Bestemmingsplan Beverakkers V (Bijlage 18 bij toelichting - standaard verantwoording groepsrisico)
Tekst van het document
Standaard Verantwoording Groepsrisico Gemeente Hilvarenbeek
Opdrachtgever: R. Peters, gemeente Hilvarenbeek Uitvoering L. Jansen, M. van der Wielen, Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant Datum 25 april 2017
1
Standaard Verantwoording Groepsrisico Inleiding Deze standaard verantwoording groepsrisico betreft alle risicobronnen die kunnen leiden tot een groepsrisico, zoals Bevi-inrichtingen, buisleidingen en autowegen. In deze standaard verantwoording worden binnen de gemeente aanwezige risicobronnen beschouwd, alleen indien hiertoe aanleiding bestaat wordt een specifieke bron specifiek benoemd. Deze standaard verantwoording wordt toegepast op grond van art. 13 voor Wro-besluiten en omgevingsvergunningen Wabo voor afwijken van bestemmingsplan of beheersverordening. Voor het groepsrisico moet worden beschouwd welke populatie wordt getroffen door een ongeval met gevaarlijke stoffen. De gevolgen van het onderhavige bestemmingsplan/Wabo-besluit voor het groepsrisico zijn bekend en vormen samen met de aanwezige mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een calamiteit en de mogelijkheden tot zelfredzaamheid van in de nabijheid aanwezige personen de basis voor de verantwoording groepsrisico. Voor een verantwoording van het groepsrisico dient de Veiligheidsregio in de gelegenheid te worden gesteld advies uit te brengen. De Veiligheidsregio heeft ervoor gekozen om in vooraf bepaalde situaties een standaardadvies af te geven.
In het standaardadvies wordt in het kader van de verantwoording aandacht besteed aan de volgende aspecten: Mogelijk te treffen maatregelen ter verbetering van de veiligheid; Mogelijkheden voor de rampenbestrijding; Mate van zelfredzaamheid van de aanwezigen Dit standaard advies, van 5 december 2016 is betrokken in onderstaande verantwoording. In de volgende paragrafen worden: Het toepassingsgebied van deze standaardverantwoording nader toegelicht. De groepsrisico’s van risicobronnen nader toegelicht. De bestrijding van de calamiteit en de zelfredzaamheid in relatie tot het standaard advies van de Veiligheidsregio nader uitgewerkt. Er wordt afgesloten met een verantwoording. Extern veiligheidsbeleid van de gemeente Hilvarenbeek De gemeente Hilvarenbeek heeft er niet voor gekozen om een gemeentespecifiek beleid voor externe veiligheid te ontwikkelen. De gemeente gaat uit van de wettelijke taken en heeft geen ambitie om bovenop het verplichte beleid nog verdergaand gemeentelijk beleid te ontwikkelen. Voor deze standaardverantwoording is verder van belang: Een ‘relevante toename van het groepsrisico’ is voor Hilvarenbeek een toename van het groepsrisico van 10% of meer; De Veiligheidsregio hanteert in haar standaardadvies invloedsgebieden die soms hoger zijn dan wettelijk of bij vergunning op basis van een QRA zijn vastgelegd.
Een voorbeeld is het invloedsgebied van een LPG-tankstation. Deze is 150 meter in plaats van 200 meter. Waar dit van toepassing is, zullen wij het standaardadvies van de Veiligheidsregio conform de wettelijk bepaalde of bij vergunning vastgelegde invloedsgebieden hanteren. Toepassing Deze standaard verantwoording groepsrisico geldt voor ruimtelijke ontwikkelingen: Buiten de 750 meter van een niet categoriale Bevi-inrichting1 of indien een kleinere invloedsgebied is vastgesteld en vastgelegd dan geldt deze kleinere afstand én;
1
Inrichting waarvoor een QRA is opgesteld 2
Buiten de 200 meter van een categoriale Bevi-inrichting2, autoweg3 4 of buisleiding5 of indien de wettelijk vastgelegde afstand kleiner is dan 200 meter deze kleinere afstand.
Het beleid van de Veiligheidsregio ten aanzien van nieuwe bijzonder kwetsbare objecten is dat deze zoveel mogelijk geweerd dienen te worden binnen 750 meter van een niet-categoriale Bevi inrichting en nieuwe bijzonder kwetsbare objecten binnen 200 meter van een categoriale Bevi inrichting en risicovolle infrastructuur. Daarnaast wordt opgemerkt dat binnen de randvoorwaarden voor het standaard advies van de Veiligheidsregio meer ontwikkelingen zijn toegelaten dan waarop deze standaardverantwoording betrekking heeft. Het betreft ontwikkelingen voor zover gelegen op een afstand van 30 meter tot 200 meter van een categoriale Bevi-inrichting, autoweg of buisleiding. De Veiligheidsregio acht het standaardadvies binnen deze zone alleen niet toepasbaar wanneer sprake is van nieuwe bijzonder kwetsbare objecten. Echter deze ontwikkelingen hebben mogelijk een significante toename van het groepsrisico tot gevolg. Voor deze situaties dient dan ook een verantwoording groepsrisico te worden opgesteld en kan niet worden volstaan met onderhavige standaard verantwoording. Hierop kan worden uitgezonderd indien blijkt dat alleen sprake is van een zogenaamde beperkte verantwoordingsplicht op grond van het Bevt6 of Bevb7.
Dat wil zeggen dat dan geen verantwoording over de hoogte van het groepsrisico noodzakelijk is maar wel rekening moet worden gehouden met rampenbestrijding, zelfredzaamheid en hulpverlening in geval van een calamiteit. Voorwaarde hiervoor is dat de ontwikkeling op een afstand van minimaal 30 meter van de risicobron is gelegen. Concluderend is het toepassingsgebied van onderhavige standaard verantwoording opgenomen in onderstaande tabel: Tabel: Toepassingsgebied standaard verantwoording bij ontwikkelingen van (beperkt) kwetsbare of bijzonder kwetsbare objecten
Risicobron
Afstand ontwikkeling
Categoriale Bevi-inrichtingen Niet-categoriale Bevi-inrichting Transportroutes Buisleidingen
> Invloedsgebied of 200 m > Invloedsgebied of 750 m > 200 m > Invloedsgebied of 200 m
Voor toepassing van deze standaardverantwoording zijn de afstanden voor niet-categoriale inrichtingen (750 m) en categoriale inrichtingen (200 m) leidend, tenzij het invloedsgebied van betreffende inrichting, transportroute of buisleiding kleiner is. In dergelijke gevallen is het werkelijke invloedsgebied bepalend of verantwoording van het groepsrisico van toepassing is. Daarnaast is het toepassingsgebied ook weergegeven op een gebiedskaart (Pdf-bestand) die voor gemeenten ook via www.geobrabant.nl beschikbaar wordt gesteld (medio 2017) in een aparte kaart(laag) voor de standaard verantwoording groepsrisico (SVGR). Op deze kaart zijn hierdoor vier verschillende gebieden te onderscheiden:
2
Inrichting waarvoor vaste afstanden gelden voor plaatsgebonden risico en invloedsgebied (tabellen Revi) Wegen zoals opgenomen in het Basisnet of overige wegen waarover transport van gevaarlijke stoffen plaatsvindt 4 Waterweg en spoorweg is niet van toepassing 5 Leiding waarop het Bevb van toepassing is 3
6
Besluit externe veiligheid transportroutes
7
Besluit externe veiligheid buisleidingen 3
Tabel: Gebiedskaart verantwoording groepsrisico Legenda
Gebied
Verantwoording en advies
Geel
Op korte afstand van een risicobron: tot 30 meter
Verantwoording groepsrisico en advies Veiligheidsregio
Blauw
Tussen 30 en 2008 meter van risicobron
Verantwoording groepsrisico en standaard advies Veiligheidsregio
Grijs
Buiten 200 of 7509 m van een risicobron
Standaard verantwoording groepsrisico en standaard advies Veiligheidsregio
Transparant
Buiten invloedsgebieden
geen verantwoording groepsrisico en geen advies Veiligheidsregio
Groepsrisico Het groepsrisico als gevolg van aanwezige risicovolle inrichtingen ligt in alle gevallen onder de oriëntatiewaarde. De belangrijkste transportroute voor gevaarlijke stoffen is de A58 en de N269 en N395. Op grond van het Basisnet zijn berekeningen uitgevoerd. Voor het traject van de A58 ter hoogte van de gemeente Hilvarenbeek (Hilvarenbeek – de Baars) is sprake van een groepsrisico, waarvan de waarde lager is dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde. Voor de N269 en N395 geldt dat de jaarintensiteiten van gevaarlijke stoffen dusdanig zijn, dat geen sprake is van een groepsrisico dat de oriëntatiewaarde overschrijdt. De binnen de gemeente Hilvarenbeek gelegen buisleidingen, die relevant zijn voor externe veiligheid, betreffen voornamelijk aardgasleidingen. Met uitzondering van een DPO-leiding zijn alle leidingen gelegen in het buitengebied. Voor alle leidingen geldt dat sprake zal zijn van een groepsrisico dat lager is dan 0,1 maal de oriëntatiewaarde. Het plangebied is gelegen binnen het invloedsgebied van risicobronnen op dusdanige afstand dat de ruimtelijke ontwikkeling, ook indien sprake is van toename van het aantal aanwezigen, niet leidt tot een relevante toename van het groepsrisico. Bestrijding calamiteit en zelfredzaamheid Scenario’s De scenario’s waardoor het plangebied getroffen kan worden, is afhankelijk van de aanwezige risicobronnen.
