstukken leidt ertoe dat steeds vaker andere overheden zoals waterschappen, provincie en uiteenlopende
brengt geen nieuw beleid, maar is gericht op uitvoering. De kernagenda
netwerkpartners bijdragen aan inhoudelijke besprekingen (bijvoorbeeld
’23-’27 is een middel om de gezamenlijke inzet van de Hart van Brabantgemeenten voor de ROA te bepalen.
woningcorporaties bij vak-poho Wonen RHvB en Woontafel SRBT of de
We maken gezamenlijke afspraken over ons beleid op energietransitie en klimaatadaptatie, verstedelijking, mobiliteitstransitie en toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Zo verhogen we de kwaliteit van de leefomgeving en het vestigingsklimaat voor ondernemers, en maken we keuzes wat we waar laten landen in Midden-Brabant. We kijken vanuit onze lokale wensen en mogelijkheden waar we door regionale samenwerking meer uitvoeringskracht kunnen organiseren. Ook versterken we de samenhang in onze ruimtelijke plannen om zo sectorale ambities te realiseren. Daarmee brengen we onze afspraken met waterschappen, provincie en rijksoverheid een stap verder. We schenken daarbij aandacht aan participatieprocessen. We verkennen de ontwikkeling van stedelijke regio’s verder. De ROA vormt hierin voor ons de basis.”
waterschappen, provincie en Enexis bij de stuurgroep REKS). De maatschappelijke opgaven kennen allerlei uitdagingen (en kansen): netcongestie, geluidsbelasting, drinkwaterbeschikbaarheid, stikstof, water- en bodemkwaliteit, knelpunten rond infrastructuur. Daar waar opgaven onderling schuren, is het lastig om tot keuzes te komen. Hierdoor klonk afgelopen jaren de roep om meer centrale coördinatie/sturing op de ruimtelijke ordening. Met de Ontwerp Nota Ruimte (2025) heeft de rijksoverheid een instrument in handen, dat kan gaan dienen voor sturing op de ruimtelijke inrichting van Nederland. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de regio’s, waarbij het woord regio op steeds wisselende geografische eenheden wijst. Voor de samenwerking in Hart van Brabant,
Conceptbegroting 2027 / pagina 18
is de Stedelijke Regio Breda – Tilburg (SRBT) het meest relevante
nader onderzoek. Tot de uitkomst hiervan bekend is, maken we gebruik
regionale schaalniveau.
van de instrumenten die de GR Hart van Brabant en de GR Baronie bieden.
Door de oprichting van de gemeenschappelijke regeling (GR), Regio
Gezien de arbeidsmarktkrapte is het voor gemeenten een uitdaging om
Baronie en het vaststellen van de GR, wordt de samenwerking binnen de SRBT verstevigd. Zowel Hart van Brabant als De Baronie leveren een
voldoende gekwalificeerde medewerkers in te zetten en of aan te trekken. Er is sprake van kwantitatieve en kwalitatieve frictie. In 2025 is de 2-
inhoudelijke en financiële bijdrage aan de SRBT.
jarige pilot van het ‘center of expertise energietransitie’ op Hart van
De SRBT is vanuit inhoud ontstaan, daar past een lichte bestuurlijke netwerksamenwerking goed bij. In september 2025 hebben de colleges de uitvoeringsagenda SRBT en de samenwerkingsafspraken SRBT vastgesteld. Daarmee is naast de inhoud (op basis van de Ontwikkelstrategie) ook invulling gegeven aan de tafels waarop de
Brabant-schaalniveau gestart. Doel is om verschillende type medewerkers met hun kennis en kunde wendbaar en efficiënt te laten werken aan het realiseren/uitvoeren van energietransitie-opgaven waarop elke gemeente resultaten moet behalen én die in regionaal verband worden opgepakt.
samenwerking georganiseerd is.
3.2.
