Jaarstukken 2025 (3 boekwerk jaarstukken 2025)

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 473 12.168 -11.696 1.136 1.443 -307 1.608

Jaarrekening 2025 -432 5.902 -6.333 1.417 1.750 -334 985

Saldo 2025 -904 -6.267 5.362 281 308 -26 -623 23

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 623.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 2

Verkeer en vervoer

Onze ambities Een toegankelijk en veilig openbaar gebied voor alle inwoners. Maatregelen voor het vergroten van de verkeersveiligheid zijn onder andere opgenomen in het Gemeentelijk Verkeersplan (GVP) en in het Parkeerbeleidsplan. Ook in de centrumvisie zijn verkeersveiligheid en toegankelijkheid belangrijke onderwerpen. Het uitgangspunt is een weginrichting die de verkeersveiligheid verhoogt. Bijzonder aandachtspunt is de toegankelijkheid van voetpaden en fietspaden. We voeren de verkeerstechnische werkzaamheden hoofdzakelijk uit door deze met andere werken te combineren, zoals reconstructies van wegen en/of onderhoud aan wegen en/of riolering. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 hebben uit gevoerd. Ambitie 1: zorgen voor een toegankelijk en veilig openbaar gebied 1. Uitwerken alternatieve routes landbouwverkeer In 2025 is voortgang geboekt bij de voorbereiding van maatregelen voor landbouwverkeer rond Hilvarenbeek. De gemeenteraad heeft krediet beschikbaar gesteld voor het verharden van bestaande zandpaden in het noord- en zuidwestelijk kwadrant. • Het Biedonkpad (noordwestelijk kwadrant) kan worden uitgevoerd zonder omgevingsvergunning. • Voor het Broekstraatje (overig deel noordwestelijk kwadrant) ligt een aanvraag voor een omgevingsvergunning bij de BOPA, met aandacht voor en mogelijk bezwaren op ecologie en milieu.

• Verharden van het zuidwestelijk deel is door stikstofdepositie voorlopig niet mogelijk, maar grondaankopen in dit gebied zijn afgerond. • Voor het noordoostelijk kwadrant heeft de gemeenteraad aangedrongen op overleg met de provincie om landbouwverkeer op de N269 toe te laten. Dit overleg heeft plaatsgevonden maar er is vanuit de provincie geen toezegging gedaan om landbouwverkeer toe te staan op de N269. Gezien de lopende vergunningen en provinciale afstemming is de uitvoering van de totale landbouwroute in 2025 voorlopig stopgezet. 2. Autoluw of autovrij maken Hoge Zij Deze ambitie is behaald. De Hoge Zij is inmiddels 2 jaar autovrij. Ambitie 2: het ontwikkelen van een programma mobiliteit 3. Mobiliteitsplan In 2025 is het mobiliteitsbeleid opgesteld en gepresenteerd aan de commissie Ruimte. De commissie heeft besloten het voorstel nog niet oordeelsvormend te behandelen, omdat eerst duidelijkheid is gewenst over de samenhang met de omgevingsprogramma's en de wijze waarop hiermee om te gaan. Als gevolg hiervan is de verdere behandeling in 2025 gepauzeerd. Naar verwachting komt er in 2026 duidelijkheid over de uitwerking van de omgevingsvisie tot omgevingsprogramma's en pakken we dit weer op. In 2025 is doorgewerkt aan verbetermaatregelen uit het vorige plan, die deels doorlopen in 2026. 4.

Ontwikkelen nieuw Laadpalenbeleid elektrische voertuigen Uit een inventarisatie in 2025 bleek dat het niet nodig is om de bestaande laadvisie te actualiseren of aanvullend laadpalenbeleid op te stellen. De gemeente neemt deel aan de provinciale concessie voor 24

laadpalen en realiseert binnen deze samenwerking jaarlijks tientallen laadpalen. De relevante toetsingscriteria voor plaatsing van laadpalen volgen uit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur en zijn daarmee leidend. Daarnaast beschikt de gemeente Hilvarenbeek al over een laadvisie, waarmee wordt voorzien in de beleidsmatige kaders voor laadinfrastructuur. 5. Mostaert In 2025 is volop gewerkt aan de voorbereiding van dit project. De BOPA-procedure voor de woningbouwontwikkeling is voorbereid. De uitvoering van het bijbehorende gedeelte in de openbare ruimte kan hierop volgen. De herinrichting van de openbare ruimte is opgenomen in het uitvoeringsprogramma van het Mobiliteitsbeleid. Omdat het mobiliteitsbeleid door de gemeenteraad nog niet is vastgesteld, kon in 2025 nog geen besluit worden genomen over de inzet van middelen uit het uitvoeringsprogramma voor de Mostaert. 6. Snelfietsroute F58 via Wilhelminakanaal In 2025 is in samenwerking met de gemeente Oisterwijk het route-deel vanaf de ophaalbrug in BiestHoutakker tot aan de gemeentegrens met Tilburg gerealiseerd. Daarmee is een deel van de route gerealiseerd. Voor de verdere uitwerking op de middellange termijn staan de routedelen vanaf de ophaalbrug in BiestHoutakker tot aan de gemeentegrens met Oirschot gepland. De provincie werkt hiervoor aan het maken van financiële afspraken.

Voor de langere termijn-maatregelen zijn in 2025 nog geen financiële middelen gereserveerd, waardoor deze onderdelen nog niet tot uitvoering zijn gebracht. Ambitie 3: Mensgerichte verkeerseducatie 7. Uitbreiding verkeerseducatie In 2025 zijn diverse lespakketten voor verschillende doelgroepen binnen onze gemeente uitgevoerd. Dit betrof onder andere het Brabants Veiligheidslabel, verkeerseducatie rondom drugsgebruik op festivals, dodehoek-educatie, voorlichting voor leerlingen die naar de middelbare school gaan, en fietsverlichtingsacties. Op basis van de positieve ervaringen en het bereikte resultaat is het voortzetten en uitbreiden van deze programma’s in voorbereiding. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 2 Verkeer en vervoer

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 1.985 2.177 -192 24 108 -84 2.008

Jaarrekening 2025 1.990 2.211 -221 26 108 -82 2.016

Saldo 2025 5 34 -29 2 0 2 8

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een negatief resultaat van € 8.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil. 25

Thema 3

Openbare ruimte

Onze ambities Behouden en versterken van het groene karakter. Dit is één van de ambities uit de toekomstagenda HLVRNBK2030 en het Samenlevingsakkoord 2022-2026. Het is en blijft belangrijk om biodiversiteit te verbeteren en versterken in de openbare ruimte. We werken hier op verschillende manieren aan. Zoals maaien we bijvoorbeeld de bermen en watergangen anders: ‘Maai mei niet’ en stimuleren we inwoners om hun kennis en kunde in te zetten om de leefbaarheid te behouden en verbeteren. We moeten zuinig zijn op onze zandpaden en bermen. Ze bieden leefruimte aan vogels, kleine zoogdieren, insecten, bloemen en planten. We beschermen cultuurhistorisch waardevolle zandpaden en zetten ons in voor een verantwoord en gifvrij beheer. Meer over onderhoud van openbaar groen, openbare verlichting of speeltoestellen in de openbare ruimte leest u in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd. Ambitie 1: Behouden en versterken groene karakter van onze gemeente 1. Versterken identiteit van alle kernen en buitengebied Voor het versterken van de identiteit van onze kernen en het buitengebied worden allerlei kleine maatregelen uitgevoerd.

