Notitie Reikwijdte en Detailniveau De Baars (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1046997

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 11 december 2025 : 28 oktober 2025 : Ruimte van 19 en 27 november 2025 : 11 : Ruimte : Wensen en bedenkingen NRD energiehub De Baars

Voorstel Geen wensen en bedenkingen te uiten over de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) De Baars. Inleiding In de Stuurgroep De Baars werkt de gemeente Hilvarenbeek samen met de gemeenten Tilburg, Goirle, Oisterwijk, Waterschap de Dommel en het Publiek Ontwikkel Bedrijf Regionale Energie en Klimaat Strategie (POB REKS) aan de realisatie van Energiehub De Baars. Voor deze ontwikkeling wordt een gebiedsvisie De Baars opgesteld. Hiervoor stelden wij in maart 2024 de bestuursopdracht ‘Energiehubs De Baars en Kattenberg’ vast. In deze gebiedsvisie staan windenergie en de aanpak van de wateropgave centraal. Daarnaast worden meekoppelkansen voor landschap, recreatie, natuur en landbouw integraal meegenomen. Als voorbereiding op deze gebiedsvisie wordt onderzoek verricht in de vorm van een Omgevingseffectrapportage (OER). De onderzoeksopzet voor deze OER wordt vastgelegd in een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Op 3 juni 2025 besloten wij de concept-NRD voor inspraak vrij te geven. Deze heeft (inclusief oplegnotitie) van 12 juni tot en met 23 juli 2025 ter inzage gelegen en tijdens deze periode hebben wij twee informatiebijeenkomsten georganiseerd. Hiermee is iedereen in de gelegenheid gesteld een reactie hierover kenbaar te maken. Er zijn bijna 400 inspraakreacties ontvangen.

Deze reacties zijn verwerkt tot een nota van antwoord, inclusief een voorstel tot aanpassing van de concept NRD. Het is aan de colleges van de vier betrokken gemeentes en het dagelijks bestuur van het waterschap om te besluiten over de vaststelling van de definitieve NRD. Voor een zorgvuldige besluitvorming achten wij het wenselijk om voorafgaand aan deze vaststelling u als gemeenteraad in de gelegenheid te stellen uw eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken en daarover een besluit te nemen Aanleiding In het mede door uw raad in juli 2021 vastgestelde bod voor de Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS 1.0) is De Baars aangewezen als één van de energiehubs voor de regio Hart van Brabant. De energiehubs zijn zoekgebieden voor duurzame energie opwek door windmolens en zonneparken. Dit kan samengaan met andere vormen van energie opwek en energieopslag en daarnaast de opgaven voor klimaatadaptatie. Voor de verdere uitwerking van deze Energiehub De Baars stelden wij in maart 2024 de bestuursopdracht ‘Energiehubs De Baars en Kattenberg’ vast. In navolging van deze bestuursopdracht wordt er een gebiedsvisie voorbereid waarin windenergie en de aanpak van de 1

Raad van 11 december 2025, nr. 11

wateropgave centraal staan. Daarnaast worden meekoppelkansen voor landschap, recreatie, natuur en landbouw beoordeeld. Omgevingseffectraaportage (OER) Als voorbereiding op de gebiedsvisie wordt onderzoek verricht in de vorm van een Omgevingseffectrapportage (OER). De onderzoeksopzet voor deze OER wordt vastgelegd in een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Inspraak Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) De hiervoor voorbereide oplegnotitie NRD (bijlage 1) en concept NRD (bijlage 2) hebben van 12 juni tot en met 23 juli 2025 ter inzage gelegen en ook zijn er twee informatiebijeenkomsten geweest. In deze periode is iedereen in de gelegenheid gesteld een reactie hierover kenbaar te maken. Resultaat Inspraak NRD Er zijn bijna 400 inspraakreacties ontvangen. Het grootste deel (ca. 370 reacties) is afkomstig van ongeruste bewoners, met name uit de kern Goirle. Hieruit blijkt vooral grote zorg over de afstand van de windmolens tot woonbebouwing en over de effecten die dit heeft op de woon- en leefkwaliteit. Ook zijn er zorgen geuit door diverse ondernemers in het gebied, met name over de voorbereide scenario’s voor wat betreft de wateropgave en de gevolgen voor de huidige (agrarische) bedrijfsvoering. Maar ook door De Beekse Bergen voor wat betreft de mogelijke negatieve invloed van windmolens op het recreatiepark. Tenslotte zijn er ook enkele nieuwe varianten ingebracht.

