Jaarstukken 2025 d.d. 17-6-2026 inclusief controleverklaring (1060740)

Net als Goirle en Oisterwijk sluiten we aan bij een leerplatform van het Mobiliteitscentrum zodat we een divers aanbod en professionele trainingen beschikbaar krijgen om onszelf continu te ontwikkelen.

75

Formatie In onderstaande tabel is de bezetting ultimo 2025 exclusief bestuur, opgenomen en afgezet tegen de formatie in de primaire begroting 2025. Formatie primaire begro- Bezetting ultimo ting 2025 (fte) 2025 (fte) Reguliere formatie Griffiefunctie Garantiebanen Formatie te dekken binnen projectbudgetten Totaal exclusief bestuur

133,4 1,8 0,8 3,3

131,1 1,8 0,1 1,0

139,3

134,0

De bezetting en bijbehorende loonkosten, inclusief bestuur, zijn als volgt over de programma’s verdeeld:

Programma

Loonkosten primaire begroting 2025 (€)

Investeringen

2.571.017 4.188.584 148.153 978.881 4.741.517 158.272

Eindtotaal

12.786.424

1. Samenlevend 2. Belevend 3. Ondernemend 4. Dienstverlenend 6. Overhead

Loonkosten ultimo 2025 (€)

1.977.880 3.334.105 125.880 974.598 4.515.149 21.765 10.949.377

Dat we minder personeel hadden zie je ook terug in onze daadwerkelijke loonkosten (bedragen zijn excl. Inhuur). In 2025 is de formatie van de teamleiders uitgebreid. Daardoor krijgen afdelingshoofden meer tijd en focus voor strategische ontwikkeling. Per afdeling is een teamleider toegevoegd, dus drie teamleiders in totaal. We hebben echter slechts de helft van het gevraagde gekregen per teamleidersrol (0,5 FTE i.p.v. 1). Verder merken we dat op diverse plekken binnen de organisatie de capaciteit niet in verhouding staat met de opgaves en werkvoorraad. (o.a. bij HR en financiën). Hierdoor staat de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening aan de afdelingen structureel onder druk. Wij zullen hiervoor in de financiële cyclus van 2026 wederom structurele middelen voor aanvragen. Aanpassen regelingen Verschillende personele regelingen zijn in 2025 aangepast, onder andere als gevolg van de Cao gemeenten. Hierbij valt te denken aan de reiskostenregeling (zodat medewerkers meer worden gestimuleerd om te bewegen). In oktober 2025 is deze verhoogd waardoor we aansluiten op Goirle. Op termijn willen we (samen met Goirle) verder verhogen zodat we ook aansluiten op Oisterwijk. We nemen de kosten hiervan mee in de financiële cyclus 2026. Relatief lage salarissen zijn voor sommige collega’s reden om bij ons te vertrekken.

Optimalisatie inhuur In 2025 hebben we de spelregels voor de externe inhuur opgesteld. Een beheermodel voor de inhuur van externe krachten zorgt voor een heldere, efficiënte en uniforme werkwijze voor de hele organisatie. Het model helpt ons beter voldoen aan de ZZP wet- en regelgeving en het voorkomen van naheffingen en boetes van de Belastingdienst. 76

Daarnaast hebben we in 2025 een deel van het aanvraagproces (als pilot) uitbesteed aan FlexWestBrabant (FWB). Dit zorgt voor betere kwalitatieve beheersmatigheid en compliancy van de inhuurdossiers. Tevens is hiermee de bereikbaarheid voor inhuurvragen voor de leidinggevenden verbeterd, en biedt dit enige verlichting van werkdruk in het team HR. Inkoopbeleid en contractmanagement In 2025 is het inkoopbeleid geactualiseerd en is het inkoopproces herzien. De belangrijkste aanpassingen zijn geweest: - De drempelbedragen voor inkopen zijn aangepast. We sluiten hiermee beter aan bij de regio zoals bij de gemeenten Tilburg en Goirle. - Het nieuwe beleid heeft aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkoop (MVOI) om naast een economische waarde (beste prijs-kwaliteit) meer aandacht te kunnen geven aan de maatschappelijk waarde en aandacht voor het lokale mkb. - Daarnaast hebben we contractmanagement toegevoegd aan het beleid. Met de actualisatie van het inkoopbeleid is een goede basis gelegd om in 2026 verder invulling te geven aan het opzetten van een contractenregister, een werkwijze rondom prestatieleveringen op te stellen en te implementeren en de invoering van een adequate verplichtingenadministratie. Informatiemanagement Centraal stond in 2025 het programma voor de vervanging en ontwikkeling van de digitale werkplek.

Daarnaast is aan het informatielandschap gewerkt vanuit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), de gezamenlijke iVisie van Equalit en deelnemers (2022-2026) en het aansluitende lokale (GHO) informatiebeleid en uitvoeringsplan. Daarbij hebben we speciale aandacht voor 4 grote ontwikkelingen die in college (2024) en raad (2025) gepresenteerd zijn. 1. Samenwerken met partners (Equalit / GHO) en in informatieketen Ook in 2025 is nadrukkelijk weer de samenwerking gezocht met Equalit en de andere GHO gemeenten. Dit gebeurde vanuit; (1) de wens om gezamenlijk tot aantrekkelijke gestandaardiseerde (Equalit) oplossingen te komen om de onvermijdelijke stijging van ICT kosten te beheersen; (2) noodzaak, in verband met de bezettingsgraad van ons lokale informatiemanagement team door pensionering, ziekte en verloop. In GHO is intensief samengewerkt aan projecten en de ontwikkeling van -aanvullend- beheer beleid op informatie deelgebieden (hardware, geo, veiligheid & privacy). Dit zorgt ervoor dat we in crisissituaties en bij uitval/verloop collega's vanuit gemeenten steeds beter in staat zijn elkaar binnen GHO te ondersteunen als back up. Daarbij is voor team informatieveiligheid & privacy de centralisatie van functies naar één gemeente (Oisterwijk) besloten. De overgang, met bijbehorende dienstverleningsovereenkomst, is in 2025 in gang gezet voor 2026.

In de Equalit samenwerking is vanuit het bestuurlijk overleg Equalit de vraag aan de gemeente Oosterhout gesteld om onderzoek te laten doen naar de toekomstige rol en vorm van Equalit. De vorm waarin gemeenten in Equalit-verband samenwerken is namelijk sinds de start van Equalit in 2025 niet veranderd, terwijl de informatiesamenleving continu in snel tempo verandert. Uitkomst van het onderzoek door TwynstraGudde heeft geleid tot adviespunten op (1) het takenpakket van de Equalit dienstverlening en (2) de Equalit governance vorm. Beiden zijn in een vervolgopdracht gegoten en uitgezet.

