Jaarstukken 2025 (3 boekwerk jaarstukken 2025)

Jaarstukken 2025 d.d. 9-4-2026r

Jaarstukken 2025

Jaarstukken 2025 Hilvarenbeek, 19 mei 2026 Versie 1 Zaaknummer 1046757-1060740 Gemeente Hilvarenbeek Postbus 3 5080 AA Hilvarenbeek Bezoekadres: Vrijthof 10 5081 CA Hilvarenbeek Telefoon (013) 505 83 00 E-mail gemeente@hilvarenbeek.nl Internet www.hilvarenbeek.nl

2

Inhoudsopgave Inleiding Jaarverslag 1.

PROGRAMMAVERANTWOORDING .................................................................................................... 9 1.1 SAMENLEVEND HILVARENBEEK .................................................................................................................... 10 1.2 BELEVEND HILVARENBEEK .......................................................................................................................... 21 1.3 ONDERNEMEND HILVARENBEEK .................................................................................................................. 35 1.4 DIENSTVERLENEND HILVARENBEEK ............................................................................................................... 37 1.5 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN ........................................................................................... 41 1.6 OVERHEAD EN VPB ................................................................................................................................... 43

2.

PARAGRAFEN .................................................................................................................................. 45 2.1 LOKALE HEFFINGEN ................................................................................................................................... 46 2.2 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................................................. 54 2.3 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................................................ 61 2.4 FINANCIERINGSPARAGRAAF ........................................................................................................................ 65 2.5 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................................................... 72 2.5 PARAGRAAF OPENBAARHEID ....................................................................................................................... 80 2.6 VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................................................................... 82 2.7 GRONDBELEID .......................................................................................................................................... 86

Jaarrekening 3.

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN DE BALANS MET TOELICHTING............................................. 92 3.1 HET JAARRESULTAAT (OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN MET TOELICHTING ) ....................................................... 93 3.2 OVERZICHT BALANS MET TOELICHTING ........................................................................................................ 110 3.3 GEHANTEERDE NORMEN EN WAARDERINGSGRONDSLAGEN .............................................................................. 136 3.4 WET NORMERING TOPINKOMENS (WNT) EN SINGLE INFORMATION, SINGLE AUDIT (SISA) ................................. 141 3.5 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING ........................................................................................................ 143

4.

OVERIGE GEGEVENS ...................................................................................................................... 145 4. OVERIGE GEGEVENS .................................................................................................................................. 146

5.

BIJLAGEN ....................................................................................................................................... 147 1. BALANS PER 31 DECEMBER 2025 AFDELING BIEST .......................................................................................... 148 2. OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN .................................................................................................... 150 3. RISICOKAART ........................................................................................................................................... 152 4. AFSCHRIJVINGSTABEL ................................................................................................................................ 159 5. LIJST INVESTERINGEN ................................................................................................................................. 160 7. VERPLICHTE BELEIDSINDICATOREN ................................................................................................................ 166 8. VERDELING NAAR TAAKVELDEN .................................................................................................................... 168 9. SISA-BIJLAGE .......................................................................................................................................... 172

6.

VASTSTELLINGSBESLUIT ................................................................................................................. 184

3

Inleiding Voor u liggen gebundeld het jaarverslag en de jaarrekening van Gemeente Hilvarenbeek over het jaar 2025. Samen noemen we dit onze jaarstukken. Hiermee blikken we terug op de uitvoering van het door de gemeenteraad vastgestelde beleid en op onze financiële prestaties. De jaarstukken vinden hun houvast in de begroting 2025. Hierin namen we op welke ambities wij in 2025 realiseren en tegen welke kosten. De gemeenteraad stelde de Begroting 2025 vast op 7 november 2024. De jaarstukken bieden de gemeenteraad nu de gelegenheid om haar controlerende rol uit te voeren: erop toezien of het college de plannen uit de begroting naar behoren en binnen budget uitvoerde. De stukken geven tegelijkertijd inzicht aan inwoners, maatschappelijke instellingen en bedrijven in de geleverde prestaties van het afgelopen jaar. Beleidsinhoudelijke terugblik Het afgelopen jaar stond in het teken van enkele stevige beleidsdoelen en projecten. Met het risico nooit volledig te zijn, lichten we er enkele uit in deze inleiding. Het scenario Samenwerkend Hilvarenbeek, door uw raad in 2024 gekozen als koers, heeft als kern dat de gemeente Hilvarenbeek alle maatschappelijke opgaven niet alleen kan realiseren. Door samen te werken met maatschappelijke partners en andere overheden zijn die opgaven beter op te pakken.

De gemeente Hilvarenbeek werkt dan ook consequent aan het creëren van de randvoorwaarden om die samenwerking mogelijk te maken en stelt zich daarbij op als partner. De samenleving wordt daarmee in haar kracht gezet om zelf initiatieven op te starten en te dragen. In 2025 hebben we verder invulling gegeven aan dit scenario. Zo hebben we bij de voorjaarsnota 2025 de samenleving nadrukkelijk betrokken en opgehaalde adviezen toegepast. En heeft het succes van de voorzorgcirkels in 2025 geleid tot een uitbreiding tot inmiddels meer dan 30 nieuwe cirkels waarin buurtgenoten elkaar laagdrempelig ondersteunen. Ook de uitvoering van het positief Jeugdbeleid, de herinrichting van de Gildeweide en het formuleren van het beleidsplan ‘Biest Houtakker Energie Neutraal’ zijn sterke voorbeelden waarmee de samenleving, met als partner de gemeente, zelf maatschappelijk waardevolle resultaten boekte. Deze experimenten brachten ook belangrijke inzichten voor de gemeente zelf hoe de participatie met burgerinitiatieven vormgegeven kan worden. We werkten door aan Hart van Haghorst waardoor de kern Haghorst haar eigenheid en sociale cohesie kan versterken. In 2025 werd ook het Economisch Actieplan in co-creatie met ondernemers voorbereid met als één van de doelen het versterken van het maatschappelijk netwerk Ondernemend Hilvarenbeek.

Ook met de vaststelling van ons accommodatiebeleid en het cultuurbeleid zijn door uw raad kaders geformuleerd die helderheid geven over de rolverdeling tussen samenleving en gemeente en maatschappelijke netwerken versterken. Het project Kindcentrum Doelakkers is in 2025 verder uitgewerkt in een programma van eisen. We zorgden ook voor meer inzicht in andere maatschappelijke opgaven: we stelden bijvoorbeeld het Programma duurzaam Hilvarenbeek 2025-2030 op en maakten een Omgevingsvisie die een integraal beeld geeft hoe we samen gezond kunnen groeien. We stelden een nieuwe verordening Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp vast. We dachten na over onze toekomstige aanpak van mobiliteitsvraagstukken en over het onderhoud van onze openbare ruimte. Stap voor stap krijgen we zo meer zicht op wat ons de komende jaren te doen staat. Bovenstaande plannen en projecten zijn toegespitst op onze gemeenten. Onze werkzaamheden werden echter ook beïnvloed door ontwikkelingen op landelijk niveau waarbij te denken valt aan Jeugdhulp, woningbouw, migratie en veiligheid. 4

In 2025 kreeg de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd een belangrijke impuls door het kritische rapport “Groeipijn” van de commissie Van Ark, dat wees op onvoldoende voortgang en de noodzaak van scherpere focus. Tegelijkertijd kwamen de financiële verhoudingen op scherp te staan, waarbij vooral van belang is dat er structurele oplossingen komen. Om tot structurele oplossingen te komen is in 2025 het Programma Hervorming Sociaal Domein opgestart. Hierin wordt onder andere gewerkt aan versterking van de sociale basis en een toekomstbestendig SamenZorgTeam. Vanuit de VNG wordt dit onderstreept via de VNG-resolutie waarin de noodzaak van een duurzaam financieel kader voor de jeugdzorg vanaf 2028 is uitgesproken. Woningbouw is ook een onderwerp dat landelijk volop in de belangstelling staat. Binnen onze gemeente hebben wij enkele grotere woningbouwprojecten (onder andere Gelderakkers 2, de Welder 2, Leeuwerik 3 en 4, Vroonacker 4 en Beverakkers 5). Daarnaast zijn er ook verschillende locaties waar kleinschalig wordt gebouwd. Verschillende CPO-projecten boden kansen voor onze jeugd. De huisvesting van statushouders verliep in 2025, waaronder een zoektocht naar een tussenvoorziening, minder voorspoedig. Voor de huisvesting van andere doelgroepen (Oekraïners en asielzoekers) werden passende resultaten geboekt.