De meest voorkomende scenario’s welke zich kunnen voordoen, zijn hier beschreven. Toxisch scenario Dit scenario is van toepassing bij een plangebied dat ligt binnen een giftig (toxisch) invloedsgebied: Er komt een wolk met giftige stoffen vrij die zich verspreid in de omgeving. Deze kan ontstaan als gevolg van: een brand bij een inrichting met gevaarlijke stoffen (giftige verbrandingsproducten, rookwolk). het lek raken van een container/tankwagen/etc. met gevaarlijke stoffen (door uitdamping verspreiding in de omgeving). 8 9
Tenzij het invloedsgebied van de bron kleiner is Tenzij het invloedsgebied van de bron kleiner is 4
Aanwezigen in het plangebied die worden blootgesteld aan de toxische wolk kunnen ernstige gezondheidsschade oplopen en kwetsbare groepen (longpatiënten) kunnen in het ‘worstcase scenario’ overlijden. Overige gevolgen zijn irritatie van de luchtwegen en branderige ogen. Incident met brandbare gassen Scenario van toepassing bij een plangebied dat ligt binnen de effectafstanden van een explosie: Een explosie kan optreden bij een LPG tankstation, bij een inrichting of bij het transport van onder druk vervoerd gas (weg). Door het instantaan falen, bijvoorbeeld als gevolg van een ongeluk, komt de inhoud spontaan en explosief vrij. De stof zal waarschijnlijk ontbranden wat eveneens voor schade zorgt. Het ‘worst-case scenario’ is dat een tank door een externe brand wordt opgewarmd, waardoor deze door oplopende interne druk faalt. Hierdoor komt de inhoud onder zeer grote druk explosief vrij en ontbrandt direct. De warmtestraling en overdruk in de omgeving is direct dodelijk zowel binnen als buiten gebouwen. Op grotere afstand zullen aanwezigen (brand)wonden oplopen. Daarnaast ontstaat schade aan gebouwen zijn als gevolg van de druk. Deze standaard verantwoording is niet van toepassing op ontwikkelingen gelegen binnen de effectafstanden van deze scenario’s.
Fakkelbrand Scenario van toepassing bij een plangebied dat ligt binnen de effectafstanden van een fakkelbrand: Dit scenario treedt op bij transportleidingen voor aardgas. Door een lekkage, scheur of volledige breuk van de buisleiding kan het aardgas vrijkomen en tot ontbranding worden gebracht door een ontstekingsbron in de nabijheid. Het vrijgekomen aardgas zal hierbij in brand vliegen wat gepaard gaat met een druk en hevige hitte ontwikkeling in de vorm van een fakkelbrand. Door de hitte kunnen personen overlijden en/of brandwonden oplopen. Deze standaard verantwoording is niet van toepassing op ontwikkelingen gelegen binnen de effectafstanden van het meest voorkomende scenario’s. Mogelijk te treffen maatregelen te verbetering van de zelfredzaamheid Afsluitbare mechanische ventilatie bij toxisch scenario De Veiligheidsregio adviseert in nieuwe bouwwerken een afsluitbare mechanische ventilatie toe te passen. Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor de detaillering van gevels, ramen en kozijnen, zodat deze goed luchtdicht zijn uitgevoerd. De detaillering van gevels, ramen en kozijnen volgt uit het Bouwbesluit 2012. Belangrijk is het controleren van een juiste uitvoering hiervan tijdens de bouw. Het toepassen van een afsluitbare mechanische ventilatie kan niet middels het Bouwbesluit worden afgedwongen.
Om de toepassing hiervan te bevorderen wordt hierover actief gecommuniceerd met initiatiefnemers van bouwprojecten. Risicocommunicatie De Veiligheidsregio adviseert om actief te communiceren met gebruikers/bewoners van het invloedsgebied over de risico’s en mogelijk te nemen maatregelen. Dit vraagt om een actief beleid op het gebied van risico-communicatie. Op het gebied van risicobeheersing stelt de Veiligheidsregio in haar beleidsplan zich ten doel extra inspanningen te verrichten op het gebied van risicocommunicatie. Samen met de andere Brabantse Veiligheidsregio’s wordt hiervoor een plan ontwikkeld, waarbij gemeenten nadrukkelijk worden betrokken. De gemeente Hilvarenbeek heeft in 2010 een plan van aanpak risicocommunicatie vastgesteld. Op dit moment is het onderwerp risicocommunicatie opgenomen in het takenpakket van de Veiligheidsregio. Ontruimingsplan Het stimuleren van inrichtingshouders om aandacht te besteden aan hun ontruimingsplannen bij externe incidenten draagt bij aan een verhoging van de veiligheid. Instellingen en bedrijven zijn op grond van de Arbo-wet verplicht een risico-inventarisatie uit te voeren. Uit deze inventarisatie volgt of een BHV-organisatie ingesteld moet worden. Door de handhavers wordt hieraan structureel 5
aandacht aan gegeven bij het uitvoeren van hun toezichtstaken. De Veiligheidsregio heeft in samenwerking met de gemeente Moerdijk een alerteringssysteem voor calamiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven ontwikkeld. De Veiligheidsregio past dit systeem (CBIS) inmiddels toe voor de gehele Veiligheidsregio. Toepassing van dit systeem zal bewustzijn van gevaren en communicatie bevorderen. Alle bedrijven binnen de gemeente kunnen zich inmiddels aanmelden voor dit systeem via de website : www.cbisbrabant.nl . De gemeente ondersteunt dit initiatief. Mogelijkheden voor de rampenbestrijding Toxisch scenario Bronbestrijding is bij een toxische vloeistof mogelijk door de vloeistof af te dekken. Hierdoor wordt de verdamping verminderd. Voor toxische gassen kan alleen aan bronbestrijding worden gedaan indien het om een lekkage gaat. De brandweer kan dan proberen om het gat te dichten. Effectbestrijding is tevens mogelijk door de concentratie te verdunnen, bijvoorbeeld met behulp van een waterscherm. Dit is alleen mogelijk als de brandweer tijdig aanwezig is. Bij een toxisch incident is het belangrijk dat de bestrijding plaatsvindt vanaf bovenwinds gebied (daar waar de wind vandaan komt). Het is daarom belangrijk dat de bron tweezijdig bereikbaar is. Incident met brandbare gassen Noodzakelijk voor het voorkomen van een explosie is.
Tijdige aankomst brandweer; Tijdige bereikbaarheid tankwagen of ketelwagon; Tijdige beschikbaarheid bluswater. Inzet waterkanonnen voor tweezijdige koeling tankwagen of ketelwagon. Indien de explosie niet voorkomen kan worden, is het relevant dat er voldoende bluswatervoorzieningen zijn en dat het gebied tweezijdig toegankelijk is. Aanrijtijden In het geval van een incident in het plangebied is de brandweer binnen de bestuurlijke vastgestelde tijden aanwezig (na te gaan via www.brandweermwb.nl/brandveiligheid/ brandweerbereikbaarheid). Indien voor het plangebied of een deel ervan niet kan worden voldaan aan de vastgestelde tijden kan aan de hand van de door de Veiligheidsregio ontwikkelde toolbox, maatregelen worden getroffen om de veiligheid te verhogen. Belangrijk hierbij is de informatievoorziening richting de gebruikers/bewoners van een gebied waar de aanrijtijden niet worden gehaald. Toepassing van de toolbox kan een middel zijn om de veiligheid, door zelfredzaamheid en bewustzijn van de gevaren, te verhogen. WAS (Waarschuwings- en alarmeringsinstallatie) Binnen de bebouwde kom van de gemeente is de WAS-dekking voldoende. Daarnaast is NL-alert voor het gehele grondgebied operationeel via mobiele telefonienetwerk. Bluswatervoorziening Binnen de gemeente is een overzicht beschikbaar van de bluswatervoorziening.