77

2. Transitie applicaties & werkplek (naar de ‘cloud’) Focus qua implementatie capaciteit heeft in 2025 gelegen op de uitrol van nieuwe digitale werkplek functionaliteiten. Deels uit ambities en deels uit noodzaak door een aangekondigde grote kostenstijging van onze virtuele werkplek leverancier. Vanuit dit perspectief is onze virtuele werkplek vervangen door een Microsoft oplossing en ons volledige on premise (= eigen fysieke hosting) applicatie landschap naar de private Equalit (Microsoft Azure) cloud verhuisd. Daarnaast zijn onze telefooncentrale en belfunctionaliteiten verhuisd naar Microsoft Teams. Dit is zoveel mogelijk budget neutraal gebeurd vanuit o.a. Equalit reserves. Deze ontwikkelingen zijn allemaal in 2024 gestart, terwijl in 2025 digitale soevereiniteit een groot aandachtspunt werd door de ontwikkelingen in de wereld. In de Equalit samenwerking zijn daarom ook de eerste stappen gezet in de verkenning van alternatieven (voor bijvoorbeeld Microsoft oplossingen). Natuurlijk heeft in deze implementatie trajecten ook de adoptie door de eindgebruiker veel aandacht gekregen. Vanuit een meerjarig aanpak is voortgeborduurd op de lijn van 2024 en is tijd geinvesteerd in het trainen van ambtenaren en leden van bestuur op het gebied van digitaal werken.

Tot slot is in kwartaal 4 ook gestart met de uitrol van zakelijke telefoons in de gemeentelijke organisatie vanuit toegekende budgetten. 3. Ontwikkeling data & artifical Intelligence (AI) Naast het trainen van medewerkers op het gebied van werkplek functionaliteiten, zijn ook onderwerpen als (ethisch) AI gebruik en geletterdheid (vanuit de Europese AI act) en het opbouwen van proces en data kennis aan bod geweest bij specifieke doelgroepen. Het stimuleren van data geletterdheid zetten we voort om steeds beter het verband te leggen tussen werkvoorraad, proces, resultaat. In 2025 zijn weer verschillende processen aangepakt en vertaald naar data dashboards om inzichten te bieden en bijsturing (door ambtenaren en bestuur) mogelijk te maken. Daarnaast zijn in Equalit verband visies vastgesteld voor de ontwikkeling van data management, data distributie en data inzicht. Vanuit een centraal data governance team zijn in 2025 verschillende projecten geïnitieerd die de komende jaren het gebruik en inzet van data en AI gaan vergroten. Copilot chat is geïntroduceerd en experimenten met andere veilige Copilot toepassingen gestart. In het licht van datakwaliteit, werkten we in 2025 ook continu aan het verbeteren van onze archief kwaliteit en gebruik van onze geo basisregistraties voor data gebruiksdoelen.

Voor het budget in het oplossen van achterstanden van het archief zijn de milieu- en bouwdossiers aangepakt. De nieuwe Cyberbeveilingingswet is uitgesteld naar 2026, voorbereidingen worden al wel opgestart. 4. Meer digitale & open overheid De afgelopen jaren zijn er diverse ‘informatie’ wetten voor een digitale(re) en open(ere) overheid aangenomen in Europa en Nederland. Ook hierop zijn in 2025 weer activiteiten ontplooid. Zo is de aanbesteding van een platform voor de uitvoering van de Wet open overheid (Woo) afgerond. Daarna is gestart met de implementatie. Dit alles vanuit de Woo gelden. Voor de Wet Modernisering Elektronisch Bestuur (WMEBV) zijn digitale formulieren en kanalen aangepast en uitgebreid om te voldoen aan het uitgangspunt dat inwoners recht hebben op een digitale 78

aanvraagmogelijkheid. Hiervoor is ook een aanwijzingsbesluit vastgesteld door het college. In het kader van de Wet digitale overheid (Wdo) zijn weer extra diensten aangesloten op het stelsel toegang en zijn een aantal websites verder toegankelijk gemaakt. In 2025 zijn ook de verkenningen gestart voor oplossingen voor realisatie van nieuwe wetgeving in 2026 en 2027. In Equalit verband keken we naar de opties voor een MijnGemeenteOmgeving, mits deze een plaats krijgt in onze nieuwe, in ontwikkeling zijnde, dienstverleningsstrategie. Overige projecten Naast deze strategische doelen, is in 2025 ook de aanbesteding en inkoop van nieuwe audiovisuele middelen voor de raadsvergaderingen (in de raadzaal en ontmoetingsruimte) gerealiseerd. Streefdatum voor oplevering is 1 april 2026.

79

Paragraaf 6

2.5 Paragraaf Openbaarheid

Per 1 mei 2022 trad de Wet Open Overheid (Woo) gedeeltelijk in werking. De wet Open Overheid richt zich op een transparante overheid en vraagt een verandering in hoe we omgaan met informatie. Onder de Woo moeten bepaalde informatiecategorieën verplicht en actief openbaar gemaakt worden. Ook informatiever-zoeken (passieve openbaarmaking) aan de overheid (voorheen WOB-verzoek) vallen onder deze wet. Hier-voor moeten we, ten dienste van onze inwoners, ons bestaande informatiebeheer verder verbeteren, Woo processen ontwikkelen en inrichten met goede technische oplossingen en deze nieuwe processen borgen in de organisatie. Woo verantwoording

De implementatie en borging van de Woo vraagt om de rol van een coördinator. Voor de passieve openbaarmaking is dit een proces- en termijnbewaker. Voor de actieve openbaarmaking is dit een projectleider om de implementatie te doen en daarna de procesgang continu te verbeteren. Deze Woo coördinator is op basis van de begroting 2025 geworven en gestart binnen de functie van adviseur dienstverlening. Aanstelling Woo coördinator De implementatie en borging van de Woo vraagt om de rol van een coördinator. Voor de passieve openbaarmaking is dit een proces- en termijnbewaker. Voor de actieve openbaarmaking is dit een projectleider om de implementatie te doen en daarna de procesgang continu te verbeteren. Deze Woo coördinator is op basis van de begroting 2025 geworven en gestart binnen de functie van adviseur dienstverlening. Actieve openbaarmaking. De verkenning en inkoop van een Woo platform, om zoeken, anonimiseren en publiceren efficiënt uit te voeren, zijn in 2025 (in Equalit verband) gedaan. Daarop is ook de implementatie van dit Woo platform gezamenlijk gestart. Dit alles vanuit de door het rijk beschikbaar gestelde Woo gelden. De startdatum voor actieve openbaarmaking van de volgende informatiecategorieën is nog onduidelijk wegens vertragingen bij de Rijksoverheid.

De Woo coördinator startte in 2025 wel al samen met een projectgroep om de actieve openbaarmaking in de organisatie te introduceren, waarbij de focus ligt op bewustwording, inventariseren en het opstellen van nieuwe werkprocessen. Passieve openbaarmaking. In 2025 zijn in totaal twintig Woo‑verzoeken ontvangen. Van deze verzoeken zijn er negentien in hetzelfde jaar afgehandeld. Twee verzoeken zijn volledig afgewezen en vier verzoeken zijn door de verzoeker ingetrokken of voortijdig beëindigd. De overige verzoeken zijn geheel of gedeeltelijk toegewezen.

80

De ervaringen in 2025 laten zien dat aandacht en investeringen in procesinrichting, informatiebeheer en digitalisering nodig zijn om als organisatie effectief te voldoen aan de eisen van de Wet open overheid.