Tot slot zijn we in 2025 gestart met het onderzoek naar nieuwe woningbouwlocaties. Met de herziening van de Participatiewet (de Participatiewet in balans) is een landelijke beweging richting eenvoudiger en meer maatwerkgerichte ondersteuning ingezet. Uitgangspunten van deze herziening voeren wij lokaal stapsgewijs door. Onlangs zijn onder andere de beleidsregels aangepast. Hiermee borgen we het landelijke beleid namelijk; het vereenvoudigen van regelgeving, het vergroten van bestaanszekerheid en het verbeteren van de mogelijkheden voor maatwerk. De gemeentelijke organisatie heeft in 2025 verder gewerkt aan de organisatieontwikkeling “Samen Krachtig Vooruit”. De organisatieontwikkeling zet in op continu ontwikkelen, eigenaarschap tonen, leefwereld van de klant centraal zetten en planmatig werken. Enkele concrete resultaten in 2025 waren onder andere: cultuurontwikkeling naar aanleiding van het patronen onderzoek binnen de afdeling ruimte, de effecten van de experimenten democratische vernieuwing op de gemeentelijke organisatie en de inrichting van de werkplek van de toekomst in. In de raadsinformatiebrief (2025-99) is de gemeenteraad geïnformeerd over de ontwikkelingen. Het vinden en behouden van voldoende gekwalificeerd personeel blijft in de huidige arbeidsmarkt een grote uitdaging.

Om hier een goede invulling aan te kunnen geven hebben we eind 2025 een wervingsstrategie opgesteld. Om personeel aan ons te blijven binden staken we energie in het verbeteren van de omstandigheden waardoor werkdruk wordt gevoeld. Zo werd het opleidingsbudget beter benut, en voerden we verbeteracties uit in organisatiesturing, ontstonden er drie nieuwe teamleidersrollen waardoor er meer medewerkers onder de directe aandacht van een leidinggevende vallen en evalueerden en verbeterden we ons resultaat- en ontwikkelgesprek. Uiteraard is dit maar een beperkte greep uit de resultaten van 2025. In het jaarverslag leest u het totaalbeeld. Financiële terugblik Financieel verwacht resultaat bij de begroting 2025 In november 2024 stelde uw raad het begrotingsboekwerk 2025 vast. Het vertrekpunt van boekjaar 2025 is de begroting met een verwacht negatief resultaat van € 31.000. We legden in de VJN+ en in de najaarsnota verschillende wijzigingen binnen het (bestaand) beleid aan uw raad voor die per saldo leidden tot aanpassingen van het verwachtte begrotingsresultaat in de loop van het boekjaar. Bij de najaarsnota verwachtten we een positief resultaat van € 153.000. De tussentijdse resultaten verrekenen we altijd met onze algemene reserve waardoor de bijgestelde begroting 2025 op ‘nul’ sloot.

5

Het resultaat in de jaarstukken 2025 Onderstaande afwijkingen veroorzaken het resultaat van € 1.815.000. Per afwijking ziet u het structurele (S) of incidentele (I) karakter van de voordelen (V) of nadelen (N) aangeduid.

Korte omschrijving bedragen x € 1.000,01. Budgetoverhevelingen 02. Opvanglocatie Den Elshorst 03. Opvanglocatie De Nieuwe Erf en Broeksie 04. Sociaal Domein 05. Leerlingenvervoer 06. Bouwleges 07. Dwangsom 08. Rijksregeling Realisatiestimulans 09. Voorziening pensioenen wethouders 10. Onroerende zaakbelasting 11. Overige afwijkingen Totaal

Bedrag 1.117 350 400 -492 -98 284 290 259 -508 -62 25 1.565

Voordeel /Nadeel V V V N N V V V N N V

(I) (I) (I) (S/I) (I) (I) (I) (I) (I) (I)

We specificeren en lichten dit resultaat verder toe in paragraaf 3.1.2 Jaarresultaat op hoofdlijnen van de jaarrekening. Bestemming van het resultaat (€ 1.565.000) in deze jaarstukken ▪ Het positieve saldo afdeling Biest over 2025 van € 17.000 te reserveren in de algemene reserve van afdeling Biest; ▪ € 1.117.000 te reserveren in de reserve budgetoverheveling voor taken die we niet in 2025 hebben uitgevoerd maar wel in volgende jaren gaan uitvoeren; ▪ Het voordeel van € 431.000 wat resteert na de voorgaande beslispunten aan de algemene bedrijfsreserve toe te voegen. Algemene conclusie financiële positie Onze financiële positie voor 2025 is kwetsbaar, voorzichtigheid is geboden. De netto schuldquote voor 2025 is 0,44 (2024 0,45). De netto schuldquote waarderen we daarmee als goed. Als we naar onze begroting 2026 kijken zien we de komende jaren wel een verdere toename van deze schuldquote. Voor de solvabiliteitsratio is een lichte mate van voorzichtigheid geboden. Normaal ligt de waarde voor de solvabiliteitsratio tussen de 0,2 en 0,5. Voor 2025 bedraagt de waarde 0,25. Dit ligt in lijn met afgelopen jaren. Voor de volgende jaren, gebaseerd op onze begroting 2026 wordt een daling verwacht waarbij in 2028 de waarde duikt naar een risicovol profiel.

Nieuwe investeringen van een grote omvang moeten zorgvuldig worden afgewogen omdat onze schuld daarmee kan stijgen naar een niet wenselijke omvang. De grondexploitaties hebben een beperkte invloed op de exploitatie. De gemiddelde woonlasten liggen iets onder het landelijk gemiddelde. De structurele exploitatieruimte ligt onder de norm van de provincie. We hebben hier invloed op door het eigen beleid aan te passen. Bijvoorbeeld de lokale heffingen verhogen of versoberen op een beleidsterrein waardoor kosten dalen. Naar de toekomst toe blijft het noodzakelijk om voorzichtig om te gaan met onze financiële positie. De begroting 2026 laat zien dat we de komende jaren naar een risicovoller profiel toe bewegen als het gaat om onze schuldratio’s en onze structurele begrotingssaldi.

