Begroting 2027 GGD Hart voor Brabant (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 1060450

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

Voorstel 1. 2. 3.

: 4 juni 2026 : 28 april 2026 : Samenleving van 7 mei 2026 : 12 : : Raadsvoorstel Jaarstukken 2025 en begroting 2027 GGD HvB

Kennis te nemen van de jaarstukken 2025 van de GGD Hart voor Brabant. In te stemmen met de beleidsbegroting 2027 van de GGD Hart voor Brabant. In te stemmen met de volgende zienswijze en die mee te geven aan de GGD:

•

Met het vaststellen van de begroting stelt het AB van de GGD jaarlijks de tarieven voor plustaken vast. Voor de inzet van het IZA rekent de GGD ook met deze tarieven. De tarieven zijn in vergelijking met andere partijen hoog. De gemeente erkent dat voor een aantal opgaven van het Integraal Zorg Akkoord( IZA) in 2026 en het Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (AZWA) vanaf 2027, de GGD een logische partij is om een inhoudelijke bijdrage te leveren. Echter, omdat de tarieven regelmatig veel verschillen van andere opties belemmert dit de samenwerking. De gemeente roept de GGD daarom op om voor de inzet van het AZWA af te wijken van de tarieven uit de begroting.

•

Wij constateren dat de GGD in de conceptbegroting 2027 de eerder door de raad ingediende zienswijze uit de Kaderbrief 2027 ten dele heeft verwerkt. De financiële gevolgen van de nieuwe cao-reiskostenregeling en indexering zijn zichtbaar gemaakt. En de GGD heeft via het AB gereageerd op het plan voor kostenbeheersing. Doordat de definitieve besluitvorming omtrent Samen Sterker gepland staat voor juli 2027 worden er in het begrotingsjaar 2027 geen financiële gevolgen verwacht. In de begroting wordt niet expliciet benoemd dat de omzetting van de Specifieke Uitkering- regeling niet gemaximeerd is tot de door de gemeente ontvangen rijkbijdrage. We verzoeken de GGD dit alsnog volledig en transparant te onderbouwen in de definitieve begroting 2027.

Inleiding In april 2026 hebben we het ontwerp van de begroting 2027 en de jaarstukken 2025 van de GGD Hart voor Brabant (hierna: GGD) ontvangen. Conform artikel 35, lid 3, van de Wet gemeenschappelijke regelingen, kunnen wij onze zienswijze over de begroting geven voordat het algemeen bestuur van de GGD hierover op 8 juli 2026 een besluit neemt. Wij bieden de jaarstukken 2025 ter kennisname aan. De begroting 2027 past inhoudelijk binnen de kaderbrief 2027. Wij hebben in februari bij de kaderbrief 2027 een zienswijze ingediend waarin wij de GGD hebben verzocht om in de begroting:

1

Raad van 4 juni 2026, nr. 12

-

de gevolgen van de reiskostenvergoeding door de aanpassing van de collectieve arbeidsovereenkomst en de reguliere indexering, en bij de kostenverhoging door de reiskostenvergoeding een plan voor kostenbeheersing presenteren. het project Samen Sterker en daarbij transparant de financiële en inhoudelijke gevolgen te expliciteren de verhoging van de inwonersbijdrage door verschuiving van de brede Specifieke Uitkeringregeling maximaal te beperken tot de hoogte van de door de gemeente ontvangen rijksbijdrage en hierbij rekening te houden met de budgetkorting van tien procent.