De Veiligheidsregio heeft deze (grote) bronnen geïnventariseerd. Op grond van het Bouwbesluit worden eisen gesteld aan benodigde bluswatervoorziening. Op verzoek van de Veiligheidsregio wordt, indien het plangebied een nieuw uitbreidingsplan, industrieterrein met BRZO-inrichtingen of een grootschalige ontwikkeling betreft, in dit kader advies gevraagd met betrekking tot bluswatervoorziening. Bereikbaarheid De gemeente heeft een hoofdwegenstructuur voor de brandweer vastgesteld. Deze hoofdwegenstructuur voldoet aan de eisen die de brandweer hieraan stelt. Mate van zelfredzaamheid van de aanwezigen
6
De zelfredzaamheid van aanwezigen in het plangebied hangt van diverse factoren af. In onderstaande tabel is de zelfredzaamheid voor een aantal standaard functies beoordeeld.
Scenario
Toxisch (giftig)
Explosie
Gebouwtype
Woning Kantoor Detailhandel Bedrijf Bijzonder Kwetsbaar Woning Kantoor Detailhandel Bedrijf Bijzonder Kwetsbaar
Afwegingscriteria Fysieke Zelfstandig gesteldheid heid personen personen + + + + -
+ + + + -
Alarmeringsmogelijkheden personen en aanwezigen +/+ + +/+
+ + + + -
+ + + + -
+/+ + +/+
VluchtMogelijkheden Gebouw & omgeving + + + +/+
GevaarInschattingsmogelijkheden scenario +/+/+/+/+/-
+/+/+/+/+/-
+/+/+/+/+/-
Over het algemeen wordt geconcludeerd dat de zelfredzaamheid redelijk tot goed is. Voor bijzonder kwetsbare objecten waar verminderd zelfredzame personen aanwezig zijn (zoals kinderdagverblijf en zorginstelling) is de zelfredzaamheid beperkt. Eerder genoemde maatregelen en voorzieningen verbeteren de vlucht- en schuilmogelijkheden en daarmee ook de zelfredzaamheid van personen in het plangebied. Conclusie Op basis van het bovenstaande wordt geconcludeerd dat er personen in het plangebied worden blootgesteld aan externe veiligheidsrisico’s, ook na het treffen van maatregelen. De besproken maatregelen dragen wel bij aan het verminderen van de gevolgen die zich voordoen bij een van de besproken scenario’s. De Veiligheidsregio is voldoende ingericht om tijdig de noodzakelijke hulpverleningscapaciteit van de beschreven scenario’s te leveren. Op basis van de beschouwde scenario’s en het gelijkblijvende groepsrisico acht de gemeente het Wro- of Wabo-besluit verantwoord.
7
Sector Risicobeheersing
Gemeente Hilvarenbeek T.a.v.: College van Burgemeester en Wethouders Postbus 3 5080 AA HILVARENBEEK
Datum Onze referentie
8 december 2016 U.012285
Uw referentie Uw brief van
Fabriekstraat 34, Tilburg Postbus 3208 5003 DE Tilburg Telefoon (088) 2250100 www.brandweermwb.nl
Metha de Heer/Harry Killaars 06-53625089 E-mail info@brandweermwb.nl Onderwerp Standaardadvies 2017
Behandeld door Doorkiesnummer
Geacht college,
Een deel van uw gemeente is gelegen in het invloedsgebied van één of meerdere Brzo bedrijven en/of van een spoorlijn, autoweg of buisleiding. Uw beleid en de besluiten externe veiligheid inrichtingen c.q. Buisleidingen en Transportroutes verplicht u het groepsrisico te verantwoorden van ieder ruimtelijk besluit dat u in dit invloedsgebied neemt. Verder dient u het Dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant iedere keer in de gelegenheid te stellen om te adviseren inzake de rampenbestrijding en de zelfredzaamheid. Werkingssfeer advies Met deze brief voorzien wij u van een standaard advies 2017, voor ruimtelijke ontwikkelingen in het invloedsgebied van een Bevi inrichting en/of de infrastructuur. U kunt dit standaard advies gebruiken voor de verantwoording van het groepsrisico voor ruimtelijke ontwikkelingen. In onderstaand overzicht kunt u zien wanneer u het standaardadvies kunt gebruiken en wanneer u de Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant in de gelegenheid moet stellen een maatwerkadvies uit te brengen. Daarnaast heeft de Omgevingsdienst Midden en West Brabant signaleringskaarten en standaard groepsrisicoverantwoordingen per gemeente gemaakt. Werking van het standaard advies 1. Ontwikkelingen buiten de 750 m1 van een niet-categoriale Bevi inrichting. 2.
Ontwikkelingen buiten de 200 m1 van een categoriale Bevi inrichting, spoorlijn, autoweg, waterweg of buisleiding1. 3. Ontwikkeling buiten de 30 m1 en tot een afstand van 200 m1 van een categoriale Bevi inrichting, spoorlijn, autoweg, waterweg of buisleiding waarin geen nieuwe bijzonder kwetsbare objecten2 worden toegestaan. 4. Kleine bestemmingsplannen behoudens ruimtelijke plannen waarin bijzonder kwetsbare objecten worden mogelijk gemaakt.
1 Spoorlijn, autoweg, waterweg en buisleiding welke als risicovolle infrastructuur zijn benoemd in het besluit externe
veiligheid transport. 2 Kinderdagverblijven. buitenspeeltuinen, basisscholen en zorgcentra zoals: ziekenhuizen, verpleegtehuizen, hospices of tehuizen voor verstandelijk en/of lichamelijke gehandicapten, kampeerterreinen, evenemententerreinen of gebouwen met veel bezoekers en de vitale infrastructuur.
Sector Risicobeheersing
Maatwerkadvies 1. Ontwikkeling binnen de 750 m1 meter van een niet-categoriale Bevi inrichting. 2. Ontwikkelingen binnen de 30 m1 van een spoorlijn, autoweg of buisleiding. 3. Ontwikkeling buiten de 30 m1 en tot een afstand van 200 m1 van een categoriale Bevi inrichting, spoorlijn, autoweg of buisleiding waarin de komst van nieuwe bijzonder kwetsbare objecten wordt mogelijke gemaakt. 4. Bestemmingsplannen waarin Bevi inrichtingen mogelijk gemaakt worden of aanwezig zijn. 5. Nieuwe milieuvergunningen of wijzigingen op bestaande milieuvergunningen voor Bevi inrichtingen waarbij de PR-10-06 groter wordt of bij aanwezig is. Het beleid van de Veiligheidsregio is dat alle nieuwe bijzonder kwetsbare objecten zoveel mogelijk geweerd dienen te worden binnen de 750 m1 van een niet-categoriale Bevi inrichting en nieuwe bijzonder kwetsbare objecten binnen 200 meter van een categoriale Bevi inrichting en risicovolle infrastructuur. Aanvragen voor maatwerk adviezen kunt u richten aan info@brandweermwb.nl. Verantwoording van het groepsrisico Dit advies ontslaat u niet van de verplichting om bij uw besluit het groepsrisico te verantwoorden.
In deze verantwoording kunt u voor de volgende onderdelen gebruik maken van dit advies voor de onderdelen: a) mogelijk te treffen maatregelen ter verbetering van de veiligheid; b) mogelijkheden voor de rampenbestrijding; c) mate van zelfredzaamheid van de aanwezigen. De Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant geeft het advies om kwetsbare personen via ruimtelijke besluiten beter te beschermen. Reden hiervoor is dat het niet alleen gaat om het wel of niet kunnen vluchten of schuilen uit een eventueel effectgebied. Ook het feit dat bij blootstelling aan toxische stoffen kleine kinderen, zieke en oudere personen eerder het slachtoffer zullen worden dan gezonde personen van middelbare leeftijd speelt hierin een rol. Het is uw bevoegdheid om af te wijken van een advies van de Veiligheidsregio Midden en West Brabant. De afwijking dient u dan wel nadrukkelijk in de verantwoording van het groepsrisico van het betreffende ruimtelijke plan te motiveren. Scenario’s De scenario’s waardoor het plangebied getroffen kan worden is afhankelijk van de aanwezige risicobron (risicovolle inrichting, weg, water en/of spoor). De meest voorkomende scenario’s welke zich zullen voordoen, wanneer er sprake is van een situatie voor een standaard advies zijn: Toxische wolk Er komt een wolk met giftige stoffen vrij die zich verspreid in de omgeving.