Een voorbeeld hiervan is het onderhoud van de hagen bij de Gildeweide, waarin we in samenspraak met de projectgroep het onderhoud zo is uitgevoerd dat de verkeersveiligheid (zichtbaarheid) verbeterd is. Daarnaast hebben we in 2025 een nieuw (langlopend) contract opgesteld voor het snoeien van de bomen in de openbare ruimte. 2. Een integraal beleidskader openbare ruimte In 2025 is het integraal groenbeleidsplan opgesteld. Informatie en gegevens zijn geanalyseerd, uitgewerkt tot een concept beleidsvoorstel en de participatie met gemeenteraad en belanghebbenden is gedaan. 3. Beleids- en wegenbeheerplan 2021-2025 In 2022 heeft de gemeenteraad het nieuwe beleids- en wegenbeheerplan 2021-2025 scenario 2a vastgesteld. Daarbij wordt onderhoudsniveau C als ondergrens gehanteerd. In 2025 hebben we uitvoering gegeven aan dit beheer- en beleidsplan 2021-2025. Voor de voetpaden zijn extra middelen beschikbaar gesteld om knelpunten aan te pakken en het onderhoudsniveau te verbeteren. Er wordt ook meer preventief onderhoud uitgevoerd zodat de kosten voor groot structureel onderhoud uitgesmeerd worden over een langere periode. De voorbereiding voor actualisatie van het huidige beleids- en wegenbeheerplan 2026 – 2031 is gestart.

Het wegenbeheerplan en het rioolbeheerplan worden daarbij op elkaar afgestemd, zodat werkzaamheden zoveel mogelijk gelijktijdig worden uitgevoerd om overlast te beperkten en kosten te besparen. Een eerste indicatie van financiële knelpunten is er rond het groot onderhoud aan de Emmerseweg en aan de Tilburgseweg. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

26

Thema 3 Openbare ruimte

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 2.262 2.327 -65 -35 -35 2.227

Jaarrekening 2025 2.188 2.272 -83 -35 -35 2.153

Saldo 2025 -73 -55 -19 0 0 -73

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 73.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel van het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 4

Milieu

Onze ambities Binnen dit thema staat duurzaamheid centraal. We zien het als rode draad door allerlei ontwikkelingen en activiteiten heen. We maken eerst een compleet beeld van de stand van zaken, daarna stellen we de ambitie vast en werken we een concreet uitvoeringsplan uit. We bekijken het onderwerp duurzaamheid als geheel, omdat het te maken heeft met de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS), Global Goals, brede welvaart en het sociaal domein. Het gaat om veranderingen op verschillende gebieden, als energie, warmte, grondstoffen, klimaat, water en mobiliteit en het buitengebied. We moeten rekening houden met beleid van bovenaf en externe factoren, maar gaan lokaal aan de slag met haalbare mogelijkheden. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd. Ambitie 1: Vergroten klimaatbestendigheid Hilvarenbeek 1. Actualiseren Paraplunota Duurzaamheid Hilvarenbeek 2019-2022 Het beleidsplan openbare verlichting (2025-2029) is vastgesteld, waarin we verlichting toekomstbestendiger willen maken. Renovatie en onderhoud is nu meer gericht op vervanging naar LED. Om de CO2 –uitstoot te reduceren streven we naar energiezuinige oplossingen. In 2025 is dit deels uitgebleven door personeelstekort, waardoor enkele projecten werden uitgesteld. 2.

Opzetten Programma Duurzaamheid In 2025 is het programma duurzaam Hilvarenbeek 2025-2030 ontwikkeld. Hierin is focus aangebracht op 3 thema's: 1. energie/warmte 2. klimaatbewust 3. circulair Ook is gestart met het versterken van duurzaamheid in andere beleidsvelden (deelname aan de aanbesteding De Wingerd). Het taakveld is versterkt met vaste medewerkers. De inhuur is afgebouwd. In de REKS is duurzaamheid nu goed vertegenwoordigd en de samenwerking in GHO-verband is verder uitgebouwd.

27

3. Uitvoeren klimaatprojecten vanuit de REKS In 2025 zijn de Koestraat in Hilvarenbeek en de Rijtseweg in Diessen afgekoppeld. Daarnaast is de pilot Verduurzamen van Bedrijventerreinen afgerond. De projecten Lokaal Afgestemd Watermanagement, Weerbare Bodem en Bodemleven Stimuleren hebben vanuit de REKS geen doorgang gevonden omdat deze projecten niet genoeg betrekking hadden op andere gemeenten in de regio. Wanneer hier aanleiding voor is, pakken we deze projecten in de toekomst op in samenwerking met Waterschap de Dommel. Het project rondom het ontwikkelen van een regionale klimaat-scoretool is afgerond. De tool is opgeleverd en kunnen we gebruiken voor beleidsvorming. 4. Publiek Ontwikkelbedrijf vanuit de REKS In 2025 heeft het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS (POB REKS) de ontwikkelmogelijkheden van met name regionale energiehubs en het verminderen van netcongestie onderzocht. De focus lag op De Baars en Kattenberg. De aandeelhouders van het POB hebben de bijdrage aan het Regionaal Klimaatfonds REKS definitief vastgesteld. Ook is het concept‑NRD voor Energiehub De Baars gepubliceerd. Er is gewerkt aan een nieuwe governance code. Daarin worden de samenwerkingsafspraken vastgelegd tussen de aandeelhouders, de Raad van Commissarissen (RvC) en het bestuur van POB. 5.

Uitvoeren programma Klimaatmakers Hilvarenbeek 2022-2026 De modeltuin is in 2025 succesvol in Hilvarenbeek ingezet (basisschool de Torenlei in Esbeek en het centrum van Haghorst). De modeltuin blijven we inzetten en wordt ook uitgeleend aan onze GHO-partnergemeenten. Ook zijn er een aantal tuinklimaatcoaches geworven en succesvol ingezet en is er opnieuw een tegel-wip actie geweest. In het kader van communicatie en educatie zijn er lessen gegeven over duurzaamheid op een zevental basisscholen en is het project Klimaatmakers Gezocht opgestart. Tevens zijn ruim 500 m2 aan daken voorzien van sedummatten. Tenslotte is vanuit de successen van Klimaatmakers 2.0 de voorbereiding gestart voor Klimaatmakers 3.0, met nieuwe bewustwordings- en verduurzamingsprojecten. 6. Uitvoeren van de Transitievisie Warmte en het Warmteprogramma De ontwikkeling van het nieuwe (verplichte) Warmteprogramma is gestart met een uitgebreid participatietraject (bewonersavonden, straatinterventies, een presentatie aan het college). Ook zijn onderzoeken naar lokale warmtebronnen uitgevoerd. Eind 2025 is, op basis van de participatie, een aantal uitgangspunten opgesteld, die in 2026 verder worden uitgewerkt tot bestuurlijke kaders. De uitvoering van isolatiemaatregelen verloopt via het Nationaal Isolatieprogramma.

