Ambitie en aanpak van de omgevingsvisie (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 80824

gemeente Hilvarenbeek

In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 21 juli 2022 : 21 juni 2022 : Ruimte van 7 juli 2022 : : Omgevingswet: Aanpak en Ambities Omgevingsvisie : Kaders Omgevingsvisie

Voorstel 1. In te stemmen met de nota ‘Kaders voor het opstellen van de Hilvarenbeekse Omgevingsvisie’ (bijlage 1). 2. Het college de opdracht te geven de Omgevingsvisie op te (laten) stellen. Inleiding Het doel van dit raadsvoorstel is om u een besluit te laten nemen over de aanpak van de Omgevingsvisie. U heeft op 26 maart 2019 het programmaplan voor de Omgevingswet vastgesteld. Onderdeel van de implementatie van de Omgevingswet is het opstellen van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie vervangt de structuurvisie die inmiddels sterk verouderd (2010) is. Om aan de slag te kunnen gaan met het opstellen van een Omgevingsvisie, is de notitie opgesteld ‘Kaders voor het opstellen van de Hilvarenbeekse Omgevingsvisie’. Daar leest u de hoofdlijnen van het plan van aanpak. Argumenten 1.1 Uw raad is bevoegd om een Omgevingsvisie vast te stellen. Aangezien het de bevoegdheid van uw raad is om de Omgevingsvisie vast te stellen, is het van belang dat u vooraf bepaalt wat de kaders en uitgangspunten zijn voor de aanpak. De Omgevingsvisie is vormvrij en zelfbindend. Het is juist daarom belangrijk dat we nu kaders afspreken. Uw raad bepaalt de uitgangspunten en bijvoorbeeld de mate van detailniveau en participatie in het proces. In de nota (bijlage 1) is dit op hoofdlijnen uitgewerkt. 1.2 Het vaststellen van een gemeentelijke Omgevingsvisie een verplichting in het kader van de Omgevingswet.

De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. Daarnaast moeten gemeenten moeten uiterlijk 31 december 2024 een omgevingsvisie gereed hebben. We gaan daarom in 2022 en 2023 aan de slag met het opstellen van de Omgevingsvisie. Mocht de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden uitgesteld, dan zijn we daar niet van afhankelijk en is het toch noodzakelijk om de Omgevingsvisie op te stellen. Hiermee actualiseren we sterk verouderd beleid en creëren we samenhang tussen verschillende beleidsvelden die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. 1.3 De Omgevingsvisie is nodig om een Omgevingsplan op te kunnen stellen. 1

Raad van 21 juli 2022, nr.

De instrumenten onder de Omgevingswet hangen met elkaar samen. In de Omgevingsvisie worden strategische keuzes gemaakt die vertaald moeten worden in het Omgevingsplan voor Hilvarenbeek. De Omgevingsvisie is een richtinggevende strategische lange termijn visie over de noodzakelijke en gewenste ontwikkeling van de gehele fysieke leefomgeving van de gemeente. 1.4 De nota met kaders geeft de hoofdlijnen van de aanpak, zodat de samenleving op gepaste wijze betrokken wordt in dit proces. De samenleving speelt een belangrijke rol bij het bepalen van de Omgevingsvisie. Er zal dan ook veel aandacht zijn voor het betrekken van de samenleving in het proces. Uitgangspunten voor participatie zijn in bijlage 1 uitgewerkt. Door middel van de kaders en uitgangspunten in de nota, richten we het proces in passend bij de uiterlijke datum voor inwerkingtreding van de Omgevingswet, de begroting en kwaliteit. 1.5 Om uw raad in staat te stellen keuzes te maken, richten we het proces in met tussentijdse besluitmomenten. We richten het proces zodanig in, dat de gemeenteraad in de juiste positie zit om keuzes te kunnen maken. Er zijn meerdere beslismomenten voor uw raad in het voorgestelde proces opgenomen. Denk hierbij aan het opstellen van een ‘foto van de leefomgeving’ en het opstellen van ‘ambities’ als eerste tussenstappen om te komen tot een Omgevingsvisie.