6

Leeswijzer De jaarstukken bestaat uit het jaarverslag, de jaarrekening, bijlagen en het Vaststellingsbesluit. Het jaarverslag (hoofdstukken 1 en 2) Het jaarverslag bestaat uit de programma’s Samenlevend, Belevend, Ondernemend, Dienstverlenend en de hoofdstukken Algemene dekkingsmiddelen en Overhead en VpB. Hierin leggen we als college verantwoording af over welke activiteiten we hebben gerealiseerd. In het jaarverslag treft u ook de paragrafen aan. Deze paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven gemeente brede thema’s waar we verantwoording over afleggen. Zo kunt u denken aan ons risicomanagement, het onderhoud aan onze kapitaalgoederen en de lokale gemeentelijke belastingen. De jaarrekening (hoofdstuk 3) In de jaarrekening leggen we verantwoording af over onze financiële positie. We lichten het overzicht van baten en lasten 2025 toe. Dit noemen we ook wel onze exploitatie. Verder gaan we in op onze balanspositie. De balans bestaat uit onze bezittingen en de wijze waarop we dit hebben gefinancierd. Bijvoorbeeld door het afsluiten van leningen. De bijlagen (hoofdstuk 4) We hebben een aantal onderwerpen zoals de risicokaart, de rentekosten en de verplichte beleidsindicatoren verder uitgewerkt en aan de bijlagen toegevoegd. Op deze wijze kunt u zich verder verdiepen in diverse onderwerpen.

Het vaststellingsbesluit (hoofdstuk 5) We leggen deze jaarstukken ter vaststelling voor aan de raad. Bij deze vaststelling bestemmen we het gerealiseerde jaarresultaat. In dit hoofdstuk leest u meer over deze resultaatbestemming. Het college van Hilvarenbeek.

7

8

Jaarverslag 2025 1. Programmaverantwoording

9

Programma 1

1.1 Samenlevend Hilvarenbeek

Het versterken van onze actieve en zorgzame samenleving is uitgangspunt van dit programma. Zorg, ondersteuning en onderwijs zijn daarbij randvoorwaarden. Daarnaast willen we een veelzijdig sport- en cultuuraanbod stimuleren, zodat inwoners van alle leeftijden hun horizon kunnen verbreden. We streven naar een gezonde en veilige leefomgeving en bevorderen een gezonde leefstijl. Onze inwoners krijgen zo snel en eenvoudig mogelijk de ondersteuning die zij nodig hebben. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties, verenigingen en ondernemers voeren we dit programma uit. We houden de voortgang in de gaten en sturen bij waar nodig. Dit programma richt zich op vier thema’s: 1. 2. 3. 4.

Zorg, jeugd en participatie Sport en cultuur Onderwijs Gezondheidszorg

Dit programma bevat niet alleen de ambities uit het collegeprogramma, maar ook de ambities uit het Koersdocument Sociaal Domein ‘Ruimte voor dóórontwikkeling’ (vastgesteld op 21 december 2017). Ontwikkelingen 2025 Onze ambities zijn groot en we willen deze ontwikkelingen integraal aanpakken. Dit vraagt de nodige inzet van ambtelijke capaciteit, financiële middelen en het maken van keuzes. In 2025 stonden de beleidsontwikkelingen binnen Werk en Inkomen sterk in het teken van de landelijke hervormingen van de Participatiewet en de arbeidsmarktinfrastructuur. Het Rijk zet met het programma Participatiewet in Balans in op een structurele vernieuwing van het stelsel van sociale zekerheid. De kern van de landelijke koers is het herstellen van de balans tussen bestaanszekerheid, participatie en een proportionele handhaving, waarbij vertrouwen en de menselijke maat leidend worden. In 2025 kreeg de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd een belangrijke impuls door het kritische rapport “Groeipijn” van de commissie Van Ark, dat wees op onvoldoende voortgang en de noodzaak van scherpere focus. Tegelijkertijd kwamen de financiële verhoudingen op scherp te staan: gemeenten stelden het kabinet een ultimatum, waarna in de voorjaarsnota extra middelen werden toegezegd om de druk op het jeugdstelsel te verlichten.

Daarnaast nam de Tweede Kamer de Wet Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg aan, die regionale samenwerking en gezamenlijke inkoop van specialistische zorg verplicht stelt om schaarse capaciteit beter te borgen. Tot slot onderstreepte de VNG‑resolutie in de Algemene Ledenvergadering van 2025 de noodzaak van een duurzaam financieel kader voor de jeugdzorg vanaf 2028, waarmee de bestuurlijke urgentie verder werd bevestigd.

10

Thema 1

Zorg, jeugd en participatie

Onze ambities ‘Iedereen kan meedoen naar vermogen, ook in de kleine kernen’ is het uitgangspunt. Dit sluit goed aan bij de ambities uit het Koersdocument Sociaal Domein (2017): vanuit eigen kracht, dichtbij, samen en voorkómen. Als onze inwoners ondersteuning nodig hebben, zetten we deze tijdig en op de juiste manier in. Prioriteit ligt bij de ondersteuning van de meest kwetsbare inwoners. Door de toenemende tekorten, vooral binnen Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdzorg, moeten we fundamentele keuzes maken. Daarbij blijft het uitgangspunt dat zorg terechtkomt bij de inwoners die het echt nodig hebben. We zetten in op het centraal stellen van het gezin, waarbij we het gezin ondersteunen via inzet van de sociale basis en specialistische zorg waar het echt nodig is. Het realiseren van deze ambities doen we tegen de achtergrond van toenemende maatschappelijke problematiek. De doorontwikkeling en versterking van de sociale basis is belangrijk om ook in de toekomst passende zorg te kunnen bieden. Het past ook bij de ambitie om bijvoorbeeld zoveel mogelijk jongeren zonder jeugdzorg te laten opgroeien, maar oplossingen te vinden in het normale leven. Het normaliseren genoemd. De ontwikkeling van de toegang is hier van cruciaal belang. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd.

Ambitie 1: zorgen dat inwoners vanuit eigen kracht kunnen deelnemen 1. Inzet Taalhuis Sinds 2019 is in de gemeente Hilvarenbeek een Taalhuis actief. Deze is ontstaan uit het Plan van Aanpak Basisvaardigheden Arbeids-marktregio Midden‑Brabant en de Notitie Laaggeletterdheid Hilvarenbeek. Het Taalhuis biedt volwassenen ondersteuning bij basisvaardigheden, waaronder (digitale) vaardigheden, lezen, schrijven, spreken en rekenen. Hiermee vormt het Taalhuis een belangrijk onderdeel van de regionale aanpak rondom basisvaardigheden en maakt het deel uit van het Taalnetwerk Midden‑Brabant. Binnen dit netwerk wordt gezamenlijk gewerkt aan het ontwikkelen van passend aanbod en het vergroten van bewustwording rondom begrijpelijke communicatie binnen organisaties. In 2025 heeft het Taalhuis verschillende trainingen verzorgd, onder andere op de locaties Taal met Thee en De Nieuwe Erf. Daarnaast is een samenwerkingsrelatie tot stand gebracht met Quiet. Dit heeft geleid tot nieuwe aanmeldingen van inwoners die ondersteuning wensen bij hun basisvaardigheden. Ter ondersteuning van een integrale aanpak zijn in 2025 ook medewerkers van de gemeente Hilvarenbeek die vaak klantcontact hebben, getraind in het herkennen van beperkte basisvaardigheden en in het op een respectvolle manier doorverwijzen naar het Taalhuis.