De landelijke deadline voor oplevering van het Warmteprogramma is verschoven naar 31 december 2027. Stichting Duurzaam Biest heeft een plan gemaakt om Biest in 2030 energieneutraal te maken, waarbij de inzet van warmtepompen een belangrijk onderdeel is. 7. Gebiedsvisie De Baars Voor de Gebiedsvisie De Baars dient een zogenaamde plan-MER te worden uitgevoerd. Volgens planning is een concept NRD (Notitie Reikwijdte en Detailniveau) opgesteld voor de OER-procedure (OmgevingsEffectRapport). De concept-NRD is in de zomer van 2025 in de inspraak gebracht en daarna voorgelegd aan de vier gemeenteraden voor het ophalen van wensen en bedenkingen. 8. Gebiedsontwikkeling Energiehub Kattenberg In 2025 is het vooronderzoek voor energie hub Kattenberg stopgezet. Dit onderzoek beoordeelt het technische potentieel, de planologische randvoorwaarden en het economisch perspectief. Voor een goede businesscase moet nog onderzoek worden verricht naar bijvoorbeeld de windopbrengst en potentiële 28

stroomafnemers. Stuurgroep Kattenberg heeft het werken aan deze energie hub on hold gezet ten faveure van de uitwerking van andere locaties. 9. Het opstellen van een soortenmanagementplan (SMP) voor een ontheffing op de Omgevingswet (voorheen Wet Natuurbescherming). Het SoortenManagementPlan wordt in GHO-verband opgesteld, met als doel het verkrijgen van een ontheffing van de provincie. Het programma loopt op schema en de eerste conceptversie ontvangen we begin 2026. 10. Structurele bijdrage energietransitie in Programma Duurzaamheid In 2025 is de structurele bijdrage voor de energietransitie ingezet voor de uitvoering van het Warmteprogramma en de Wijkuitvoeringsplannen. De middelen zijn met name besteed aan participatie voor het Warmteprogramma, waaronder bewonersavonden en straatinterventies. Ook is geïnvesteerd in communicatie over duurzaamheid, zoals de ontwikkeling van animaties, de vormgeving van het programma Duurzaam Hilvarenbeek 2025‑2030 en het maken van een nieuwe duurzaamheidswebsite, die in tweede kwartaal 2026 operationeel wordt. Ambitie 2: Van afval naar grondstof 11. Vaststellen nieuw grondstoffenbeleid In 2025 is het bestaande areaal GFE-cocons uitgebreid voor een nieuwe hoogbouw-locatie. Voor het totale areaal is een evaluatie van de effectiviteit in voorbereiding.

Binnen GHO-verband wordt er vanaf 2025 gewerkt aan een afvaldashboard met daarin data, cijfers en KPI's. Dit dashboard gaan we gebruiken om beter te kunnen sturen en gerichter beleid op te stellen. De aanbestedingsprocedure voor de exploitatie van de milieustraat is succesvol afgerond, met als resultaat dat Renewi nu de milieustraat in Hilvarenbeek exploiteert. Er zijn milieupassen ingevoerd en er is een aanmeldzuil op de milieustraat geplaatst. Ook is de afvalpers voor grof huishoudelijk restafval op de milieustraat vervangen. Om verdere veranderingen in het grondstoffenbeleid te borgen is het thema afval & circulariteit opgenomen in het vastgestelde Duurzaamheidsprogramma 2025-2030, dat de komende jaren zal dienen als bron voor nieuwe beleidsvorming op het thema Grondstoffen. Ambitie 3: Transitie milieu naar de Omgevingswet 12. Milieu gerelateerde onderdelen waar nodig actualiseren en inregelen in het Omgevingsplan In 2025 zijn de milieu gerelateerde onderdelen in het omgevingsplan waar nodig geactualiseerd en geborgd. Dit betekent dat onderdelen uit het bestemmingsplan ‘neutraal’ overgegaan zijn naar het omgevingsplan in de vorm van komplannen voor Biest-Houtakker. Concrete vertaling van nieuw beleid uit de omgevingsvisie zal stapsgewijs nog worden gedaan worden via omgevingsprogramma's en het omgevingsplan. Ambitie 4: Werken aan een gezonde, loodvrije openbare ruimte 13.

Opstellen beleid voor risicolocaties bodemverontreinigingen met lood In 2025 deden we mee aan het project ‘diffuus bodemlood van de provincie Noord-Brabant 2023’. Het doel van het project is om te bepalen of en waar openbare (speel)locaties zijn, met gezondheidsrisico’s door blootstelling aan lood. Door vertraging loopt het project door in 2026. Eind 2025 is de voorgestelde lijst met speellocaties gescreend. In 2026 vindt het daadwerkelijke bodemonderzoek plaats in opdracht van de provincie. Ambitie 5: Duurzaam ondernemen 14. Het opstellen van een Green Deal voor bedrijventerrein Mierbeek Vanuit Midpoint is er een Green Deal opgesteld voor bedrijventerrein Mierbeek, in samenwerking met de Rabobank en de ondernemers van het bedrijventerrein. De Green Deal wordt begin 2026 getekend door alle partijen, waarmee zij commitment geven aan de verduurzaming van het bedrijventerrein op het 29

gebied van circulariteit, energie en klimaatadaptatie. Beoogd wordt om vanuit Midpoint een projectleider aan te stellen die dit traject de komende jaren gaat begeleiden. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 4 Milieu

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 330 5.247 -4.917 -49 0 -49 281

Jaarrekening 2025 390 5.275 -4.885 -49 0 -49 341

Saldo 2025 60 22 38 0 0 0 60

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een nadelig resultaat van € 60.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 5

Buitengebied

Onze ambities Er is veel dynamiek in ons buitengebied. Economische functies veranderen, mede door de inzet van Rijksregelingen. We willen, binnen de kaders van (Europese) regelgeving, perspectief bieden aan bestaande functies in het buitengebied. Een integrale aanpak, sturing en een intensieve samenwerking met partijen zoals ZLTO, Ondernemend Hilvarenbeek, landgoedeigenaren en medeoverheden Provincie en Waterschap zijn daarbij nodig. Zo kunnen we de economische verkleuring van het buitengebied in goede banen leiden en samen gezond te groeien. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd. Ambitie 1: balans buitengebied 1. In het uitvoeringsprogramma van de Omgevingsvisie worden projecten/activiteiten in het buitengebied opgenomen. In de Omgevingsvisie zijn de koers, kaders en ambities voor het buitengebied uitgewerkt en vastgesteld. We streven naar een duurzame en evenwichtige ontwikkeling van het buitengebied waarin economische groei en omgevingskwaliteit hand in hand gaan. Voornamelijk in de uitwerking in Deel C, de Uitvoeringsparagraaf en de uitvoeringstabel is opgenomen hoe acties en projecten in het buitengebied daarin een plek hebben. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema.

30

Thema 5 Buitengebied

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 219 236 -17 -197 15 -212 22

Jaarrekening 2025 180 197 -17 -187 15 -202 -7

Saldo 2025 -38 -38 0 10 0 10 -28

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 28.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 6

Openbare orde en veiligheid

Onze ambities De openbare orde, veiligheid en crisisbeheersing in de gemeente Hilvarenbeek vragen voortdurend om aandacht. We volgen ons handhavingsbeleid en grijpen snel in als dat nodig is om problemen te voorkomen. We richten ons op veilige fysieke ruimtes, evenementen en crisisbeheersing. Ook willen we beter bestand worden tegen georganiseerde criminaliteit. Hiervoor trekken wij samen op met andere partijen zoals brandweer, politie, geneeskundige hulpdiensten, woonstichting Leystromen en belangenorganisaties. De gemeente zorgt voor de aansturing van en samenwerking met inwoners en organisaties om Hilvarenbeek veilig te krijgen en te houden. Dat doen we allereerst lokaal. Waar dat nodig en logisch is, zoeken we regionale samenwerking op. In 2026 gaan wij aan de slag op basis van ons Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 dat in samenwerking met de GHO-gemeenten tot stand is gekomen. We hebben ons gericht in 2025 op de volgende ambities: 1. Voortzetten van de revitaliseringsaanpak van recreatieparken. 2. Versterken van de evenementenaanpak; we hanteren een duidelijke scheiding tussen het ‘feest’; de vergunningen- en klachtenprocedure en de veiligheid op en rond de evenementen. 3. Blijvende (door-) ontwikkeling van de (gemeentelijke) crisisbeheersing . 4. Een (fysiek) veilige leefomgeving: natuurbranden, cybercrime/ digitale veiligheid en bluswatervoorzieningen. 5.