81

Paragraaf 7

2.6 Verbonden partijen

Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarmee we een bestuurlijke en/of een financiële band hebben. Dit zijn onder andere gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen (waarvan de aandelen geheel of gedeeltelijk in het bezit zijn van de gemeente), verenigingen of stichtingen die een publiek belang behartigen. Met de bestuurlijke band bedoelen we dat we één of meer zetels hebben binnen de betreffende partij of dat we stemrecht hebben. Van een financiële band is sprake zodra we middelen ter beschikking stellen aan deze partij. Verbonden partijen zijn te verdelen in de volgende categorieën: (1) gemeenschappelijke regelingen, (2) coöperaties/vennootschappen, (3) stichtingen/verenigingen en (4) overige verbonden partijen. In deze paragraaf lichten we de verbonden partijen uit waarmee we een bestuurlijke en financiële band hebben. In onderstaande tabellen hebben we de werkelijke financiële gegevens van 2024 verwerkt aangezien de cijfers voor 2025 nog niet bekend waren ten tijde van het opmaken van dit boekwerk. De bijdragen aan de verbonden partijen zijn wel de cijfers over 2025. Financiële risico’s bij de verbonden partijen Voor een aantal gemeenschappelijke regelingen draagt de gemeente financiële risico’s.

Met de GGD, de Diamantgroep, de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst is afgesproken dat de deelnemende partijen de financiële risico’s opvangen wanneer de organisatie zelf niet over voldoende weerstandscapaciteit beschikt. Specifieke risico’s staan uitgewerkt in de risicokaart. Voor de samenwerking met de Regionale ambulance voorziening, Regio Hart van Brabant en de verbonden vennootschappen draagt de gemeente geen financiële risico’s. Gemeente Hilvarenbeek is onderdeel van een aantal gemeenschappelijke regelingen. Hiervoor draagt de gemeente financiële risico’s. De specifieke risico’s staan benoemd per verbonden partij en in de tabel.

82

Verbonden partijen *€ 1.000

Taakveld

Bestuur

Resultaat 2024

Eigen Vermogen 1-1-24

31-12-24

Gemeenschappelijke regeling 1 GGD Hart voor Brabant

7.1

Bijdrage per inwoner

151

4.024

7.400

17.769

18.185

1

Diamantgroep

1.521

Rijksuitkering Sociale werkvoorziening

-304

8.382

7.249

15.942

17.843

2

Veiligheidsregio Midden- en West Brabant Omgevingsdienst Midden-West Brabant Regionale ambulance voorziening Regio Hart van Brabant / Midpoint Brabant

Lid AB

1.033

Inwoneraantal

-1.154

6.724

6.697

57.375

57.281

7.4

Lid AB

870

2461

4.756

6.086

8.961

7.641

1.1

Lid AB

n.v.t.

Ingebracht werk en inwonersaantal Geen bijdrage

995

15.119

15.980

27.435

26.188

0.1 3.1

Lid AB

HvB 76 Midpoint 76

Bijdrage per inwoner (excl. jeugdhulp)

2.169

-3.030

2.290

13.807

10.096

Vennootschap 5 Brabant Water NV

0.5

n.v.t.

13.166 aandelen

17.115

699

716

618

695

5

0.5

Aandeelhouder Aandeelhouder Aandeelhouder

59

23.510 aandelen

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Betreft aankoop aandelen in 2023

€4.269,24 aandelenkapitaal

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

2 2 4

5

NV Bank Nederlandse Gemeenten Publiek Ontwikkelbedrijf REKS B.V.

Bijdrage 2025

Grondslag

Lid AB

716

6.4

Lid AB

1.1

n.v.t.

Vreemd Vermogen 1-1-24 31-12-24

GGD Hart voor Brabant (Tilburg) Deze gemeenschappelijke regeling van 19 Brabantse gemeenten heeft als doel een bijdrage te leveren aan de openbare gezondheid szorg zoals voorgeschreven door de Wet collectieve preventie volksgezondheid. De Bestuurscommissie Jeugd is onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant en bestaat uit de wethouders Jeug d van de 11 deelnemende gemeenten. Er wordt samengewerkt op het gebied van beleid, inkoop, administratie, monitoring en innovatie. Het risico voor de financiële positie van de GGD voor de gemeente is afgedekt in de Algemene reserve van de GGD. Deze reserve is door het AB genormeerd op minimaal € 1,5 mln. en maximaal € 5,2 mln. In 2025 is deze reserve € 1.6 mln. en groot genoeg voor het afdekken van risico’s. Diamantgroep (Tilburg) Samen met de gemeenten Tilburg, Alphen-Chaam, Hilvarenbeek, Gilze en Rijen en Dongen vormt Goirle de Diamantgroep. In opdracht van het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) voeren zij de Sociale Werkvoorziening (SW) uit. De Diamant -groep draagt bij aan de doelstelling om de werkloosheid te doen afnemen doordat zij optreedt als begeleidingspartij voor onze re-integratieactiviteiten. Doordat Diamant-groep als uitvoerder voor de WSW opereert, draagt deze verbonden partij ook bij aan de doelstelling om iedere inwoner participatiekansen te bieden.

Als GR waarin diverse regiogemeenten deelnemen, wordt ook bijgedragen aan de doelstelling om de regionale samenwerking te versterken. De Diamant -groep functioneert

83

tevens als aannemer inzake het beheer van de openbare ruimte en het groenonderhoud De opdrachten die Diamant -groep in dit verband uitvoert, zijn altijd gekoppeld aan de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het risico voor de financiële positie van de Diamantgroep voor de gemeente is afgedekt in de Algemene reserve van de Diamantg roep. In 2025 is deze reserve € 2,7 mln. en groot genoeg voor het afdekken van risico’s. Veiligheidsregio Midden- en West Brabant (VRMWB) (Tilburg) Verplichte regeling geeft uitvoering aan de wet veiligheidsregio’s. De VRMWB is een samenwerkingsverband tussen 24 gemeenten en hulpdiensten. Om de veiligheid in de regio Midden- en West- Brabant te vergroten en beter voorbereid te zijn op rampen en crises, bundelen de gemeenten, GHOR (Geneeskundige Hulpverlening Organisaties in de Regio), brandweer en politie hun krachten. De verschillende diensten en bestu ren werken binnen de VRMWB intensief samen op het gebied van crisisbeheersing, rampenbestrijding, bra ndweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij rampen en handhaving van openbare orde en veiligheid. De burgemeester is lid van het Algemene Bestuur van de VRMWB. De Veiligheidsregio heeft algemene reserve die ingezet kan worden voor het opvangen van risico’s, in 2025 bedroeg deze reserv e € 1,7 mln..