Verder zijn huisartsen en tandartsen actief benaderd om het belang van begrijpelijke communicatie binnen hun praktijk te benadrukken en hen te betrekken bij de regionale aanpak. Ambitie 2: zorgen dat voorzieningen en ondersteuning dichtbij beschikbaar zijn 2. Mensen sneller en passender aan het werk In 2025 hebben we verder gewerkt aan de regionale samenwerking op het gebied van arbeidsparticipatie. Het Regionaal Werkcentrum Midden‑Brabant (het één‑loket voor werkgevers, werknemers en werkzoekenden) is in 2025 verder doorontwikkeld. In het kader van de versterking van de arbeidsmarktinfrastructuur hebben we gewerkt aan een regionale meerjarenagenda voor het arbeidsmarktbeleid. Deze is nog niet afgerond. Ook de herziening van onze re‑integratiebeleidsregels is regionaal voortgezet, maar in 2025 nog niet volledig afgerond. Daarnaast is het regionale programma Van school naar duurzaam werk opgesteld. We zijn gestart met een verdiepende analyse van ons uitkeringsbestand om gerichter instrumenten in te zetten. Dit onderzoek 11

loopt door in 2026. Samen met de regiogemeenten hebben we een onderzoek laten uitvoeren naar onze werkgeversdienstverlening, waarna de eerste plannen zijn opgesteld om onderdelen gezamenlijk op te pakken. Tot slot zijn we als regiogemeenten gestart met het traject Gemeenten Nabij, onderdeel van de nieuwe strategie van de Diamantgroep. Dit traject richt zich op het beter ondersteunen van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, het versterken van de aansluiting met de regionale dienstverlening en het beter afstemmen van de dienstverlening van de Diamantgroep op lokale behoeften en trends. Ambitie 3: benutten kracht van de samenleving; binnen en buiten onze gemeente 3. Positief jeugdbeleid Kansrijke start Vanuit het scenario Samenwerkend Hilvarenbeek ondersteunt de coalitie (aanstaande) ouders in kwetsbare omstandigheden, zodat kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten. Twaalf betrokken partijen onderschreven hun gezamenlijke ambities, doelen en acties binnen een coalitie. Het uitvoeringsplan 2025 vormde daarbij de basis voor verdere ontwikkeling. Hierna worden de verschillende resultaten toegelicht. Het sociaal‑medisch Multi Disciplinair Overleg Zwangeren is volledig ingevoerd. Door het maandelijkse overleg tussen zorg- en welzijnspartners wordt ondersteuning voor kwetsbare zwangeren sneller en beter op elkaar afgestemd.

Ook startte dit jaar de ontmoetingsgroep Bikse Ouders, waar jonge ouders elkaar maandelijks treffen en via een groeiende WhatsApp-groep laagdrempelig steun vinden. Daarnaast is de pilot van de vernieuwde oudercursus ‘Newborn’ ontwikkeld en uitgevoerd, met een deelname van 17 ouders. Professionals kregen met de nieuwe zorgpadentool een duidelijk overzicht van routes en contactpersonen, wat de samenwerking verder versterkt. Ook werd een inspiratiesessie over nieuwkomers georganiseerd, die veel inzicht gaf in hun traject en ondersteuningsbehoeften. Een verkenning naar de verschillende fasen van zorg in de keten liet zien dat overdrachten tussen de verschillende professionals goed verlopen. Tegelijk is duidelijk geworden dat (aanstaande) ouders met een migratie- of vluchtachtergrond nog onvoldoende in beeld zijn. In 2026 volgen daarom gerichte acties en een pilot met Vluchtelingenwerk. Tot slot werden nieuwe lokale coördinatoren aangesteld om Kansrijke Start stevig te verankeren binnen Hilvarenbeek. Opvang, Onderwijs en (zorg)partners De doelstelling van de werkgroep Onderwijs-Opvang en zorg is om de samenwerking te versterken en preventie centraal te stellen. Vanuit de meest voorkomende hulpvragen is een overstijgend preventief aanbod uitgezet.

Het gaat het hier om: • Een faalangsttraining; • Training voor leerlingen groep 8 voor ondersteuning bij de overstap naar het voortgezet onderwijs • De KIES-groep voor kinderen in scheidingsituaties. Uit de evaluatie blijkt dat de behoefte aan ondersteuning gedurende het jaar verandert. Gaandeweg blijkt dat er voor de faalangsttrainingen minder leerlingen worden geïndiceerd dan professionals vooraf hadden ingeschat. Vanuit de werkgroep is een voorlichting georganiseerd voor ouders over het gebruik van social media door jongeren en hoe hiermee om te gaan. Deze voorlichting werd door 75 ouders bezocht. Voor professionals is een bijeenkomst over inclusief onderwijs georganiseerd. Het jongerenwerk R-Newt- HEBE Buiten de reguliere activiteiten van het jongerenwerk, is het belangrijk steeds vanuit de verbinding met partners in te spelen op de behoeften van (kwetsbare) jongeren. Zo is vanuit een signaal vanuit het onderwijs gestart met een groep voor jongeren die de overgang maken van het primair naar het voortgezet onderwijs. Het jongerenwerk heeft hierop ingespeeld door deze groep op te zetten onder de naam ‘Checkpoint’. Daarnaast wordt de hockeyvereniging ondersteund in de aanpak van pestgedrag en is in groep 7/8 in Esbeek voorlichting gegeven over vapen.

Vanuit het initiatief van jongeren zijn verschillende projecten opgezet, waaronder een voetbaltoernooi met ‘De Jeugd Tegenwoordig’ en activiteiten rondom Paarse Vrijdag, de dag waarop scholen aandacht besteden aan genderdiversiteit en seksuele diversiteit. 12

4. Regionale inkoop sociaal domein De brede regionale inkoop (jeugdhulp, Wmo begeleiding en Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbresteding) heeft als doel kwaliteit van zorg en ondersteuning te verbeteren en kosten beter beheersbaar te maken. Deze regionale inkoop is een belangrijk middel om de noodzakelijke transformatie van zorg naar welzijn in het sociale domein te bevorderen, met als doel het zorglandschap toegankelijk en betaalbaar te houden. In 2025 lag de focus op de brede transformatie van het sociale domein. • Via het transformatieteam is gewerkt aan de verdere versterking van de regionale samenwerking. De inzet was gericht op de kernopgaven bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid. Het transformatieteam heeft bijgedragen aan samenhangende sturing en afstemming tussen beleid en uitvoering. Daarnaast is gewerkt aan het verduidelijken van rollen en verantwoordelijkheden binnen de samenwerking. Hiermee zijn randvoorwaarden gecreëerd voor effectieve en doelmatige uitvoering van regionale opgaven. • De kosten van de regionale jeugdzorg zijn dit jaar gestegen. De stijging werd veroorzaakt door een toename van het aantal jeugdigen. Maar ook doordat de hulp die ze kregen complexer was en een langere looptijd had. • Om beter zicht te krijgen op de oorzaken is er een onderzoek gestart.

De onderzoeksresultaten hebben er mede toe geleid dat de regionale verdeelsleutel van segment 1 mogelijk herzien gaat worden. • In het werkgebied Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO) willen we beter samenwerken, meer preventief werken en de zelfredzaamheid van onze inwoners vergroten. Zo willen we samen de beweging maken van zorg naar welzijn. Dit doen we door de inzet van ontwikkeltafels. Hier voeren we op thema's gesprekken over concrete ontwikkelideeën met als doel laagdrempelige opbrengsten zoals een samenwerkingsafspraak, een werkafspraak of een pilot. Zo is bijvoorbeeld in 2025 een gezamenlijke aanpak van echtscheidingsprobematiek in GHO-verband ontwikkeld. 5. Hervormingsagenda Jeugd Begin 2025 heeft de gemeente Hilvarenbeek gekozen om alle hervormingen binnen het sociaal domein te bundelen in een programmatische aanpak: het Programma Hervorming Sociaal Domein. Door deze aanpak is er nu meer samenhang, grip en sturing in de grote opgaven binnen jeugd, Wmo, participatie en de sociale basis. Binnen dit programma zijn kaders gecreëerd om efficiënt en effectief met de opgaven aan de slag te gaan. 6.