De samenwerking gaat daarmee naar een volgende fase. Deze
We willen in 2030 de CO2-uitstoot met 55% verminderd hebben en in
doorontwikkeling van de samenwerking loopt langs drie lijnen. De eerste lijn is die van de inhoud, die zijn basis heeft in de Ontwikkelstrategie SRBT en de uitvoeringsagenda. Met het vaststellen van de samenwerkingsafspraken ontstaat duidelijkheid over wat op welke tafel belegd wordt/gaat worden, dat is de tweede lijn. De samenwerkingsafspraken geven hier invulling aan en handvatten voor. Een derde lijn is die van de governance. Die is nu, vanuit de gedachte van een lichte netwerksamenwerking, nog niet ingericht. Gezien de doorontwikkeling van de samenwerking wordt de vraag naar de best passende structuur (opnieuw) relevant. Complexere dossiers en de toename van dwarsverbanden vragen hierom. Daarbij is een belangrijke vraag op welke manier we de democratische legitimiteit (politieke sturing en controle door colleges en gemeenteraden) vormgeven. Dit vraagt om
Kernagendataak Energie en klimaat
2050 energieneutraal zijn. Tot 2030 werken we daarom aan de uitvoering van het gezamenlijke REKS-bod aan het Rijk (2021). REKS staat voor Regionale Energie- en Klimaatstrategie. In dit bod is aangegeven waar en hoeveel duurzame elektriciteit in de regio opgewekt kan worden. Ook is inzicht gegeven in de warmtebronnen, de warmtevraag en de scenario’s voor een nieuwe warmte-infrastructuur. Het bod is opgesteld door de Hart van Brabantgemeenten, provincie en waterschappen, samen met vele stakeholders uit onze regio. De warmtetransitie is inmiddels volledig geïntegreerd in het REKS-programma. Op nationaal niveau vindt ook een integratie plaats, van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NPRES) en Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). Vanaf 2026 vallen deze onder het nieuwe Nationale Programma Energiesystemen (NPES). Conceptbegroting 2027 / pagina 19
De strategische planning van ruimte en energie raakt elkaar. Energie is vaker randvoorwaardelijk voor ruimtelijke planvorming en is daarnaast ook bepalend voor de volgorde van ruimtelijke ontwikkelingen. Het op te stellen regionaal structurerend energieperspectief is een middel om tot deze strategische planning te komen. Op het schaalniveau van de SRBT wordt vanuit de RES-regio’s HvB en West-Brabant steeds intensiever samengewerkt, doordat energie- en klimaatopgaven in breder perspectief (Ontwikkelstrategie SRBT) bezien worden.
aangewezen als NOVEX-gebied1), vormt de SRBT een daily urban system: een gebied waarbinnen de belangrijkste dagelijkse verplaatsingen (wonen/werken, onderwijs/studie, sport, leisure, ontspanning, bezoek aan voorzieningen) van inwoners van onze regio zich concentreren. Ofwel: één onderling verbonden stedelijke regio. We werken aan de opgaven in de SRBT aan de hand van de
Om in 2050 een klimaatbestendige en waterrobuuste regio te zijn, wordt
Ontwikkelstrategie SRBT (2023) en de Uitvoeringsagenda SRBT (2025), alsook de Woondeal (2023, herijking 2026), het Meerjarig Multimodaal
de regionale Klimaatagenda Hart van Brabant uitgevoerd. Hierin staat
Mobiliteitspakket (MMMP-SRBT 2024) en het Regionaal Mobiliteitsplan
beschreven hoe de regio zich wil aanpassen aan de veranderingen van het klimaat. De agenda is gebaseerd op het principe van het herstellen van het
(RMP-SRBT 2025). De inzet van de ontwikkeling van SRBT is het vergroten van brede welvaart in een goede verdeling over stad en land
natuurlijk water- en bodemsysteem: water bovenstrooms vasthouden (in
door zorg te dragen voor leven, wonen en werken in een groene, gezonde
het zuiden van de regio), benedenstrooms (naar het noorden van de regio) bergen en pas als laatste afvoeren via bijvoorbeeld de Maas.
en inclusieve stedelijke regio. De Ontwikkelstrategie SRBT gaat dan ook over duurzame verstedelijking, het economisch profiel, de multimodale
Gemeenten kunnen voor de cofinanciering van klimaatprojecten een
mobiliteitsaanpak, netwerken en energietransitie, voorzieningen, leisure
beroep doen op het Regionaal Klimaatfonds REKS.
en landschap. Alle gemeenten in de SRBT hebben een stevige woningbouwopgave. Deze
3.3.