Omgevingsdienst Midden- en West Brabant (OMWB) (Tilburg) Verplichte samenwerking geeft uitvoering aan vergunningsverlening, toezicht- en handhavingstaken op milieugebied. Het is een gemeenschappelijke regeling waarin 25 gemeenten uit Midden- en West Brabant en de provincie deelnemen. De OMWB voert vergunningverlenings-, toezicht- en handhavingstaken uit en handelt klachten af op het gebied van milieu (adviseren milieu in het kader van omgevingsvergunning, toezicht en handhaving bij bedrijven en bodemsanering). Het risico voor de financiële positie van de OMWB voor de gemeente is afgedekt in de Algemene reserve. RAV Brabant Midden-West-Noord (Tilburg) Kwalitatief hoogwaardige ambulancezorg regelen binnen budgettair kader. De Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden -West-Noord (RAV Brabant Midden-West-Noord) is een gemeenschappelijke regeling van 40 Brabantse gemeenten met als doel het verlenen van ambulancezorg. De RAV heeft een reserve van 15 mln. Deze is ruim voldoende om te voorkomen dat een inwonersbijdrage wordt gevraagd. Regio Hart van Brabant (RHvB) (Tilburg) Versterking van de regio op de gebieden economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtel ijke ordening en wonen. Daarnaast is de Regio HvB strategische gesprekspartner voor o.a. de provincie, de nationale overheid en Eur opa. Het risico voor de financiële positie t.a.v.

de uitvoeringsprogramma’s van de RHvB zit vooral bij Jeugd. De Regio heeft hierv oor geen reserve en de vooren nadelen worden verrekend met de gemeenten. Naast de algemene dekkingsmiddelen (inwonerbijdrage van de deelnemende gemeenten) ontvangt de GR Regio Hart van Brabant bijdragen in diverse projecten vanuit o.a. het Rijk, de provincie, waterschappen en overige derd en, en kan er voor dekking van activiteiten sprake zijn van onttrekking aan reserve.

84

jaarrekening 2025 Jeugdhulp is op dit moment nog niet beschikbaar. Een eventuele overschrijding van kosten kan worden doorber ekend aan de betrokken gemeenten. Indien er sprake is van een overschrijding heeft elke gemeente 1/11 e stem bij de besluitvorming over de afwikkeling. Stichting Midpoint Brabant heeft tot doel het bevorderen en stimuleren van de regionale economische ontwikkeling in de regio Midden-Brabant en is een samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven. De stichting draagt direct bij aan de doelstelli ngen op het gebied van werkgelegenheid, bedrijventerreinen, het versterken van de regionale samenwerking en Social Innovation. Verder draagt de stichting bij aan de gestelde doelen inzake aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en afname werkloosheid. NV Brabant Water (Breda) Borgt een optimale drinkwatervoorziening in Noord-Brabant. Geen specifieke risico’s. NV Bank Nederlandse gemeenten (Den Haag) De BNG is de bank van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. Het doel daarbij is om duurzaam bij te dragen aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de inwoner. In 2023 hebben we dividend ontv angen over 2022: € 59.000. Geen specifieke risico’s. Publiek Ontwikkelbedrijf REKS B.V. Op 12 juli 2023 heeft uw raad ingestemd met deelname aan de besloten vennootschap Publiek Ontwikkelbedrijf REKS BV.

Er is een krediet ter grootte van € 430.000 beschikbaar gesteld ten behoeve van de aankoop van aandelen in de besloten vennootschap. In 2023 is € 134.000 als eerste agiostorting gestort. Om de risico’s in te schatten is voorafgaand aan de deelname aan het Publieke Ontwikkelbedrijf REKS B.V. een risico -analyse opgesteld en is bekeken op welke wijze de risico’s gemitigeerd kunnen worden zodat de risico’s geminimaliseerd kunnen worden.

85

Paragraaf 8

2.7 Grondbeleid

Op 26 september 2024 stelde de gemeenteraad de nota Grondbeleid vast. Hoofdlijn hierin is dat de gemeente Hilvarenbeek kiest voor dynamisch grondbeleid met een heldere rolverdeling tussen raad en college. Onderdeel daarvan was de opdracht aan het college om een Nota Grondprijsbeleid ter besluitvorming voor te leggen aan de raad. Op 13 maart 2025 is dat beleidsstuk vastgesteld door de gemeenteraad. Op grond daarvan heeft het college vervolgens op 8 juli 2025 de nieuwe grondprijzen vastgesteld. In de Nota Grondbeleid is vastgelegd hoe we grondbeleid(instrumenten) inzetten om onze doelen te bereiken. Het BBV (Besluit Begroting Verantwoording) schrijft voor dat we een aantal onderdelen van ons Grondbeleid opnemen in onze begroting en in ons jaarverslag. Het gaat om de volgende onderdelen: - visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van doelstellingen van de begrotingsprogramma’s - uitgangspunten voor uitvoering van het grondbeleid van de gemeente - beleidsuitgangspunten voor reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s van grondzaken (financiële positie) - actuele prognose van de resultaten van de totale grondexploitatie en onderbouwing van de geraamde winstneming We gaan hier in onderstaande paragraaf verder op in.

Visie op het grondbeleid Het Programma Grondbeleid: 1. is faciliterend voor onze volkshuisvestingsopgave 2. versterkt de ruimtelijke kwaliteit van onze gemeente 3. biedt mogelijkheden voor medefinanciering van overige gemeentelijke activiteiten. Een solide financieel beleid is hiervan onderdeel. Dat waarborgen we door minimaal eens per jaar de grondexploitaties te actualiseren en door de winstverwachtingen van het grondbedrijf aan de algemene dienst te ontkoppelen. Deze ‘ontkoppeling’ is ook uitgangspunt in de begroting.

Uitgangspunten grondbeleid Nota Grondbeleid Op 26 september 2024 stelde de raad de Nota Grondbeleid vast. De bedoeling is dit beleidsdocument éénmaal per vijf jaar te herzien. Het grondbeleid is mede gebaseerd op het ‘Samenlevingsakkoord 2022-2026’.

86

De hoofdlijnen van ons grondbeleid zijn: - Grondbeleid is een middel om gemeentelijke ambities waar te kunnen maken - Er is een heldere rolverdeling tussen raad (kaderstelling) en college (uitvoering) - We voeren een dynamisch grondbeleid - Per ruimtelijk initiatief hanteert het college een routekaart om de houding en rol van de gemeente en de inzet van grondbeleidsinstrumenten voor dat initiatief te bepalen - In een separate nota Grondprijsbeleid worden de kaders bepaald waaronder het college jaarlijks tot vaststelling van grondprijzen over gaat. - Het college heeft mandaat om strategische gronden te verwerven tot maximaal twee miljoen euro per transactie en tot een balanswaarde van maximaal vier miljoen euro. - Verslaglegging over de grondexploitaties vindt plaats via de reguliere Planning en Control cyclus. - Toewijzing van gronden voor woningbouw gebeurt op basis van de vigerende Toewijzingsverordening - Om risico’s af te dekken, houden we een algemene reserve grondexploitatie aan. - We passen tussentijdse winstneming toe conform de Poc-methode (percentage of completion). Nota Grondprijsbeleid Op 13 maart 2025 stelde de gemeenteraad de nota Grondprijsbeleid vast. Deze biedt de basis en uitgangspunten op grond waarvan het college tot vaststelling van de grondprijzen over gaat.

De vastgestelde grondprijzen vormen de basis voor de verwachte grondopbrengsten in de gemeentelijke grondexploitaties.

Financiële positie We beschikken over een actuele inventarisatie en beoordeling van de grondexploitatierisico’s. De grondexploitatie heeft een eigen ‘algemene reserve’. Deze reserve dient als weerstandsvermogen om eventuele risico’s op te vangen. In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ leest u hier meer over.