Toegang tot (specialistische) ondersteuning In de eerste fase van het programma Hervorming Sociaal Domein is uitgewerkt wat het resultaat moet zijn van de gezamenlijke inzet van het Toekomstig SamenZorgTeam, de sociale basis en gespecialiseerde hulp en ondersteuning voor de inwoners van Hilvarenbeek. Deze uitwerking vormt het vertrekpunt voor het Project Toekomstig SamenZorgTeam waarmee in december 2025 een begin is gemaakt. Het eerste deel van het project is gewijd aan het opstellen van enkele scenario's ten aanzien van inrichting van het toekomstig SamenZorgTeam, samenwerking met (subsidie-)partners en de financiële doorvertaling. Ambitie 4: vroegtijdig signaleren en oppakken problemen om ergere situaties te voorkomen 7. Implementatie van de Participatiewet in balans De nadruk van de Participatiewet in Balans ligt op vertrouwen, eenvoud en menselijke maat. De Participatiewet in Balans bevat ruim 20 maatregelen die de Participatiewet begrijpelijker, voorspelbaarder en toegankelijker moeten maken. De landelijke hervorming kent 3 sporen. Spoor 1, met het eerste pakket maatregelen, treedt per 1 januari 2026 in werking. Spoor 2 en spoor 3 volgen vervolgens per 1 januari 2027. In aansluiting op deze landelijke koers hebben wij verschillende beleidsmatige voorbereidingen gedaan om tijdig en zorgvuldig in te spelen op de hervormingen binnen de Participatiewet in Balans.

De beleidsregels zijn daarbij grotendeels regionaal afgestemd binnen Hart van Brabant, zodat we als regio een eenduidige lijn hanteren. Het streven is om de beleidsregels waarin de maatregelen van spoor 1 zijn verwerkt, in het eerste kwartaal van 2026 formeel vast te stellen.

13

8. Aanpak thuis- en dakloosheid Uit de regionale telling en analyse van het aantal dak- en thuislozen in de regio Hart van Brabant bleek dat ook in de gemeente Hilvarenbeek sprake is van dak- en thuisloosheid. In 2025 wijken de cijfers over het aantal daklozen nauwelijks af van het voorgaande jaar waarin er 32 daklozen zijn geregistreerd. Daarom wordt zowel regionaal als lokaal ingezet op de aanpak en het voorkomen van dak- en thuisloosheid. Er is een voortgangsrapportage eerste half jaar opgesteld en er zijn verschillende interventies die onderzocht worden. In de tweede helft van 2025 is ‘Wonen Eerst’ uitgerold in Tilburg. Het plan is om, volgens het regionaal actieplan, ‘Wonen Eerst’ ook uit te gaan rollen over de regio. 9. Versterken sociale basis In 2025 hebben de voorliggende partners ingezet op een preventieve en integrale benadering binnen het sociaal domein, deels vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Naast het maatschappelijk werk en de toegang- en regiefunctie van de O3-partners in het SamenZorgTeam, hebben de betrokken organisaties goed samengewerkt. Ze maakten gebruik van elkaars kennis en werkten nauw samen met vrijwilligers en lokale initiatieven. Zo konden inwoners al in een vroeg stadium passende ondersteuning ontvangen.

Dit gebeurde via activiteiten zoals formulierenhulp, informatiebijeenkomsten, mantelzorgondersteuning, een klussendienst, buurtbemiddeling, (onafhankelijke) cliëntondersteuning, de voedselbank en integrale vroeghulp. Voor mantelzorgondersteuning is daarnaast een training georganiseerd voor overbelaste mantelzorgers. Vanwege de behoefte hieraan wordt deze training structureel aangeboden. Verschillende partners hebben zich ingespannen om ontmoetingsplekken te creëren voor (kwetsbare) inwoners. Dit gebeurde onder andere door eetprojecten, activiteiten en koffie-uurtjes vanuit de dorpsondersteuners. Ook binnen de wijkcirkel De Schutterij is ruimte geboden voor ontmoeting en activiteiten. Initiatieven zoals VTC De Uilenburg en het seniorennetwerk hebben daarnaast uiteenlopende activiteiten aangeboden, waaronder Jeu de Boules, Tai Chi/Yoga, bijeenkomsten rondom feestdagen, een computercursus en andere educatieve bijeenkomsten. De Vergeten Tuin droeg bij aan bewustwording rondom dementie door themabijeenkomsten te organiseren en activiteiten te verzorgen tijdens de Week van Wereld Alzheimer Dag. De Regionale Instelling voor Beschermd en Begeleid Wonen (RIBW) heeft met het wekelijkse Kiemuur ingezet op het versterken van de sociale basis rondom mentale gezondheid. Dit door ontmoeting en het bespreken van diverse thema’s tijdens bijeenkomsten.

Daarnaast hebben zij meerdere keren Ongewoon Gewoon georganiseerd, waarbij ruimte was om samen te koken of deel te nemen aan andere activiteiten. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 1 Zorg, jeugd en participatie

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 13.715 21.013 -7.299 -343 0 -343 13.372

Jaarrekening 2025 12.872 20.580 -7.709 -336 6 -342 12.536

Saldo 2025 -843 -433 -410 7 6 1 -836

14

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 836.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 2

Sport en cultuur

Onze ambities 'Iedereen neemt vanuit eigen kracht deel aan activiteiten op het gebied van sport, bewegen en cultuur, en we erkennen de preventieve werking daarvan’ is het uitgangspunt. Bewegen past bij een gezonde leefstijl. Sport In 2023 is het lokale Sportakkoord ‘Heel Hilvarenbeek beweegt’ herijkt. Dit was nodig om ook in de periode 2023-2026 in aanmerking te komen voor de uitvoeringsmiddelen Sportakkoord. Landelijk zijn drie ambities benoemd, waar we lokaal invulling aan moeten geven: • Het versterken van het fundament van de sportaanbieders; • Het vergroten van het bereik; • Het zichtbaar maken van sport en bewegen. Cultuur In 2024 werkten wij aan een beleidsnota cultuur voor de periode 2025-2029. Hierin bepaalden wij de ambities en doelen voor cultuur in gemeente Hilvarenbeek voor de komende periode. In 2024 heeft de VNG de propositie ‘Samen Cultuur Borgen’ gepubliceerd, met als uitgangspunt om cultuur toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk te maken voor alle inwoners. Daarnaast heeft het Rijk in de beleidsnota cultuur ‘Cultuur in een open samenleving’ vier uitgangspunten vastgesteld waarbij wij aansluiten: 1. Verbreding en vernieuwing 2. Een sterke cultuursector 3. Cultuur is voor iedereen 4. Cultuur is grenzeloos Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd.

Ambitie 1: stimuleren van sport en bewegen en een gezonde leefstijl voor jong en oud 1. Uitvoeren van de ambities uit het Herijkt Sportakkoord 2023-2026 Actief Hilvarenbeek organiseerde - de Wandeluitdaging, - de Koningsspelen voor alle basisschoolleerlingen, - de Gezondheidsmarkt gericht op de volwassenen met als spreker Erik Scherder - en een beweegmarkt. De Sportraad organiseerde voor verenigingen een bijeenkomst over Sociale Veiligheid, een presentatie over subsidies en een themabijeenkomst voor verenigingen over de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen voor verenigingen. 2. We verbinden de combinatiefunctionarissen met het positief jeugd- en ouderenbeleid en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In 2025 waren de sport- en beweegcoaches actief in het onderwijs, de kinderopvang en de buurtsport. Zo organiseerden zij tweewekelijks buurtsportactiviteiten (317 deelnemers), tussen- en naschoolse activiteiten, sportclinics tijdens de gymlessen en peuter- en kleutergym. Ook is in 2025 gestart met motorische 15

