Begroting 2024 (informatie n.a.v. toezeggingen 25-10-2023 plenaire commissie - memo)

Aan de raads- en commissieleden Samenleving en Ruimte Betreft: beantwoording vragen commissie 25 oktober 2023 Begroting 2024 Aanleiding Tijdens de plenaire commissie van 25 oktober hebben we u informatie toegezegd voor de behandeling van de begroting in de raad. Dit doen we met deze memo. Vragen en antwoorden 1. Een overzicht te verschaffen van scenario’s OZB verhoging niet-woningen en het effect daarvan op de ratio’s netto-schuldquote en solvabiliteit. We hebben voor u een aantal scenario’s uitgewerkt met betrekking tot de voorgestelde verhoging van de OZB niet-woningen. Daarbij vermelden we per scenario wat het effect daarvan is voor de ratio’s netto-schuldquote en de solvabiliteit. Ter verduidelijking van de ratio’s treft u hier de toelichting aan zoals we die ook verwerkten in de begroting 2024 op pagina 75-76. Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe lager de norm hoe beter. De VNG adviseert om 1,3 als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De netto schuldquote komt vanaf 2026 tussen het niveau van 0,9 en 1,3 waarbij voorzichtigheid is geboden. Dit heeft te maken met de externe financiering die nodig is voor investeringen zoals Doelakkers en Haghorst.

Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin het bezit van de gemeente is afbetaald en de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het betreft het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. De schuldratio is de tegenhanger hiervan. De toename of afname van de schulden in een jaar is het financieringsresultaat van de gemeente. Het wordt ook wel schuldevolutie genoemd. De schuld mag niet zover oplopen dat de financiële positie in de waagschaal wordt gelegd. De gemeentefinanciën horen - ook bij economisch slecht weer zonder hulp van buitenaf beheersbaar te blijven. Normaal ligt de waarde voor de solvabiliteitsratio rond de 0,5. Voorzichtigheid is geboden bij een ratio tussen de 0,2 en 0,5. We zien dat de waarde de komende jaren op een niveau ligt waarbij voorzichtigheid is geboden. In 2026 duikt de waarde even naar een risicovol profiel. Net zoals bij de netto schuldquote heeft dit te maken met de investeringen in onder andere Haghorst en Doelakkers. Ook zien we dat vanaf 2026 we minder middelen van het Rijk ontvangen waardoor we ook minder kunnen reserveren in onze algemene reserves.

Huidige situatie zoals verwerkt in primitieve begroting 2024-2027 Structurele meerjarenreeks Structureel saldo excl 26,5% verhoging Extra OZB 26,5% niet-woningen Structurele meerjarenreeks INCL verhoging Incidentele saldi

2024 657 353 1.010 -103 907

2025 1.608 353 1.961 -41 1.920

2026 43 353 396 -40 356

2027 -696 353 -343 -40 -383

0,24 0,54

0,25 0,61

0,18 0,96

0,20 0,94

Scenario waar we de verhoging van 26,5% in 1 keer pas doorvoeren in 2027 2024 Structurele meerjarenreeks excl verhoging 657 Extra verhoging pas in 2027 voor 26,5% 0 Structurele meerjarenreeks 657 Incidentele saldi -103 554

2025 1.608 0 1.608 -41 1.567

2026 43 0 43 -40 3

2027 -696 353 -343 -40 -383

Solvabiliteitsratio Netto-schuldquote

0,23 0,54

0,23 0,62

0,17 0,97

0,18 0,94

Structurele meerjarenreeks excl verhoging Extra verhoging pas in 2027 voor 26,5% Structurele meerjarenreeks Incidentele saldi

2024 657 0 657 -103 554

2025 1.608 0 1.608 -41 1.567

2026 43 0 43 -40 3

2027 -696 0 -696 -40 -736

Solvabiliteitsratio Netto-schuldquote

0,23 0,54

0,23 0,62

0,17 0,97

0,17 0,95

Solvabiliteitsratio Netto-schuldquote

Scenario Zonder verhoging van 26,5%

Scenario ingroeivariant in vier jaar naar niveau 26,5% verhoging, met 6,6% per jaar 2024 2025 Structurele meerjarenreeks excl verhoging 657 1.608 Ingroei met 6,6% per jaar 88 177 Structurele meerjarenreeks 745 1.785 Incidentele saldi -103 -41 642 1.744

2026 43 265 308 -40 268

2027 -696 353 -343 -40 -383

Solvabiliteitsratio Netto-schuldquote

0,23 0,54

0,24 0,61

0,18 0,96

0,19 0,94

Scenario ingroeivariant in twee jaar naar niveau 26,5% verhoging Ingroei 2024 13,25% en vanaf 2025 26,5% 2024 Structurele meerjarenreeks excl verhoging 657 Ingroei 2024 13,25% en vanaf 2025 26,5% 177 Structurele meerjarenreeks 834 Incidentele saldi -103 731

2025 1.608 353 1.961 -41 1.920

2026 43 353 396 -40 356

2027 -696 353 -343 -40 -383

Solvabiliteitsratio Netto-schuldquote

0,24 0,61

0,18 0,96

0,19 0,94

0,23 0,54

2. De vraag is hoe het college het aspect overhead beheersbaar denkt te maken en houden. Zoals u kan lezen op pagina 57 van de begroting verstaan we onder overhead de kosten die samenhangen met sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Daarbij onderschrijven wij dat net als bij de overige kosten, kritisch zijn op het nut en noodzaak van de kosten van belang is. In het traject naar het onderzoek naar de financiën op lange termijn, gaan we daarom nader bekijken in welke vorm we het aspect overhead daarin kunnen betrekken.

3. Is er ‘handgeld’ beschikbaar om het aanjaagteam het mogelijk te maken om de kosten van een aantal kleinere maatregelen voor uitvoering centrumvisie te dekken? In de door het college aangeboden begroting 2024 zijn diverse posten opgenomen die ingezet gaan worden voor de (uitvoering van de) Centrumvisie Hilvarenbeek. Zie hiervoor pagina’s 25/26. Daarin is niet opgenomen het door uw raadscommissie bedoelde ‘handgeld’, lees een budget dat ingezet kan worden voor kleine praktische uitgaven die bijdragen aan de versterking van het centrum. Het vrijmaken van een budget voor 2024 van € 10.000 biedt die mogelijkheid. Dat budget zou in beheer kunnen blijven bij de gemeente Hilvarenbeek, maar het aanjaagteam zou het gremium kunnen zijn om verzoeken om budget op te halen en kan ook een rol spelen bij de toedeling. Dekking voor genoemd incidenteel bedrag zou te halen zijn uit het aanwezige positieve saldo over 2024.

Piet Machielsen | wethouder Ruimtelijke ontwikkeling, wonen, economie & financiën Vrijthof 10 | 5081 CA Hilvarenbeek Postbus 3 | 5080 AA Hilvarenbeek (013) 505 83 00 | www.hilvarenbeek.nl | @gemeenteHbeek