Prognose grondexploitaties Winstverwachting Op grond van de nota Grondbeleid leggen we in de jaarrekening verantwoording af over het verloop van onze grondexploitaties. De exploitatieopzetten zijn in het eerste kwartaal van 2026 voor het laatst herzien als onderdeel van het proces van de jaarrekening. Op basis daarvan ramen we de winstnemingen en verliezen zoals opgenomen in onderstaand overzicht. We benadrukken dat het in dit overzicht gaat om geraamde winstnemingen. Bij de jaarrekening beoordelen we of we daadwerkelijk winstnemen op basis van de Poc-methode. Voor het project aan de J.F. Kennedylaan maken we de kanttekening dat tegenover de onderstaande winstramingen ten laste van de Algemene Reserve Grondexploitatie eerder een afwaardering van de inbrengwaarde van de gronden is gedaan ter hoogte van een bedrag van € 1.256.857 In 2024 is de grondexploitatie voor het plan Hart van Haghorst vastgesteld. Notitie daarbij is dat er bij de vaststelling van het plan is bepaald dat de winsten niet aan de grex reserve worden toegevoegd. Deze dienen ter dekking van de kosten voor het te ontwikkelen maatschappelijk deel van het plan Hart 87

van Haghorst. In de praktijk onttrekken we de geraamde winst ineens aan de reserve grondexploitatie. Vervolgens zullen de werkelijke planresultaten in de komende jaren weer toegevoegd worden aan de reserve grondexploitatie.

Plan

Winstrealisatie tm 2024

2025

2026

Raming ongerealiseerde winsten 2027 2028 2029

Totaal verwacht resultaat 2030

Loosche Akkers

5.138.950

54.404

Vroonacker

1.989.876 377.505

8.156

99.280

425.091

45.726

6.726

De Leeuwerik 3

19.671

62.112

1.822

16.012

99.617

Gelderakkers 1

1.380.486

100.651

199.047

107.664

1.787.848

Gelderakkers 2

134.697

89.465

267.724

43.604

535.489

Gulden Akker

-

-

199.387

J.F. Kennedylaan

186.914

456.391

68.877

108.942

Hart v. Haghorst Vrijval voorziening Hof Zuiderbeek

4.883

1.344

71.084

261.752

101.159

16.286

456.508

952.946

544.700

101.367

19.800

11.294.399

De Welder

Totaal

5.193.354 2.097.312 208

3.514

103.761

199.387 821.124

11.862

8.477.973

1.209.474

Vennootschapsbelasting Vanaf 1 januari 2016 is grondexploitatie - als ondernemersactiviteit - belastingplichtig voor de vennoot-schapsbelasting. In het hoofdstuk ‘overhead en vpb’ gaan we hier verder op in. Nieuwe ontwikkelingen Vrijgekomen schoollocatie Esbeek De gemeente is eigenaar van de voormalige schoollocatie aan de Heuvelaar 10 in Esbeek. Deze locatie komt in aanmerking voor herontwikkeling. De raad heeft de kaders vastgesteld op grond waarvan in het kader van actief facilliterend grondbeleid de lokatie met opstallen middels een tenderprocedure is aangeboden. Vanwege de actief facilliterende insteek is er geen sprake van een gemeentelijke grondexploitatie. Dit complex staat als materieel vast activum gewaardeerd op de balans. Op grond van paragraaf 4.2 BBV dient de waarde te worden bepaald van dit activum om te kunnen vaststellen of er een afwaardering dient plaats te vinden. Vanwege de geringe boekwaarde achten we het niet waarschijnlijk dat hier een afwaardering voor nodig is. Om die reden hebben wij hiervoor tot op heden geen taxatie laten uitvoeren. Overige ontwikkellocaties De gemeente werkt aan plannen voor de ontwikkeling van gebieden t.b.v. wonen en bedrijventerrein. Concreet gaat het om Leeuwerik 4 te Esbeek, Vroonacker 4 te Diessen en bedrijventerrein Slibbroek Noord te Hilvarenbeek.

Bestemmingsplan Vroonacker 4 is net niet meer in 2025 (maar januari 2026) vastgesteld waarmee het in 2026 als nieuw BIE (bouwgrond in exploitatie) complex aan de grondexploitatie wordt toegevoegd. Voor Leeuwerik 4 en Slibbroek Noord is de verwachting dat die in 2026 aan de grondexploitatie worden toegevoegd.

88

Verschillenanalyse Bij de Nota Grondbeleid is opgenomen dat via de jaarrekening inzicht wordt geboden in de verschillenanalyse van de onderhanden werken/ grondexploitaties. Calculatieverschillen onderhanden werken/gronden met kostprijsberekening. 2025 2026 Loosche Akkers, Hilvarenbeek 5.174.780 5.193.354 Vroonacker 3, Diessen 2.085.935 2.097.312 De Welder, Haghorst -377.505 103.761 De Leeuwerik 3, Esbeek 22.892 99.617 Gelderakkers 1, Hilvarenbeek 1.652.297 1.787.848 Gelderakkers 2, Hilvarenbeek 403.778 535.489 Gulden akker, Hilvarenbeek 96.449 199.387 J.F. Kennedylaan, Hilvarenbeek 831.879 821.124 Hart van Haghorst, Haghorst 481.763 456.507 Totaal

10.372.268

11.294.399

Verschil

B/N

18.574 11.377 481.266 76.725 135.551 131.711 102.938 -10.755 -25.255

B B B B B B B N N

922.131

B

Zowel in het hier voorgaande overzicht als in onderstaande verschillenanalyse per plan geldt: B = Batig en N = Nadelig.

Loosche Akkers (Hilvarenbeek) Afname kosten bouw en woonrijp maken Afname voorbereiding/toezicht en alg kosten Afname rentekosten Totaal

-15.418 B -3.072 B -84 B -18.574 B

Vroonacker 3 (Diessen) Toename kosten bouw en woonrijp maken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Afname rentekosten Toename grondverkopen Totaal

460 N 11.339 N -2.586 B -20.590 B -11.377 B

De Welder (Haghorst) Toename kosten grondverwerving Toename kosten bouw en woonrijp maken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Toename rentekosten Toename grondverkopen Toename overige inkomsten Totaal

183.947 N 16.524 N 35.344 N 27.000 N -743.968 B -113 B -481.266 B

89

De Leeuwerik 3 (Esbeek) Toename kosten bouw en woonrijp maken Afname voorbereiding/toezicht en alg kosten Toename rentekosten Toename grondverkopen Totaal

2.157 N -1.138 B 1.576 N -79.320 B -76.725 B

Gelderakkers 1 (Hilvarenbeek) Toename kosten bouw en woonrijp maken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Toename rentekosten Toename Grondverkopen Toename overige ontvangsten Totaal

6.789 N 24.249 N 5.015 N -69.905 B -101.679 B -135.551 B

Gelderakkers 2 (Hilvarenbeek) Afname kosten bouw en woonrijp maken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Toename rentekosten Toename overige inkomsten Toename grondverkopen Totaal

-152.633 B 60.282 N 29.595 N -25.560 B -43.395 B -131.711 B

Gulden akker (Hilvarenbeek) Toename kosten bouw en woonrijp maken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Toename rentekosten Toename grondverkopen Totaal

2500 N 1528 N 429 N -107.395 B -102.938 B

J.F. Kennedylaan (Hilvarenbeek) Afname kosten bouw en woonrijpmaken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Afname rentekosten Totaal

-2.135 B 19.951 N -7.060 B 10.756 N

90

Hart van Haghorst (Haghorst) Toename kosten verwerving Afname lasten School/gymlokaal Toename kosten bouw en woonrijp maken Toename voorbereiding/toezicht en alg kosten Afname rentekosten Toename grondverkopen Totaal

4.591 N -29.899 B 52.864 N 112.372 N -2.476 B -112.197 B 25.255 N

91

Jaarrekening 2025 3. Overzicht van baten en lasten en de balans met toelichting

92

3.1 Het jaarresultaat (overzicht van baten en lasten met toelichting) In dit hoofdstuk gaan we verder in op het overzicht van baten en lasten met daarbij een toelichting. We geven eerst een analyse op hoofdlijnen van het gerealiseerde jaarresultaat. Tevens brengen we de voorgestelde budgetoverhevelingen aan de orde. Voor een meer gedetailleerd inzicht gaan we hierna in op het gerealiseerde jaarresultaat per programma en lichten we de significante afwijkingen met de begroting per programma toe. In het overzicht van incidentele baten en lasten geven we aan welk deel van het jaarresultaat incidenteel en structureel van aard is.