In de Wet publieke gezondheid (Wpg) is vastgelegd dat gemeenten voor de uitvoering van de taken uit deze wet, zorg moeten dragen voor de instelling en instandhouding van een regionale gezondheidsdienst. Daarvoor is de ‘Gemeenschappelijke Regeling GGD Hart voor Brabant’ vastgesteld. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van al onze inwoners, waarbij er speciale aandacht is voor risicogroepen. In het kader van de Wpg geeft de GGD, in opdracht van de gemeente, onder andere uitvoering aan de jeugdgezondheidszorg en preventieprogramma’s. De GGD voert zijn taken in opdracht van de gemeenten uit met het basispakket. Dit basispakket geldt voor alle gemeenten en wordt betaald uit de gemeentelijke bijdrage per inwoner (de inwonerbijdrage). In het basispakket is keuzeruimte op de thema’s Kansrijke Start, Jeugdgezondheidszorg in het netwerk en preventieprogramma’s. In de vastgestelde kaderbrief 2027 werd uitgegaan van de start van het nieuwe beleidsplan van de GGD in 2027. Het beleidsplan wordt nu nog niet aan u voorgelegd, omdat de GGD de tijd wil nemen om het beleidsplan met de achterban door te nemen. Het is nu de bedoeling dat het algemeen bestuur tijdens haar vergadering in juli besluit over het, voor zienswijze, aan u voorleggen van het beleidsplan. De ontwikkelthema’s blijven wel behouden, omdat deze onderdeel zijn van de vastgestelde kaderbrief 2027.

Argumenten 1.1 Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen ontvangen gemeenteraden het jaarverslag van de GGD ter kennisname, waardoor het voor de raad gebruikelijk en passend is om kennis te nemen van de jaarstukken. Met het jaarverslag 2025 verantwoordt de GGD de uitvoering van haar taken op Publieke gezondheid: de realisatie van beleid, prestaties, financiën en bedrijfsvoering. De jaarrekening 2025 laat zien dat het jaar in belangrijke mate in het teken stond van het vervolg van het transitieprogramma ‘Toekomstbestendige GGD: financieel fit en gezond’. Dit programma gaat onder andere over het reduceren van overhead, functiedifferentiatie binnen de jeugdgezondheidszorg. De GGD werkt met deze transitie naar een totale structurele besparing van 3% op de begroting (5% op personele lasten), we constateren dat de GGD op koers ligt om de benodigde ombuiging te realiseren. De GGD heeft in 2025 verdere stappen gezet richting een structureel gezonde financiële basis. De algemene reserve bedraagt eind 2025 €1,7 miljoen en ligt daarmee binnen de door het algemeen bestuur vastgestelde bandbreedte. Wij hebben in 2025 verdere investeringen in het dienstverleningsconcept van de GGD gezien, dat op 2 juli 2025 door het algemeen bestuur is vastgesteld.

Dit concept vormt de basis voor toekomstbestendige en hybride dienstverlening, gericht op toegankelijkheid, duidelijkheid en lokale nabijheid. Wij constateren dat de accountant over 2025 een goedkeurende verklaring op getrouwheid heeft verstrekt, onder de voorwaarde dat het algemeen bestuur de jaarrekening vaststelt. Rechtmatigheid maakt sinds 2024 onderdeel uit van de jaarstukken en wordt niet meer als afzonderlijk oordeel door de accountant afgegeven. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt 2

Raad van 4 juni 2026, nr. 12

dat geconstateerde afwijkingen ruim onder de verantwoordingsgrens blijven, zodat geen beperkingen aan het oordeel zijn verbonden. Wij concluderen op basis van de voorliggende jaarstukken dat de GGD in 2025 gericht heeft gewerkt aan kwaliteitsverbetering, financiële stabiliteit en toekomstbestendigheid van haar dienstverlening. 2.1 De begroting 2027 van de GGD is sluitend en de inhoudelijke ambities sluiten aan op de Hilvarenbeekse ambities en manier van werken. Wij constateren dat de beleidsbegroting 2027 in belangrijke mate voortbouwt op het nog vast te stellen GGD-beleidsplan 2027–2030. Het Dagelijks Bestuur heeft besloten dit beleidsplan pas in het najaar van 2026 ter besluitvorming voor te leggen aan het Algemeen Bestuur. Daarmee wordt het beleidsplan in deze zienswijzeprocedure niet meegenomen. De thema’s voor het nieuwe beleidsplan zijn middels de Kaderbrief 2027 reeds vastgesteld. De thema’s (kansrijk opgroeien, gezonde leefomgeving en mentale veerkracht) worden in het nog vast te stellen beleidsplan verder uitgewerkt. 2.2 De GGD presenteert een sluitende ontwerpbegroting 2027. De ontwerpbegroting 2027 is sluitend. In de begroting is het verloop van de reserves opgenomen waaronder een raming van de algemene reserve van € 2.546.000 per 31-12-2027. Wij constateren dat deze reserve bedoeld is voor het opvangen van onvoorziene financiële tegenvallers.