Kernagendataak Duurzame verstedelijking
opgaven hebben we vastgelegd in de SRBT-woondeal (2023) en de
Een van de grootste maatschappelijke opgaven binnen het fysieke domein
herijking hiervan (2026). Hierin hebben negentien gemeenten met het Rijk, de provincie en corporaties afspraken gemaakt over het realiseren
is de woningbouwopgave en de verstedelijkingsdruk die hieruit
van voldoende woningen in samenhang met de andere grote opgaven in
voortvloeit. Als onderdeel van Stedelijk Brabant (door het Rijk
het fysieke domein. Daarbij zetten we tot en met 2034/2035 in op
1 In de NOVEX-gebieden (als uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie Extra)
gaat het Rijk een langjarige samenwerking aan met de betreffende regio om te komen tot een gezamenlijke aanpak van de complexe opgaven. Conceptbegroting 2027 / pagina 20
versnelling van de woningbouw, betaalbaarheid, huisvesting van
behoeve van de opgave Powerport Moerdijk en de opgaven rondom
aandachtsgroepen, herstructurering, transformatie, verduurzaming,
Brainport.
samenwerking en monitoring. Op het schaalniveau van Hart van Brabant geven we invulling aan de woningmarktopgaven met een maatschappelijke component, zoals de woonzorgvisie en de huisvesting van aandachtsgroepen. We brengen als regio Hart van Brabant in samenwerking met de provincie in beeld aan welke bedrijventerreinen behoefte is, zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin, met oog voor duurzaamheid en landschappelijke inpassing, rekening houdend met natuur en karakteristieke gebiedswaarden. Daartoe is in 2025 het Afsprakenkader Bedrijventerreinen Hart van Brabant 2025-2030 opgesteld, met het
3.4.
Kernagendataak Mobiliteitstransitie
De mobiliteitsopgaven worden sinds de oprichting van de mobiliteitstafel SRBT geagendeerd op het schaalniveau van de SRBT. Dit loopt niet meer via het schaalniveau van Hart van Brabant. In de begroting van Hart van Brabant zijn geen middelen verbonden aan deze kernagendataak. Het in 2024 opgestelde Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP) SRBT (in samenwerking met Rijk en provincie) zet meerjarig de belangrijkste mobiliteitsopgaven neer. Het MMMP is de uitwerking voor
onderliggend ‘economisch toekomstbeeld’ voor de regio. Het economisch
mobiliteit van de Ontwikkelstrategie SRBT.
toekomstbeeld richt zich op het versterken en verduurzamen van
In aanvulling op en ter uitwerking van het MMMP zijn in het Regionaal
bestaande sterke sectoren zoals logistiek, maakindustrie,
Mobiliteitsprogramma 2025-2027 (RMP) de afspraken tussen de SRBT-
voedingsmiddelen en leisure, en op het stimuleren van kennisintensieve
gemeenten en de provincie vastgelegd. Daarbij wordt aandacht besteed
sectoren als High Tech Systems & Materials (HTSM) en ICT. In 2027 wordt
aan alle vervoersmodaliteiten incl. snelfietsroutes tussen kernen en ov-
gewerkt aan het verder concretiseren daarvan door een gerichte aanpak
knooppunten.
van bedrijventerreinen. Ruimte voor circulaire economie is een belangrijk onderdeel van deze behoefte aan bedrijventerreinen. We werken aan regionale ambachtscentra en aan circulariteit op de daarvoor meest geschikte bedrijventerreinen. De ruimtelijke uitdagingen blijven niet beperkt tot de regio Hart van Brabant en het schaalniveau van de SRBT. We zien ook een toenemende verbondenheid met aangrenzende stedelijke regio’s onder andere ten Conceptbegroting 2027 / pagina 21
3.5.
Kernagendataak Toekomstbestendig landelijk gebied
Totaal fysiek domein
*
De onderwerpen welke tot op heden op het schaalniveau van Hart van
976.500
976.500
De kosten die zijn gemoeid met mobiliteit zijn niet opgenomen in deze begroting omdat ze gedekt worden via de individuele gemeenten en de provincie.
Brabant besproken worden, waaronder het Natuurbod en verkenning voor het aanvalsplan landschap, zouden ook onderdeel kunnen worden
** De cofinanciering REKS betreft de beoogde bijdrage waterschappen.
van de regionale aanpak voor het landelijk gebied op SRBT-schaalniveau.
3.6.1. Toelichting baten en lasten
Zodra de bestuurlijke tafel Landelijk gebied op SRBT-schaalniveau is ingericht, onderzoeken we wat het best passende schaalniveau is. Op het schaalniveau van de SRBT wordt in 2027 gewerkt aan uitwerkingen van de bestuursopdracht Landelijk gebied.
3.6.
-
De kosten worden gedekt uit gemeentelijke bijdragen per inwoner aan Regio Hart van Brabant. Voor verschillende projecten geldt daarnaast dat het projectbudget in totaal omvangrijker is – of gedurende het jaar nog kan worden – dan enkel de bijdrage door de negen gemeenten, door bijdragen van derden te organiseren. Een voorbeeld is het REKSprogramma.
