Actualisatie APV 2026 (1 raadsvoorstel)
Tekst van het document
Zaaknummer: 1059066
gemeente Hilvarenbeek
Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp
: 8 juli 2026 : 9 juni 2026 : Samenleving van 18 en 25 juni 2026 : 16 : Veiligheid, toezicht en handhaving : raadsvoorstel Actualisatie van de Algemene Plaatselijke Verordening 2026
Voorstel 1. In te stemmen met de actualisaties van de model-Algemene plaatselijke verordening van de VNG en deze te verwerken in de Algemene Plaatselijke Verordening 2026, deel I. Openbare Orde en Veiligheid, van de gemeente Hilvarenbeek; 2. In te stemmen met de voorgestelde inhoudelijke wijzigingen van de Algemene Plaatselijke Verordening 2026, deel I. Openbare Orde en Veiligheid; 3. De Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026 vast te stellen, waarin de onderdelen Openbare Orde en Veiligheid en Fysieke Leefomgeving zijn samengebracht, en gelijktijdig de Algemene Plaatselijke Verordening Openbare Orde en Veiligheid 2025 en de Algemene Plaatselijke Verordening Fysieke Leefomgeving 2025 in te trekken. Inleiding Op 13 maart 2025 heeft uw raad de APV Openbare Orde en Veiligheid 2025 vastgesteld. Daarnaast is in 2025 de APV Fysieke Leefomgeving vastgesteld. In november 2025 heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (hierna: VNG) diverse actualisaties van de model-APV gepubliceerd, onder meer naar aanleiding van wijzigingen in de Opiumwet. Met dit voorstel worden deze actualisaties verwerkt in de APV van de gemeente Hilvarenbeek. Daarnaast worden enkele inhoudelijke wijzigingen voorgesteld op het gebied van openbare orde, veiligheid en leefbaarheid. Deze wijzigingen zien onder meer op openbare inrichtingen, smart- en headshops, drugs en slapen op straat.
Tevens worden binnen diverse vergunningstelsels aanvullende weigerings- en intrekkingsgronden opgenomen, waaronder bepalingen die aansluiten bij de Wet Bibob en het gemeentelijk Bibob-beleid. Verder wordt voorgesteld afdeling 4 (Toezicht op openbare inrichtingen) opnieuw te structureren door een onderscheid aan te brengen tussen algemene en bijzondere bepalingen. Tot slot worden de APV Openbare Orde en Veiligheid 2025 en de APV Fysieke Leefomgeving 2025 samengevoegd tot één integrale Algemene Plaatselijke Verordening 2026, waarmee de systematiek van één gemeentelijke APV wordt hersteld. Het deel (II.) Fysieke Leefomgeving blijft inhoudelijk ongewijzigd en zal, voor zover passend binnen het stelsel van de Omgevingswet, op termijn worden overgebracht naar het omgevingsplan.
1
Raad van 8 juli 2026, nr. 16
Argumenten 1.1 Actualisatie van de APV naar aanleiding van model-APV van de VNG De VNG actualiseert periodiek de model-APV op basis van nieuwe wet- en regelgeving, jurisprudentie en bestuurlijke ontwikkelingen. De actualisatie van november 2025 bevat onder meer een wijziging naar aanleiding van de aangepaste Opiumwet. Het verwerken van deze wijziging draagt bij aan een actuele en juridisch juiste APV. De wijzigingen zijn met toelichting opgenomen in de was-wordt-tabel (bijlage 2). 2.1 Samenvoeging twee APV-verordeningen tot één integrale APV Bij de actualisatie van de APV in 2025 zijn de onderdelen Openbare Orde en Veiligheid en Fysieke Leefomgeving als twee afzonderlijke verordeningen vastgesteld. De wet gaat ervan uit dat een gemeente beschikt over één integrale Algemene Plaatselijke Verordening die voor het gehele grondgebied geldt. Om die reden worden beide onderdelen met dit voorstel samengevoegd tot één Algemene Plaatselijke Verordening 2026. De samenvoeging is hoofdzakelijk juridischtechnisch van aard. De inhoudelijke wijzigingen beperken zich tot de voorgestelde actualisaties binnen het deel I. Openbare Orde en Veiligheid. Het deel II. Fysieke Leefomgeving blijft inhoudelijk ongewijzigd en kan op termijn, voor zover passend binnen het stelsel van de Omgevingswet, worden overgebracht naar het omgevingsplan.