Continueren van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. 6. Het uitrollen van de Wet Goed Verhuurderschap. 7. Het versterken van de handhaving op vraagstukken rond arbeidsmigranten. 8. De samenwerking rondom de Wet Kwaliteitsborging (WKB) versterken. 9. Voorbereiden op de effecten van de omgevingswet voor VTH.

31

Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uitvoeren. Ambitie 1: Voortzetten van de revitaliseringsaanpak van recreatieparken In 2025 is de revitaliseringsaanpak van recreatieparken voortgezet. Binnen dit kader zijn meerdere (lang) lopende handhavingszaken afgerond. Ook is de bestaande beleidslijn geëvalueerd en geactualiseerd. Ambitie 2: Verdere verdieping en borging van de huidige werkwijze en uitgangspunten evenementen De grote muziekfestivals op de Beekse Bergen zijn in 2025 zonder noemenswaardige incidenten verlopen met in het algemeen positieve (evaluatie) resultaten. De focus blijft in de toekomst onveranderd liggen op een evenwicht/balans tussen deze evenementen en leefbaarheid voor omwonenden en veiligheid bezoekers met daarbij specifieke aandacht voor geluidsbeheersing, verkeer, drugsgebruik en directe communicatie. Het algemene evenementenbeleid Hilvarenbeek is getoetst op benodigde aanpassingen. Aanpassing hiervan was in 2025 niet nodig. Er is een geactualiseerd locatieprofiel voor festivals op het terrein Beekse Bergen vastgesteld. Dit locatieprofiel is van toepassing op grootschalige evenementen en heeft gevolgen voor de programmering en eindtijden van evenementen. Ambitie 3: Doorontwikkeling gemeentelijk crisisbeheersing In 2025 lag de nadruk op het opleiden, trainen en oefenen (OTO).

Het trainingsaanbod wordt in samenwerking met de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant ingevuld. Met de start van de opleiding van een aantal medewerkers tot OVD-BZ voldoen we aan de afspraken binnen GHO. Hilvarenbeek draagt bij aan de crisisbeheersing door het leveren van personeel aan de gezamenlijke crisisorganisatie van de omliggende gemeenten. Door toenemende externe dreigingen is het belangrijk om ook gezamenlijk in te spelen op vraagstukken rondom weerbaarheid. Als gemeente hebben wij de ambitie om intern de bewustwording te vergroten en het structureel onder de aandacht te brengen. We volgen hierin de landelijke en regionale ontwikkelingen die door de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant in onze regio gecoördineerd worden. In 2025 is er ook aandacht gevraagd voor weerbaarheid van de gemeente in tijden van crisis, maar hier was geen budget voor beschikbaar. Ambitie 4. Een (fysiek) veilige leefomgeving waarin we steeds weerbaarder worden tegen natuurbranden en digitale criminaliteit 1. Natuurbranden Natuurbranden wordt door de Veiligheidsregio en de provincie als één van de grootste maatschappelijke veiligheidsrisico’s gezien. Daarom coördineren we, in opdracht van de Commissaris van de Koning, de gebiedscommissie De Kempische landgoederen.

De commissie heeft met omliggende gemeenten een convenant getekend over de samenwerking in de kempische landgoederen: het natuurbrandbeheersingsplan. 2. Cybercrime en digitale veiligheid Als gemeente vervullen wij een belangrijke rol in het versterken van de digitale weerbaarheid van onze inwoners. Daarom nemen we actief deel aan de afstemming hierover in Hart van Brabant, waar cybercrime ook een centraal thema is. In 2025 is er daarnaast een workshop cybercrime gegeven in samenwerking met ondernemend Hilvarenbeek aan het MKB van Hilvarenbeek. 3. Bluswatervoorziening De brandweer en gemeente zijn samen verantwoordelijk voor voldoende bluswater in de gemeente. In 2025 heeft de brandweer het advies gegeven om zeven locaties van blusputten te voorzien. Eind 2025 is 32

bij de provincie subsidie aangevraagd waarmee we in 2026 drie locaties verwachten te realiseren. Waar mogelijk helpen we ook landgoedeigenaren via deze subsidie met financiële ondersteuning bij het realiseren van bluswatervoorzieningen. Ambitie 5. Continueren van de aanpak van ondermijnende criminaliteit De aanpak van ondermijnende criminaliteit is voortgezet. Hierbij is intensief samengewerkt met ketenpartners, waaronder de politie en het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC). Er is ook ingezet op interne samenwerking en bewustwording voor het opvangen van signalen van ondermijnende activiteiten. In dit kader zijn verschillende integrale handhavingsacties (BIT-acties) uitgevoerd om ondermijnende activiteiten te signaleren en tegen te gaan. Het betreft onder meer acties rond spookbewoning, mensenhandel, afhaalgelegenheden en vakantieparken. Ambitie 6: Het uitrollen van de Wet Goed Verhuurderschap Als gevolg van personele wisselingen en ziekte is dit ambitiedoel in 2025 niet gerealiseerd. De voorgenomen activiteiten (breder opleiden toezichthouders op de Wet Goed Verhuurderschap, kennis binnen het team vergroten, bestaande werkprocessen waar nodig aanpassen) zijn hierdoor doorgeschoven en worden meegenomen in de planning voor 2026. Ambitie 7: Het versterken van de handhaving op vraagstukken rond ontheemden en arbeidsmigranten.

Door middel van een inventarisatie is inzicht verkregen in het aantal locaties waar mogelijk arbeidsmigranten worden gehuisvest. De vervolgstap betreft het bepalen van de benodigde financiële middelen en personele capaciteit, evenals het vaststellen van de gewenste inzet op toezicht en handhaving door de gemeenteraad. Door ziekte en vertrekkende medewerkers wordt de handhavingslijn nu in 2026 verder uitgewerkt. Ambitie 8: Wet Kwaliteitsborging (WKB) Herziening en verrijking van de bestaande processen In 2025 is bij het werken met de Wet kwaliteitsborging gaandeweg aandacht besteed aan verbetering van de interne samenwerking tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het gaat dan bijvoorbeeld om het maken van nieuwe afspraken of om het aanpassen van de werkwijze als uit evaluatie van de praktijk bleek dat informatie tussen de verschillende taakvelden wordt gemist. De uitvoering van deze ambitie is daarmee in 2025 grotendeels gerealiseerd. Verdere verbetering en borging van de interne afstemming blijft aandachtspunt voor 2026. Ambitie 9: Omgevingswet Aanpassen Algemene Plaatselijke Verordening (APV) In 2025 is een stap gezet in de herstructurering en actualisering van de APV. De bestaande regels zijn gesplitst in: • regels die betrekking hebben op openbare orde en veiligheid, en • regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving.

De APV is ook inhoudelijk geactualiseerd op basis van advies van de VNG. Deze werkzaamheden zijn de voorbereiding op het later gemakkelijker over kunnen zetten van de regels voorde fysieke leefomgeving naar het omgevingsplan.