3.1.1 Overzicht van baten en lasten Elk programma is onderverdeeld in lasten en baten. Het overzicht toont het abstractieniveau waarop uw raad de begrotingsbudgetten autoriseert. Binnen deze budgetten zijn wij geautoriseerd de begroting uit te voeren. De toelichtingen op de financiële afwijkingen tussen de gewijzigde begroting 202 5 en de realisatie in 2025 - van alle programma’s afzonderlijk – zijn verder in dit hoofdstuk weergegeven. Voor een verdeling van de baten en lasten naar taakveld per thema verwijzen wij u naar de programmaverantwoording. Per thema geven wij inzicht in de kosten op taakveld-niveau. Verdeling taakvelden naar programma’s Voor een totaaloverzicht van de verdeling van baten en lasten naar taakveld per programma verwijzen wij u naar de bijlagen. EMU-saldo Voor de BBV is het noodzakelijk dat de jaarrekening inzicht geeft in de geprognosticeerde balans en het EMU-saldo. Wij verwijzen u hiervoor naar pagina 145-149 van de Begroting 2026.

93

94

3.1.2 Jaarresultaat op hoofdlijnen Recapitulatie programma’s In onderstaande tabel zijn de totalen van de verschillende programma’s weergegeven.

1. Samenlevend Hilvarenbeek 2. Belevend Hilvarenbeek 3. Ondernemend Hilvarenbeek 4. Dienstverlenend Hilvarenbeek 5. Algemene dekkingsmiddelen 6. Overhead 7. Vennootschapsbelasting Totaal programma’s

Rekening 2024

Prim begr 2025

Wijz op Begr 2025

Begr na Wijz 2025

Werkelijk 2025

Saldo

-17.006 -7.387 -315 -2.447 35.582 -8.004 0 423

-17.522 -7.572 -279 -1.934 35.290 -7.983 0 0

-561 -608 -161 76 1.977 -723 0 0

-18.083 -8.180 -440 -1.858 37.267 -8.706 0 0

-17.063 -7.021 -436 -2.375 37.011 -8.551 0 1.565

1.020 1.159 4 -517 -256 155 0 1.565

Tabel - Totaaloverzicht programma's (bedragen x € 1.000,-)

Financieel verwacht resultaat bij de begroting Het vertrekpunt van boekjaar 2025 is de begroting met een verwacht negatief resultaat van € 31.000. We hebben in de VJN+ en in de najaarsnota diverse wijzigingen binnen het (bestaand) beleid aan uw raad voorgelegd die per saldo hebben geleid tot aanpassingen van het verwachtte begrotingsresultaat in de loop van het boekjaar. Hieronder ziet u een overzicht. Bij de najaarsnota verwachtten we een positief resultaat van € 153.000. De tussentijdse resultaten verrekenen we altijd met onze algemene reserve waardoor de bijgestelde begroting 2025 op ‘nul’ sloot. Primaire begroting 2025 Mutatie najaarsnota 2024 Verwacht resultaat ná najaarsnota 2024 Mutatie voorjaarsnota Verwacht resultaat ná voorjaarsnota Mutatie najaarsnota Verwacht resultaat ná najaarsnota Storting in / toevoeging aan algemene reserve Bijgesteld Begrotingssaldo 2025

-31.000 -13.000 -44.000 -904.000 -948.000 1.101.000 153.000 -153.000 0

Financieel resultaatrekening De jaarrekening 2025 sluit met een voordelig saldo van € 1.565.000. We voorzagen bij de najaarsnota een voordelig resultaat van € 153.000. Bij de besluitvorming over de najaarsnota heeft uw raad dit resultaat geautoriseerd en hebben wij dit verwerkt in onze begroting. Na de najaarsnota hebben zich nog een aantal afwijkingen voorgedaan. Welke afwijkingen dit in hoofdlijnen zijn leest u hieronder. Vergelijking financieel resultaat begroting met jaarrekening Als we kijken naar het verschil tussen de gewijzigde begroting en de rekening geeft dit het volgende beeld. Het saldo van baten en lasten wordt ook wel het exploitatieresultaat genoemd.

95

Bedragen x € 1.000 Rekening 2025 Lasten 57.063 Baten 58.897 Saldo van baten en lasten 1.834 Mutaties reserves -269 Gerealiseerd resultaat 1.565 ( N = nadeel en V = Voordeel )

N V V N V

Gewijzigde Begroting 2025 63.676 63.401 275 275 0

N V N V V

Verschil 6.613 -4.504 2.109 -544 1.565

V N V N V

Analyse op hoofdlijnen Hieronder ziet u de belangrijkste afwijkingen van het gerealiseerde resultaat van € 1.565.000 tussen de gewijzigde begroting en de rekening 2025. Dit resultaat heeft grotendeels te maken met incidentele voordelen die we hieronder benoemen. We beperken ons tot de grootste netto afwijkingen. Verderop in dit hoofdstuk leest u meer in detail over de afwijkingen per programma. Het structurele (S) of incidentele (I) karakter van de voordelen (V) of nadelen (N) hebben we per afwijking aangeduid. Voordeel Korte omschrijving bedragen x € 1.000,Bedrag /Nadeel 01. Budgetoverhevelingen 1.117 V (I) 02. Opvanglocatie Den Elshorst 350 V (I) 03. Opvanglocatie De Nieuwe Erf en Broeksie 400 V (I) 04. Sociaal Domein -492 N (S/I) 05. Leerlingenvervoer -98 N (I) 06. Bouwleges 284 V (I) 07. Dwangsom 290 V (I) 08. Rijksregeling Realisatiestimulans 259 V (I) 09. Voorziening pensioenen wethouders -508 N (I) 10. Onroerende zaakbelasting -62 N (I) 11. Overige afwijkingen 25 V Totaal 1.565

Toelichting op genoemde afwijkingen: 01 Budgetoverhevelingen van 2025 naar 2026 Budgetoverhevelingen zijn niet bestede middelen die via de balans (bestemmingsreserve) overgeheveld worden naar het volgende boekjaar. Het gaat om budgetten die in 2025 niet volledig zijn benut, maar waarbij de beschikbare middelen nog wel benodigd zijn om de resterende werkzaamheden in volgende jaren uit te voeren. In de volgende paragraaf worden de budgetoverhevelingen gespecificeerd en toegelicht. In het raadsvoorstel van deze jaarstukken stellen we bij de resultaatbestemming voor het nettobedrag van € 1.117.000 via de reserve budgetoverheveling over te hevelen naar 2026. 02 Opvanglocatie Den Elshorst Vanwege de verplichte overgang naar een andere bekostigingsregeling per 1 juli 2025 kon er extra gedeclareerd worden over het eerste halfjaar en moest er verplicht bezuinigd worden op een aantal posten voor het tweede halfjaar. Deze extra declaraties, bezuinigingsronde en een gunstige beveiligingsaanbesteding hebben geleid tot dit voordeel.