3.1 Inhoudelijke actualisaties ter versterking van openbare orde, veiligheid en leefbaarheid Naast de wijzigingen uit de model-APV worden diverse inhoudelijke wijzigingen voorgesteld. Deze zien onder meer op smart- en headshops, drugs, slapen op straat en de toepassing van de Wet Bibob. De wijzigingen zijn gebaseerd op actuele ontwikkelingen, ervaringen uit de praktijk en adviezen van onder meer politie, RIEC en VNG. Hiermee wordt het gemeentelijk instrumentarium versterkt om de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid te beschermen. De wijzigingen zijn opgenomen in de tekst van de APV, deel I. OOV, in bijlage 3 en een toelichting op deze wijzigingen is te vinden in bijlage 2 in de was-wordt-tabel. 3.1.1 Vergunningstelsel voor smart- en headshops en herstructurering toezicht openbare inrichtingen De afdeling inzake openbare inrichtingen bestaat uit een algemeen deel A en een bijzonder deel B. Voor smart- en headshops wordt een verbod in combinatie met een afzonderlijk vergunningstelsel geïntroduceerd, namelijk deel B. Hiermee krijgt de burgemeester aanvullende mogelijkheden om toezicht te houden op deze branche en risico's voor de openbare orde te beperken. De invoering van dit vergunningstelsel sluit aan bij de landelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit en volgt de adviezen van het RIEC en de VNG om gemeenten weerbaarder te maken tegen ondermijnende activiteiten.
Het vergunningstelsel ziet niet alleen op voor publiek toegankelijke winkels, maar ook op opslag-, distributie- en andere bedrijfsruimten van waaruit smart- en headshopactiviteiten plaatsvinden. Hiermee wordt voorkomen dat dergelijke activiteiten zich aan het toezicht onttrekken door uitsluitend gebruik te maken van magazijnen, opslaglocaties of webshops. Met deze aanvullende regels wordt een sluitend bestuurlijk kader gecreëerd voor toezicht en handhaving op smart- en headshops. Voor de nadere uitwerking wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting in bijlage 2. 3.1.2 Uitbreiding weigerings- en intrekkingsgronden exploitatievergunningen openbare inrichtingen De regels voor openbare inrichtingen worden geactualiseerd en verduidelijkt. Daarbij worden aanvullende weigerings- en intrekkingsgronden opgenomen. Hiermee beschikt de burgemeester over een actueel en robuust instrumentarium om aanvragen te beoordelen en, indien nodig, op te treden tegen exploitaties die een risico vormen voor de openbare orde of het woon- en leefklimaat.
2
Raad van 8 juli 2026, nr. 16
Daarnaast wordt expliciet geregeld dat wijzigingen in de exploitatie tijdig moeten worden gemeld en dat vergunningen kunnen vervallen wanneer hiervan geen gebruik meer wordt gemaakt of wanneer de exploitatie wijzigt. Hiermee blijft het vergunningenbestand actueel en sluit de vergunning beter aan op de feitelijke situatie. Verder wordt binnen het vergunningstelsel nadrukkelijk aangesloten bij de mogelijkheden van de Wet Bibob. Deze wet biedt bestuursorganen de mogelijkheid vergunningen te weigeren of in te trekken wanneer ernstig gevaar bestaat dat een vergunning wordt misbruikt voor criminele activiteiten of het benutten van uit strafbare feiten verkregen voordelen. Hierdoor kan de burgemeester eerder en effectiever optreden tegen ondermijnende criminaliteit. Met deze wijzigingen wordt aangesloten bij de landelijke aanpak van ondermijning en wordt het vergunningenstelsel verder versterkt. 3.1.3 Aanpassing APV naar aanleiding van wijziging Opiumwet (designerdrugs) Met ingang van 1 juli 2025 zijn nieuwe psychoactieve stoffen (designerdrugs) onder de werking van de Opiumwet gebracht. Om de APV hierop aan te laten sluiten worden de bepalingen over drugshandel en drugsgebruik op straat aangepast. Hiermee wordt verduidelijkt dat ook deze middelen onder de bestaande aanpak van drugsoverlast vallen.