remedial teaching (MRT) in de groepen 2 van de basisscholen; 58 kinderen zijn gescreend en 11 kinderen volgden een MRT traject. Ook ondersteunen de coaches bij activiteiten zoals de Glow in the dark kernencup (50 deelnemers) en verzorgen zij de coördinatie van Sjors Sportief en Creatief. Tot en met 2026 is de financiering en daarmee de inzet geregeld. Er is geen plan van aanpak opgesteld voor de inzet van de combinatiefunctionarissen voor 2027 en verder. We maken een plan als er duidelijkheid is over de financiering. Enerzijds is nog onzeker of de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen doorloopt vanaf 2027, anderzijds vervalt vanaf dan de gemeentelijke cofinanciering. 3. Inzetten sportcoach voor senioren In 2025 waren sportcoaches voor senioren actief. In totaal 15 uur per week, verdeeld over 9 beweeggroepen (gemiddeld 15 ouderen per groep). De sportcoach senioren is gefinancierd uit het GALA budget voor Valpreventie. Ambitie 2: Er is sprake van een adequate infrastructuur die het onder meer mogelijk maakt dat iedereen die dat wil, kan meedoen aan sport en cultuur. 4. Implementeren en uitvoeren Cultuurbeleid 2025-2029 Het cultuurbeleid is vastgesteld in 2025 en bevat drie hoofdthema's, namelijk: - het stimuleren van creatieve ontwikkeling, - faciliteren culturele ontmoeting en - beleving en het ondersteunen van het organiserend vermogen van het culturele veld.

In 2025 is uitvoering gegeven aan het vastgestelde uitvoeringsprogramma. In het kader van dit programma is onder andere de nieuwe periode CmK (Cultuureducatie met Kwaliteit 2025 – 2028) van start gegaan en is de werkwijze van Units en Samenspel voortgezet. 5. Waarborgen van een adequate culturele infrastructuur In 2025 zijn Cultureel Centrum Elckerlyc en de bibliotheek volgens begroting gesubsidieerd. De bibliotheek heeft gebruik gemaakt van de aanvullende decentralisatiegelden om zich voor te bereiden op de aanstaande zorgplicht oftewel de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB). 6. Opstellen accommodatie- en vastgoedbeleid Het accommodatiebeleid is in 2025 vastgesteld. Het beleid maakt inzichtelijk waarom en hoe de gemeente keuzes maakt ten aanzien van haar rol en de (financiële) bijdragen aan realisatie, verbouw, kwaliteitsverbetering en onderhoud van maatschappelijke accommodaties. In het accommodatiebeleid is ook een toetsingskader opgenomen voor de beoordeling van nieuwe aanvragen voor een financiële bijdrage. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 2 Sport en cultuur

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 3.055 3.508 -452 -259 20 -279 2.796

Jaarrekening 2025 2.858 3.371 -512 -235 30 -264 2.624

Saldo 2025 -197 -137 -60 25 10 15 -172 16

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 172.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 3

Onderwijs

Onze ambitie ‘Kinderen ontwikkelen zich tot gelukkige inwoners die erbij horen en meedoen in de samenleving’. De ambitie voor het thema onderwijs is geconcretiseerd in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). Binnen het onderwijs zorgen wij ervoor dat alle Hilvarenbeekse leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Dat doen we door hen een goede start te bieden met gelijke kansen, waarbij ze hun talenten ontdekken en zelfvertrouwen op bouwen. We bieden kwalitatief sterk onderwijs en goede begeleiding in een veilige en vertrouwde omgeving, zo dicht mogelijk bij huis. Activiteiten in 2025 De LEA vormt de basis voor de activiteiten die in 2025 worden uitgevoerd. Deze activiteiten zijn gelijk aan het voorgaande en waarschijnlijk ook het volgende jaar. Er is in de educatieve agenda gekozen voor lange termijn investering in onderwijs en opvang. Dat biedt helderheid en zekerheid, vooral in een tijd van personeelskrapte. Ambitie 1: Optimale onderwijszorgstructuur 1. We hebben gezamenlijk een goede zorgstructuur ingeregeld, waarin vroeg gesignaleerd wordt en sprake is van goede samenwerking tussen onderwijs, opvang, jeugdhulp en leerplicht. Op verzoek van het Kempenhorst College is een zorgkaart ontwikkeld voor het voortgezet onderwijs.

Deze kaart geeft inzicht in de manier waarop leerlingen uit Hilvarenbeek kunnen worden ondersteund als de interne zorgstructuur van de scholen ontoereikend of niet passend is. Daarnaast worden de lokale organisaties uit het voorliggend veld beschreven, zodat ook het preventieve aanbod goed in beeld is. Ook is een actieve verbinding gelegd tussen het Kempenhorst College, het jongerenwerk en leerplicht. Ambitie 2: Vergroten van emotionele en sociale veerkracht 2. We vergroten de emotionele/mentale veerkracht van kinderen en jongeren. In 2025 heeft de gemeente een programma ondersteund ter bevordering van de mentale weerbaarheid van kinderen in de midden- en bovenbouw van het basisonderwijs. Daarbij is gewerkt met interventies erkend door het Nederlands Jeugdinstituut, beoordeeld op kwaliteit, onderbouwing en effectiviteit. Deze interventies dragen aantoonbaar bij aan sociale ontwikkeling, gedragsregulatie, concentratie en welbevinden. Bij de monitoring van sociale veiligheid en welbevinden in het basisonderwijs van Hilvarenbeek werd een gemiddeld rapportcijfer van 8 behaald. Ambitie 3: Onderwijs dat thuisnabij en passend is 3. We bieden waar mogelijk thuisnabij, passende opvang en onderwijs. In 2025 heeft de gemeente het onderwijs in Hilvarenbeek ondersteund bij het realiseren van een passend educatief aanbod voor zowel nieuwkomers als leerlingen met een hoogbegaafdheidsprofiel.

De ondersteuning was erop gericht om dit aanbod zoveel mogelijk thuis-nabij te organiseren. Hierdoor konden nieuwkomers een goede start maken op een school in hun eigen omgeving, terwijl leerlingen met een hoogbegaafdheidsprofiel onderwijs op maat ontvingen dat aansluit bij hun specifieke ontwikkelingsbehoeften.

17

Ambitie 4: Goede start door voorschoolse educatie 4. We leveren een kwalitatief sterk voorschools aanbod. De gemeente heeft in 2025 voorzien in een educatief aanbod voor alle kinderen van 2 tot 4 jaar binnen de peutergroepen. Voor kinderen met een potentiële onderwijsachterstand zijn extra dagdelen ingezet. Hiermee is gericht gewerkt aan het bieden van gelijke ontwikkelkansen, zodat ieder kind een goede start kan maken in het onderwijs. Ambitie 5: Goede onderwijshuisvesting 5. Voorbereiden nieuwbouw kindcentrum St. Jozef in Haghorst In 2025 is gestart met de ontwerpfase voor de Multifunctionele accommodatie (MFA) Hart van Haghorst bestaande uit een onderwijsvoorziening, kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang, een gym-/evenementenzaal en een dorpshuis met horecavoorziening. Op 6 november 2025 heeft de gemeenteraad het investeringskrediet vrijgegeven om de ontwikkeling en realisatie mogelijk te maken. Ook is in de tweede helft van 2025 gestart met de aanbesteding. De verwachting is dat halverwege 2026 gestart kan worden met de bouw. 6. Herontwikkelen kindcentrum Doelakkers in Hilvarenbeek In 2025 hebben is het programma van eisen voor het nieuwe Kindcentrum vastgesteld. Hierna is gestart met de ontwerpfase. Dit proces loopt op schema. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 3 Onderwijs

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 1.269 1.751 -482 -114 0 -114 1.155