De omvang van de algemene reserve valt binnen de afgesproken van minimaal €1,5 miljoen en maximaal €5,2 miljoen. 2.3 De gemeentelijke bijdrage is vastgesteld volgens de afgesproken methodiek en is in lijn met de verwachtingen (zie ook de paragraaf kosten en dekking). Wij constateren dat de gemeentelijke bijdrage voor het basispakket van de GGD in 2027 € 47,96 per inwoner zal bedragen, inclusief een indexering van € 1,23 ten opzichte van 2026. De jaarlijkse indexering is gebaseerd op de Tilburgse systematiek. De indexering is lager dan geraamd in de Kadernota 2027 (2,68% in de begroting, 2,99% in de kadernota) door aangepaste loon- en prijsontwikkelingen. De GGD volgt hierbij de Tilburgse indexeringssystematiek. Voor uitbreiding van taken van de GGD als gevolg van de modernisering van de Wet op de lijkbezorging wordt € 0,18 toegevoegd aan de inwonerbijdrage waarvoor de gemeente wordt gecompenseerd door het Rijk. Daarnaast is er € 0,54 toegevoegd voor de verplichte reiskostenregeling woon- en werkverkeer per 1 januari 2026 als gevolg van cao-afspraken. Hiervoor wordt de gemeente niet aanvullend gecompenseerd. 3.1 De hoge standaard tarieven belemmeren doelmatige inzet van publieke middelen De gemeente beschouwt de GGD als een logische en inhoudelijk sterke partner voor de uitvoering van AZWA-opgaven, juist vanwege haar publieke rol, expertise en regionale positionering.

Tegelijkertijd vraagt een effectieve samenwerking binnen AZWA om een doelmatige en betaalbare inzet van publieke middelen. Wanneer de gehanteerde tarieven substantieel hoger liggen dan marktconforme of alternatieve opties, ontstaat het risico dat samenwerking, ondanks inhoudelijke meerwaarde, financieel wordt belemmerd. Door voor de inzet binnen AZWA tijdelijk of situationeel af te wijken van de standaardtarieven uit de begroting, kan de GGD haar rol als publieke partner versterken, wordt samenwerking gefaciliteerd en blijven middelen maximaal beschikbaar voor de inhoudelijke doelen van AZWA. Dit sluit aan bij het gezamenlijke belang om maatschappelijke opgaven efficiënt en in partnerschap te realiseren. 3.2 Informatie SPUK-regelingen biedt nog onvoldoende duidelijkheid om financiële impact goed te kunnen inschatten. In de begroting zijn dezelfde PM-posten opgenomen als in de kaderbrief 2027, waarbij de eerste PM-post ook hier is gesplitst in twee afzonderlijke regels. Deze eerste twee PM-posten hebben betrekking op mogelijke aanpassingen van het rijksvaccinatieprogramma. Voor wijzigingen in het 3

Raad van 4 juni 2026, nr. 12

rijksvaccinatieprogramma ontvangt de gemeente compensatie via het gemeentefonds. Eventuele budgettaire effecten van deze aanpassingen zijn daarmee naar verwachting neutraal voor de gemeentelijke begroting. De overige PM-post heeft betrekking op de mogelijke overheveling van de SPUK-regeling naar gemeenten. In het hoofdlijnenakkoord van 2025 werd uitgegaan van overheveling van SPUK-regelingen naar het gemeentefonds, gepaard gaande met een korting van 10%. Het huidige regeerakkoord is hierover minder expliciet en geeft nog onvoldoende duidelijkheid over de daadwerkelijke financiële impact. Omdat de consequenties op dit moment nog niet volledig zijn te overzien. is deze post eveneens als PM opgenomen. Er wordt in de begroting niet gesproken over het maximeren van de kosten tot de tot de door de gemeente ontvangen rijkbijdrage.