Deze kan ontstaan als gevolg van: een brand bij een inrichting met gevaarlijke stoffen (giftige verbrandingsproducten, rookwolk), en/of het lek raken van een container/tankwagen/spoorketelwagon met gevaarlijke stoffen (door uitdamping verspreiding in de omgeving). Aanwezigen in het plangebied die worden blootgesteld aan de toxische wolk kunnen ernstige gezondheidsschade oplopen en kwetsbare groepen (longpatiënten, kleine kinderen etc.) kunnen in een ‘worstcase scenario’ overlijden. Overige gevolgen zijn last van de luchtwegen en branderige ogen. Explosie Een explosie kan optreden bij een LPG tankstation, bij een inrichting of bij het transport van onder druk vervoerd gas (weg, water en/of spoor). Door het instantaan falen, bijvoorbeeld als gevolg van een ongeluk, komt de inhoud spontaan en explosief vrij. De stof zal waarschijnlijk ontbranden wat eveneens voor schade zorgt. Het ‘worstcase scenario’ is dat de tank door een externe brand wordt opgewarmd, waardoor deze door de oplopende interne druk faalt. Hierdoor komt de inhoud onder zeer grote druk explosief vrij en ontbrandt direct.
pagina 2 van 5
Sector Risicobeheersing
De warmtestraling in de omgeving is direct dodelijk zowel binnen als buiten. Op grotere afstand zullen aanwezigen brandwonden oplopen. Verder is er veel schade aan gebouwen als gevolg van de druk Fakkelbrand Dit scenario treed op bij aardgastransportleidingen. Door een lekkage, scheur of volledige breuk van de buisleiding kan het aardgas vrijkomen en tot ontbranding worden gebracht door een ontstekingsbron in de nabijheid. Het vrijgekomen aardgas zal hierbij in brand vliegen wat gepaard gaat met een druk en hevige hitteontwikkeling in de vorm van een fakkelbrand. Door de hitte kunnen personen overlijden en/of brandwonden oplopen. Mogelijke maatregelen ter verbetering van de veiligheid (a) onderdeel van de verantwoording Groepsrisico Ter verbetering van de veiligheid adviseren wij u de volgende standaard maatregelen te (laten) treffen: 1.
Actief communiceren met de burgers in het invloedsgebied over de risico’s en de mogelijk te nemen maatregelen. Werknemers en bewoners moeten op de hoogte zijn van wat men moet doen in geval van een groot incident. Dit vraagt om een actief beleid op het gebied van risicocommunicatie.
2.
De inrichtinghouders te stimuleren in hun ontruimingsplan aandacht te besteden aan externe incidenten. De BHV organisatie moet niet alleen voorbereid zijn op interne incidenten, maar moet ook weten hoe te handelen bij een incident met toxische stoffen of toxische verbrandingsproducten in de omgeving.
3.
Vanaf 2015 is in de Veiligheidsregio MWB het alerteringssysteem CBIS operationeel, wat als hulpmiddel voor BHV organisaties gebruikt kan worden. Alle bedrijven en instellingen in uw gemeente kunnen zich aanmelden op dit systeem. Gebruik hiervoor de website: www.cbisbrabant.nl
Bij bestemmingplannen waarbij zich een toxisch scenario kan voordoen adviseren wij u tevens de volgende maatregelen: 1.
2.
Bij gebruik van mechanische ventilatie in nieuwe bouwwerken: een afsluitbare mechanische ventilatie toe te passen. Bij het vrijkomen van toxische stoffen zullen deze door de mechanische ventilatie de gebouwen ingezogen worden. In het algemeen is een mechanische ventilatie niet (makkelijk) uit te zetten. Om binnen afgeschermd te zijn van toxische stoffen moet de ventilatie of centraal of met een noodknop uit te zetten zijn. Extra controle bij bouwvergunningen op de detaillering van gevels en ramen, waardoor overmatige ventilatie als gevolg van tocht niet kan plaatsvinden. Wanneer de voorwaarden uit het bouwbesluit 2012 strikt worden nageleefd blijft het binnenklimaat van een bouwwerk voldoende veilig gedurende ca 4 uur.
Mogelijkheden voor de rampenbestrijding (b) onderdeel van de verantwoording Groepsrisico Opkomsttijd Voor een goede bestrijdbaarheid is het noodzakelijk dat de brandweer voldoende snel ter plaatse kan komen. De knelpunten met de opkomsttijd binnen uw gemeente kunt u globaal terug zien in de afbeelding in de bijlage 1, Voor een exacte opkomsttijd kunt u de postcodechecker raadplegen op: www.brandweermwb.nl/Brandveiligheid/Brandweerbereikbaarheid Door het Algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant zijn in het Dekkings- en spreidingsplan 2015-2019 de opkomsttijden voor de brandweer vastgesteld. In onderstaande tabel zijn deze opkomsttijden weergegeven: Acht minuten woonfunctie voor 2003 celfunctie gezondheidszorgfunctie logiesfunctie onderwijsfunctie basisonderwijs tot 12 jaar bijeenkomstfunctie bestemd voor kinderdagopvang
Twaalf minuten woonfunctie na 2003 kantoorfunctie winkelfunctie onderwijsfunctie overige industriefunctie sportfunctie bijeenkomstfunctie overige overige gebruiksfunctie
pagina 3 van 5
Sector Risicobeheersing
Wanneer een ontwikkeling plaatsvindt buiten de genoemde opkomsttijd moeten er maatregelen worden getroffen. Door de Veiligheidsregio MWB is een Toolbox met instrumenten ontwikkeld, welke de gemeente kan gebruiken ter compensatie van de te lange opkomsttijden. Wij adviseren u de Toolbox te implementeren binnen uw gemeentelijke organisatie. Waarschuwings- en alarmeringsinstallatie Binnen de bebouwde kom is er veelal voldoende dekking van de WAS-installatie daarnaast is NL Alert operationeel voor vele mobiele telefoons. Bij ontwikkelingen buiten de bebouwde kom adviseren wij u na te gaan of de dekking voldoende is. In de bijlage is een overzicht opgenomen van de dekking van de WASinstallatie in uw gemeente. Adequate bluswatervoorziening Een adequate bluswatervoorziening is een bluswatervoorziening die: de mogelijkheid biedt om middels een verbinding met de bluswatervoorziening, binnen drie minuten na aankomst, een tankautospuit van bluswater te voorzien; na aansluiting direct en onafgebroken voldoende water uit de bluswatervoorziening kan leveren. De benodigde bluswatercapaciteit voor de adequate bluswatervoorziening is afhankelijk van de mogelijke scenario’s. In bijlage 4 is dit inzichtelijk gemaakt. Voor bijzondere Infrastructuur en bijzondere industriegebieden met BRZO inrichtingen is een maatwerkadvies noodzakelijk.
Bluswatervoorziening voor bovenmatige risico’s De benodigde bluswatercapaciteit voor de bovenmatige risico’s bedraagt 240 m3/h. Deze bluswatervoorziening moet op maximaal 2.500 m1 van de objecten aanwezig te zijn. Voorbeelden van deze bluswatervoorzieningen zijn, vijvers, waterlopen en bluswaterriolen. Deze bluswatervoorziening dient op regionaal niveau binnen 60 minuten ingezet te kunnen worden en open water dient dan ook in ruime mate voorradig te zijn Brandweer Midden West Brabant beschikt over drie watertransportsystemen WTS WTS WTS 200
opbouwtijd 15 min
pompdruk 5 bar
drukverlies 2 bar /100 m1
zuighoogte 3 m1
debiet 2000 l/min
WTS 1000
30 min
10 bar
3 m1
4000 l/min
WTS 2500
60 min
10 bar
2 bar /100 m1 75 mm slangen 0.7 bar /100 m1 150 mm slangen 2 bar /100 m1 75 mm slangen 0.16 bar /100 m1 150 mm slangen
3 m1
2000 l/min
Het dekkings- en spreidingsplan in Midden en West Brabant voor de WTS systemen zijn zodanig gepositioneerd in de regio zodat de opkomsttijden van de systemen WTS 200 en WTS 2500 in uw gemeente ook ingezet kunnen worden binnen de noodzakelijke opbouwtijd. Bereikbaarheid De planlocatie moet bereikbaar zijn voor voertuigen van hulpverleningsdiensten. De eisen ten aanzien van de bereikbaarheid zijn opgenomen in de brancherichtlijn handreiking bluswatervoorziening en bereikbaarheid. Als de wegen in het plangebied voldoen aan de CROW 165 zijn geen problemen met de bereikbaarheid te verwachten. Zelfredzaamheid (c) onderdeel van de verantwoording Groepsrisico In de verantwoording moet u aangeven hoe het is gesteld met de zelfredzaamheid van de aanwezigen in het plangebied. In onderstaande tabel is de zelfredzaamheid van aanwezigen voor een aantal standaard functies beoordeeld. Bij de beoordeling zijn de volgende aspecten mee genomen: Fysieke gesteldheid bewoners of aanwezigen: kunnen de personen zich tijdig voortbewegen en zelfstandig in veiligheid brengen? Zelfstandigheid bewoners of aanwezigen: kunnen de personen zelfstandig een gevaarinschatting maken en zich zelfstandig in veiligheid brengen? Alarmeringsmogelijkheden bewoners of aanwezigen: kunnen de personen tijdig worden gealarmeerd?