Begroting fysiek domein
Begroting fysiek domein (in €)
3.7. Lasten
Baten
Saldo
Kernagendataken algemeen, duurzame verstelijking en toekomstbestendig landelijk gebied
363.500
363.500 N
Kernagendataak Energie en klimaat
613.000
613.000 N
Kernagendataak Mobiliteitstransitie *
Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant
Regio Hart van Brabant vervult een platformfunctie voor activiteiten in de kernagenda die wij, samen met andere partijen, ondernemen en die we inhoudelijk bespreken aan de regionale overlegtafels. Voor een aantal van die activiteiten lopen de budgetten buiten de regiobegroting om. We benoemen deze activiteiten wel in de begroting van de regio om een reëel
Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal
466.500
466.500 V
Rijksmiddelen REKS
345.000
345.000 V
Provinciale middelen REKS
100.000
100.000 V
Cofinanciering REKS **
65.000
65.000 V
overzicht te geven van die onderwerpen en de wijze van financiering.
Conceptbegroting 2027 / pagina 22
3.7.1. Mobiliteit De financiering van de kernagendataak Mobiliteit (op schaalniveau SRBT) loopt niet via de begroting van Hart van Brabant.
3.7.2. Wonen De gemeenten uit Hart van Brabant en de gemeenten uit De Baronie maken samen deel uit van de woonregio SRBT. Een deel van de opgaven uit de Rijksprogramma’s gericht op bouwen en wonen landt in de woonregio’s. Het Rijk heeft daarom aan deze woonregio’s ook financiering beschikbaar gesteld voor de uitvoering. Ook de provincie betaalt hieraan mee. Namens de deelnemende gemeenten in de woonregio SRBT fungeert gemeente Breda als kassier. De financiering loopt derhalve niet via de begroting van Regio Hart van Brabant. Hart van Brabant levert wel een financiële bijdrage aan deze woontafel.
Conceptbegroting 2027 / pagina 23
4. Uitvoeringsagenda economisch domein Kernagenda ’23 – ’27:
“De gezamenlijke ambitie van de samenwerkende gemeenten op economisch gebied is om met impact de brede welvaart in MiddenBrabant te vergroten én om innovaties voort te brengen die bijdragen aan het vergroten van de welvaart en het welzijn in Nederland. Met een visie vanuit ondernemers, en kennis- en onderwijspartijen en maatschappelijke partners werken we integraal, multi helix en met collectief eigenaarschap aan de economie en maatschappij van
relevante onderwerpen die daar besproken zijn weer mee terug naar de overlegtafels in het verband van Regio Hart van Brabant. Net zoals de andere multihelix-partners, hebben ook de overheden namelijk een specifieke en eigenstandige verantwoordelijkheid in het vergroten van het succes van de regionale economische samenwerking in Midpoint Brabant. Deze heeft betrekking op het creëren van de juiste randvoorwaarden voor een succesvolle economie (vanuit vooral het fysiek en ook het sociaal domein).
vandaag en morgen. We willen enerzijds de veerkracht van ons bestaand mkb vergoten en anderzijds bijdragen aan het ontstaan van
De beschikbare financiële middelen vanuit de gemeentelijke bijdrage
nieuw impactvol ondernemerschap én het verzilveren van ons unieke
voor ondersteuning en uitvoering van projecten en activiteiten in het
regionale kennispotentieel op het gebied van mens, maatschappij en gedrag.
verband van Regio Hart van Brabant. De projecten van Midpoint
De overheden in Regio Hart van Brabant formuleren in de kernagenda
daarmee een eigen besluitvormingsproces. Dat is daarom niet
hun inzet voor het AB van Midpoint Brabant. De deelnemers namens
per inwoner bedragen in totaal € 117.400. Dit budget is beschikbaar
Brabant worden gefinancierd vanuit hun eigen begroting en kent meegenomen in deze kernagenda.”