We maken hierbij ook gebruik van aanwezige informatie en actueel beleid. Op die manier creëren we een basis van informatie over de huidige situatie van de leefomgeving om op terug te vallen. Daarmee kunnen we opgaven, kansen en knelpunten duiden en daar inhoudelijke ambities op baseren. 2.1 Wij zijn belast met voorbereiding op de besluitvorming door uw raad in het kader van de omgevingsvisie en daarvoor is tevens externe expertise en begeleiding nodig. Daarom starten we dat nu graag op. Door vaststelling van de nota (bijlage 1) kunnen we zorgdragen voor de juiste uitvraag aan een extern begeleidend bureau. Kanttekeningen 1.1 In ‘Kaders voor opstellen van de Omgevingsvisie’ zijn risico’s benoemd: • Een te hoog abstractieniveau van de visie en/of het proces, waardoor mensen zich minder betrokken voelen De omgevingsvisie moet juist wel begrijpelijk en toepasbaar worden. • Mensen kunnen een omgevingsvisie een ‘ver van hun bed show’ vinden. Hierdoor kunnen mensen afhaken in het participatietraject. Dit voorkomen we door onder andere met herkenbare onderwerpen en concrete voorbeelden te werken. • Het is een risico om de lat te hoog leggen. Het ambitieniveau moet in balans zijn met tijd, geld en capaciteit. • We zijn een kleine gemeente en beschikken over beperkte ambtelijke capaciteit. We moeten het proces van de visie naast de reguliere werkzaamheden oppakken.

• Onvoldoende keuzes maken in de omgevingsvisie. Hierdoor hebben we te weinig richting en houvast om te bepalen of een initiatief de Hilvarenbeekse leefomgeving versterkt of niet. We zorgen voor een visie met een bandbreedte waarbinnen toetsing kan plaatsvinden. • Inventarisaties kosten meer tijd dan voorzien, bijvoorbeeld het in kaart brengen van de huidige situatie van de leefomgeving en bestaand beleid. Dit risico lijkt echter klein, door de vele beschikbare (digitale) data, kaartmateriaal en informatie. • Er is nog steeds onzekerheid over de invoeringsdatum van de Omgevingswet. De omgevingsvisie kan echter onafhankelijk van inwerkingtreding worden opgesteld. De actualisering van het beleid is nodig, los van de Omgevingswet. 2

Raad van 21 juli 2022, nr.

Samenwerking Het project wordt lokaal uitgevoerd, maar we blijven met buurgemeenten afstemmen over de inhoud voor zover dat meerwaarde oplevert. Daarnaast is participatie met alle belanghebbenden in en rond de gemeente belangrijk, om een visie met draagvlak op te stellen die ook toepasbaar is. Financiën Voor de omgevingsvisie is €75.000 opgenomen in de begroting. Hieronder valt de begeleidi ng door een extern bureau (en niet de ambtelijke uren-inzet). Communicatie Communicatie is een belangrijk onderdeel van het proces om te komen tot een Omgevingsvisie. In overleg met het bureau waarmee we gaan samenwerken, maken we een communicatieplan. Aan het begin van het traject maken we een stakeholderanalyse. We zorgen voor inclusie, zodat alle doelgroepen en niet alleen de ‘usual suspects’ hun inbreng geven. Daarom hanteren we een mix aan werkvormen en instrumenten voor participatie. Een voorbeeld is het digitale instrument ‘maptionnaire’, maar ook mondelinge inbreng, enquête, social media, prijsvraag, stellingen, etc.. Uitvoering Wij informeren uw raad tussentijds (bijvoorbeeld een keer in het kwartaal) over de inhoud. De raadswerkgroep krijgt een rol in de voorbereiding met als doel uw raad zo goed mogelijk voor te bereiden op te nemen besluiten. Bijlagen 1.

Kaders voor het opstellen van de Hilvarenbeekse Omgevingsvisie Ter inzage gelegde stukken burgemeester en wethouders van Hilvarenbeek,

burgemeester Evert Weys

secretaris Frank Jansen

3