pagina 4 van 5
Sector Risicobeheersing
Vluchtmogelijkheden gebouw & omgeving: heeft het gebouw voldoende vluchtmogelijkheden? Is het gebouw geschikt om te schuilen? Zijn er voldoende mogelijkheden om het gebied te ontvluchten? Mogelijkheden tot gevaarinschatting van het toxisch scenario: laat het ongeval zich tijdig aankondigen en is de dreiging herkenbaar door het afgaan van de WAS installatie en/of NL Alert? En is de dreiging duidelijk herkenbaar? Afwegingscriteria
Scenario
Toxisch
Explosie
+ + + +
AlarmeringsZelfstandigmogelijkheden heid personen en personen aanwezigen + +/+ + + + + +/-
Vluchtmogelijkheden gebouw & omgeving + + + +/-
Gevaarinschattingsmogelijkhedenscenario +/+/+/+/-
-
-
+
+
+/-
+ + + +
+ + + +
+/+ + +/-
+/+/+/+/-
+/+/+/+/-
-
-
+
+/-
+/-
Gebouwtype
Fysieke gesteldheid personen
Woning Kantoor Detailhandel Bedrijf Bijzonder kwetsbaar3 Woning Kantoor Detailhandel Bedrijf Bijzonder kwetsbaar
De genoemde maatregel risicocommunicatie verbetert de zelfredzaamheid voor wat betreft de inschattingsmogelijkheden van gevaar. De genoemde maatregelen ventilatie en detaillering verbeteren de vluchtmogelijkheden/schuilmogelijkheden. Aandachtspunt zijn bedrijfsloodsen waar meerdere personen verblijven. De eisen voor de luchtdichtheid van loodsen zijn vrij laag, waardoor de luchtkwaliteit gedurende een toxisch scenario niet voor 4 uur is gegarandeerd. Hoogachtend, Namens het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, Afdelingshoofd Risicobeheersing,
H. Sijbring
Bijlage 1 Opkomsttijden van de gemeente. Bijlage 2 Overzicht WAS installatie in de gemeente. Bijlage 3 Folder van standaard tot maatwerk Bijlage 4 Bluswater Bijlage 5 Risicoprofiel
3
Deze functie kan alleen voorkomen als bestaande functie. Wanneer het een nieuwe functie betreft, moet er een gedetailleerd advies worden aangevraagd.
pagina 5 van 5
Bijlage 1 Opkomsttijden Basisbrandweereenheid Gemeente: Hilvarenbeek 05-01-2015
Bijlage 2 Aanwezigheid WAS installatie Gemeente: Hilvarenbeek 05-01-2015
Categoriale inrichtingen Het Bevi maakt onderscheid tussen inrichtingen waarvoor een QRA (kwantitatieve risicoanalyse) opgesteld moet worden en inrichtingen waarvoor vaste afstanden gelden, de zogenaamde categoriale inrichtingen. Met de wijzigingen van het Bevi en de Revi zijn meer inrichtingen categoriaal geworden. Dit betekent dat er voor de bepaling van de 10-6 contour (het plaatsgebonden risico) geen QRA uitgevoerd hoeft te worden. Categoriale inrichtingen zijn aangewezen in artikel 4 van het Bevi. Daarnaast is er op grond van artikel 2 eerste lid onder h nog een mogelijkheid voor de Minister om categoriale inrichtingen aan te wijzen. Voor de PGS 15 opslagen is in artikel 3 van de Revi bepaald dat het niet verplicht is om de afstanden uit de tabel te gebruiken, er mag ook altijd worden gerekend. Uiteraard moet daarbij wel de nieuwe rekenmethodiek worden gebruikt. Voor alle andere categoriale inrichtingen geldt dat de vaste afstanden uit de Revi gebruikt moeten worden. 1. Inrichtingen waar meer dan 1.500 kg ammoniak in een insluitsysteem aanwezig is, niet zijnde een onderdeel van een koel- of vriesinstallatie met ammoniak.
Van standaard tot maatwerk
2. Inrichtingen waar meer dan 150m3 zeer licht ontvlambare of licht ontvlambare vloeistof in een bovengronds insluitsysteem aanwezig is. 3. Inrichtingen waar meer dan 13m3 propaan of meer dan 13m3 acetyleen in een insluitsysteem aanwezig is. 4. Inrichtingen waar een cyanidehoudend bad ten behoeve van het aanbrengen van metaallagen aanwezig is met een inhoud van meer dan 100 liter.
Let op! Betrek Brandweer Midden- en West-Brabant altijd bij • Nieuwe ontwikkelingen zoals LNG/CNG stations • Kegelligplaatsen bij vaarwegen en of havens
5. Inrichtingen waar een giftige of zeer giftige stof in een
Uitgave Brandweer Midden- en West-Brabant
insluitsysteem met een inhoud van meer dan 1.000 liter
PR contouren van verschillende categoriale
Postbus 3208
aanwezig is.
inrichtingen kunnen groter zijn dan 30 meter.
5003 DE Tilburg
6. Inrichtingen waar in enige opslagvoorziening een giftige of zeer giftige stof in gasflessen aanwezig is en
Houd hierbij rekening met de projectie van (beperkt) kwetsbare objecten.
waarbij de totale waterinhoud van de gasflessen met
oktober 2014 Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend www.brandweermwb.nl
giftige of zeer giftige inhoud in die opslagvoorziening
Meer informatie
meer bedraagt dan 1.500 liter.
Kijk voor meer informatie over standaard adviezen
7. Inrichtingen waar aardgasdruk gereduceerd wordt of
Onze adviezen bij ruimtelijke plannen en externe veiligheid
en de standaard verantwoording groepsrisico op
aardgashoeveelheid gemeten wordt, voor zover de
www.verbeterprogrammagroepsrisico.nl en ga naar
gastoevoerleiding een grotere diameter heeft dan 20
regioteam Midden- en West-Brabant.
inch.
Voor telefonische informatie: 06 536 25 089.
Midden- en West-Brabant
Midden- en West-Brabant
Brandweer Midden- en West-Brabant adviseert gemeenten op het gebied van externe veiligheid rond ruimtelijke plannen. Deze uitgave laat zien in welke gevallen gemeenten een standaard advies kunnen verwachten en in welke gevallen zij mogen rekenen op een maatwerk advies. Daarbij besteden we in het bijzonder aandacht aan de vestiging van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten ten opzichte van risicobronnen.
De algemene regel is dat gemeenten een standaard advies ontvangen voor ruimtelijke plannen op bepaalde afstanden van Bevi inrichtingen en de transportroutes van gevaarlijke
plannen binnen 200 m van een categoriale Bevi inrichting.
stoffen over weg, water en spoor en door buisleidingen. Veel
In deze plannen worden in de regel alle nieuwe bijzonder
gemeenten hebben in hun Beleidsvisie Externe Veiligheid
kwetsbare objecten geweerd.