Nota van Antwoord De ontvangen reacties zijn verwerkt tot een nota van antwoord, inclusief een voorstel tot aanpassing van de NRD (bijlage 3). De reacties in de nota van antwoord zijn geanonimiseerd i.v.m. de AVG. De indiende reacties op de NRD uit Hilvarenbeek zijn in de nota van antwoord genummerd onder 46, 215, 350, 356, 370, 379, 380 en 395. Het is aan de colleges van de vier betrokken gemeenten en het dagelijks bestuur van het waterschap om te besluiten over de vaststelling van de definitieve NRD. Om hierover een zorgvuldige besluitvorming mogelijk te maken nodigen wij u en de andere betrokken gemeenteraden uit eventuele wensen en bedenkingen hierover aan ons kenbaar te maken. Met die input kunnen wij als college gaan besluiten over de vaststelling van de NRD. Beoogd effect Het project Energiehub de Baars draagt bij aan de regionale doelstellingen voor CO2-reductie en energiezekerheid (zie REKS 1.0). Naast energieopwekking worden ook kansen benut voor landschap en biodiversiteit, recreatie en natuurontwikkeling, mobiliteit en infrastructuur. Dit sluit aan bij de integrale gebiedsontwikkeling zoals beoogd in de REKS. Het doel van dit project is onder andere het realiseren van duurzame energie opwek door windmolens.

Argumenten 1.1 In het kader van een zorgvuldig proces heeft de voorbereide concept NRD ter inzage gelegen en is iedereen in de gelegenheid gesteld hierover een reactie kenbaar te maken. In het kader van een zorgvuldig proces heeft de voorbereide concept NRD ter inzage gelegen en is iedereen in de gelegenheid gesteld hierover een reactie kenbaar te maken. De ingediende reacties zijn verwerkt in een Nota van Antwoord, inclusief een voorstel tot aanpassing van de concept NRD. Dit betreft de volgende aanvullingen: • Geluid: Omdat zorgen zijn geuit over geluid en gevraagd is om ook het maximale geluidniveau mee te nemen in het onderzoek, worden naast de gebruikelijke berekeningen ook de maximale geluidsniveaus (Lmax) inzichtelijk gemaakt en toetsen we aan de richtwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO): 45 dB Lden. Hoewel landelijke 2

Raad van 11 december 2025, nr. 11

•

•

afstandsnormen nog niet zijn vastgesteld, onderzoekt het OER welke afstanden tot woningen nodig zijn om geluidseffecten te beperken. Extra varianten: Een aantal indieners heeft een aanvullende variant ingediend. Alle ingediende varianten hebben wij met zorg bekeken en besproken. We nemen een aantal varianten mee in het verdere onderzoek, een aantal niet. Dit hangt af van de mate waarin de ingediende variant het speelveld van het onderzoek oprekt of dat de variant al binnen het speelveld van de voorgestelde alternatieven valt. De met zichtbare zorg opgestelde variant 'Wind met Wijsheid' is hiervan een voorbeeld. Deze variant valt, net als heel veel andere inspraakreacties, binnen de onderzoeken naar de bestaande wind-varianten. De volgende drie varianten krijgen een aparte plek in het milieuonderzoek omdat zij nieuwe elementen toevoegen aan het speelveld van alternatieven: o de RRL-variant, een door samenwerkende ondernemers ingediend integraal alternatief dat zowel de water- als de energieopgave omvat. o een agrarische variant, een door samenwerkende agrariërs ingediende variant voor de watergerelateerde opgaven vanuit landbouwperspectief; o een variant met de mogelijkheid voor sturing van de hoeveelheid water aan de Noord- en Zuidkant van de A58, met een gestuurde waterberging aan de Zuidkant van de A58, zonder extra sifon onder het Wilhelminakanaal.

Detailniveau: In de reacties zijn veel concrete en gedetailleerde vragen gesteld. Om dergelijke vragen goed te kunnen beantwoorden, gaan we het detailniveau van het OER op een aantal punten verhogen ten opzichte van wat in Nederland gebruikelijk is. Dit betekent een diepere analyse van potentiële locaties en hun effecten. Hieronder vatten wij een en ander inhoudelijk samen: o Kosten varianten/ financiële gevolgen varianten: de balans tussen kosten en dekking; o Visualisaties van windturbines ; o Woonwijk de Bakertand als autonome ontwikkeling; o Kwalitatieve analyse laagfrequent geluid en infrasoon geluid; o Kwalitatieve beschrijving obstakelverlichting; o Analyse windaanbod op locaties; o Meenemen ervaring van andere windparken; o Opnemen vermogen per variant; o Nulmeting (huidige situatie); o Afstand tot hoogspanningsinfrastructuur TenneT; o Kritische analyse rolverdeling POB REKS en gemeenten en waterschap.