Jaarrekening 2025 1.312 1.777 -465 -114 0 -114 1.198

Saldo 2025 43 26 18 0 0 0 43

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een negatief resultaat van € 43.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 4

Gezondheid

Onze ambities ‘Onze inwoners hebben het vermogen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en voeren zoveel mogelijk zelf regie op hun leven’. Positieve gezondheid is een belangrijk uitgangspunt in ons beleid. Het accent ligt niet op ziekte, maar op mensen zelf. Op hun veerkracht en wat hun leven betekenisvol maakt. Door een brede kijk op gezondheid te hanteren, dragen we bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan en om 18

zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Dit sluit naadloos aan op de ambities van het koersdocument Sociaal Domein. Bij gezond leven hoort ook het bevorderen van een gezonde leefstijl, zoals genoeg bewegen en gezonde voeding. Ook wijzen we inwoners op de nadelige gezondheidseffecten van roken, alcohol en drugs. Uitvoering van het integrale plan van aanpak voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 2024 -2026 draagt hieraan bij. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd. Ambitie 1: Actief en preventief tegengaan van alcohol- en drugsgebruik 1. Deelname aan SKIP DIE TRIP In 2025 is de uitslag van de SKIP- monitor bekend gemaakt. 266 respondenten tussen 16-27 jaar uit Hilvarenbeek namen hieraan deel. Hieruit blijkt dat de meest gebruikte middelen in Hilvarenbeek cannabis, XTC/ MDMA en miauw zijn en dat het gebruik een paar procent hoger ligt dan in de regio. In de communicatie richting inwoners wordt meegenomen dat ruim de helft van de respondenten het gebruik van leeftijdsgenoten overschat. In de regio zijn vanuit SKIP verschillende campagnes uitgezet om het drugsgebruik te denormaliseren, waaronder een campagne onder studenten. 2. Jeugd (groeps)aanpak De gemeente Hilvarenbeek ziet een groeiende groep jongeren die met de politie in aanraking komt, maar signalen hierover komen te laat binnen om preventief te kunnen handelen.

Deze jongeren vallen tussen wal en schip omdat zowel het sociaal domein als het veiligheidsdomein hen niet op tijd in beeld krijgt. Gemeenten en partners willen daarom vroegtijdig samenwerken bij eerste signalen van ontluikend crimineel gedrag. Hiervoor is in 2025 het concept convenant Lokale Persoonsgebonden Aanpak Jeugd (LPGA) opgesteld, gericht op jongeren van 8 tot 23 jaar met actuele risicosignalen. Een Data Protection Impact Assessment (DPIA) is gestart om de privacy te borgen. Het convenant ligt ter akkoord bij de politie en wordt daarna voorgelegd aan jongerenwerk en overige schilpartners zoals Farent, MEE en leerplicht. Ook zijn er enkele (anonieme)proefsessies geweest met de kernpartners jongerenwerk en politie. 3. Werkgroep middelenpreventie In 2025 is het meerjarenplan preventie- en handhaving Alcohol en drugs vastgesteld. Rond carnaval werd de NIX18‑campagne uitgerold via horeca en carnavalsverenigingen. Pogingen om sportverenigingen te betrekken bij een positieve campagne kregen weinig respons en ook de georganiseerde lezing trok weinig bezoekers. Voor ouders vond in GHO‑verband een voorlichtingsavond plaats over alcohol en de overstap naar het voortgezet onderwijs. De geplande puberpraatavonden werden door lage aanmeldingen uitgesteld. In overleg met de dorpsondersteuners worden ze begin 2026 gekoppeld aan de theatervoorstelling ZAT.

Via lokale kanalen is aandacht gevraagd voor vapen en alcoholgebruik. Het jongerenwerk verzorgde een voorlichting over vapen op basisschool Torenlei, na signalen dat leerlingen ermee experimenteerden. De raad is over ambitie 1 geïnformeerd middels een Raadsinformatiebrief. Ambitie 2: Actief inzetten op een gezonde leefstijl 4. Uitvoeren plan van aanpak GALA 2024-2026 Het GALA is een landelijk akkoord waarin de rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars afspraken hebben gemaakt over hoe het preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. In 2024 is er een notitie: ‘zicht op een versterkte sociale basis’ opgesteld aan de hand van bestaand beleid. Deze notitie is bedoeld om richting te geven aan het GALA van 2024-2026 door middel van een aantal thema’s: mantelzorg, eenzaamheid en vrijwilligerswerk. In 2025 is ingezet op het voortzetten van de initiatieven die in 2024 zijn geïmplementeerd en hieraan bijdragen. Zoals: • de voorzorgcirkel, • MHFA(Y) training 19

• de inzet van de mantelzorgconsulent, • de winterschool, • een lokale campagne tegen eenzaamheid • de campagne ‘Orange the world’. Daarnaast is ingezet op de ketenaanpakken, bestaande uit: valpreventie, kansrijke start, welzijn op recept, aanpak overgewicht en obesitas bij kinderen en gecombineerde leefstijlinterventie. Hiervoor zijn in de regio afspraken gemaakt, die lokaal verder worden uitgerold en uitgevoerd. Ook is er in 2025 een lezing van Erik Scherder in Cultureel Centrum Elckerlyc geweest, wat aansloot op het GALA en de doelen. 5. Integraal Zorgakkoord (IZA) In de regio Midden-Brabant werken organisaties in het zorg-, welzijns- en sociaal domein, verzekeraars en patiëntenorganisaties samen in het kader van het IZA. Doel van het IZA is te komen tot toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare zorg in onze regio door de beweging van zorg naar preventie en gezondheid. Een transitie dus naar het voorliggend veld. Ook onze gemeente doet hieraan mee en is via de gemeente Tilburg vertegenwoordigd in deze samenwerking. Op basis van het Regiobeeld (eind juni 2023 opgeleverd) en het Regioplan (vastgesteld op 13 december 2023) werken organisaties aan bepaalde thema’s en prioritaire opgaven, zoals kwetsbare ouderen, gezonde jongeren en mentale gezondheid. Hilvarenbeek neemt ambtelijk deel aan de prioritaire opgave ‘kwetsbare ouderen’ en het gemeentelijk IZA overleg.

Binnen het IZA wordt daarnaast ingezet op de ketenaanpakken in regionaal verband en op transformatieplannen ontstaande uit de prioritaire opgaven. Het transformatieplan 'Samen mentaal sterk’ is klaar voor implementatie in de gemeenten. Binnen Hilvarenbeek hebben we uit de IZA-gelden de volgende initiatieven gefinancierd: • de POH-Jeugd • privacy inbedding Voorzorgcirkel • de adviseur mentale gezondheid • de inzet uren beleidsadviseur Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 4 Gezondheid

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 762 911 -149 762

Jaarrekening 2025 706 869 -163 706

Saldo 2025 -55 -42 -14 -55

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 55.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

20

Programma 2

1.2 Belevend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over het onderhouden en versterken van de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving. We maken daarvoor plannen, richten de openbare ruimte in en onderhouden deze. We stellen beleidsinstrumenten vast voor ruimtelijke ordening en volkshuisvesting en voeren het beleid uit door vergunningen te verlenen, faciliteiten te verstrekken en gebieden te (laten) ontwikkelen. Dit programma bestaat uit de volgende thema’s, die we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 2. Verkeer en Vervoer 3. Openbare ruimte 4. Milieu 5. Buitengebied 6. Openbare Orde en Veiligheid