De afstanden zijn van toepassing op het uitbrengen van een
het object.
speeltuinen worden aangelegd en kan binnen de functie sport
Zone binnen 200 m1 van categoriale Bevi inrichting
willekeurig Zone eenbinnen openluchtzwembad worden gerealiseerd. Dit 30 m en 200 m van transport
Standaardisering
is immers moeilijk of niet te monitoren. Maar ook onder maatStandaardisering
1
uit het Bevi/Revi blijven van toepassing. Dus kunnen diverse
Bijzonder kwetsbare objecten zijn: kinderdagverblijven,
objecten worden bestemd, mits wordt voldaan aan 10 -06 voor
buitenspeeltuinen, basisscholen, zorgcentra (zoals:
kwetsbare objecten en 10
ziekenhuizen, verpleeghuizen, hospices of tehuizen
gende redenen) voor beperkt kwetsbare objecten binnen de
voor verstandelijk of lichamelijke gehandicapten),
aangegeven afstanden. Standaardisering
Standaardisering
Zone-indeling 3 Categoriale inrichtingen zoals gebruikt bij de bepaling van standaard De zone-indeling Gedetailleerd advies Standaard advies
advies 4 Transport 1 van een categoriale Bevi inrichting, In de(spoor, zone binnen 200 mGedetailleerd advies
-05
(met motivatie en zwaarwe-
Zone binnen 200 m van categoriale Bevi inrichting 1
infrastructuur.
1
Weliswaar kunnen binnen de functie groen willekeurig
Wat zijn bijzonder kwetsbare objecten?
gebouwen met veel bezoekers en de vitale
4. Een gedetailleerd maatwerk advies wordt opgesteld voor
aan de afstand tot de risicobron in relatie tot de functie van
standaard advies of gedetailleerd advies. Alle afstandregels
kampeerterreinen, evenemententerreinen of
weg, waterweg of buisleiding.
PR afstanden
3
Categoriale inrichtingen
schappelijke doeleinden vallen Gedetailleerd zowel zeer kwetsbare personen Transport adviesin de planregels expliciet 4 als minder kwetsbare personen. Door Gedetailleerd advies
Standaard advies
Zone binnen 30 m en 200 m van transport 1
1
Gedetailleerd Grensinrichting
(spoor,
Gedetailleerd autoweg, bijzonder kwetsbare objecten uit te sluiten is de advies zelfredzaam-
indien nieuwe bijzonder kwetsbare objecten mogelijk zijn, Standaard advies De Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant geeft het advies anders standaard advies om kwetsbare personen via ruimtelijke besluiten beter te vaarweg en
1
heid sterk te verbeteren. buisleiding) 200 m
beschermen. Niet alleen door in een eventueel effectgebied
vastgelegd hoe zij omgaan met locaties voor kwetsbare ob-
5. Voor plannen buiten 30 m1 en tot een afstand van 200 m1
de buitengevels, gelden extra afstanden bij objecten of
den- en West-Brabant kunnen verwachten. biedt de Grensinrichting 200Verder m
autoweg, indien vaarweg en spoorlijn, autoweg, waterweg of nieuwe buisleiding worden bijzonder bijzonder kwetsbare buisleiding) kwetsbare objecten ontmoedigd. Er kunnen objecten mogelijk zijn, zwaarwegende Standaard advies anders standaard overwegingen zijn om toch nieuwe advies bijzonder kwetsbare
jecten en beperkt kwetsbare objecten evenals voor risicovolle
van een spoorlijn, autoweg, waterweg of buisleiding ont-
bij gebieden in de openlucht waar bijzonder kwetsbare
zone-indeling duidelijkheid over de gewenste plaatsing van
objecten te750realiseren. DaarbijBevi dient bijzondere aandacht Zone binnen m van niet categoriale inrichting
worden. Van het advies van de Veiligheidsregio kan worden
activiteiten ten opzichte van risicobronnen. Deze visies vormen
moedigen we de komst van nieuwe bijzonder kwetsbare
personen aanwezig zijn. De afstand wordt dan bepaald
bijzonder kwetsbare objecten, waardoor er minder niet-zelf-
objecten. Indien in ruimtelijke besluiten nieuwe bijzonder
door:
redzame burgers aanwezig zullen zijn in de directe nabijheid
gegeven te worden aan de zelfredzaamheid 200 mvan burgers en Standaardisering 30 m Grensinrichting aan de afstand tot de risicobron in relatie tot de functie van
afgeweken. Dit moet dan nadrukkelijk in de verantwoording
doorgaans een verbetering van de veiligheid, waardoor Brand-
van risicobronnen.
Bij bestemmingsplannen die een Bevi inrichting mogelijk het1object.
advies of maatwerk advies, geeft vooraf duidelijkheid over In afwijking van kwetsbare objecten, te beoordelen op
wat gemeenten van het advies van de Veiligheidsregio Mid-
weer Midden- en West-Brabant de mogelijkheid heeft om het
kwetsbare objecten toch in deze zone worden bestemd,
• de grens van het gebied dat bestemd is voor het
gebruik van standaard adviezen uit te breiden. Met deze stan-
wordt een gedetailleerd advies opgesteld. In alle andere
verblijf van zieken, ouderen, gehandicapten of
gevallen is er sprake van een standaard advies.
minderjarigen, indien het desbetreffende object
daardisering komt meer tijd vrij voor adviezen over plannen en
een ziekenhuis, bejaardenhuis, verpleeghuis, school,
ontwikkelingen, waarvan de effecten zeer ernstig kunnen zijn.
6. Een gedetailleerd maatwerk advies wordt opgesteld voor
Denk hierbij aan adviezen bij vestiging van risicovolle bedrijven
plannen binnen 30 m van een spoorlijn, autoweg, water-
gebouw of een gedeelte van een gebouw is dat
en aan maatwerk adviezen voor ruimtelijke plannen waarbij
weg of buisleiding. In deze plannen worden in de regel alle
bestemd is voor dagopvang van minderjarigen,
1
7. Bestemmingsplannen met Bevi inrichtingen worden voorzien Wanneer standaard en wanneer maatwerk? 750 m van een niet-categoriale Bevi inrichting. 1
2. Een gedetailleerd maatwerk advies wordt opgesteld voor plannen binnen 750 m1 van een niet-categoriale Bevi inrichting. In deze plannen worden in de regel alle nieuwe bijzonder kwetsbare objecten geweerd. 200 m van een categoriale Bevi inrichting, spoorlijn, auto1
Standaardisering Standaardisering
inrichtingen Standaardisering
inrichtingen maken, wordt altijd een gedetailleerd advies opgesteld. Gedetailleerd advies Standaard advies BRZO & niet categoriale Gedetailleerd advies Standaard advies inrichtingen
2
speeltuin gaat;
Grensinrichting
200 m
4
categoriale
Gedetailleerd advies
Grensinrichting
voorkomen dat bij het vrijkomen van toxische stoffen kleine kinderen en zieke en oudere personen slachtoffer kunnen
van het groepsrisico worden gemotiveerd. Het standaard advies
Standaard advies
Gedetailleerd advies
Transport (spoor, Gedetailleerd advies autoweg, indien nieuwe750 m vaarwegGrensinrichting en bijzonder kwetsbare buisleiding) objecten mogelijk zijn, Standaard advies anders standaard advies
verblijf van personen, indien het desbetreffende
8. Conserverende bestemmingsplannen vallen in principe
Gemeenten krijgen jaarlijks hun standaard advies, waarbij de volgende aspecten vooraf worden gemeld: 1. Opkomsttijd van de brandweer 2. Aanwezigheid van de WAS-installatie Deze onderwerpen worden op een plattegrond van de gemeente gepresenteerd. Knelpunten op het gebied van bluswater worden generiek in het standaard advies benoemd. Bij het verlenen van een bouwvergunning wordt er specifiek op
onder het standaard advies, tenzij het plangebied binnen
object een sportterrein of een kampeer- of ander
de genoemde afstand ligt en er nog ontwikkelruimte voor
recreatieterrein is dat bestemd is voor het verblijf
bijzonder kwetsbare objecten in het bestemmingsplan zit.
van personen gedurende meerdere aaneengesloten
Bijzonder kwetsbare objecten worden ontmoedigd. Er
dagen.
kunnen zwaarwegende overwegingen zijn om toch deze
Consoliderende bestemmingsplannen
In deze gevallen wordt geadviseerd de specialisten van de
objecten binnen 750 m te realiseren, maar dat moet dan Standaardisering goed worden afgewogen. Daarbij dient bijzondere aandacht
De in deze uitgave genoemde zones behoeven nadrukkelijk
Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant direct te betrek-
aandacht bij bestaande bestemmingsplannen en moeten in de
ken in het vooroverleg. Maak via ev@brandweermwb.nl een
gegevenBijtebestemmingsplannen worden aan de zelfredzaamheid van burgers en die een Bevi inrichting mogelijk 1
planregels worden verwoord.
afspraak.
9. Een standaard advies wordt opgesteld voor kleine bestem-
Grensinrichting
30 m
750 m
detailniveau beoordeeld.