96

03 Opvanglocatie De Nieuwe Erf en Broeksie Dit voordeel kan worden verklaard door een leegstandsmarge, een gunstige aanbesteding en diverse kosten die lager zijn uitgevallen. In de begroting wordt een kleine marge aangehouden voor het opvangen van leegstand. In 2025 was geen sprake van leegstand. Hiernaast zijn de kosten voor beveiliging fors lager wegens een gunstige gezamenlijke aanbesteding met Den Elshorst. Tot slot zijn een aantal kleinere kostenposten, zoals de huismeesterkosten, lager uitgevallen dan begroot. Op de post ‘Leefgeld Oekraïners’ is in 2025 een lagere besteding gerealiseerd dan oorspronkelijk begroot (€ 255.000). Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een nagekomen post uit 2024 ter grootte van € 56.000. Anderzijds is deze post te hoog begroot omdat geen rekening is gehouden met de vergoedingssystematiek. 04 Sociaal Domein Binnen het Sociaal Domein hebben we op zeker hoogte te maken met het “open-einde” karakter van diverse regelingen. Het totale nadeel over 2025 bedraagt € 492.000. Op hoofdlijnen wordt dit veroorzaakt door Jeugdzorg (€ 267.000 nadeel), WMO (€ 80.000 voordeel), Participatiewet (€ 249.000 nadeel) en Inburgering (€ 56.000 nadeel). Bij de uitvoering van de Participatiewet liggen de uitgaven € 465.000 hoger, deels wordt dit gecompenseerd door hogere inkomsten (€ 216.000).

Het nadeel valt binnen de normen waardoor de extra kosten niet gecompenseerd worden. Bij de inburgering wordt het nadeel voornamelijk veroorzaakt door een afrekening over 2024. 05 Leerlingenvervoer De stijgende trend in de kosten zet door en bij de bijstelling in de voorjaarsnota 2025 is deze trend onvoldoende vertaald in aanvullende budgetruimte. Daarnaast sorteren de beleidswijzigingen (OV -gebruik, inzet eigen auto) onvoldoende effect. Dit resulteert in een overschrijding van € 98.000. 06 Bouwleges De hogere baten bedragen € 284.000 doordat er in de tweede helft van het jaar meer dan gepland (grote) woningbouwprojecten zijn aangevraagd en vergund. Ook de aantallen aanvragen begonnen op te lopen. Voor de invoering van de Omgevingswet zijn er nog grote aantallen aanvragen ingediend , omdat men niet wist hoe de Omgevingswet met zijn instrumenten en processen nu precies in zijn werk gingen. 07 Dwangsom In 2025 is een dwangsom opgelegd welke voorzichtigheidshalve nog niet in de begroting was opgenomen. Na een uitspraak van de Raad van State is het verantwoord om de dwangsom in de jaarrekening te verantwoorden. 08 Rijksregeling Realisatiestimulans Voor het jaar 2025 zijn er 37 woningen waarvan de bouw is gestart die recht hebben op een bijdrage uit de Rijksregeling Realisatiestimulans. Deze zijn verdeeld over de projecten De Hispohof (31) en de Lombartsstraat (6).

09 Voorziening pensioenen wethouders Storting in Voorziening Pensioenen als gevolg van herberekening pensioenverplichtingen o.b.v. actuariële berekeningen d.d. 31-12-2025 waarbij in afstemming met onze externe accountant er voor het bepalen van de gewijzigde verplichtingen in 2025 nog rekening gehouden moet worden met de dekkingsgraad van het ABP in 2025, vooruitlopend op de overdracht van de pensioenen. De dekkingsgraad van het ABP bedraagt in 2025 gemiddeld 118,3%. De tot nu toe was het gebruikelijk een dekkingsgraad van 100% te hanteren bij de berekening van deze voorziening. 97

10 Onroerende zaakbelasting De realisatie van onroerende zaakbelastingen gebruikers niet-woningen blijft achter bij de begroting. Reden hiervoor is dat in 2025 nog WOZ waarden van enkele objecten zijn aangepast voor de belastingjaren 2022, 2023 en 2024. 11 Overige afwijkingen Onder de overige afwijkingen vallen diverse kleinere voor- en nadelen. U leest hierover meer in paragraaf 3.1.4 van dit hoofdstuk waarin we de afwijkingen per thema toelichten.

3.1.3 Budgetoverhevelingen In deze paragraaf gaan we in op de budgetoverhevelingen. Het gaat om budgetten die in 202 5 niet volledig zijn benut, maar waarbij de beschikbare middelen nog wel benodigd zijn om de resterende werkzaamheden in volgende jaren uit te voeren. De niet bestede middelen hevelen we via de balans (bestemmingsreserve) over naar volgende jaren. Bij de uitvoering van de werkzaamheden in volgende jaren dekken we de uitgaven met een uitname uit de bestemmingsreserve. Wij hanteren de volgende richtlijnen voor de budgetoverhevelingen: 1. Het budget moet een incidenteel karakter hebben; 2. Het budget moet minimaal € 10.000 zijn; 3. Het verzoek tot overheveling moet goed gemotiveerd zijn. Wij stellen de volgende budgetoverhevelingen voor:

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17.

Omschrijving Programma ontheemden Initiatieven Coördinatie Tussenheid Project Diversiteit en Inclusie HAR+ regeling Cultuureducatie Bibliotheek Ondersteuning Stichting Esbeek Sport Verkeersonderzoek Vrijthof-Noord Huisvesting arbeidsmigranten Natuurbrandpreventie en -mitigatie Participatieverordening/Democratische vernieuwing Versterken visie GHO-samenwerking Decembercirculaire 2025 Realisatiekrachtonderzoek Cultuurontwikkeling Frictiekosten (overgangskosten SFA) Advieskosten audiovisuele middelen Niet uitgevoerde activiteiten

Thema Voordeel 11 85.000 11 21.000 11 50.000 11 346.000 12 50.000 12 100.000 12 19.000 22 31.000 26 90.000 26 20.000 41 26.000 41 19.000 51 103.000 61 19.000 61 20.000 61 100.000 61 18.000 1.117.000

98

Toelichting op de budgetoverhevelingen Ad 1. Programma ontheemden Het programma ontheemden gaat over de doelgroepen asielzoekers, statushouders en Oekraïense vluchtelingen. Met het raadskader is vastgesteld dat gemeente Hilvarenbeek wil voldoen aan de taakstelling. Dit betekent het huisvesten en begeleiden van 106 asielzoekers, 100 Oekraïense vluchtelingen én het inlopen van de achterstand op de taakstelling statushouders (d.d. 1-1-26-> 43 ). Voor alle doelgroepen is de huisvesting steeds tijdelijk geregeld waardoor zich verlengings-, uitbreidings- en begeleidingsvraagstukken voordoen. Het over te hevelen budget is bedoeld voor deze vraagstukken, voor het programma ontheemden, voor programmamanagement, voor programmaondersteuning, voor onderzoeken, voor de organisatie van bijeenkomsten etc.. Voor de programmaleiding en ondersteuning zijn geen structurele FTE-middelen geraamd waardoor alle inzet uit deze post bekostigd dient te worden. Vanwege de urgentie en politieke gevoeligheid van het programma is dit een vrij intensief traject waarbij zorgvuldigheid in communicatie en besluitvorming cruciaal is. Om deze zorgvuldigheid ook in de toekomst te kunnen borgen, dienen deze middelen voor het programma beschikbaar te blijven. Ad 2.