33

Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 6 Openbare orde en veiligheid

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 2.033 2.118 -84 0 0 0 2.033

Jaarrekening 2025 1.531 1.912 -380 0 0 0 1.531

Saldo 2025 -502 -206 -296 0 0 0 -502

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 502.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

34

Programma 3

1.3 Ondernemend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze lokale economie. We bieden ruimte voor ondernemerschap en stimuleren en ondersteunen nieuwe initiatieven die passen bij de grootte van onze gemeente. We presenteren ons als een toeristisch-recreatieve gemeente met als kernwaarden natuur, groene ruimten, cultuur en erfgoed. Dit doen we samen met lokale en regionale partners. Dit programma bestaat uit één thema, dat we in dit hoofdstuk verder toelichten: 1. Lokale economie

Thema 1

Lokale economie

Onze ambities Binnen dit thema staat het versterken van de lokale economie centraal. Het Economisch Actieplan biedt houvast om – samen met het bedrijfsleven en belangenorganisaties – te werken aan onze ambities en doelstellingen. Het ondersteunen van het MKB en de maakindustrie in onze gemeente, onder andere via voldoende ontwikkelruimte, past in deze ambitie. Toerisme en recreatie zijn belangrijke voor onze lokale economie. We blijven daarom werken aan het versterken van het toeristisch-recreatieve profiel van onze gemeente. We geven ruimte voor ondernemerschap en ondersteunen en stimuleren nieuwe toeristischrecreatieve initiatieven die passen bij het karakter en de grootte van onze gemeente. Wij zien bijvoorbeeld vaak agrarische bedrijven die willen omschakelen naar een toeristisch-recreatief bedrijf. Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd. Ambitie 1: we versterken de lokale economie 1. Uitwerken nieuw Economisch Actieplan In 2025 is het economisch actieplan (EAP) 2026-2030 uitgewerkt dat begin 2026 aan de gemeenteraad is voorgelegd. Een nieuw EAP is onderdeel van het collegeprogramma. In dit plan staan de belangrijkste economische doelen en uitgangspunten voor de komende jaren. Deze leiden tot een uitvoeringsagenda die realistisch en financieel haalbaar is.

Dat betekent dat we in deze periode drie prioritaire acties of projecten uitvoeren. In het EAP wordt ook ingegaan op een andere rolverdeling tussen gemeente en Ondernemend Hilvarenbeek, in lijn met de keuze van de gemeenteraad voor het scenario Samenwerkend Hilvarenbeek en de Omgevingsvisie. Het EAP is tot stand gekomen in goede en nauwe samenwerking met de stichting Ondernemend Hilvarenbeek en de werkgroepen binnen deze stichting.

35

Ambitie 2: verder versterken toeristisch-recreatief profiel 2. We werken aan de uitvoering van de marketingstrategie 2030 In 2024 werd de nieuwe marketingstrategie vastgesteld door het college. In 2025 stond de uitvoering van deze strategie op de planning, in samenwerking met de ondernemers van Hilvarenbeek. Eerder kwamen we hier vanwege de beperkte bezetting niet aan toe. Inmiddels hebben we ervoor gekozen om in lijn met de keuze voor scenario Samenwerkend Hilvarenbeek de uitvoering van de strategie onder te brengen bij de Stichting Ondernemend Hilvarenbeek. 3. We werken met de toeristisch-recreatieve beleidslijn In 2024 stelde de gemeenteraad de toeristisch-recreatieve beleidslijn vast. In 2025 gebruikten we de beleidslijn als richtlijn om toeristisch-recreatieve initiatieven beter en sneller te beoordelen. 4. We werken aan de realisatie van een mountainbikeroute In de Voorjaarsnota van 2024 heeft de gemeenteraad besloten om geen financiële middelen toe te kennen voor de aanleg en het onderhoud van de mountainbikeroute. In 2025 onderzochten we samen met stakeholders andere financieringsmogelijkheden. Als we deze financieringsmogelijkheden niet vinden, dan sluiten we het project af. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 1 Lokale economie

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 437 575 -138 3 13 -10 440

Jaarrekening 2025 432 568 -135 3 13 -10 435

Saldo 2025 -5 -7 3 0 0 0 -5

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 5.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

36

Programma 4

1.4 Dienstverlenend Hilvarenbeek

Dit programma gaat over onze dienstverlening, over ons bestuur en over - bestuurlijke - samenwerking. We werken voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening, waarbij wensen en behoeften van onze inwoners, ondernemers en instellingen leidend zijn. Om onze maatschappelijke opgaven als zelfstandige gemeente te realiseren, werken we samen met gemeenten Goirle en Oisterwijk en binnen de Hart van Brabant regio. Dit programma bestaat uit de volgende twee thema’s: 1. Dienstverlening 2. Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Thema 1

Dienstverlening

Onze ambities Als kleine gemeente staan we dicht bij onze inwoner. Dit vinden we belangrijk: persoonlijke dienstverlening die betrouwbaar en beschikbaar is. Duidelijkheid, vindbaarheid en oprechte aandacht voor de inwoner is waar we voor staan. De wereld om ons heen verandert in een hoog tempo. Er zijn veel technologische veranderingen, de wetgeving verandert en inwoners verwachten van hun gemeente een hoge kwaliteit van dienstverlening. Om dit te kunnen leveren, werken wij planmatig, zetten we de leefwereld van onze inwoner centraal, tonen we eigenaarschap en ontwikkelen we onszelf voortdurend. Vanuit het amendement Samenlevingsakkoord Verbeteren gemeentelijke dienstverlening herijkten wij in 2024 hiertoe ons programma organisatieontwikkeling: Samen Krachtig Vooruit. Activiteiten in 2025 Afgelopen jaar hebben we ons gericht binnen dit thema op de onderstaande activiteiten. Ambitie 1: De dienstverlening aan onze inwoners is betrouwbaar, persoonlijk en altijd beschikbaar 1. Uitvoering Verbeterplan Nulmeting Dienstverlening In lijn met het amendement Samenlevingsakkoord Verbeteren gemeentelijke dienstverlening werd eind 2023 een nulmeting uitgevoerd naar de ervaren dienstverlening door onze inwoners. In juni 2024 stelde de organisatie actiepunten op in een verbeterplan. In 2025 rondden we zeven openstaande verbeteracties succesvol af.

Dat maakt een totaal van negen de elf afgeronde verbeteracties. We hadden in het bijzonder aandacht voor communicatie met inwoners. We boden diverse trainingen aan voor medewerkers waaronder Heldere Taal voor nieuwe medewerkers, het afhandelen van Fixi-meldingen voor de buitendienst en een telefoontraining voor KCC om de eerste lijn contacten nog beter te kunnen opvangen en verwerken.

37

We richtten een monitorings- en sturingsdashboard in, gericht op terugbelverzoeken. We voerden wijzigingen door in het aanvraagproces voor vergunningen, zodat inwoners meer duidelijkheid krijgen over doorlooptijden en bij wie zij inhoudelijke vragen kunnen stellen. 2. Opvang tijdelijke toename aanvragen reisdocumenten In 2014 werd de geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Vanaf 2024 nam daardoor het aantal aanvragen voor nieuwe reisdocumenten fors toe. Om hieraan uitvoering te kunnen geven stelde de gemeenteraad met de voorjaarsnota 2023 € 48.000 beschikbaar tot en met 2028. De uitgaven voor extra formatie werden zoals afgesproken gedekt met de inkomsten uit leges. Ambitie 2: Onze digitale communicatie uitingen zijn voor iedereen helder, duidelijk en begrijpelijk 3. Gebruik digitale kanalen, sociale media en digitale toegankelijkheid De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV) regelt dat digitaal contact met inwoners en bedrijven (zoals online aanvragen, berichtenboxen, digitale besluiten) gelijkwaardig moet zijn aan papieren communicatie. Overheidsinstanties zijn verplicht dit goed, veilig en toegankelijk te organiseren. In 2025 inventariseerden we en stelden we vast welke (online) formulieren per dienst beschikbaar zijn en vergrootten en verbeterden we het aanbod op basis van de WMEBV.