200 m
Grensinrichting
Zone binnen 750 m1 van niet categoriale Bevi inrichting 1
mingsplannen, niet zijnde ruimtelijke plannen voor bijzonder
3. Een standaard advies wordt opgesteld voor plannen buiten
2
1 Zone binnen en 200 m1 van transport BRZO30&mniet
• de grens van het gebied dat bestemd is voor het
van een gedetailleerd maatwerk advies.
1. Een standaard advies wordt opgesteld voor plannen buiten
maken, wordt altijd een gedetailleerd advies opgesteld.
1 Zone binnen 200 van categoriale Bevi inrichting Zone binnen 750 m1m van niet categoriale Bevi inrichting
bestemmingsplannen die een Bevi inrichting mogelijk 1 3 BijCategoriale
of wanneer het om een openluchtzwembad of
nieuwe bijzonder kwetsbare objecten geweerd.
het om bijzonder kwetsbare objecten gaat.
1
m m te vlucht- of schuilmogelijkheden te30 bieden, maar ook 200 door
kwetsbare objecten. Overige bestemmingsplannen worden voorzien van een standaard advies.
Het gedetailleerde of maatwerk advies
maken, wordt altijd een gedetailleerd advies opgesteld.
2
Maakt het plan een
Ligt het plan binnen 200 m van
Ligt het plan binnen 750 m van
Bevi inrichting mogelijk?
Bevi inrichting?
NEE
Standaard advies
spoorlijn, autoweg, waterweg of
een categoriale Bevi inrichting?
een BRZO of niet categoriale
NEE
BRZO & niet categoriale Gedetailleerd advies inrichtingen Ligt het plan binnen 30 m van een
NEE
en binnen 200 m van een
NEE
buisleiding? Grensinrichting
Ligt het plan buiten 30 m
750 m
spoorlijn, autoweg, waterweg of
NEE
buisleiding?
STANDAARD ADVIES JA
JA
JA
JA
JA Maakt het plan bijzonder kwetsbare objecten mogelijk?
JA
NEE
MAATWERK ADVIES
Bijlage 4 Bluswater
Gemeente HILVARENBEEK T.a.v. College van Burgemeester en Wethouders Postbus 3 5080 AA HILVARENBEEK
Sector Risicobeheersing Taakveld RO&I Postbus 3208 5003 DE Tilburg Telefoon (088) 2250100 www.brandweermwb.nl
Datum Onze referentie
21 december 2018 U.026000
Uw referentie Uw brief van
Harry Killaars 06-53625089 E-mail info@brandweermwb.nl Onderwerp Standaardadvies 2019
Behandeld door
Doorkiesnummer
Geacht College, Een deel van uw gemeente is gelegen in het invloedsgebied van één of meerdere Brzo bedrijven en/of van een spoorlijn, autoweg of buisleiding. Uw beleid externe veiligheid en de Besluiten externe veiligheid inrichtingen (bevi), buisleidingen (bevb) en transportroutes (Bevt) verplicht u het groepsrisico te verantwoorden van ieder ruimtelijk besluit dat u in een invloedsgebied neemt. Verder dient u het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant iedere keer in de gelegenheid te stellen om te adviseren inzake de rampenbestrijding en de zelfredzaamheid. Dit is visueel gemaakt voor uw gemeente in bijlage 1. Daarnaast komen er steeds meer aanvragen die in de geest van de Omgevingswet verwerkt kunnen of dienen te worden. We benoemen in dit standaardadvies de kernwaarden van de Veiligheidsregio’s zodat u bij het opstellen van een omgevingsvisie of omgevingsplan deze kernwaarden vroegtijdig kunt inbrengen bij de initiatiefnemers van omgevingsvisies en omgevingsplannen. Maar ook bij het verantwoorden van het groepsrisico in het kader van de wet en regelgeving zoals beschreven in de genoemde besluiten externe veiligheid. Kernwaarden Veiligheidsregio Midden en West Brabant: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Samen werken aan een veiligere leefomgeving; Afstand tot de risico’s vergroot de veiligheid; Bebouwing en omgeving bieden bescherming; Gebouwen en gebieden zijn snel en veilig te verlaten; De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk; Iedereen is bekend met de risico’s en weet hoe te handelen als het mis gaat.
Werkingssfeer advies Met deze brief voorzien wij u van een standaard advies 2019, voor ruimtelijke ontwikkelingen in het invloedsgebied van een Bevi inrichting en/of de infrastructuur. U kunt de kernwaarden gebruiken voor de verantwoording van het groepsrisico voor ruimtelijke ontwikkelingen met plangebieden die niet zijn gelegen binnen de nader genoemde afstanden van risicobronnen. In bijlage 1 kunt u zien wanneer u het standaard advies kunt gebruiken en zijn de kernwaarden nader uitgewerkt voor uw gemeente. Voor alle overige ruimtelijke ontwikkelingen dient u het Bestuur van Veiligheidsregio MWB in de gelegenheid te stellen een maatwerkadvies uit te brengen. Heeft u vragen over de bereikbaarheid en de juiste hoeveelheid bluswater bij een object of geheel plangebied neem dan ook contact op met de Brandweer MWB. Aanvragen voor maatwerk adviezen dient u te richten aan info@brandweermwb.nl
1.
Samenwerken aan een veiligere leefomgeving
Een veilige leefomgeving draagt bij aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Dit maakt uw gemeente en de woon-, werk- en leefgebieden voor de burgers aantrekkelijker. Initiatiefnemers (burgers en ondernemers), maatschappelijke organisaties en de overheid streven samen naar een veiligere leefomgeving, dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Initiatiefnemers zijn zelf verantwoordelijk voor het verkrijgen van maatschappelijk draagvlak voor hun initiatief. Of deze wordt verkregen, hangt onder andere samen met de professionele onderbouwing van de veiligheid van het desbetreffende initiatief. In dit samenspel van verschillende belangen geeft de Veiligheidsregio MWB duiding aan de risico’s bij initiatieven en denkt mee over het minimaliseren van de risico’s en de effecten. •
• • •
Alle betrokkenen hebben inzicht in en zijn zich bewust van de risico’s en de gevolgen van het initiatief, ook in relatie tot de al bestaande leefomgeving. Dit maakt een gewogen verantwoord besluit mogelijk. Betrokkenen zijn burgers, buurbedrijven en de gebruikers van kwetsbare objecten. Aandacht voor een veilige leefomgeving is ook nodig bij voorgenomen ontwikkelingen en eventuele innovaties op het gebied van bijvoorbeeld circulaire economie en energie. Initiatiefnemers betrekken de Veiligheidsregio MWB in een zo vroeg mogelijk stadium bij het ontwerp van een veilig initiatief. Dit houdt in dat afstand tot, bescherming tegen, effectief optreden van, ontvluchten van en handelingsperspectief, onderdeel zijn van het ontwerp. Professionele overheidsorganisaties, waaronder Veiligheidsregio, de GGD en de Omgevingsdienst zijn de natuurlijke adviespartners bij ruimtelijke ontwikkeling. In het besluit kwaliteit leefomgeving (BKL) is aangeven dat in een omgevingsplan rekening dient te worden gehouden met veiligheidsrisico’s van branden, rampen en crises.
Artikel 5.2 van het BKL (veiligheidsrisico’s van branden, rampen en crises) In een omgevingsplan wordt voor risico’s van branden, rampen en crises als bedoeld in artikel 10, onder a en b, van de Wet veiligheidsregio’s, rekening gehouden met het belang van: het voorkomen, beperken en bestrijden daarvan, mogelijkheden voor personen om zich daarbij in veiligheid te brengen, en de geneeskundige hulpverlening aan personen daarbij. Het eerste lid laat onverlet de in paragrafen 5.1.2.2 tot en met 5.1.2.7 gestelde specifieke regels over het waarborgen van de veiligheid. De veiligheidsregio MWB zal binnen de kaders van het beleidsplan en bij ontwikkelingen in uw gemeenten een advies uitbrengen.
2.