de samenwerkende gemeenten in het AB van Midpoint Brabant nemen
Conceptbegroting 2027 / pagina 24
4.1
Uitgangspunten
Voor het stimuleren van de regionale economie hebben we in de bestuursperiode ‘22-‘26 drie kernagendataken geformuleerd die de hoofdthema’s voor de focus van onze samenwerking waren: 1. Een weerbaar en wendbaar midden- en kleinbedrijf. 2. Innovaties die maatschappelijke transities versnellen. 3. Het versterken van het Midden-Brabants vestigingsklimaat. De verwachting voor de nieuwe bestuursperiode is dat deze thema’s op hoofdlijnen ook in de nieuwe agenda een plek gaan krijgen. We worden in deze verwachting gesterkt door de uitkomsten van de gesprekken die zijn gevoerd met de portefeuillehouder Economie. Deze gesprekken vonden plaats in het kader van het opstellen van het overdrachtsdocument ten behoeve van de nieuwe colleges en het opstellen van de nieuwe kernagenda. Midpoint Brabant, de economische ontwikkelmaatschappij in Regio Hart van Brabant (zie subparagraaf 4.1.1) hanteert dezelfde hoofdthema's in haar strategie 2024-2028. In deze beleidsarme begroting 2027 maken we daarom vooralsnog gebruik van deze thema's. In de nieuwe kernagenda zullen deze hoofdthema’s worden vertaald naar concrete doelstellingen. Deze krijgen hun beslag in de economische werkprogramma's 2027 t/m 2031.
4.1.1. Deelname aan Midpoint Brabant
Hart van Brabant met ondernemers, onderwijs en maatschappelijke partners samenwerken aan een slimme en duurzame economie in onze regio. Midpoint Brabant richt zich, ten behoeve van het behalen van de ambities op de drie hiervoor genoemde hoofdthema’s op de volgende hoofdtaken: 1. Het stimuleren van een dynamisch ondernemers- en kennisklimaat, door verbindingen te leggen en samenwerkingen te organiseren. 2. Het ontwikkelen en realiseren van programma’s en projecten voor de maatschappelijke opgaven duurzaamheid, digitalisering & AI, gezondheid en talentontwikkeling, met focus op onze kernsectoren maakindustrie, logistiek en leisure. 3. Het geven van onafhankelijke ondersteuning aan startups, mkb en kennisinstellingen. Daarbij is van belang om te constateren dat de economische ontwikkeling, zeker in onze regio, meer en meer wordt aangevlogen vanuit het perspectief van brede welvaart. Het gaat bij brede welvaart om een breder perspectief dan alleen de traditionele economische indicatoren zoals het bruto binnenlands product. Brede welvaart schetst een beeld van de welvaart van een samenleving door rekening te houden met een breed scala aan omstandigheden die het welzijn van mensen beïnvloeden. Naast economische factoren zoals inkomen en werkgelegenheid worden ook sociaal-maatschappelijke en ecologische factoren meegenomen, zoals
Onze economie en maatschappij staan voor immense transitieopgaven.
gezondheid, onderwijs, gelijkheid, sociale cohesie, duurzaamheid en de
Stichting Midpoint Brabant is de regionale multihelixsamenwerkingsorganisatie waarin we als gemeentelijke overheden in
leefomgeving. Zo kan een completer beeld van de welvaart worden verkregen en kan ook in bredere en samenhangende zin aan welvaart
Conceptbegroting 2027 / pagina 25
worden gewerkt. Daarnaast wordt bij het begrip brede welvaart niet
van nieuwe colleges de daarna op te stellen kernagenda ’27-’31, niet te
alleen ingezet op groei in het hier en nu, maar houdt het ook rekening met
geven. We houden de begroting daarom beleidsarm. De, op basis van de
ontwikkelingen later én elders. Groei hier en nu mag niet ten koste gaan van welvaart en welzijn van toekomstige generaties of van mensen in
inwoneraantallen, te geven financiële kaders zijn al wel te geven. Zie daarvoor onderstaande tabel.