Kanttekeningen 2.1 De financiële positie van de GGD is in 2025 verbeterd, maar blijft aandacht vragen. Het eigen vermogen ligt boven de ondergrens van € 1,5 mln. De solvabiliteit en liquiditeit, de mate waarin de GGD op de lange en korte termijn schulden kan voldoen, is nu op orde. Indien het programma Financieel Fit en Gezond onvoldoende bijdraagt aan het verbeteren van de financiële gezondheid van de GGD lopen de kosten voor de gemeente verder op.

Samenwerking De GGD is een gemeenschappelijke regeling van de colleges van de negentien gemeenten in de regio’s Midden-Brabant, De Meierij en Noordoost-Brabant.

Financiën De gemeentelijke bijdrage voor 2027 wordt aangepast met een indexering voor loon- en prijscompensatie en 2 aanvullingen als gevolg van een wetswijziging en cao-afspraken. De opbouw van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2027 is als volgt: Kosten: Bijdrage basispakket 2026 Toevoeging modernisering Wet op de lijkbezorging Reiskostenregeling medewerkers GGD Index 2027 (2,68%) Gemeentelijke bijdrage basispakket 2027

€ 46,01 € 0,18 € 0,54 € 1,23 € 47,96

Dit betekent voor de totale gemeentelijke bijdrage voor het basispakket in 2027: Aantal inwoners, per 31-12-2025* 16.313 Bijdrage gemeente Hilvarenbeek €782.371 * Het aantal inwoners baseert de GGD op de CBS-cijfers van peildatum 31 december 2025.

Begroting en meerjarenraming Bedragen x € 1.000 / - = nadeel Verwachte kosten

Totaal te verwachten kosten Huidig budget (6710001/4433000)

Baten /laste n L

Struct. /inc.

2026

2027

2028

2029

2030

S

743

782

782

782

782

L L

S S

743 733

782 733

782 733

782 733

782 733

4

Raad van 4 juni 2026, nr. 12

Autonome ontwikkelingen voorjaarsnota 2026

10

49

49

49

49

743

743

743

743

743

Verschil te verwachten kosten en huidig 0 0 budget Voor structureel en incidenteel hanteren we de richtlijnen van de provincie.

0

0

0

Totaal huidig budget

L

S

De toename van de kosten wordt veroorzaakt door indexering, toename van het aantal inwoners en twee aanvullingen als gevolg van wetswijzigingen en cao-afspraken. De financiële effecten worden opgenomen in de Voorjaarsnota 2026. Voor een aanpassing van de begroting Begroting en meerjarenraming Bijgestelde begroting 2026-2029 ná najaarsnota 2025

2026

2027

2028

2029

2030

241

-59

-434

-433

-382

Structureel saldo

195

476

-420

-419

Incidenteel saldo

46

-533

-14

-14

Gemeentelijke bijdrage GGD Saldi begroting na raadsbesluit

-

-

-

-

-

241

-59

-434

-433

-382

Structureel saldo

195

476

-420

-419

Incidenteel saldo

46

-533

-14

-14

In deze tabel is geen rekening gehouden met eventuele andere raadsvoorstellen in dezelfde raad die een financieel effect hebben op onze begrotingssaldi.

Communicatie De GGD Hart voor Brabant wordt over voorliggend besluit schriftelijk geïnformeerd.

Uitvoering Wij brengen de zienswijze van de raad in tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 8 juli 2026. Tijdens deze vergadering stelt het AB de jaarstukken 2025 en de begroting 2027 vast.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Maarten Houben

Advies raadscommissie Dit voorstel is op 7 mei 2026 behandeld in de commissie Samenleving. Na de Regiodag van 9 mei over regionale samenwerking hebben alle fracties laten weten dat zij van mening zijn dat het voorstel rijp voor besluitvorming is en dat het als hamerstuk op de voorlopige agenda van de raadsvergadering van 4 juni 2026 kan worden geplaatst.

De griffier, Maarten Janus

5

Raad van 4 juni 2026, nr. 12

Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen

burgemeester, Maarten Houben

Bijlage (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Brief Jaarstukken 2027 GGD HvB 2. GGD HvB Jaarstukken 2025 3. GGD HvB cijfers per gemeente 2025 4. GGD HvB begroting 2027

6