Initiatieven Coördinatie Tussenheid Deze middelen zijn niet besteed, omdat de gemeentelijk verbinder pas in de loop van 2025 is gestart terwijl het budget uitgaat van een inzet voor een heel jaar. Door die late start wordt een aantal taken/activiteiten ook doorgeschoven naar 2026 waardoor verzocht wordt om het restant van het budget ook over te hevelen naar 2026. Dit is ook nodig omdat in 2026 een intensief traject loopt om draagvlak en middelen van het rijk te verkrijgen voor de samenwerking met Tussenheid. Ad 3. Project Diversiteit en Inclusie De raad heeft met de najaarsnota 2024 budget ter beschikking gesteld voor het opstellen van het Diversiteit- en Inclusie-beleid. In 2025 is daarvoor een aantal beeldvormende werkzaamheden verricht. De budgetoverheveling wordt in 2026 gebruikt om e.e.a. verder op te pakken. Ad 4. HAR+ regeling Op basis van de Regeling stimuleren uitstroom vergunninghouders uit de asielopvang (HAR+). De gemeente ontvangt per vergunninghouder die definitief bij het COA uitstroomt een bedrag van € 30.000 of € 38.000 gebaseerd op een verblijfsduur van 12 maanden. Na deze periode is de gemeente zelf kostendrager. In 2025 is een bedrag ontvangen van € 528.000. Doordat de kosten doorlopen in 2026, wordt een deel van het ontvangen bedrag overgeheveld naar 2026 (€ 346.000). Ad 5.

Cultuureducatie Van het cultuurbudget en -beleid 2025 is, vanwege personeelswisselingen, een aantal beoogde initiatieven nog niet opgestart, deze zullen deze in 2026 alsnog opgepakt worden. Ad 6. Bibliotheek Door een discussie over de besteding van deze middelen is de subsidiebeschikking (akkoord college in maart 2025) verlaat. Inmiddels is er overeenstemming bereikt en worden de middelen in 2026 versneld ingezet om de te realiseren doelen voor de periode 2025 t/m 2026 alsnog te behalen. Ad 7. Ondersteuning Stichting Esbeek Sport Werkgroep (stichting) Esbeek Sport ontwikkelt een lange termijn plan voor vernieuwing van Sportpark Esbeek. Om de Stichting hierin te faciliteren is eenmalig € 50.000 beschikbaar gesteld (verdeeld over 2 jaren). De middelen zijn in 2025 niet volledig besteed. Voor wat er nog moet gebeuren om de plannen verder te brengen en verder vorm te geven is het noodzakelijk om deze middelen over te hevelen naar 2026. 99

Ad 8. Verkeersonderzoek Vrijthof-Noord Voor dit onderzoek zijn in de voorjaarsnota 2025 middelen beschikbaar gesteld. Het onderzoek wordt in het eerste kwartaal van 2026 uitgevoerd de oplevering is voorzien in het tweede kwartaal. Ad 9. Huisvesting arbeidsmigranten Het bedrag van € 90.000 was gereserveerd voor 2025 om te besteden aan de aanpak van huisvesting van arbeidsmigranten. Wegens onderbezetting bij VTH is hier nog niet aan toegekomen en hebben het college en de raad hier het gesprek nog niet over kunnen voeren. In 2026 willen we dit gesprek tussen het college en de raad wel laten voeren en te komen tot een afstemming welke aanpak gehanteerd gaat worden. Dit bedrag is nodig om uitvoering te kunnen geven aan het nog te nemen besluit van het college en de raad over de aanpak van huisvesting van arbeidsmigranten. Ad 10. Natuurbrandpreventie en -mitigatie Via de meicirculaire 2025 zijn middelen beschikbaar gesteld voor natuurbrandpreventie en – mitigatie. De middelen zijn via de voorjaarsnota 2025 verwerkt in de begroting 2025. Nederland ziet steeds meer brandgevoelige dagen met mogelijke omstandigheden waarbij er sprake kan zijn van onbeheersbare natuurbranden. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) stelt daarom budget beschikbaar aan gemeenten waar een verhoogd risico op natuurbranden aan de orde is.

Door vacatures binnen het team is hier in 2025 nog geen uitvoering aan kunnen geven. Ad 11. Participatieverordening/Democratische vernieuwing In 2025 startte we met het opstellen van participatiebeleid en -verordening. Doel is deze in het najaar van 2026 vast te stellen. In 2025 voerden we hiervoor de evaluatie democratische vernieuwing uit en zijn we gestart met het opstellen van de projectopdracht en interne evaluatie. Ad 12. Versterken visie GHO-samenwerking In 2025 pakten we door op de ingeslagen weg om de GHO-samenwerking op lange termijn te versterken. Dit is echter niet afgerond, de komende jaren blijven we investeren om het beste uit de GHO -samenwerking te halen. Samen met Goirle en Oisterwijk bieden wij aan medewerkers een aantrekkelijke werkomgeving en groeimogelijkheden binnen de drie organisaties. We dragen bij aan het verminderen van kwetsbaarheid en kosten, en verhogen de kwaliteit voor de drie gemeenten. We blijven in 2025 mogelijkheden verkennen voor het verder delen van kennis, het implementeren van gedeelde werkprocessen, het uitwisselen van personeel en het gezamenlijk in dienst hebben van professionals met specifieke (vakinhoudelijke) kennis en kunde. De communicatiestrategie is in 2025 opgesteld, het is de bedoeling in 2026 hier nadrukkelijk uitvoering aan te geven. Ad 13.

Decembercirculaire 2025 Via de decembercirculaire 2025 zijn middelen ontvangen voor: • Compensatie van de uitvoeringslasten voor de Wet Versterking regie volkshuisvesting (€ 71.000); • Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (€ 32.000) De uitvoering gaat plaatsvinden in 2026. Ad 14. Realisatie krachtonderzoek In 2025 startte &Van de Laar het realisatiekrachtonderzoek. Dit wordt afgerond in maart 2026. Het laatste gedeelte van de facturatie zal na oplevering plaatsvinden, uiterlijk 2e kwartaal 2026. Ad 15. Cultuurontwikkeling In 2025 gingen we met collega’s aan de slag om te werken met de leidende principes in plaats van de vastgestelde cultuurpatronen uit het onderzoek ruimte. Dit deden we op de drie afdelingen, we zette in 2025 in op bewustwording met en door de eigen collega’s. We investeerden per afdelingen met eigen mensen. Nu is het zaak hierop door te pakken zodat 100