Dit vertaalden we naar een aanwijzingsbesluit, dat eind 2025 inwerking ging. We zijn verplicht digitale informatie voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk aan te bieden. Hoe goed we daarin slagen blijkt uit de toegankelijkheidsverklaring die we publiceren op een publieke website. In 2025 voerde een externe partij vier toegankelijkheidsonderzoeken uit. Daarna voerden we verbeteringen uit en schreven we leveranciers aan om hun verplichtingen na te komen. We stelden nieuwerichtlijnen op voor sociale media. Hierin legden we heldere afspraken vast over contentcreatie en webcare, zodat onze communicatie beter aansluit bij de veranderende behoeften van onze inwoners. Ambitie 3: Onze digitale dienstverlening ontwikkelen op basis van nieuwe wetgeving 4. Digitaliseringsopgaven vanwege implementatie nieuwe wetgeving Digitaal, transparant en betrouwbaar zijn essentiële pijlers voor een effectieve open overheid. Zowel in Nederland als in Europa is hiervoor de afgelopen jaren wetgeving gemaakt die we in 2025 aandacht gaven. Voor de Wet Open Overheid (Woo) is in 2025 is een adviseur dienstverlening aangesteld die ook de rol van Woo-coördinator vervult. We zijn gestart met de implementatie van een Woo-platform. Oplevering hiervan is in 2026. Daarnaast is de uitvoering van de Wet Elektronische Publicaties (WEP) verbeterd en is in aspecten van de Wet Digitale Overheid (WDO) geïnvesteerd.

Voor een aantal Europese ‘digital en data’ wetten zijn in de Equalit samenwerking ook de eerste stappen in verkenning van oplossingen en gedeeltelijke implementatie gezet. Ambitie 4: Verkiezingen op een toegankelijke manier organiseren 5. In 2025 zijn er geen verkiezingen voorzien In oktober 2025 organiseerden we Tweede Kamerverkiezingen in verband met de val van het kabinet. Dat deden we op een manier waarop locaties en voorzieningen toegankelijk zijn voor onze inwoners. Op enkele locaties voldoen we niet aan alle wettelijke vereisten; dit komt door bouwkundige beperkingen van het pand waarin de stemlocatie zich bevindt. Het totaal aan kosten voor deze verkiezingen werd betaald uit een eenmalig toegekend budget vanuit het rijk. Ambitie 5: Inwoners laten participeren 6. Democratische vernieuwing In 2025 rondden we het project democratische vernieuwing inclusief evaluatie van de experimenten af middels bespreking van de raadsnotitie op 19 november. 38

De drie experimenten zijn afgerond: - Inwoners kwamen georganiseerd tot voorstellen t.b.v. de voorjaarsnota 2025 - Herinrichting Gildeweide - Biest Houtakker Energie Neutraal levert het beleidsplan op Ambitie 6: Onderzoek leges 7. Uitvoeren onderzoek kostenbeperking leges Het onderzoek is in 2025 uitgevoerd. De resultaten zijn in de auditcommissie van 26 augustus 2025 gepresenteerd. Tot slot startte we in 2025 met het opstellen van participatiebeleid en -verordening. Doel is deze in het najaar van 2026 vast te stellen. In 2025 voerde we hiervoor de evaluatie democratische vernieuwing uit en startte we met opstellen van de projectopdracht en interne evaluatie. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 1 Dienstverlening

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 1.602 1.634 -32 -95 0 -95 1.507

Jaarrekening 2025 2.145 2.192 -46 -95 0 -95 2.050

Saldo 2025 543 558 -15 0 0 0 543

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een negatief resultaat van € 543.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

Thema 2

Bestuur en bestuurlijke samenwerking

Onze ambities Wij zijn een zelfbewuste en betrouwbare samenwerkingspartner. We denken en doen mee waar dit waarde toevoegt. We werken op verschillende niveaus samen met lokale en regionale partners. Op strategisch niveau werken we samen in de regio ‘Hart van Brabant’, gekoppeld aan de Stedelijke regio BredaTilburg (SRBT). Op tactisch en operationeel niveau werken we samen met Goirle en Oisterwijk (de GHOsamenwerking). We doen dit op een open en ondernemende manier. En vanuit een bestuurlijke visie voor zowel GHO als regio Hart van Brabant. Deze visie vertaalden we naar een strategisch-tactische agenda voor duurzame samenwerking. We bouwen samenwerking verder uit waar dit wenselijk of nodig is. Uitgangspunten daarbij zijn: kleinschalig, overzichtelijk en efficiënt. Een ander belangrijk bestuurlijk uitgangspunt is dat we als gemeente zelfstandig blijven.

39

Activiteiten in 2025 U leest per ambitie de activiteiten die wij in 2025 uit hebben gevoerd. Ambitie 1: versnellen, verbreden en verdiepen samenwerking met Goirle en Oisterwijk 1. Versterken van onze visie op de GHO-samenwerking In 2025 pakte we door op de ingeslagen weg om de GHO samenwerking op lange termijn te versterken. Dit is echter niet afgerond, de komende jaren blijven we investeren om het beste uit de GHO samenwerking te halen. In 2025 stelden we een communicatieplan op en startten met uitvoering daarvan. Onderdeel daarvan was een introductievideo. We investeerden in sturing vanuit de domeinen. We richtte ons op versteviging van de samenwerking en kennisuitwisseling op onder andere thema duurzaamheid en jeugdzorg. Ambitie 2: Uitbreiden en verdiepen samenwerkingsverbanden 2. We hebben grip op uitvoering geven aan de regionale kernagenda. In 2025 richtten we ons op stabiele uitgave aan Regio Hart van Brabant (RHvB) en geen budgetoverschrijding. RHvB nam onze boodschap aan en hield de stijging inwonerbijdrage beperkt. De verhouding SRBT, REKS en RHvB is onder de aandacht gebracht en scherp gesteld. We focusten ons in de beleidsthema’s op strategische blik naar ambities in een nieuwe kernagenda vanaf 2027. 3.

Verkenning uitbreiden samenwerking naar omliggende regio’s In de najaarsnota 2025 is dit budget vrijgevallen (RIB 2023-116): Met het opstellen van de uitgangspunten bestuurlijke samenwerking is de visie op bestuurlijke samenwerking in Hilvarenbeek verstevigd binnen regulier werk zonder uitputting van het gereserveerde budget. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Thema 2 Bestuur en bestuurlijke samenwerking

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 326 660 -334 25 25 351

Jaarrekening 2025 300 672 -371 25 25 325

Saldo 2025 -25 12 -37 0 0 -25

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 25.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

40

Hoofdstuk 5

1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In dit hoofdstuk gaan we in op de algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Dit betreft met name onze vrij besteedbare baten, zoals lokale heffingen en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Overhead en vennootschapsbelasting behandelen we in het volgende hoofdstuk. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Lokale heffingen De volgende lokale belastingen zijn vrij besteedbaar en zijn daarom onderdeel van dit hoofdstuk: - onroerendezaakbelastingen - forensenbelasting - toeristenbelasting - precariobelasting (voor gebruik van gemeentelijke gronden of de ruimte erboven) - vermakelijkhedenretributie Meer over de lokale heffingen in 2025 leest u in de paragraaf ‘Lokale heffingen’. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds We ontvingen in 2025 zo’n € 30,5 miljoen aan inkomsten uit het gemeentefonds. Dit is nagenoeg ook gelijk aan de geraamde inkomsten. De uitkomsten van de decembercirculaire konden we niet meer verwerken in de bijgestelde begroting en komen daardoor nu als voordeel in de jaarrekening tot uitdrukking. Een deel van de effecten van de decembercirculaire heeft betrekking op activiteiten, waarvoor we geld ontvingen dat we niet meer konden besteden in 2025. We kondigden daarbij aan voor die activiteiten bij de jaarrekening een verzoek tot budgetoverheveling te doen.

U vindt die verzoeken terug in hoofdstuk 3, onderdeel Budgetoverhevelingen. Treasury (financiering en beleggingen) Financiering In dit onderdeel gaan we in op de financiële resultaten van onze financiering en beleggingen. In de financieringsparagraaf gaan we uitgebreid in op onze financiering. Renteresultaat We raamden een positief renteresultaat van € 166.000. Het werkelijk renteresultaat bedraagt € 171.000. Een (voorgeschreven) gedetailleerd renteschema met de geraamde en werkelijk rentelasten en -baten treft u aan in de financieringsparagraaf. Het renteresultaat wijkt af bij de raming omdat we minder rente als lasten konden toerekenen aan de verschillende kostendragers (taakvelden) 41

binnen de begroting. Dit werd met name veroorzaakt door het achterblijven van geplande investeringen. Op die plekken ontstond daardoor een voordeel ten opzichte van de ramingen. Aandelen (dividend) We realiseerden in 2025 € 59.000 dividenduitkering op ons aandelenkapitaal van € 58.775 (23.510 aandelen x € 2,50) van ‘NV Bank voor Nederlands Gemeenten (BNG)’. Het heeft betrekking op de winstbestemming van de BNG over het jaar 2024. We hebben ook nog aandelenkapitaal € 1.316 (13.166 x € 0,10) van Brabant Water NV. Over deze aandelen ontvangen gemeenten geen dividend. In 2023 besloot het college tot deelname aan het Publiek Ontwikkelbedrijf REKS B.V. voor de aankoop van aandelen tot een bedrag van circa € 430.000. In 2023 is daarvan € 134.000 gestort in de BV. De overige agio zal gefaseerd gestort worden in het bedrijf afhankelijk van de voortgang van de bedrijfsactiviteiten. In 2025 is er een dividenduitkering ontvangen van € 110 over 4 spinderdelen van Coöperatieve Vereniging Burgerwindpark De Spinder U.A. Deze heeft betrekking op de winstneming over het jaar 2024. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 -37.062 273 -37.334 -205 203 -408 -37.266

Jaarrekening 2025 -37.025 326 -37.351 14 422 -408 -37.011

Saldo 2025 37 54 -17 219 219 0 255

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een negatief resultaat van € 255.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit nadeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

42

Hoofdstuk 6

1.6 Overhead en VPB

Dit hoofdstuk gaat over de overhead van de gemeente. Ook gaat het over de vennootschapsbelasting die we betalen over winstgevende ondernemingsactiviteiten.

Overhead en VPB Overhead We ramen de baten en lasten van onze overhead, zoals verplicht door het BBV, centraal onder een afzonderlijk hoofdstuk. Deze eenduidige systematiek maakt een betere vergelijking met andere gemeenten mogelijk. Om te voorkomen dat er verschillen ontstaan in de systematiek passen we een algemene definitie van overhead toe. Overhead: Alle kosten die samenhangen met sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces .

In de beleidsprogramma’s vinden de primaire processen plaats. Dit zijn de activiteiten die onze externe klanten direct dienen. Uitgangspunt is dat we kosten zoveel mogelijk toerekenen aan de activiteiten uit de beleidsprogramma’s. De salarislasten van onze medewerkers - die direct bijdragen aan een primair proces - verantwoorden we bijvoorbeeld in de beleidsprogramma’s. Uiteraard behoren ook de kosten van onder andere onderhoud van de openbare ruimte, zorg en het subsidiebeleid tot de primaire processen, en dus tot de beleidsprogramma’s. Overhead zijn de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces. Daarbij kunt u denken aan kosten voor leidinggevenden, personeel van stafafdelingen en algemene personeelskosten zoals het opleidingsbudget. Maar overhead omvat niet alleen personeel. Naast loonkosten bevat de overhead bijvoorbeeld ook de huisvesting van het gemeentehuis met kosten voor schoonmaak, verzekeringen en energie. Ook ICT, het archief en kosten voor organisatieontwikkeling zijn ondersteunend aan de primaire processen. Ook aan projecten binnen de grondexploitatie en rehabilitatie projecten wegen en riolering wordt overhead toegerekend. Bij het opstellen van de begroting maken we per medewerker een inschatting van het percentage van de loonkosten dat aan de GREX/IMVA’s en kredieten moet worden toegerekend.

Op basis daarvan wordt ook de toe te rekenen overhead begroot middels de overheadopslag. In totaal is € 180.000 aan overheadlasten in de begroting (incl. begrotingswijziging) toegerekend aan GREX/IMVA’s en kredieten. De werkelijke toerekening op basis van de gerealiseerde capaciteitsinzet in 2025 is € 174.000. Meer over de algemene bedrijfsvoering leest u ook terug in de paragraaf bedrijfsvoering. 43

Vennootschapsbelastingplicht Sinds 2016 geldt de wet ‘modernisering Vennootschapsbelastingplicht (Vpb) in 2016 voor overheidsondernemingen’. Daardoor zijn wij Vpb-plichtig voor het cluster Grondexploitaties én het cluster Afval opbrengst recycleerbare reststromen. Uit de beoordeling van de opbrengsten en kosten van de zonnepanelen blijkt dat deze activiteit structureel verlies oplevert. De volgende 9 grondexploitaties zijn in ontwikkeling: • Loosche Akkers • Vroonacker 3 • De Welder • Gelderakkers 1 • Gelderakkers 2 • De Leeuwerik 3De Gulden Akker 32 • J.F. Kennedylaan • Hart van Haghorst. De Vpb aanslagen tot en met 2022 zijn definitief vastgesteld. De Vpb aangifte 2024 is op 19 december 2025 ingediend. De berekende winst in 2024 is € 578.253,- en kan volledig worden verrekend met de aanwezige verrekenbare verliezen waardoor het recht op verliescompensatie uitkomt op € 503.961,-. Het belastbare resultaat over 2025 is – voorlopig – berekend op € 218.359,-. Daarmee bedragen de verrekenbare verliezen ultimo 2025 € 285.602,-. Er is geen voorlopige aanslag opgelegd voor 2025. Kosten In de volgende tabel vindt u een overzicht van de kosten voor uitvoering van het thema. Overhead en Vpb

x € 1.000 01 Lasten en Baten 01 Lasten 02 Baten 02 Mutatie reserve 01 Lasten 02 Baten Eindtotaal

Bijgestelde Begroting 2025 8.871 9.082 -210 -166 30 -196 8.706

Jaarrekening 2025 8.716 8.941 -225 -166 30 -196 8.551

Saldo 2025 -155 -140 -15 0 0 0 -155

Toelichting financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting Op dit thema ziet u een positief resultaat van € 155.000 ten opzichte van onze bijgestelde begroting 2025. Dit voordeel is het resultaat van meerdere voor- en nadelen. In de jaarrekening vindt u in paragraaf 3.1.4 Toelichting afwijkingen een nadere analyse van dit verschil.

44

Jaarverslag 2025 2. Paragrafen

45

Paragraaf 1

2.1 Lokale heffingen

We gaan in deze paragraaf in op de ontwikkeling van de lokale algemene belastingen en de gevolgen voor de lokale belastingdruk. We sluiten de paragraaf af met het kwijtscheldingsbeleid. Maar eerst gaan we in op het verschil tussen algemene belastingen, bestemmingsbelastingen en retributies. Algemene belastingen De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. Algemene belastingen zijn onroerende-zaakbelastingen (OZB), forensenbelasting, toeristenbelasting, vermakelijkhedenretributie en precariobelasting. Bestemmingsbelastingen Onze bestemmingsbelastingen bestaan uit riool- en waterzorgheffing en afvalstoffenheffing. Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke taken of voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Een gemeente mag op basis van de Gemeentewet artikel 229b niet meer heffen dan de begrote kosten die gedekt worden met de specifieke belasting. De mate waarin we de kosten betalen met de opbrengsten wordt kostendekkendheid genoemd. De kostendekkendheid is opgenomen in bijlage ‘onderbouwing kostendekkendheid heffingen’. Retributies Retributies worden geheven aan personen aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn leges. Voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zijn leges verschuldigd.

Denk hierbij aan het aanvragen van een omgevingsvergunning of een paspoort. Net als bij bestemmingsbelastingen mogen de retributies niet meer dan kostendekkend zijn.

Lokale heffingen Onroerende-zaakbelastingen (OZB) De OZB heffen we over onroerende zaken in de gemeente. Het gaat om twee belastingen; een eigenarenbelasting en een gebruikersbelasting. Het gebruikersdeel van de OZB geldt alleen voor niet-woningen. Huurders van een woning betalen dus geen OZB. Jaarlijks vastgestelde indexatie We hebben onze opbrengst in 2025 ten opzichte van 2024 -conform bestaand beleid- geïndexeerd met de reguliere index van 2,25%.

46

Waardeontwikkeling naar peildatum 1 januari 2024 Jaarlijks worden - op grond van de Wet waardering onroerende zaken - alle onroerende zaken gewaardeerd. De maatstaf voor de aanslagen onroerende-zaakbelastingen (OZB) voor het belastingjaar 2025 is de waarde in het economisch verkeer op peildatum 1 januari 2024. De Wet WOZ schrijft namelijk voor dat gemeenten een waarde vaststellen zoals die gold op 1 januari van één jaar eerder. We verrekenden een nacalculatie op de waardeontwikkeling voor waardepeildatum 1 januari 2023. Voor woningen hadden we +3,0% aangehouden en voor niet-woningen +2,0%. Bij de jaarrekening 2024 bleek dat de gemiddelde waarde voor woningen steeg met 3,43 % en dat de gemiddelde waarde van niet woningen steeg met gemiddeld 1,8 %. Dit is verwerkt in de berekening van de OZB tarieven voor 2025. We rekenden met de landelijke waardeontwikkeling naar waardepeildatum 1 januari 2024. Voor woningen +3,5 % en voor niet-woningen +1,25 %. Bij een waardestijging verlagen we het tarief OZB om niet meer dan de gewenste totaalopbrengst te genereren. Dit uitgangspunt werkt uiteraard ook andersom. Wanneer de WOZ waarde daalt, moeten we met een hoger tarief de begrote totaalopbrengst behalen. De realisatie van onroerende-zaakbelastingen gebruikers niet-woningen blijft achter bij de begroting.

Reden hiervoor is dat in 2025 nog WOZ waarden van enkele objecten zijn aangepast voor de belastingjaren 2022, 2023 en 2024. De verminderingen onroerende-zaakbelastingen gebruikers niet-woningen van € 76.500 die hier een gevolg van zijn hebben een nadelig invloed op de opbrengst over 2025. Bedragen afgerond op veelvoud van Begroting Realisatie € 1.000 2025 2025 Eigenaren woningen 2.960.000 Eigenaren niet-woningen 1.096.000 Gebruikers niet-woningen 771.000 Totalen 4.827.000 Tabel – Realisatie OZB 2025 ten opzichte van begroting OZB 2025 Tarieven 2025 Eigenaren woningen 0,0883 % Eigenaren niet-woningen 0,2505 % Gebruikers niet-woningen 0,2094 % Tabel - Tarievenoverzicht OZB 2025 ten opzichte van 2024

2.977.000 1.098.000 691.000 4.766.000

Tarieven 2024 0,0898 % 0,2476 % 0,2069 %

Forensenbelasting We heffen forensenbelasting van natuurlijke personen die geen hoofdverblijf in de gemeente hebben maar gedurende meer dan 90 dagen van het belastingjaar een gemeubileerde woning beschikbaar houden voor zichzelf of voor hun gezin. In de regel gaat het om eigenaren en gebruikers van recreatieverblijven, zoals vakantiewoningen of stacaravans. De forensenbelasting kent een laag en een hoog tarief. Welk tarief van toepassing is, dat hangt af van de WOZ-waarde van het object. In de voorgaande belastingjaren gold voor objecten tot € 65.000 het lage tarief en voor objecten vanaf € 65.000 het hoge tarief. Voor 2025 handhaven we beide categorieën. De tarieven zijn niet gewijzigd.

47

2025 2024 Laag tarief € 382,40 382,40 Hoog tarief € 792,40 792,40 Tabel - Tarievenoverzicht forensenbelasting 2025 ten opzichte van 2024

De totale opbrengsten van de forensenbelasting zijn in het volgende overzicht weergegeven, met vermelding van de in de begroting geraamde bedragen. Begroting 2025 Forensenbelasting 225.000 Tabel - Opbrengstoverzicht forensenbelasting raming en realisatie 2025

Realisatie 2025 229.000

Toeristenbelasting Vanaf 2024 wordt de hoogte van het tarief toeristenbelasting bevroren tot en met 2026 op het prijspeil 2023. Tarieven Toeristenbelasting per nacht: groepsaccommodaties vaste standplaatsen op een minicamping vaste standplaatsen, niet zijnde een minicamping overige accommodaties

2025

2024

1,90 1,90 2,15 2,65

1,90 1,90 2,15 2,65

Tabel - Tarievenoverzicht toeristenbelasting 2025 ten opzichte van 2024

De totale opbrengsten van de toeristenbelasting zijn in het volgende overzicht weergegeven, met vermelding van de in de begroting geraamde bedragen. Begroting 2025 Toeristenbelasting 1.384.000 Waarvan minder opbrengst voorgaand jaar 0 Tabel - Opbrengstoverzicht toeristenbelasting raming en realisatie 2025

Realisatie 2025 1.326.000 - 41.000

Vermakelijkhedenretributie De vermakelijkhedenretributie is een heffing die de gemeente oplegt aan exploitanten van vermakelijkheden, bijvoorbeeld de Beekse Bergen. Zij maken gebruik van voorzieningen uit de gemeente. Vermakelijkhedenretributie

Begroting 2025 190.000

Realisatie 2025 228.000

Precariobelasting Gemeenten kunnen precariobelasting heffen op het gebruik van voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Denk bijvoorbeeld aan gebruik voor terrassen. Precariobelasting terrassen

Begroting 2025 10.000

Realisatie 2025 7.500

Marktgelden Voorgaande jaren verhoogden we de marktgelden met de inflatiecorrectie. Conform de gebruikelijke gedragslijn verhogen we de marktgelden met een indexering van 2,25%. We rekenen € 70,75 per kwartaal per standplaats van vier m1.

48

Tarieven Tarief per kwartaal per standplaats van max. 4 meter Tabel - Tarievenoverzicht marktgelden 2025 ten opzichte van 2024