3.1.4 Verbod op slapen op of aan de weg Het verbod heeft als doel het voorkomen en tegengaan van hinder en overlast, brandgevaar, verontreiniging van de openbare ruimte en risico's voor de volksgezondheid. Het slapen op openbare plaatsen draagt bij aan de verloedering van het dorp. Ook het ontbreken van sanitaire voorzieningen ter plekke draagt daaraan bij. Tegelijkertijd zijn uitzonderingen opgenomen voor situaties waarin sprake is van legitiem verblijf of recreatief gebruik. Met deze uitzonderingen wordt geborgd dat het verbod zich richt op ongewenste en overlast gevende situaties in de openbare ruimte, en niet op legitieme vormen van verblijf en recreatie. 3.1.5 Aanvulling van de vergunningstelsels met Bibob-weigerings- en intrekkingsgronden Diverse vergunningstelsels worden aangevuld met een Bibob-weigerings- en/of intrekkingsgrond in het deel I. Openbare Orde en Veiligheid. Het gaat daarbij onder meer om evenementen (artikelen 2:9 en 2:10), speelgelegenheden (artikel 2:25), campings en recreatieparken (artikelen 2:27d en 2:29g), exploitatievergunningen voor bedrijven en openbare inrichtingen (artikel 2:59), en seksinrichtingen en escortbedrijven ( artikelen 3:7 en 3:9). Deze vergunningstelsels vallen reeds onder het gemeentelijke Bibob-beleid.
Door de mogelijkheden van de Wet Bibob ook expliciet in de APV op te nemen wordt duidelijker wanneer een vergunning kan worden geweigerd of ingetrokken. De vergunningenstelsels worden juridisch robuuster gemaakt. De wijziging versterkt het bestuurlijk instrumentarium om misbruik van vergunningen voor criminele activiteiten tegen te gaan en draagt bij aan een weerbare overheid. Hiermee sluit de APV beter aan bij de landelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit en wordt het vergunningenstelsel juridisch robuuster en beter handhaafbaar. Voor een nadere toelichting op de afzonderlijke wijzigingen wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting bij de was-wordt-tabel (bijlage 2). Kanttekeningen 3.1 Het niet vaststellen van de voorgestelde wijzigingen beperkt de bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente Een belangrijk deel van de voorgestelde wijzigingen is gericht op het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid van de gemeente, het tegengaan van ondermijnende criminaliteit en het beschermen van de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid. Indien deze wijzigingen niet worden vastgesteld, beschikt de burgemeester over minder mogelijkheden om vergunningen te weigeren of in te trekken in situaties waarin risico's bestaan voor de openbare orde en veiligheid.
3
Raad van 8 juli 2026, nr. 16
Financiën n.v.t. Communicatie Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026 bekendgemaakt overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht en de Bekendmakingswet via het Gemeenteblad de Hilverbode en op overheid.nl. De interne teams, de politie en de boa's worden geïnformeerd over de gewijzigde regelgeving. Uitvoering Na vaststelling door de gemeenteraad en bekendmaking van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026 zal het college toezien en handhaven op de naleving van de nieuwe Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026. Waar nodig worden interne werkprocessen en vergunningprocedures aangepast aan de gewijzigde regelgeving.
Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen
burgemeester, Maarten Houben
Commissie Samenleving van 25 juni 2026 Dit voorstel is op 25 maart 2026 oordeelsvormend behandeld in de commissie Samenleving. Naar aanleiding van deze behandeling zegt de portefeuillehouder toe om volgende week te komen met een document waaruit de urgentie van de veranderingen blijkt en waarin artikelen genoemd worden die noodzakelijk zijn om per direct te wijzigen, omdat dit anders juridische consequenties kan hebben. Dit geeft ook de mogelijkheid om nog na te denken over het voorstel van het CDA om het voorstel aan te houden. De voorzitter concludeert dat onder deze voorwaarden, het voorstel voor de fracties rijp voor besluitvorming en een bespreekpunt is.
De griffier, Maarten Janus
Eindvoorstel Het college handhaaft het voorstel zoals genoemd in de paragraaf “Voorstel”.
Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, Frank Jansen
burgemeester, Maarten Houben
4
Raad van 8 juli 2026, nr. 16
Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem): 1. Bijlage 1 Concept raadsbesluit Actualisatie van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026; 2. Bijlage 2 Was-wordt-tabel van de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026, inclusief toelichting; 3. Bijlage 3 de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Hilvarenbeek 2026 (inclusief deel I. Openbare Orde en Veiligheid en deel II. Fysieke Leefomgeving).
5