andere delen van de wereld. Als het gaat om economische ontwikkeling vanuit het perspectief van brede welvaart kun je je niet laten beperken door gemeentelijke grenzen. De uitdagingen zijn immers regionaal (of groter). Inwoners wonen in de ene gemeente en werken, recreëren,
Begroting economisch domein (in €) Lasten
Baten
Saldo
Kernagendataak C1. Weerbaar en wendbaar midden- en kleinbedrijf
42.167
42.167 N
Kernagendataak C2. Innovaties die maatschappelijke transities versnellen
42.167
42.167 N
samenwerking. Dat is precies wat Midpoint Brabant biedt. De kennis- en
Kernagendataak C3. Versterken van het Midden-Brabants vestigingsklimaat
42.166
42.166 N
onderwijsinstellingen brengen fundamentele en praktijkgerichte onderzoeksresultaten in. En het talent waar markt en maatschappij om
Begrotingssubsidie aan stichting Midpoint Brabant
2.429.000
2.429.000 N
vragen. De overheid creëert regelvrije (experimenteer)ruimte en stelt
Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal
subsidies beschikbaar voor innovatie. Het bedrijfsleven creëert werkgelegenheid, innovatie en economische waarde. De maatschappelijk
Totaal economisch domein
shoppen, hebben zorgtaken, volgen onderwijs in en ervaren (milieu-) overlast van een andere gemeente. Het vergroten van de brede welvaart is dus gebaat bij een goed ingerichte regionale infrastructuur voor
2.555.500
2.555.500
2.555.500 V
2.555.500
-
partners bieden verbinding met andere domeinen, zoals zorg, wonen en energie, die noodzakelijk zijn om de economische activiteiten in een breder perspectief te plaatsen. Midpoint Brabant draagt als regionaal samenwerkingsverband aan deze structurele samenwerking bij.
4.2.
4.2.1. Toelichting baten en lasten De kosten worden gedekt uit de gemeentelijke bijdragen aan Regio Hart van Brabant.
Begroting economisch domein
Een specificering van de doelstellingen en activiteiten op de verschillende
4.2.2. Financiering van activiteiten Midpoint Brabant
economische thema’s is op het moment van opstellen van deze begroting,
Midpoint Brabant vervult, net als Regio Hart van Brabant, een
vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, het aantreden
platformfunctie voor activiteiten in de kernagenda die wij, samen met
Conceptbegroting 2027 / pagina 26
andere partijen, ondernemen en die we inhoudelijk bespreken aan de regionale overlegtafels. Midpoint Brabant is daarbij een juridisch zelfstandige entiteit met een eigen begroting, waarvan Regio Hart van Brabant een belangrijke deelnemer is. Regio Hart van Brabant verstrekt aan Midpoint Brabant een begrotingssubsidie voor een bedrag van € €2.429.000. Daarnaast verwerft Midpoint Brabant voor een bedrag van € 964.425 overige inkomsten en een onttrekking aan de algemene reserve. De overige inkomsten bestaan uit ‘doelfinanciering’ (bijdragen door partners in geld) en ‘in-kind financiering’ (bijdragen door partners in uren). De inkomsten en uitgaven daaruit verlopen rechtstreeks via de begroting van Midpoint Brabant en zijn derhalve niet opgenomen in de begroting van de Regio Hart van Brabant.
Conceptbegroting 2027 / pagina 27
5. Bedrijfsvoering De regionale samenwerking wordt mede mogelijk gemaakt door het regiobureau Hart van Brabant. Hier faciliteert een klein basisteam dagelijks de publieke regionale samenwerking om meerwaarde voor het sociaal, fysiek en economische domein te realiseren. Enerzijds zijn hier primaire processen belegd, zoals de planning-en-controlcyclus, het coördineren van de regionale vergadercyclus, of het regionale informatie-
en stevig programmamanagement en -coördinatie, onder meer om de samenhang tussen projecten te bewaken. Het regiobureau draagt ook samen met de griffiers zorg voor de ondersteuning van de regionale adviescommissie (RAC) en de organisatie van radenavonden. Op de volgende pagina is de begroting voor de bedrijfsvoering opgenomen.
en archiefbeheer. Anderzijds wordt vanuit het regiobureau coördinatie gevoerd op de uitvoering van de kernagenda, waaruit projecten en activiteiten voortkomen. In Regio Hart van Brabant is netwerksamenwerking het leidende principe. Het uitgangspunt is dat, samen met het regiobureau, de bestaande ambtelijke capaciteit uit de elf gemeenten wordt ingezet. Daarmee houden we de lijnen kort, zijn de collega’s van de elf gemeenten en het regiobureau ‘dichtbij’ en organiseren we het bestuurlijk en ambtelijk proces en de slagkracht op de lopende projecten. We mobiliseren de juiste partners, projectfinanciering en menskracht. Het in 2025 samengestelde transformatieteam sociaal domein opereert ook vanuit het regiobureau en gebruikt zo de faciliteiten die daar beschikbaar zijn. De vraagstukken waarmee we te maken krijgen, beperken zich niet tot de regiogrenzen en zijn complex van aard. Dat vergt een integrale benadering en verdere professionalisering van de samenwerking. Bij de realisatie van opgaven vraagt van ons een intensieve, bestuurlijke sturing, een goed ingevuld ambtelijk opdrachtgeverschap, kundige projectleiders