Thema 1

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Onze ambities Ruimtelijke ordening In het ruimtelijk domein hebben we de ambitie om integraal te sturen op versterking van de ruimtelijke kwaliteit (gebouwde omgeving, buitengebied, natuur & landschap, erfgoed) van onze gemeente. Die ruimtelijke kwaliteit is namelijk een belangrijke drager van onze dorpse identiteit en bepaalt mede het met plezier en trots wonen in Hilvarenbeek. Sturing vindt plaats via de nieuwe Omgevingsvisie Volkshuisvesting Om Hilvarenbeek vitaal te houden is het noodzakelijk dat er voldoende en passend woningaanbod is voor starters, gezinnen en senioren. Het is namelijk deze mix die er voor zorgt dat onze samenleving kan bruisen. Naast voldoende en passend woningaanbod zijn ook voldoende bouwlocaties nodig. Door samen te werken met lokale initiatiefnemers, bedrijven en regionale overheden, zorgen we ervoor dat er passende woningen komen voor iedereen. We kijken ook naar de behoefte aan andere woonvormen en andere oplossingen voor het woningtekort. Naast kwantiteit is ruimtelijke kwaliteit van bouwplannen ook onze ambitie, waarbij inpasbaarheid in onze gebouwde omgeving en natuur & landschap belangrijke kaders zijn. Planvorming vindt bovendien altijd plaats met zorgvuldige participatie met de omgeving. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd.

Ambitie 1: doelgroepgerichte betaalbare woningen bouwen in alle kernen 1. Opstellen afwegingskader en uitvoeringsprogramma woonzorgvisie Afgelopen jaar is er hard gewerkt aan de uitvoering van de genoemde onderdelen vanuit het uitvoeringsprogramma. Via een aparte raadsinformatiebrief wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de stand van zaken. 21

2. Opstellen kaders woningbouw In de beleidsregels wonen zijn er regels opgesteld voor kavelsplitsing, woningsplitsing en kamerverhuur. Van deze mogelijkheden wordt veelvuldig gebruik gemaakt. Met name van kavelsplitsing. In 2026 worden de regels geëvalueerd. 3. Intensiveren woningbouw Er wordt volop gebouwd in onze gemeente. Naast onderstaande stand van zaken van de grotere woningbouwprojecten zijn er ook verschillende locaties waar kleinschalig wordt gebouwd. Daarnaast zijn we in 2025 gestart met het onderzoek naar nieuwe woningbouwlocaties. Stand van zaken: • Er wordt volop gebouwd in Gelderakkers 2 en de Welder 2. • Voor de Wingerd is een aanbestedingsprocedure opgestart. • De planologische procedure voor Leeuwerik 3 is doorlopen en er is vergunning verleend voor de bouw van 16 woningen. • Voor het gebied Leeuwerik 4 is volkshuisvestelijk en stedenbouwkundig gekeken naar de mogelijkheden. Er wordt gewerkt aan een voorstel voor wijziging van het Omgevingsplan. • Vroonacker 4 is gereed gemaakt voor vaststelling begin 2026. • Beverakkers 5 is in voorbereiding ter vaststelling voor de zomer van 2026. • Voor Molenstraat e.o. is een realistisch woningbouwprogramma opgesteld. In het gebied rondom Gelderakkers 3 is gekeken naar de mogelijkheden en de opgaven in het gebied en zijn directe omgeving. 4.

Project verbeteren bouwproces en versterken slagkracht in dossier woningbouw Eind 2025 is opdracht verstrekt voor ‘Van initiatief tot sleutel’. In dit traject lichten we het hele bouwproces door met de insteek van versimpelen en versnellen waar mogelijk. De start is februari 2026. 5. Programmatisch werken aan Ruimtelijke Kwaliteit Er is in 2025 gewerkt aan de programma's Duurzaamheid en Wonen en dat loopt door in 2026. De programmatische aanpak en opzet vanuit de Omgevingswet en de onderdelen die daar een plaats in moeten krijgen wordt uitgewerkt. Daarbij zoeken we vooral naar de juiste samenhang en concrete doelen per programma. 6. Invulling geven aan de formatie-uitbreiding: beleidsmedewerker Natuur & landschap en erfgoed (knop 44) De nieuwe beleidsmedewerker is per 1 september in dienst getreden. Met de invulling van deze rol kunnen we meer werk maken van natuur, landschap en erfgoed, een belangrijk onderdeel in het versterken van het karakter van onze gemeente. Ambitie 2: behouden en versterken unieke karakter dorpskernen 7. Hart voor Haghorst In 2025 is samen met de dorpscoöperatie Haghorst en de vertegenwoordiging van de basisschool en de buitenschoolse opvang een definitief ontwerp van het gebouw opgesteld. Momenteel werken we het ontwerp uit tot een definitief bestek.

Eind 2025 zijn de financiële middelen door de gemeenteraad beschikbaar gesteld voor de realisatie en exploitatie van het gebouw. Alle werkzaamheden in 2025 hebben er voor gezorgd dat we begin 2026 het werk kunnen aanbesteden. Naar verwachting start de bouw dan medio 2026 en streven we ernaar klaar te zijn voor start schooljaar 2027/2028. 8. Uitvoeren Centrumvisie In samenspraak met stichting Ondernemend Hilvarenbeek is het eerste uitvoeringsprogramma Centrumvisie 2021-2025 geëvalueerd. De status van de acties, projecten en maatregelen is in beeld gebracht: welke zaken zijn met succes zijn afgerond en welke deels of niet.

22

Ook is er een doorkijk gegeven voor een nieuw uitvoeringsprogramma 2026 en verder. Daarbij zijn aanbevelingen gedaan over de wijze van de uitvoering (plan van aanpak), aangezien het aanjaagteam Centrum halverwege 2025 heeft besloten om te stoppen met haar werkzaamheden. Aan de stichting Ondernemend Hilvarenbeek is een uitvoeringsbudget toegekend om eerder opgestarte projecten uit het Uitvoeringsprogramma 2021-2025 af te ronden. Onder andere gaat het om het verder versterken van de Hilvarenbeekse identiteit door het vertalen van het merk ‘Het is hier Echt’ naar de fysieke leefomgeving. 9. Gebiedsontwikkeling N269 Volgens de vermelding in de begroting 2026 zetten we dit budget in op duurzame landschapsontwikkelingen. Het budget wordt gebruikt voor het project landschapspark Slibbroek-Noord. 10. Inzet en verbreding taken gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit De commissie is ingericht om breder advies te kunnen geven. Voor de plannen Vrijthof-Noord is onder andere advies gevraagd over de inrichting met groen in relatie tot de cultuurhistorische aspecten van het gebied. Ambitie 3: Maken Omgevingsvisie 11. Maken omgevingsvisie De Ontwerp Omgevingsvisie met de Plan-MER hebben ter inzage gelegen. Vervolgens is de Nota Beantwoording van zienswijze opgesteld. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie is het project afgerond.

Ambitie 4: Voldoen aan onze wettelijke taak van het huisvesten van statushouders 12. Project structurele aanpak ontheemden Het aantal statushouders die in Hilvarenbeek bij wet gehuisvest moet worden is gestabiliseerd, maar er is nog steeds een achterstand. Naast woonruimte is ook behoefte aan een goede integratie door begeleiding, dagbesteding enzovoorts. Op basis van de in juli 2024 door de gemeenteraad vastgestelde Strategische kadernotitie voor huisvesting van ontheemden, is besloten om de achterstand in het huisvesten van statushouders te verkleinen door het creëren van een tussenvoorziening. In 2025 is door de taskforce statushouders een advies aan het college en gemeenteraad aangeboden voor locaties. De taakstelling voor het huisvesten van Oekraïners is gerealiseerd. Deze worden gehuisvest in de Nieuwe Erf en Broeksie. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 1 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting