Hart van Haghorst (8 Bijlage 5 SRV Haghorst (vastgestelde visie))
Tekst van het document
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Inhoudsopgave DEEL I
Sociaal-ruimtelijke Visie
7
1.
Inleiding
9
2.
Proces
10
3.
Inventarisatie en analyse
12
4.
DNA van Haghorst
20
5.
Visie
21
6.
Programma’s
29
DEEL II
Uitvoeringsplan
33
1.
Hart van Haghorst
34
2.
Woon-werk landschap
36
3.
Recreëren in Haghorst
38
4.
Samen sterk
40
5.
Verbinden en bereikbaarheid
42
Bijlagen A
Aanvullende informatie Hart van Haghorst
B
Aanvullende informatie Woon-werk landschap
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
5
6
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
DEEL I Sociaal-ruimtelijke Visie In dit deel wordt de Sociaal-ruimtelijke visie voor Haghorst beschreven. Voor het uitvoeringsplan wordt verwezen naar deel II.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
7
8
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
1. Inleiding Vanuit de Dorpscoöperatie van Haghorst is de wens geuit om maatregelen te nemen ten behoeve van de leefbaarheid van de kern Haghorst. Haghorst wil een levendig dorp blijven waar men prettig woont. Jongeren uit Haghorst willen graag in de kern blijven wonen en ouders brengen graag hun kinderen naar een school in het dorp. Tegelijkertijd is het de wens om het dorpse karakter van Haghorst te behouden. In de voorliggende Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst wordt
een visie voor een leefbaar en levendig Haghorst geschetst.. Begin september 2019 is een start gemaakt met het opstellen van een Sociaal-ruimtelijke visie. Deze visie is tot stand gekomen door een samenwerking van de gemeente Hilvarenbeek,
de
Dorpscoöperatie
Haghorst
en
NieuwBlauw .
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
9
Op 16 december 2019 is tijdens de jaarvergadering van de
2. Proces
coöperatie Haghorst de concept-visie gepresenteerd. Hierbij is de ruimtelijke weerslagkaart (ruimtelijk) en het
De visie is het resultaat van een coproductie van de coöperatie Haghorst, NieuwBlauw en de gemeente Hilvarenbeek.
stakeholders en bewoners uit Haghorst. De coöperatie Haghorst heeft autonoom – voordat een start is gemaakt met de sociaal-ruimtelijke visie – de inwoners van Haghorst geraadpleegd door middel van een enquête. In deze enquête werd voornamelijk gevraagd naar de locatiekeuze
van de nieuwe school/MFA.
waarbij
de
stakeholders
van
de
Haghorstse gemeenschap aanwezig waren en mee hebben gedaan in de discussie. Tijdens deze avond waren er ook raadsleden
toehoorders. In
coöperatie Haghorst. De inwoners van Haghorst hadden de mogelijkheid om hun opmerkingen in te sturen. Naast plenaire bijeenkomsten zijn er door NieuwBlauw en de coöperatie Haghorst ook informele gesprekken gevoerd met de horecaondernemers uit het dorp. Het resultaat is dat de neuzen in dezelfde richting staan en dat iedereen de noodzaak voor een compact ‘Hart’ van het dorp inziet.
Op 9 september 2019 heeft er een startbijeenkomst
enkele
inwoners konden hier hun opmerkingen bij maken. De concept-visie is ook gepubliceerd op de website van de
Er heeft uitvoerige communicatie plaatsgevonden met de
plaatsgevonden
cirkeldiagram (sociaal) gepresenteerd. De aanwezige
aanwezig;
zij
fungeerden
als
deze bijeenkomst zijn de wensen
geïnventariseerd en is de kiem gelegd voor de visie in de huidige vorm. Vervolgens is in een aantal bijeenkomsten met de coöperatie Haghorst, NieuwBlauw en de gemeente Hilvarenbeek een eerste concept vervaardigd.
Op 6 februari 2020 heeft ambtelijke afstemming met de provincie plaatsgevonden. De provincie heeft positief gereageerd op de uitgangspunten van de visie. Op 13 juli 2020 zijn de hoofdpunten van de visie ook gepresenteerd aan de gedeputeerde tijdens een bezoek aan Haghorst. Ook door hem werd de visie zeer positief ontvangen. De provincie heeft het bezoek op een filmpje vastgelegd: https://twitter.com/brabant/status/1283040716936142850?s=21
10
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
11
3. Inventarisatie & analyse
Het omliggende ontginningsgebied is open van karakter. Het deel van de Beerse heide dat niet tot landbouwgrond is omgevormd is begroeid met gemengd bos. Dit bevindt
3.1
De ontwikkeling van Haghorst
Haghorst is een kleine Brabantse kern in een voornamelijk
Ten westen van Haghorst stroomt de Reusel. Het dal van
agrarisch landschap. Haghorst ligt tussen Hilvarenbeek en
de Reusel vormt samen met de Reusel een waardevol
Oirschot in de gemeente Hilvarenbeek.
natuurgebied.
Haghorst is een ontginningsdorp dat geleidelijk is gegroeid. De eerste (succesvolle) landbouwbedrijven die de woeste gronden ontgonnen hebben zich gevestigd rond 1928. Tegenover de voormalige kerk staat een standbeeld van een ontginner die met een spade aan het werk is. Dit staat voor de ontginners die begonnen aan de ontwikkeling van Haghorst. In 1923 is het Wilhelminakanaal voltooid. Bij de sluis ontstond een nederzetting die in 100 jaar uitgegroeid is tot
het Haghorst van nu. Vanaf 1930 is Haghorst met een verharde weg ontsloten. In 1949 is de Sint-Josephkerk opgericht. De parochie is altijd klein gebleven. In 2013 is de kerk gesloten door de teruglopende bezoekersaantallen. Het kerkgebouw neemt nog altijd een prominente plek in aan het plein aan de Sint Josephstraat en de Witvenstraat. Sinds 1950 heeft Haghorst een eigen basisschool. 12
zich ten zuiden van Haghorst.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Historische ontwikkeling In de afgelopen 100 jaar is de kaart van Haghorst drastisch
veranderd.
Hieronder
staan
drie
topografische kaarten op rij.
1900
1950
Heden
Op de topografische kaart van 1900 is een duidelijk
In 1923 is het Wilhelminakanaal opengesteld. Het
Ook op de recente topografische kaart is er een
onderscheid te zien tussen het landschap aan de
kanaal heeft in grote mate de ruimtelijke ontwikkeling
verschil in schaalgrootte te herkennen tussen oost en
oostzijde en aan de westzijde van Haghorst. Aan de
van Haghorst bepaald. Op de kaart van 1950 is het
west, al is het kleinschalige landschap minder
oostzijde bestaat het landschap uit grootschalige
verschil tussen de grootschalige heideontginningen
herkenbaar dan op de oudere kaarten.
heidevelden en aan de westzijde uit een kleinschalig
aan de oostzijde en het kleinschalige landschap aan
landschap.
de westzijde nog steeds goed zichtbaar.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
13
Sociaal
In Haghorst zijn twee horecaondernemingen actief. Voor
Haghorst is een kleine kern binnen de gemeente
de dagelijkse boodschappen zijn inwoners afhankelijk van
Ruimtelijk
Hilvarenbeek, waar inwoners een sterke sociale binding
winkels in de omliggende kernen. Ten zuiden van het dorp
Haghorst bestaat uit een compacte kern met duidelijke
met elkaar hebben. Er is een actief verenigingsleven met
ligt het sportterrein waar gevoetbald wordt. De kinderen in
overgangen van het buitengebied naar de kern. Vanaf de
veel vrijwilligers.
Haghorst kunnen naar de basisschool in het dorp. Het
3.2
Inventarisatie
schoolgebouw is aan vervanging toe. De gemeenteraad
ontsluitende wegen is het open agrarische landschap goed ervaarbaar. Het kanaal met de sluis neemt een prominente
Haghorst heeft 823 inwoners (november 2019). De groep
heeft besloten een nieuw schoolgebouw te bouwen en
plek in in het dorp.
55-59 jaar is zowel bij de mannen als de vrouwen de
heeft hier ook budget voor vrij gemaakt.
grootste groep onder de Haghorstenaren. Bewoners De bebouwing langs de Lage Haghorst vormt een eigen
tussen de 30 en 45 jaar zijn er in verhouding minder. Door
Hallo Haghorst is een werkgroep die zich bezighoudt met
ensemble dat ruimtelijke niet verbonden is met de
het destijds ontbreken van woningen voor starters zijn er
sociaal-medische vragen in het dorp. Zij organiseren een
compacte kern.
veel jongeren uitgeweken naar andere dorpen.
koffie-inloop en een regelmatig terugkerend eet-project voor oudere inwoners.
Compacte kern Duidelijke overgangen van het buitengebied naar de kern Haghorst.
De sluis neemt een prominente plek in in het dorp De lintbebouwing aan de Lage Haghorst vormt een duidelijk ruimtelijk ensemble dat ruimtelijk losgekoppeld is van het dorp. Vanaf de wegen is er zicht op het omliggende landschap Ten zuiden van de kern ligt het bosgebied ‘t Stuk Ruimtelijke inventarisatie
14
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Bevolkingsdiagram Haghorst 2019
Daarnaast wordt één maal per jaar een gezamenlijk eet-
project voor alle inwoners van Haghorst georganiseerd onder de naam “Haghorst Hapt”. Door deze activiteiten worden ouderen en jongeren zowel als vrijwilliger als als deelnemer betrokken. Haghorst kan voor een aantal uur per week beschikken over een dorpsondersteuner. De dorpsondersteurner heeft een
bemiddelende,
verwijzende
en
ondersteunende
functie. Ze functioneert als een spin in het web tussen (mogelijke)
zorg
en
ondersteuningsvragen
en
het
(mogelijke) informele en formele aanbod.
3.3
Opmaat gebiedsvisie Haghorst
Als opmaat naar een gebiedsvisie voor Haghorst is de kern beschouwd ten opzichte van het omliggende landschap. Hierbij is voornamelijk gekeken naar het gebied ten oosten, westen en zuiden van Hagorst. Het kanaal ten noorden van de kern vormt een zodanige harde grens in het landschap dat de ruimtelijke relatie met het gebied ten noorden van
Natuurontwikkeling
het kanaal veel minder sterk is dan met de gebieden ten
Transformatie lint
Woonwerklandschap
Duurzame landbouwontwikkeling
oosten, zuiden en westen van de kern. Ecologische verbindingszone
Duurzame landbouwontwikkeling zal behouden blijven aan
Compacte voorzieningenhart
de oostzijde van de kern. Hiermee blijft het agrarische karakter van Haghorst behouden. In het hart van de kern
Landschapsbuffer
zullen voorzieningen geclusterd worden en ten westen van de kern is een woon-werk landschap geprojecteerd.
Opmaat gebiedsvisie Haghorst Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
15
Tussen het lint Lage Haghorst en de nieuwe uitbereiding in
de vorm van een woon-werk landschap zal een landschappelijke buffer blijven bestaan zodat het lint Lage
De sluis en het kanaal zijn zeer karakteristiek voor Haghorst.
Haghorst een vrij liggend en herkenbaar element in het landschap blijft. Verdichting van de bebouwing langs de
Het terrein van Roozen van Hoppen neemt een prominente plek in.
Lage Haghorst is mogelijk mits passend in de schaal en verschijningsvorm van het lint. Het lint is divers in bebouwing
en
functies.
De
relatie
tussen
lint en
De randen aan de oost en zuidwestzijde van het dorp zijn hard.
buitengebied zal behouden moeten blijven door middel van het open houden van zichtlijnen. Het gebied ten
Aan de oostzijde van het dorp is in de structuur geen relatie met het omliggende landschap
westen van de Lage Haghorst, het dal van de Reusel, is aangemerkt
als
gebied
ten
behoeve
van
natuurontwikkeling. Tussen dit gebied en het bosgebied ‘t Stuk
kan
gezocht
worden
naar
een
ecologische
Ruimtelijke analyse
verbindingszone. Mix van rood en groen
De gebiedsvisie zal verder uitgewerkt worden. Voor de Sociaal-ruimtelijke visie is de weergegeven “Opmaat naar de gebiedsvisie” een uitgangspunt.
3.4
Centrale plek in het dorp, clustering van voorzieningen
Analyse
Kleinschalig landschap
Haghorst bestaat uit een compacte kern met duidelijke Relatie met kanaal
overgangen van het buitengebied naar de kern. Vanaf de ontsluitende wegen is het open agrarische landschap goed ervaarbaar. Het kanaal met de sluis neemt een prominente
Waar mogelijk zichtrelatie en langzaamverkeersverbinding met het buitengebied creëren.
plek in in het dorp. Aan de oostzijde zijn de randen naar het buitengebied hard. Er is nauwelijks sprake van een verbinding tussen dorp en buitengebied aan deze zijde. 16
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Ruimtelijke kansen
Aan de westzijde is meer aanleiding om de kern uit te
De ligging nabij de sluis geeft kansen voor een exploitant
Deze instroom van vestigers is ook goed voor de
breiden. Aan deze zijde ligt ook het bedrijf Roozen Van
van de horeca. Het is een mooie locatie, nabij de sluis, voor
leefbaarheid en vitaliteit van Haghorst (bijvoorbeeld voor
Hoppe. Met zijn schaal neemt dit bedrijf een prominente
een drankje op het terras na een mooie fietstocht langs het
het behoud van de basisschool), maar daarnaast moet er
plek in.
kanaal en/of door ‘t Stuk.
meer nieuwbouw gericht op betaalbare koopwoningen
Westzijde
Recreatie kanaalzone
accepteren dat dit kleinere woningen zullen zijn, van
De kansen voor ontwikkeling zijn voornamelijk aan de
De zone langs het kanaal geeft veel kansen voor een
waaruit zij na een aantal jaar moeten doorstromen naar
westzijde van Haghorst aanwezig. Door aan deze zijde te
ontwikkeling op recreatief vlak. Hierbij kan bijvoorbeeld
een grotere woning. Daarnaast is er ook enige behoefte
zoeken
gedacht
van
aan sociale huur voor starters die niet de financiële
ontwikkelingen en een mix tussen wonen en werken kan
camperstandplaatsen. Ook het uitbreiden van wandel- en
middelen hebben om direct te kopen en senioren die
Haghorst uitgebreid worden op een eigen wijze. Het
fietsroutes kunnen het dorp een impuls geven.
levensloopgeschikt willen wonen. Het aanbod aan sociale
voor starters komen. Starters zullen dan wel moeten
naar
een
mix
tussen
rode
en
groene
worden
aan
het
inpassen
kleinschaligere landschap kan met een woon-werkontwikkeling deels teruggebracht worden. Het landschap
huur is in Haghorst nu zeer beperkt. Ouderen die dicht bij
3.5
voorzieningen willen wonen, zullen vroeg of laat verhuizen
Relevant beleid
kan hierdoor versterkt worden en tegelijkertijd kan een
naar
Hilvarenbeek
of
een
andere
kern
met
veel
woongebied ontstaan met een unieke karakteristiek. In
Woonvisie 2020-2030
voorzieningen. Maar veel ouderen kunnen zich ook zonder
deze structuur kan vraaggestuurd gefaseerd gebouwd
In de woonvisie wordt ingegaan op de algemene
die directe nabijheid van voorzieningen redden, als de
worden in omvang en typologie zonder dat halverwege de
speerpunten van de gemeente Hilvarenbeek en op de
bereikbaarheid maar goed is (hetzij digitaal, hetzij met
ontwikkeling er sprake is van een on-af project.
kern-specifieke
van
haal- en brengdiensten) en er geschikte woningen
woonbeleid. In de woonvisie is aangegeven dat in
aanwezig zijn. Dat woningaanbod voor senioren zou
Hart
speerpunten
op
het
gebied
Haghorst vooral veel 2-onder-1 kap en vrijstaande
verbeterd
Het is de ambitie van de dorpscoöperatie om van
koopwoningen aanwezig zijn waardoor de woningen
levensloopgeschikte woningen te bouwen, maar ook door
kunnen
Haghorst een levendige kern te maken. Een kans hierbij is
kleine,
betaalbare
relatief duur zijn. Bovendien zijn er de laatste tien jaar
de
weinig
kangoeroewoningen te vergroten en beter bekend te
het dorp. Door horeca in een MFA en de nieuwbouw van
betaalbare woningaanbod (<€200.000) zeer beperkt is.
maken.
ontstaan dat breed ingezet kan worden. De centrale
De ruime grondgebonden woningen in het dure segment
In de woonvisie is verder aangegeven dat nieuwe
ligging in het dorp is ook een kans voor de realisatie van
zijn aantrekkelijk gebleken voor vestigers met een hoog
woningen gefaseerd op de markt komen, zodat er een
(levensloopbestendige) appartementen.
inkomen uit omliggende gemeenten.
continue bouwstroom is en de markt niet overstelpt wordt
gebouwd,
waardoor
het
voor
door
het concentreren van voorzieningen in het centrum van
starterswoningen
mogelijkheden
worden
mantelzorgwoningen
of
de school en gymzaal te combineren kan een complex
met een te groot aantal nieuwe woningen op korte termijn.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
17
Interim Omgevingsverordening
Regionale nota publieke gezondheid Midden-Brabant 2020-
. In de Interim Omgevingsverordening van de
2023
provincie Noord-Brabant is aangegeven wat de
De Regionale nota publieke gezondheid is tot stand
provincie wil bereiken en wat ze wil doen om dat te bereiken. In de Interim Omgevingsverordening is aangegeven dat aan de zuidoostzijde en aan de
gekomen door samenwerking tussen de negen MiddenBrabantse gemeenten en de GGD Hart voor Brabant. In de nota is de regionale visie en ambities met betrekking tot Publieke
gezondheid
voor
de
periode
2020-2023
westzijde van Haghorst een rand is opgenomen met
aangegeven. De definitie van Positieve Gezondheid van
de legendaeenheid ‘verstedelijking afweegbaar’. Dat
Machteld Huber is daarbij als uitgangspunt genomen.
wil zeggen dat ter plaatse van deze legendaeenheid,
Gezondheid is hierin veel meer dan de afwezigheid van
onder voorwaarden, nieuwe stedelijke ontwikkeling
ziekte; het is de balans tussen verschillende levensgebieden
mogelijk is.
waarbij veerkracht een belangrijke rol speelt. Er is in de nota een viertal ambities benoemd: 1.
Gezonde start: Elk kind groeit veilig, gelukkig en gezond
2.
Gezonde leefstijl: De keuze voor een gezonde leefstijl is de makkelijkste keuze: wie en waar je ook bent!
3.
Gezonde geest: Inwoners voelen zich mentaal gezond en gelukkig
4.
Gezonde omgeving: Een gezonde, toegankelijke en uitnodigende omgeving voor jong en oud
Deze ambities komen in deze sociaal-ruimtelijke visie voor Haghorst terug in de ambities en in de programma’s.
Uitsnede Interim Omgevingsverordening (Provincie Noord Brabant)
18
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
19
4. DNA van Haghorst
Sociaal Haghorst is een sociaal dorp. Er heerst een mentaliteit van “samen fixen we het wel!”. Er is sprake van een sterke sociale cohesie. Nieuwkomers worden snel
Het is de ambitie om de leefbaarheid en
opgenomen in de gemeenschap. Er worden veel
levendigheid in Haghorst te versterken.
activiteiten georganiseerd die de sociale cohesie
Deze versterking moet passend zijn bij het
onderhouden en versterken, zowel voor oudere als
karakter van Haghorst. Het DNA bestaat uit
voor jongere bewoners.
3 sterke pijlers: economie, sociaal en ruimte. De kracht van deze pijlers zal de komende 10 jaar uitgebouwd worden. Haghorst wil
Economie
de pijlers behouden om Haghorst te blijven.
Haghorst is een dorp waar wonen en werken altijd
Dat wil niet zeggen dat ‘ingrediënten’ van
hand in hand gegaan zijn. Agrarische bedrijvigheid en
het Haghorst van nu niet zouden kunnen
maakindustrie zijn al lang verbonden aan het dorp en
wijzigen
grote
maken onderdeel uit van het dorp. Wonen en werken
wijzigingen gezocht zal worden naar een
gaan hand in hand. In de loop der jaren hebben
alternatief
maar
wel
dat
voor
zodat de wijzigingen geen
DNA Haghorst
essentiële wijzigingen betekenen voor de
bewoners winkels zien verdwijnen. Horeca is nog wel aanwezig in het dorp.
karakteristiek van het dorp. Het DNA vormt
RUIMTE
het fundament van de sociaal-ruimtelijke visie.
Ontginningslandschap – Kanaal is parel van het dorp
Ruimte
‘We willen groeien om te
Haghorst is compact en is uniek gelegen tussen het
blijven, niet om te
beekdal van de Reusel en de heideontginningen in.
veranderen’
kanaal en de sluis een kenmerkend onderdeel
Sinds de openstelling van het Wilhelminakanaal is het geworden van Haghorst. Het DNA van Haghorst
20
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
5. Visie 5.1
Doel
Alle acties in de sociaal-ruimtelijke visie zijn erop gericht om de leefbaarheid in Haghorst te versterken. Voorzieningen zoals een school, horeca en het (formele en informele) sociale netwerk kunnen alleen behouden blijven
als Haghorst een aantrekkelijke plek blijft om te wonen. Voor het voortbestaan van Haghorst is investeren in leefbaarheid daarom van belang.
LEEFBAARHEID HAGHORST
Doel Sociaal- Ruimtelijke visie Haghorst Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
21
5.2
Domeinen
Om de leefbaarheid te versterken zijn er 6 domeinen die hiervoor ingezet kunnen worden: -
Inwoners
-
Economie
-
Voorzieningen
-
Ruimte
-
Fysieke gezondheid
-
Mentale gezondheid
INWONERS
MENTALE GEZONDHEID
ECONOMIE
LEEFBAARHEID HAGHORST FYSIEKE GEZOND-HEID
VOORZIENINGEN
RUIMTE
Doel en Domeinen Sociaal- Ruimtelijke visie Haghorst
22
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Inwoners
Economie
Voorzieningen
Voor de leefbaarheid van Haghorst zijn inwoners
Voor de leefbaarheid van Haghorst is economische
Het kunnen bieden van enkele basisvoorzieningen draagt
essentieel. Zonder inwoners kunnen voorzieningen niet
activiteit in het dorp van belang. Het biedt
in hoge mate bij aan de leefbaarheid van Haghorst. Het
open gehouden worden, kan de school niet blijven
werkgelegenheid en levendigheid. Economische
behoud van de school is hierbij een belangrijk onderwerp.
functioneren en kunnen activiteiten niet georganiseerd
activiteiten voorkomen dat Haghorst gedurende de dag
worden. Zonder inwoners zal Haghorst op den duur
leegloopt en zich ontwikkelt tot een slaapdorp.
krimpen. Inwoners zijn daarmee een voorwaarde voor de leefbaarheid.
Ruimte
Fysieke gezondheid
Mentale gezondheid
De leefbaarheid wordt tevens bepaald door de plek. De
Het stimuleren van bewegen draagt bij aan een leefbaar
Ontmoeting is van belang voor een levendig Haghorst.
landschappelijke kwaliteiten dragen bij aan een prettig
Haghorst. Bewoners worden gestimuleerd om fit en actief
Een goed sociaal netwerk is van belang, samen projecten
leefgebied. Bij aanpassingen in de stedelijke structuur van
te zijn.
opzetten, samen leven. Voor hulpbehoevende
Haghorst moeten de landschappelijke kwaliteiten
dorpsbewoners is het tevens van belang dat ze gebruik
geborgd zijn en waar mogelijk worden uitgebouwd.
kunnen maken van formele en informele zorg en ondersteuning. De dorpsondersteuner en Hallo Haghorst zijn hier voorbeelden van. Naast het ontvangen van steun is het geven van steun ook belangrijk voor de mentale gezondheid van de dorpsbewoners. Het kunnen verrichten van vrijwilligerswerk kan dorpsbewoners helpen om zich gewaardeerd te voelen. Het voorziet (deels) in de behoefte naar zingeving.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
23
5.3
Ambities
In de visie zijn 19 ambities benoemd die bijdragen aan het versterken van de leefbaarheid van Haghorst. Deze 19 ambities zijn: Inwoners 1.
Woningbouw: voldoende woningen voor behoud van voorzieningen en om te kunnen voldoen aan de vraag
2.
Bouw van starterswoningen (betaalbare koop en sociale huur),
en levensloopbestendige woningen
(t.b.v. senioren).
3.
Doorstroming bevorderen door starterswoningen klein te houden (en zeer betaalbaar)
Economie 4.
Bedrijvigheid is welkom in Haghorst. Er is geen noodzaak
om
bedrijvigheid
te
weren.
Indien
grootschalige bedrijvigheid wegtrekt is het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid gewenst. 5.
Het agrarische karakter van het dorp blijft behouden. Haghorst is vanouds een dorp met een sterk agrarisch karakter. Door natuurlijk verloop, strengere wetgeving én dalende marges zijn er minder agrarische bedrijven dan voorheen. Bedrijven die vooruit willen moeten op een verantwoordelijke manier kunnen blijven groeien.
6. Doel, Domeinen en Ambities Sociaal- Ruimtelijke visie Haghorst
24
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Om Haghorst leefbaar te houden zijn er mensen nodig. Deze mensen kunnen bewoners zijn, maar ook
recreanten kunnen bijdragen aan levendigheid en aan
Hiermee
een
zelfstandigheid) van met name jongeren en ouderen,
leefbaar
Haghorst.
Naast
een
groepsaccommodatie en minicamping, is er nog ruimte voor meer initiatieven op het gebied van
wordt
de
bewegingsvrijheid
(en
13. Bewegen. Door in de openbare ruimte voorzieningen te plaatsen, zoals speelplaatsen (in nieuwe en
zonder eigen auto, enorm vergroot. 10. Goede GSM bereikbaarheid. Voor de leefbaarheid is
bestaande buurten), buitenfitness en fiets-, wandel- en
verblijfsrecreatie. Om ook het kanaal te benutten als
digitale
trekker voor toerisme kunnen nabij het kanaal ook
bereikbaarheid een must. De telefoonmast aan de
gemeente
andere
Emmerseweg dient hiervoor goed gebruikt te worden.
wandelrouteknooppuntennetwerk als dat van de
vormen
van
recreatie
ontstaan
zoals
bereikbaarheid
en
een
goede
mobiele
bijvoorbeeld een camperplaats of een kleine haven. 7.
Fysieke gezondheid
trimparcours kan bewegen gestimuleerd worden. In de
Ruimte
nieuwe
accommodatie).
het
wegen
of
paden
komen
moeten
die
twee
11. Landschap doorontwikkelen. Vooral aan de Noord- en
opgenomen worden in het bestaande netwerk. Voor
Oostzijde van Haghorst is agrarische bedrijvigheid
ommetjes rond en in Haghorst zijn al diverse routes
gevestigd. Het doel is minimaal één sterk horecabedrijf
aanwezig in een open landschap. Voor uitbreiding van
gemaakt, maar dat kan altijd nog uitgebreid worden.
te behouden voor de inwoners en toeristen. Het
het dorp zal de focus liggen op de westzijde van
horecabedrijf moet dienen als ontmoetingscentrum
Haghorst. Aan de oostzijde is Haghorst afgerond met
uitbreiden. Het sportpark blijft behouden. Door
voor de eigen inwoners en tevens voldoende
een ‘harde’ rand. Aan de westzijde kan de verbinding
uitbreiding
gecreëerd worden tussen het hart van Haghorst en het
aantrekkingskracht van de verenigingen moet het ook
nieuwe woonlandschap. Aan de oostzijde zijn er geen
in de toekomst mogelijk zijn het sportpark te
Voorzieningen
aanleidingen voor uitbreiding. De opgave zal zijn om
behouden en te onderhouden. Een sportzaal is van
8.
Nieuwbouw school. Met het goedkeuren van de
aan de westzijde van de kern in een losse setting
belang voor de basisschool én voor de diverse
begroting heeft de gemeenteraad groen licht gegeven
geleidelijk geclusterde bebouwing toe te voegen
sportverenigingen die er gebruik van maken.
voor de bouw van een nieuwe basisschool. Door de
(woningen en/of bedrijfseenheden). Als buffer tussen
school en gymzaal te koppelen met horeca ontstaat
het woonwerklandschap en het lint Lage Haghorst kan
Mentale gezondheid
een MFA waarbinnen dubbelgebruik van ruimtes
op
15. Rijk verenigingsleven. Van oorsprong is Haghorst een
optimaal ingezet kan worden ten behoeve van sociale
toegevoegd.
in
het
centrum
er
zowel
Haghorst
horecabedrijven
zijn
is
fietsers de laatste jaren sterk doorontwikkeld. Waar
Sterke horeca behouden in een MFA (Multifunctionele Momenteel
Hilvarenbeek
van
aantrekkingskracht hebben voor mensen van buitenaf.
activiteiten in het dorp. 9.
particulier
initiatief
nieuwe
natuur
worden
14. Sportaanbod
binnen van
en het
buiten
behouden
inwoneraantal
en en
ontginningsdorp. Menig inwoner is hierheen gekomen
12. Beeldkwaliteit zal een aandachtspunt zijn bij de
om hier een bedrijf te vestigen en men sloot zich aan
Openbaar vervoer. Haghorst is al jaren afgesloten van
uitbreiding van Haghorst. In de stedenbouwkundige
bij de Haghorstse gemeenschap. Het makkelijk laten
openbaar vervoer. Haghorst wil graag aanhaken bij
uitwerking en de architectuur zal het dorpse karakter
integreren van nieuwe inwoners is echt een mentaliteit
een Buurtbus of een andere vorm van openbaar
behouden en versterkt worden.
die Haghorst kenmerkt.
vervoer.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
25
Degenen die niet teveel betrokken willen zijn, worden
18. Dorpsondersteuner.
De
dorpsondersteuner
is
Aan
de
westzijde
zijn
wel
aanleidingen
voor
inmiddels niet meer weg te denken uit Haghorst.
gevraagd mee te doen. Dit kan zijn in de eigen buurt,
uitbereiding. Wonen en werken kan aan deze zijde
Iedereen kan bij haar terecht voor vragen op het
maar zeker ook als vrijwilliger bij de vele clubs en
naast elkaar ingepast worden in een woon-werk
gebied van zorg, welzijn, wonen en leefbaarheid in het
activiteiten die plaatsvinden.
landschap.
algemeen. Het is dan ook de ambitie om de steun van
16. Dorpshuis. Voor vele activiteiten in het dorp is een
•
de dorpsondersteuning voort te zetten.
De zone langs het kanaal nodigt uit voor recreatie. Het verbeteren van fietsinfrastructuur en het creëren van
dorpshuis of ontmoetingsruimte nodig. In de nieuw te
19. Dorpscoöperatie. De coöperatie zet zich in voor de
bouwen MFA moet hier ruimte voor beschikbaar zijn.
hele Haghorstse gemeenschap. Voor kleine en grote
Dit hoeven geen zelfstandige ruimtes te zijn maar kan
vragen of problemen wordt geprobeerd in algemeen
ook goed in samenwerking met de school en het
landschap zal een landschappelijke buffer behouden
belang een oplossing te vinden. De dorpscoöperatie
horecabedrijf. Een ideaalbeeld is een dorpshuis direct
blijven waardoor het lint Lage Haghorst niet vastgroeit
zal één van de actoren zijn die de gestelde ambities
aan het plein om binnen- en buitenactiviteiten te
helpt realiseren. Tevens is het in de visie een ambitie
kunnen combineren.
•
De sportvelden blijven behouden
om de dorpscoöperatie te behouden.
•
Lage Haghorst blijft als eenheid herkenbaar.
17. Hallo Haghorst. Hallo Haghorst bestaat al enkele jaren. Eerst onder de vlag van Wij Wel, later als onderdeel van de dorpscoöperatie. Hallo Haghorst houdt zich vooral bezig met de sociale vraagstukken en het welzijn van de inwoners. Enkele jaren geleden is het eetproject van Hallo Haghorst van start gegaan. Dit met als doel om eenmaal per maand een maaltijd te verzorgen voor ouderen, alleenstaanden en alle anderen die behoefte hebben aan aanspraak of om gezellig met anderen te eten. Het koken en de hele
5.4
horeca gedaan door vrijwilligers uit Haghorst. Dit concept wordt ondergebracht in de nieuwe MFA. De koffie-inloop die nu één maal per twee weken op woensdagochtend plaatsvindt moet ook hier weer zijn plaats krijgen.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Ambitiekaart
De ambities van Haghorst en de resultaten van de ruimtelijke analyse zijn ruimtelijk vertaald naar een ambitiekaart. Op deze kaart zijn zeven legendaeenheden opgenomen.
•
Centraal in het dorp ontstaat een kloppend hart waar de verschillende functies samen komen (school, MFA,
verzorging wordt in samenwerking met de plaatselijke
26
•
met rust gelaten, en anderen worden vrijwel direct
horeca) •
Er zal niet gezocht worden naar uitbereiding aan de oostzijde. Aan de oostzijde zijn geen aanleidingen voor uitbreiding.
camperplaatsen kan de levendigheid versterken.
•
Tussen de Lage Haghorst en het nieuwe woon-werk
aan de kern van Haghorst.
Hart van Haghorst Voorzieningencentrum: horeca, school, gymzaal, dorpshuis Gesloten dorpsrand Geen aanleidingen voor uitbreiding Woon-Werk Landschap Wonen, kleinschalige bedrijvigheid, voorzieningen, landschapsherstel Recreëren langs het kanaal Verbeteren fietsinfrastructuur, situering camperplaatsen, recreatiewoningen Landschappelijke buffer Geen verdere verstening Sportvelden Huidige voetbalclub, verbreding sport Agrarische bebouwing (historisch lint) Herkenbaarheid
Ambitiekaart Sociaal- Ruimtelijke visie Haghorst Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
27
28
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
6. Programma’s De geformuleerde ambities zijn vertaald naar programma’s waar gericht energie naar toe moet vanuit de gemeente of de coöperatie: -
Hart van Haghorst
-
Woon-werk landschap
-
Recreëren in Haghorst
-
Samen sterk
-
Verbinden en bereikbaarheid
In dit hoofdstuk zijn de verschillende programma’s kort beschreven.
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
29
Hart van Haghorst
Woon-werk landschap
Omschrijving
Omschrijving
Centraal in het dorp worden de centrumvoorzieningen van
Ten westen van de kern van Haghorst wordt de mogelijkheid geboden om te wonen en werken. In dit
het dorp geclusterd. Horeca, de basisschool en een
woon-werk landschap zijn kleinschalige woningbouw-ontwikkelingen op erven voorzien met
dorpshuis (in de vorm van een MFA) worden gebundeld
daartussen
zodat dubbelgebruik van ruimtes mogelijk is. Een
woningbouwontwikkelingen kunnen optimaal inspelen op de actuele woningbouwbehoefte en lenen
voorbeeld zou kunnen zijn dat de gymzaal van de school
zich uitermate goed voor CPO-ontwikkelingen. Op de erven kunnen vrijstaande woningen geplaatst
tevens gebruikt wordt als binnensportaccommodatie of
worden maar ook rijwoningen en twee-onder-één kap woningen zijn inpasbaar. Tevens kunnen in dit
ingezet kan worden bij andere bijeenkomsten. Naast deze
landschap (al dan niet gemengd met wonen) bedrijfsmatige activiteiten toegevoegd worden. De
voorzieningen zal de ontwikkeling bestaan uit woningbouw
bedrijfsactiviteiten bestaan in principe uit activiteiten die een goed woonklimaat niet in de weg staan
(appartementen, seniorenwoningen en rijwoningen). De
(cat. 1 en 2). Bedrijvigheid met een hogere milieucategorie (3.1) kan ook ingepast worden mits aan de
herontwikkeling en nieuwbouw wordt compact gehouden
richtafstanden voldaan wordt. Zij zullen in een apart cluster opgenomen kunnen worden. Aan de
en wordt als integrale opgave beschouwd. Er zal een
oostelijke zijde van het dorp is geen aanleiding voor uitbreiding. Hier is sprake van een gesloten
relatie gelegd worden met het plein waardoor het plein
dorpsrand, waardoor er nauwelijks een relatie kan worden gelegd met het dorpshart. Dit betekent ook
een prominente plek krijgt in het dorp. De vrijkomende
dat we een verplaatsing voorstellen van het ‘stedelijk afweegbaar gebied’ van de Interim
locaties van Den Deel, de school en gymzaal maken
Omgevingsverordening naar de westzijde van het dorp. Aan de westzijde kan vervolgens het woon-
onderdeel uit van dit programma.
werk landschap ontstaan
agrarisch
.
Te realiseren ambities
30
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Te realiseren ambities
gebruik
van
gronden
of
natuurontwikkeling.
De
kleinschalige
Recreëren in Haghorst
Samen Sterk
Verbinden en bereikbaarheid
Omschrijving
Omschrijving
Omschrijving
De ruimte rondom het kanaal wordt optimaal benut met
In Haghorst hebben inwoners een sterke sociale binding
Om de leefbaarheid te vergroten is bereikbaarheid van
de opwaardering van routes langs het water en
met elkaar. Er is een actief verenigingsleven met veel
belang. Een goede openbaarvervoersverbinding (bv.
uitkijkpunten. De visie biedt ruim baan voor toeristisch-
vrijwilligers. Dit wil Haghorst behouden. Met de initiatieven
Buurtbus) is daarbij essentieel.
recreatieve functies met als doel de levendigheid in
van Hallo Haghorst en de steun van de dorpsondersteuner
Haghorst te vergroten en te zorgen voor economische
wordt aandacht gegeven aan mensen die zorg nodig
Naast fysieke bereikbaarheid is digitale bereikbaarheid een
activiteit. Haghorst heeft met het kanaal en de bijzonder
hebben op diverse vlakken. Om de sociale activiteiten te
belangrijke voorwaarde om de leefbaarheid in Haghorst te
mooie en karakteristieke omgeving van de sluis, het weidse
faciliteren heeft Haghorst behoefte aan een breed
versterken.
landschap en de horeca en MFA, recreanten iets te bieden.
inzetbare MFA. Daarnaast is het behoud en uitbouwen van
Routes langs het kanaal in combinatie met routes rondom
sport- en spelmogelijkheden van belang
Haghorst nodigen uit om te fietsen en te lopen. De
programma’s ‘Recreëren in Haghorst’, ‘Hart van Haghorst’
nabijheid van het Hart van Haghorst met een MFA biedt
en ‘Woon-werk landschap”).
(zie ook de
een lonkend perspectief. Het creëren (en exploiteren) van camperstandplaatsen hoort bij de mogelijkheden mits dit goed ruimtelijk ingepast wordt. Onderzocht kan worden of het mountainbike parcours door ‘t Stuk uitgebreid kan worden richting het woonwerklandschap.
Te realiseren ambities
Te realiseren ambities
Te realiseren ambities Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
31
32
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
DEEL II Uitvoeringsplan De geformuleerde ambities zijn vertaald naar programma’s waar gericht energie naar toe moet vanuit de gemeente of de coöperatie in de periode 2020-2025: •
Hart van Haghorst
•
Woon-werk landschap
•
Recreëren in Haghorst
•
Samen sterk
•
Verbinden en bereikbaarheid
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de uitvoeringsaspecten van elk programma: •
Bijdrage aan het doel
•
Onderdelen
•
Acties
•
Actoren
•
Risico’s
•
Budget
•
Planning
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
33
1. Hart van Haghorst
Bijdrage aan leefbaarheid Het hart zorgt voor een bundeling van functies. Dubbelgebruik van ruimtes is hierdoor mogelijk. Een
Omschrijving
nieuwe school trekt jonge gezinnen aan. Door de
Centraal in het dorp worden de centrumvoorzieningen van
bundeling van activiteiten wordt de levendigheid in het
het dorp geclusterd. Horeca, de basisschool en een
dorp geconcentreerd en zichtbaarder.
dorpshuis (in de vorm van een MFA) worden gebundeld zodat dubbelgebruik van ruimtes mogelijk is. Een voorbeeld zou kunnen zijn dat de gymzaal van de school tevens gebruikt wordt als binnensportaccommodatie of ingezet kan worden bij andere bijeenkomsten. Naast deze voorzieningen zal de ontwikkeling bestaan uit woningbouw
(appartementen,
seniorenwoningen
en
rijwoningen). De herontwikkeling en nieuwbouw wordt Onderdelen
compact gehouden en wordt als integrale opgave beschouwd. Er zal een relatie gelegd worden met het plein waardoor het plein een prominente plek krijgt in het dorp. De vrijkomende locaties van Den Deel, de school en gymzaal maken onderdeel uit van dit programma.
Te realiseren ambities
34
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
-
MFA (horeca, dorpshuis) (ca. 700 m2)
-
School (ca. 650 m2)
-
Multifunctionele ruimte/gymzaal (ca. 375 m2)
-
Wonen -
Appartementen (ca 12 eenheden)
-
Seniorenwoningen (ca 6 eenheden)
-
Rijwoningen (ca 6 eenheden)
-
Parkeren
-
Verblijfsruimte (plein, terras, schooltuin)
Kanttekeningen
Acties •
Grondexploitatie uitwerken (initiatiefnemers).
•
Uitvoeringsstrategie opstellen (initiatiefnemers i.s.m. gemeente).
•
•
Zonder de medewerking van alle grondeigenaren is het creëren van een nieuw hart niet mogelijk.
Co-financiering onderzoeken (initiatiefnemers).
•
Financieel alleen mogelijk als grondruil mogelijk is.
•
Randvoorwaarden opstellen voor ontwikkeling (gemeente).
•
Om een sterke horecagelegenheid te kunnen behouden is concurrentie vanuit informele
•
Juridische bouwstenen onderzoeken (gemeente).
•
Samenwerkingsvorm onderzoeken (gemeente).
•
Architectonisch plan opstellen (initiatiefnemers).
•
Goedgekeurde plannen (juridisch) mogelijk maken (gemeente).
•
Exploitatie nader uitwerken (coöperatie/gemeente).
•
Eigendomssituatie (mogelijk pacht) uitwerken (gemeente).
•
Herinrichting plein (gemeente).
horecagelegenheden niet gewenst. •
Juridische haalbaarheid en samenwerkingsvorm moet nog nader worden onderzocht.
Budget •
Uitgangspunt van de grondexploitatie is een gemeentelijke bijdrage van 2.3 miljoen en grondruil.
Rollen
•
Uitgangspunt is dat het krediet voor de school (1,8 mil + 330.000 (voorjaarsnota 2020)) in
Belangenbehartiging , samenbrengen actoren, ontwikkelaar.
ieder
geval
wordt
ingezet
als
gemeentelijke
investering
voor
deze
gebiedsontwikkeling. Budget voor school vrijgeven. Planontwikkeling mogelijk maken. Plein (Hekkedam) inrichten. initiatiefnemer(s)
•
Gemeente onderzoekt of andere bestaande kredieten en budgetten voor deze gebiedsontwikkeling (inclusief Hekkedam) kunnen worden aangewend.
Indienen plannen.
Planning START 2020
GEREED 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
35
2. Woon-werk landschap
Bijdrage aan leefbaarheid Woningen voorkomen (onvrijwillig) vertrek van jongeren en senioren. Meer bewoners zorgt voor meer levendigheid en
Omschrijving
meer draagvlak voor voorzieningen. Om de school en het
Ten westen van de kern van Haghorst wordt de
sociale leven actief te houden is aanwas van jonge
mogelijkheid geboden om te wonen en werken. In dit
gezinnen wenselijk. Bedrijvigheid en toerisme zorgt voor
woon-werk landschap zijn kleinschalige woningbouwontwikkelingen
op
erven
voorzien
met
extra levendigheid in het dorp.
daartussen
agrarisch gebruik van gronden of natuurontwikkeling. De kleinschalige woningbouwontwikkelingen kunnen optimaal inspelen op de actuele woningbouwbehoefte en lenen zich uitermate goed voor CPO-ontwikkelingen. Op de erven kunnen vrijstaande woningen geplaatst worden maar ook rijwoningen
en
twee-onder-één
kap
woningen
zijn
inpasbaar. Tevens kunnen in dit landschap (al dan niet gemengd
met
wonen)
bedrijfsmatige
Onderdelen
activiteiten
toegevoegd worden. De bedrijfsactiviteiten bestaan in principe uit activiteiten die een goed woonklimaat niet in de
weg
staan.
Bedrijvigheid
met
een
hogere
milieucategorie kan ook ingepast worden mits aan de
-
Aantal woningen afhankelijk van vraag.
-
Gefaseerd bouwen (naar vraag)
-
Typologie afhankelijk van vraag, maar conform de Woonvisie accenten leggen op starterswoningen
richtafstanden voldaan wordt. Zij kunnen in een apart
(betaalbaar) en levensloopbestendige woningen (t.b.v.
cluster opgenomen worden. Aan de oostelijke zijde van het
senioren).
dorp is geen aanleiding voor uitbreiding. Hier is sprake van een gesloten dorpsrand, waardoor er nauwelijks een relatie kan worden gelegd met het dorpshart. Dit betekent ook dat we een verplaatsing voorstellen van het ‘stedelijk afweegbaar gebied’ van de Interim Omgevingsverordening
naar de westzijde van het dorp. Aan de westzijde kan vervolgens het woon-werk landschap ontstaan. Te realiseren ambities
36
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
-
Bedrijfslocaties (kleinschalig)
-
Kleinschalige bedrijfsactiviteiten aan huis
-
Agrarisch gebruik restgronden passend bij wonen
Acties •
Kanttekeningen
Opstellen gebiedsvisie Omgeving Haghorst en aanpassen begrenzing ‘stedelijk
•
Kans op grondspeculatie.
afweegbaar gebied’ (gemeente).
•
Te hoge grondprijzen i.v.m. lage dichtheid.
•
Opstellen uitgangspunten woon-werk landschap (gemeente).
•
Onderzoeken of de afmetingen van de tussenruimten nog bruikbaar zijn voor agrarische
•
Planvorming De Welder II: plan opstellen waarbij rood en groen hand in hand gaan.
•
Initiatieven derden worden getoetst aan uitgangspunten woon-werk landschap.
•
Goedgekeurde plannen (juridisch) mogelijk maken.
•
Uitvoering: plan voor reststroken (pacht/exploitatieplan).
activiteiten. •
Het woon-werk landschap mag geen concurrent zijn van VAB-locaties.
Budget • Rollen
Ontwikkelingen worden gerealiseerd binnen sluitende grondexploitaties.
Belangenbehartiging en samenbrengen actoren.
Gebiedsvisie opstellen. Stedenbouwkundig plan opstellen. Planontwikkeling mogelijk maken.
initiatiefnemer(s)
Indienen plannen.
Planning START 2020
DOORLOPEND > 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
37
3. Recreëren in Haghorst
Bijdrage aan leefbaarheid •
Toerisme kan een economische impuls geven (horeca, verblijfsrecreatie)
Omschrijving
•
De ruimte rondom het kanaal wordt optimaal benut met
Aantrekkelijke routes nodigen uit voor een wandeling en fietstocht.
de opwaardering van routes langs het water en
•
uitkijkpunten. De visie biedt ruim baan voor toeristisch-
De kanaalzone kan een waardevolle ontmoetingsplek zijn.
recreatieve functies met als doel de levendigheid in Haghorst te vergroten en te zorgen voor economische activiteit. Haghorst heeft met het kanaal en de bijzonder mooie en karakteristieke omgeving van de sluis, het weidse landschap en de horeca en MFA, recreanten iets te bieden. Routes langs het kanaal in combinatie met routes rondom Haghorst nodigen uit om te fietsen en te lopen. De nabijheid van het Hart van Haghorst met een MFA biedt
Onderdelen
een lonkend perspectief. Het creëren (en exploiteren) van camperstandplaatsen hoort bij de mogelijkheden mits dit
•
goed ruimtelijk ingepast wordt. Onderzocht kan worden of het mountainbike parcours door ‘t Stuk uitgebreid kan worden richting het woonwerklandschap.
Toeristische trekkers: •
Camperparkeerplaatsen
•
Bed & Breakfast
•
Vakantiewoningen
•
Wandel- en fietsroutes
•
Trimroutes in combinatie met buitenfitness.
•
(Mogelijk) mountainbikeparcours in 't Stuk en door woon-werk landschap.
Te realiseren ambities
38
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Acties
Kanttekeningen
1.
Initiatieven ontwikkelen (initiatiefnemers).
2.
Gemeente toetst plannen (o.a. op ruimtelijke wenselijkheid).
belangen van omwonenden. Goed overleg en het maken van goede afspraken is
3.
Creëren van routes en het aanleggen van trimpaden en buitenfitness (planvorming
essentieel.
•
coöperatie).
•
4.
Uitbreiden mountainbikeparcours (vrijwilligers).
5.
Hellingbaan voor kleine bootjes (dorpscoöperatie i.s.m. Rijkswaterstaat)
Het toevoegen van recreatiemogelijkheden kan op gespannen voet staan met de
Initiatief ligt bij derden. Realisatie onzeker en niet afdwingbaar.
Budget •
Mogelijk wordt gevraagd om middelen binnen het bestaand gemeentelijke budget voor Toerisme.
Rollen
Belangenbehartiging en activeren vrijwilligers. Randvoorwaarden voor verblijfsrecreatie opstellen. Plannen coöperatie implementeren in regulier onderhoudsagenda.
initiatiefnemer(s)
Indienen plannen, uitvoeren programma’s
Planning START 2020
DOORLOPEND > 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
39
4. Samen Sterk
Bijdrage aan leefbaarheid •
Een sterk sociaal Haghorst maakt het mogelijk voor senioren om langer zelfstandig te kunnen blijven
Omschrijving
wonen.
In Haghorst hebben inwoners een sterke sociale binding
•
met elkaar. Er is een actief verenigingsleven met veel
Het sociale karakter van Haghorst maakt Haghorst een dorp waar het prettig wonen is.
vrijwilligers. Dit wil Haghorst behouden. Met de initiatieven
•
van Hallo Haghorst en de steun van de dorpsondersteuner
Een sterk sociaal netwerk en passende voorzieningen draagt bij aan het terugdringen van eenzaamheid.
wordt aandacht gegeven aan mensen die zorg nodig hebben op diverse vlakken. Om de sociale activiteiten te faciliteren heeft Haghorst behoefte aan een breed inzetbare MFA. Daarnaast is het behoud en uitbouwen van sport- en spelmogelijkheden van belang (zie ook de programma’s ‘Recreëren in Haghorst’, ‘Hart van Haghorst’ en ‘Woon-werk landschap”).
Onderdelen •
Een fysieke ruimte voor activiteiten (ondergebracht in programma ‘Hart van Haghorst’)
•
Samen sporten en bewegen (ondergebracht in programma ‘Hart van Haghorst’ en ‘Recreëren’)
Te realiseren ambities
40
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
•
Behoud van dorpsondersteuner
•
Behoud van Hallo Haghorst
•
Behoud van dorpscoöperatie
Acties • •
Kanttekeningen
Binnen dit programma zijn geen nieuwe acties vereist. Wel is handhaving van bestaande
•
De sociale cohesie in het dorp wordt als zeer waardevol beschouwd. De inzet van
structuren van belang.
vrijwilligers is onmisbaar bij de sociale activiteiten. Aandacht, waardering en onderhoud
Binnen de dorpscoöperatie is doorlopend aandacht voor het actief betrekken van
van deze inzet is cruciaal.
nieuwe bewoners zodat nieuwe dorpsgenoten zich snel thuis voelen in Haghorst en geïnformeerd zijn over de formele en informele voorzieningen in het dorp.
Budget •
Budget voor dorpsondersteuner behouden
Rollen
Belangenbehartiging en aanjagen activiteiten Dorpsondersteuner blijvend mogelijk maken
initiatiefnemer(s)
Planning START 2020
DOORLOPEND > 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
41
5. Verbinden en bereikbaarheid
Bijdrage aan leefbaarheid Om goed zelfstandig te kunnen leven en functioneren in Haghorst
Omschrijving Om de leefbaarheid te vergroten is bereikbaarheid van
zijn
een
goed
GSM-netwerk
en
een
openbaarvervoersverbinding belangrijk.
belang. Een goede openbaarvervoersverbinding is daarbij essentieel. Naast fysieke bereikbaarheid is digitale bereikbaarheid een belangrijke voorwaarde om de leefbaarheid in Haghorst te versterken.
Onderdelen -
Aansluiten op Buurtbus of een andere vorm van openbaar vervoer.
-
Te realiseren ambities
42
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
Goede GSM bereikbaarheid
Acties
Kanttekeningen
•
Werkgroep formeren voor belangenbehartiging openbaar vervoer
•
Werkgroep formeren voor belangenbehartiging GSM netwerk
• •
•
Haghorst aansluiten op Buurtbus of een andere vorm van openbaar vervoer
Zonder goede bereikbaarheid (zowel fysiek als digitaal) wordt de leefbaarheid sterk beperkt.
•
De zelfstandigheid van bewoners zonder auto wordt beperkt
In overleg met aanbieders op zoek naar een oplossing
Budget •
Geen. Haghorst aansluiten op reeds bestaande voorzieningen ofwel mee laten liften bij nieuwe initiatieven.
Rollen
Organiseren werkgroep Ondersteunen waar mogelijk
initiatiefnemer(s)
Planning START 2020
GEREED 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Sociaal-ruimtelijke visie Haghorst Gemeente Hilvarenbeek
43
BIJLAGE A Aanvullende informatie Hart van Haghorst
BIJLAGE A Aanvullende informatie
Hart van Haghorst
Eigendommen
Programma centrum (schets)
Schetsvisie centrum Haghorst – nieuwe Hart
BIJLAGE A Aanvullende informatie
Hart van Haghorst
Voorbeelduitwerking 3D– nieuwe Hart (massastudie)
BIJLAGE A Aanvullende informatie
Hart van Haghorst
Den Horst en Bij Verhoeven: • Brengen in: huidige panden en gronden • Krijgen terug: 8 appartementen boven school / MFA Ontwikkelende partij (Dorpscoöperatie): • Maakt gebied BRM/WRM • Realiseert opstallen • Verkoopt seniorenwoningen, rijwoningen overige appartementen.
School en gemeente:
• Brengen in: huidige panden en gronden • Betalen: € 2,3 mio voor MFA, gymzaal, school • Krijgen terug: nieuwe MFA, gymzaal, school
Actoren en rollen
BIJLAGE B Aanvullende informatie Woon-werk landschap
BIJLAGE B Aanvullende informatie
Woon-werk landschap
Woon-werk landschap: bij de uitwerking historische structuren versterken
Een patchwork van bebouwing en landschap (impressie)
Woon-werk landschap: ontsluiting via bestaande linten
Woon-werk landschap: creëren van landschappelijk ingepaste bebouwingsclusters (impressie)
BIJLAGE B Aanvullende informatie
Woon-werk landschap
Inspiratiebeelden woon-werk landschap