1.2 Het meewegen van eventuele wensen en bedenkingen van de gemeenteraden draagt bij aan een zorgvuldige besluitvorming over de vaststelling van de NRD. Zeker nu blijkt dat het hier gaat om een gevoelige ontwikkeling waarover veel zorgen leven bij inwoners. Tijdens de informatieavonden en ook uit de ontvangen reacties blijkt dat er veel zorgen zijn. Dit vraagt om een gedegen onderzoek met ook voldoende aandacht voor al deze zorgen. Het is daarom belangrijk om als college een zorgvuldige afweging te kunnen maken over de onderzoeksopzet. Hiervoor is het gewenst ook eventuele wensen en bedenkingen van de betrokken gemeenteraden mee te kunnen wegen in de besluitvorming over vaststelling van de NRD. Deze NRD betreft de onderzoeksopzet. Hierin worden geen inhoudelijke keuzes gemaakt. Dit vindt pas plaats in de nog in voorbereiding zijnde gebiedsvisie De Baars en het daarbij behorende besluitvormingsproces. Juist om dan een zorgvuldige afweging te kunnen maken is het belangrijk om eerst goed inzicht te krijgen in (on)mogelijkheden, kansen en aandachtspunten. Dit is niet mogelijk zonder een uitgebreid onderzoek (OER) zoals nu wordt voorgesteld.

3

Raad van 11 december 2025, nr. 11

Kanttekeningen 1.2. Het voorleggen voor wensen en bedenkingen is geen verplichting. Het voorleggen van deze concept NRD inclusief Nota van Antwoord aan u als gemeenteraad is geen verplichte stap. Wij doen dit vanuit de wens maximaal transparant te zijn en alle betrokkenen, dus ook de raden, maximaal in de gelegenheid te stellen input te leveren op de onderzoeksopzet. Het vaststellen van de definitieve onderzoeksopzet gebeurt echter door de gezamenlijke colleges van B&W als wettelijk bevoegd gezag. Wij menen goed te doen aan deze stap, juist vanuit de hierboven beschreven wens, opdat we nu met een duidelijk gezamenlijk onderzoekskader met het OER kunnen starten en zo voorkomen dat later in het proces alsnog vragen worden gesteld die toezien op de opzet maar dan niet meer kunnen worden meegenomen. Participatie Naast de radenavond op 22 januari 2025 heeft er op 25 februari 2025 een inwonersbijeenkomst plaatsgevonden om iedereen te informeren over het voorgenomen proces om te komen tot Energiehub De Baars. Deze avond is goed bezocht, ook door inwoners van de gemeente Hilvarenbeek. Naast de algemene communicatiekanalen (website, lokale krant, etc.) zijn de inwoners in en rondom het gebied hierover ook per brief geïnformeerd. In de periode van 12 juni tot en met 23 juli 2025 is iedereen uitgenodigd om een schriftelijke reactie kenbaar te maken over de concept NRD.

Ook hebben hierover twee druk bezochte informatiebijeenkomsten plaatsgevonden op 26 juni in Tilburg en op 30 juni in Goirle. De ingekomen reacties zijn verwerkt in de nota van antwoord en het daarin opgenomen voorstel voor aanpassing van de concept NRD. Financiën Het betreft hier een lopend project met de daarvoor beschikbaar gestelde dekking vanuit POB REKS en de deelnemende gemeenten. Communicatie Iedereen die een inspraakreactie heeft ingediend heeft hiervan een ontvangstbevestiging ontvangen met daarin ook informatie over het vervolgproces. Ook zijn deze mensen geïnformeerd over het openbare raadsvoorstel en de raadsbehandeling hiervan. Verder kan iedereen de meest actuele stand van zaken ook raadplegen via de website: Energiehub De Baars - Gemeente Hilvarenbeek. Uitvoering Nadat alle betrokken gemeenteraden hun wensen en bedenkingen kenbaar hebben gemaakt over de concept NRD en de aanvullingen n.a.v. de ‘Nota van antwoord NRD De Baars is het aan de colleges om de NRD vast te stellen. Op basis hiervan kan de OER worden uitgevoerd en de gebiedsvisie worden voorbereid conform planning zoals opgenomen in de oplegnotitie NRD. Het is uiteindelijk aan de gemeenteraden en het waterschap om de gebiedsvisie vast te stellen. burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek Burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 27 november 2025 behandeld in de commissie Ruimte. De commissie adviseert het presidium unaniem om dit voorstel als bespreekstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 11 december 2025 te plaatsen. 4

Raad van 11 december 2025, nr. 11

De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Evert Weys

Bijlage (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Oplegnotitie NRD 2. Concept NRD zoals ter inzage heeft gelegen 3. Nota van antwoord inspraakreacties Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) energiehub De Baars.

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing Het college van burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek,

burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

5