Afstand tot de risico’s vergroot de veiligheid
Ondanks de maatregelen die de veiligheid ten goede komen bij het risico zelf, blijft er een kans bestaan dat er incidenten plaatsvinden met gevolgen voor en effecten op de omgeving en haar bewoners. Dit is extra belangrijk voor de kwetsbare mensen die zichzelf niet kunnen redden zonder hulp zoals jonge kinderen in kinderdagverblijven, gehandicapten en zorgbehoevenden. Denk bij een risico aan bijvoorbeeld droog bos, hoog water, een bedrijf dat werkt met gevaarlijke stoffen, of de vrachtwagen of spoorketelwagon die deze stoffen vervoert. Het aantal slachtoffers wordt verlaagd door de afstand tussen de risico’s en de gebieden waar mensen verblijven te vergroten. Naast afstand kan ook vegetatie en geografische ligging het aantal slachtoffers verlagen. Hiermee kan letsel, hinder en overlast beperkt blijven. Een grotere afstand levert ook meer tijd op om het gebied veilig te verlaten; dit vergroot de veiligheid bij incidenten. De afstand tot een risico is dusdanig groot dat mensen zichzelf in veiligheid kunnen brengen en dat ook mensen die niet zelfredzaam zijn in veiligheid kunnen worden gebracht. Daarnaast zorgt afstand tussen verschillende risico’s voor een beperking van gevolgeffecten, zoals het overslaan van brand naar een ander pand. Zo voorkom je dat een incident voor een volgend incident in de omgeving zorgt. • • •
Initiatieven, waardoor mensen langdurig verblijven in een gebied, zijn bij voorkeur op grote afstand van het risico. Bijeenkomsten en evenementen met grotere aantallen bezoekers zijn op dusdanige afstand gesitueerd dat ingeval van een incident de effecten op de bezoekers minimaal zijn. Een lage populatiedichtheid in de buurt van risicobronnen (door bijvoorbeeld lage bebouwingsdichtheid), hoge populatiedichtheid op grote afstand van risicobronnen.
pagina 2 van 13
• •
Groepen zeer kwetsbare personen verblijven niet in het gebied waar mensen direct moeten vluchten bij een (dreigende) calamiteit. Dit betreft scenario’s zoals plasbrand, BLEVE, natuurbrand, gebieden met een hoog overstromingsrisico. Bij de indeling van gebieden is aandacht voor het beperken van de gevolgeffecten. Maak daarbij een bewuste afweging of clustering van risico’s en/of risicobronnen een gewenste ontwikkeling is.
Zeer kwetsbare objecten hebben in de nieuwe Omgevingswet een plaats gekregen en men hanteert de nieuwe term zeer kwetsbare gebouwen. Maar ook grote groepen mensen in de buitenruimte hebben extra bescherming nodig. De zeer kwetsbare gebouwen zijn in bijlage 1 weergegeven.
3.
Bebouwing en omgeving bieden bescherming
Hoeveel voorzieningen er ook worden getroffen, de kans blijft bestaan dat er incidenten plaatsvinden met nadelige gevolgen voor de leefomgeving en haar bewoners en bezoekers. Het is belangrijk dat de leefomgeving mogelijkheden biedt om te schuilen of die de nadelige effecten vertraagt. Dit kan gerealiseerd worden door bewuste keuzes te maken in bouwwijze, het type bebouwing en de inrichting van gebouwen. Zo kunnen mensen beschermd worden tegen de effecten van bijvoorbeeld overstromingen, rookwolken bij brand, explosies, verspreiding van giftige gassen en uitval nutsvoorzieningen. • • • • •
Fysieke elementen (wallen, dammen, etc.) kunnen als obstakel gedurende langere tijd bescherming bieden en beperken de effecten voor gebouwen en mensen. Deze elementen kunnen tevens meerdere functies hebben in de ruimte, bijvoorbeeld voor kleinschalige recreatie of natuurstrook. Gevelconstructies en technische installaties in gebouwen kunnen mensen die er verblijven beschermen tegen de effecten. Een bepaalde functie in een gebouw kan bescherming (buffer) bieden, bijvoorbeeld een parkeergarage aan de risicovolle zijde van een gebouw. In gebieden en wijken kunnen opvanggebieden benoemd zijn ten behoeve van evacuaties. Ook kunnen voorzieningen zijn aangebracht voor scenario’s, zoals hoogwater en verstoring van de vitale infrastructuur. Afsluitbare ventilatie en goede detaillering verbeteren de vluchtmogelijkheden/schuilmogelijkheden. Aandachtspunt zijn bedrijfsloodsen waar meerdere personen verblijven. De eisen voor de luchtdichtheid van loodsen zijn vrij laag, waardoor de luchtkwaliteit gedurende een toxisch scenario niet voor 4 uur is gegarandeerd. 4.
Gebouwen en gebieden zijn snel en veilig te verlaten
Als de bebouwing en de omgeving onvoldoende bescherming bieden bij incidenten, voorkomt een veilige ontvluchting (evacuatie) verdere slachtoffers. De aanwezigheid van goede vluchtroutes in een gebied zorgt ervoor dat de zelfredzaamheid van mensen in het gebied omhoog gaat. Op basis van een analyse van de risico’s houdt het ontwerp van de gebouwen en ontsluitingswegen zelf rekening met de mogelijkheid om veilig en snel naar een veilige omgeving te vluchten. • • • • • •
De entree en vluchtroutes van een gebouw bevinden zich aan de gebouwzijde die van de risicobron is afgekeerd. Deze vluchtroutes zijn ook bruikbaar voor verminderd zelfredzamen en voor het in veiligheid brengen van gewonden door de hulpdiensten. Vluchtroutes in de (openbare) ruimte zorgen ervoor dat mensen makkelijk en zo snel als mogelijk een veilige plaats kunnen bereiken, waar mogelijk geschikt voor verminderd zelfredzame personen. De vluchtroutes zijn o.a. via bewegwijzering bekend bij degenen die verblijven in het gebied. De capaciteit van de vluchtroutes past bij de populatiedichtheid van het gebouw en gebied, rekening houdend met tijdelijke populaties, zoals toerisme en evenementen. De opvangmogelijkheden voor de bewoners in het veilige gebied zijn afgestemd op de omvang van de populatie en veilig te bereiken via de vluchtroutes. Belangrijke informatie over het incident kan in het gebied ontvangen worden, zodat mensen weten wat er aan de hand is en wat ze moeten zoen. De locatiekeuze van vitale infrastructuur, zoals zendmasten voor telefonie, internet en voorzieningen voor elektriciteit, is zo gekozen, dat er zo min mogelijk risico is op uitval. De vitale infrastructuur is waar nodig beschermd tegen de effecten van incidenten om de continuïteit te waarborgen.
pagina 3 van 13
5.
De omgeving maakt snel en effectief optreden van de hulpdiensten mogelijk
De inrichting van de fysieke leefomgeving kan bijdragen aan snelle en effectieve hulpverlening. Hulpverleners kunnen sneller optreden als de bereikbaarheid en aanrijdroutes van gebieden, gebouwen, bedrijven en evenemententerreinen doordacht is. Zo kunnen hulpdiensten de mensen sneller bereiken, in veiligheid brengen (bijvoorbeeld met ambulances) en de gevolgen van incidenten beperken. Toegesneden voorzieningen voor bluswater zorgen voor een snelle en efficiënte bestrijding van incidenten. Daardoor beperkt dit de gevolgen voor de omgeving en haar bewoners en is naderhand een snellere terugkeer naar de ‘normale’ situatie mogelijk. Ook de opvang van bluswater is belangrijk, want zonder maatregelen kan vervuild bluswater het milieu langdurig vervuilen. Effectief optreden van de hulpdiensten valt of staat met het hebben van toegankelijke en actuele informatie over de verblijfplaatsen van kwetsbare groepen, de risico’s en mogelijke effecten op de fysieke leefomgeving. Dit leidt tot een betere voorbereiding en daardoor effectiever optreden van hulpverleners. • • • •
Aanrijdroutes en toegangswegen zijn geschikt voor een snelle opkomst van het materieel van de hulpverleners en voor het afvoeren van gewonden. Opstelplaatsen voor het materieel zijn beschikbaar. Gebieden zijn voor hulpverleners van meerdere kanten en windrichtingen te bereiken. In het gebied is bluswater beschikbaar. De hoeveelheid en de wijze waarop bluswater beschikbaar is, is afgestemd met de hulpdiensten. Een bluswatervoorziening als onderdeel van een doorlopend watersysteem, kan ook een andere functie hebben zoals visvijver of recreatieplas. Vooral bij brand door bedrijfsmatige activiteiten kunnen grote hoeveelheden vervuild bluswater ontstaan. Om milieueffecten te beperken, kunnen maatregelen voorbereid in bijvoorbeeld het watersysteem, verspreiding van bluswater voorkomen. Initiatiefnemers dragen bij aan de ontsluiting van informatie voor de hulpdiensten, waardoor deze kunnen beschikken over actuele informatie over de risico’s en de effecten op de leefomgeving.