22 Woonzorgvisie Hilvarenbeek (3 bijlage 1 Samen zorgen, samen leven NIEUW)

Inzet en rol van de gemeente

Op de laatste factor hebben we meer invloed: die betreft de inzet en de rol van onze gemeente. De rol van onze gemeente is in het verleden met name faciliterend geweest. Inwoners van onze gemeente zijn overwegend zelfredzaam en komen veelal met mooie initiatieven die we als gemeente omarmen. Met deze woonzorgvisie willen we echter meer de verschuiving maken richting een regisserende en kaderstellende rol. Het Rijk vraagt dit van ons. En we zien dat het nodig is om de juiste dingen te doen die passen bij de (toekomstige) behoeften en opgaven. We geven uiting aan deze rol door heldere kaders te stellen en door het samenbrengen en uitdagen van partijen, en het aanjagen van ontwikkelingen. Dit doen we met het geloof in de eigen kracht van onze inwoners - nog altijd fier overeind. De inzet van onze gemeente en onze nieuwe rolopvatting is terug te zien in het instrumentarium, waar we in deze visie een voorzet voor doen en die we in ons uitvoeringsprogramma verder uitwerken. Succesvolle inzet van dit instrumentarium is afhankelijk van voldoende capaciteit binnen onze gemeentelijke organisatie. De verwezenlijking van onze ambities vraagt meer menskracht. Het vraagt ook om duidelijke rolverdeling en verantwoordelijkheden.

Bijlage 1: Begrippenlijst

 





  





Beschermd Wonen (BW): onplanbare zorg voor inwoners vanaf 18 jaar met beperkt psychisch/psychosociaal functioneren en/of beperkt intellectueel functioneren, die tijdelijk niet in staat zijn om zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving en daarom 24x7 uurs bereikbaarheid van ondersteuning nodig hebben. Beschermd wonen kan in een accommodatie van een instelling zijn, maar ook in de eigen woning (Beschermd Thuis). Geclusterd wonen voor senioren: woonvorm met zelfstandige, levensloopgeschikte woningen in een complex bedoeld voor senioren. In het complex (of in de directe nabijheid) is een mogelijkheid voor ontmoeten. Geclusterd wonen andere doelgroepen: Geclusterde appartementen of groepswoningen, met 24-uurs aanwezige of oproepbare begeleiding. Ketenpartners: Gemeente, corporaties, zorg- en welzijnspartners, ontwikkelaars en het zorgkantoor. Levensloopgeschikte woning: Een ‘levensloopgeschikte woning’ is een woning die goed toegankelijk is voor mensen met een mobiliteitsbeperking. De voordeur is te bereiken zonder traplopen en de belangrijkste vertrekken (woonkamer, keuken, toilet, badkamer en één slaapkamer) zijn bereikbaar zonder gebruik te hoeven maken van een trap. Nultredenwoningen vallen hier ook onder; dit is een term die het Rijk hanteert.

Maatschappelijke opvang (MO): tijdelijk onderdak, begeleiding, informatie en advies aan inwoners die door één of meerdere problemen, al dan niet gedwongen, de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Persoonsgebonden budget (pgb): een bedrag waarmee een inwoner zelf zorg en/of ondersteuning in kan kopen.







 



Rollatorgeschikte woning: Een woning die zowel intern als extern toegankelijk is met een rollator (brede deuren, geen drempels). Rolstoelgeschikte woning: Een woning die zowel intern als extern toegankelijk is met een rolstoel (brede deuren, geen drempels, minimale draaicirkel in vertrekken). Volledig Pakket Thuis en Modulair Pakket Thuis (VPT/MPT): verzilveringsvormen in de Wlz waarbij de zorg wordt betaald vanuit de Wlz, maar de woonlasten niet. Wet langdurige zorg (Wlz): regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Om zorg vanuit deze wet te kunnen krijgen, is een ‘zorgindicatie’ nodig. Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015): verplicht gemeenten hun inwoners die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn te ondersteunen, zodat zij zelfstandig kunnen blijven wonen en om mee te doen in de samenleving. Woonzorgzone: Zones rondom zorgvoorzieningen waar de nadruk ligt op levensloopgeschikte-, geclusterde-, en andere woonvormen met zorg. Zorggeschikte woning: woning die geschikt en bedoeld is voor het verlenen van intensieve zorg voor mensen met een Wlz-indicatie, die in de huidige situatie vaak naar een verpleeghuis gaan. Zorggeschikte woningen zijn rolstoelgeschikt en bij de bouw wordt rekening gehouden met dementievriendelijk bouwen.

Er is een ontmoetingsruimte en er zijn ruimere kamers en bredere gangen en deuren, zodat zorgverleners voldoende ruimte hebben om ook zorg te verlenen in de bad- en slaapkamer Zorgverzekeringswet (Zvw): Iedereen die in Nederland woont of werkt, heeft recht op zorg uit het basispakket. De inhoud van het basispakket is wettelijk bepaald. Burgers zijn verplicht om een zorgverzekering (basisverzekering) af te sluiten.

Bijlage 2: Aanzet voor uitvoeringsprogramma

Hfdst

Speerpunt gemeente

Wettelijke verplichting/ regio-afspraak x

Uitvoeringsmaatregel

1

We gaan actief sturen op het toevoegen van voldoende levensloopgeschikte woningen, geclusterde woonvormen voor senioren en zorggeschikte woningen.

3

x

2

We stellen eisen aan het aandeel levensloopgeschikte woningen in de betaalbare koopsector: 15% van de nieuwbouw in dit segment moet levensloopgeschikt zijn (conform Addendum op de Woonvisie).

3

x

X

Gemeente aan zet

3

We maken afspraken met Leystromen over het vergroten van het aantal levensloopgeschikte woningen in de sociale huur. Leystromen maakt zoveel mogelijk woningen in de bestaande voorraad levensloopgeschikt bij groot onderhoud en verkoopt levensloopgeschikte woningen zo min mogelijk (conform prestatieafspraken). Bij nieuwbouw van sociale huurwoningen is het uitgangspunt dat deze altijd levensloopgeschikt zijn, of eenvoudig levensloopgeschikt te maken (conform prestatieafspraken).

3

x

X

Samenwerken

4

We stellen afwegingscriteria voor nieuwbouwinitiatieven wonen met zorg op met kwalitatieve wensen en eisen (onder andere toegankelijkheid, mogelijkheden voor ontmoeten, geschiktheid locatie). We bouwen hierbij voort op het kader dat in Regio Hart van Brabant wordt uitgewerkt.

3

x

Gemeente aan zet

5

Samen met Leystromen, zorgorganisaties en ontwikkelaars kijken we naar kansen en geschikte locaties voor het toevoegen van

3

x

Samenwerken

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

Continueren

Later oppakken

#

Rol gemeente Gemeente aan zet

28

#

Uitvoeringsmaatregel

Hfdst

Speerpunt gemeente

Wettelijke verplichting/ regio-afspraak

Continueren

Later oppakken

Rol gemeente

woonvormen met zorg en geclusterde woonvormen. 6

We maken woningdelen en het splitsen van woningen en kavels gemakkelijker, ook in het buitengebied. Zo creëren we kansen voor het transformeren van grotere boerderijen naar (geclusterde) appartementen. Hierbij houden we rekening met de kaders die de provincie Noord-Brabant heeft opgesteld en met een goede ruimtelijke ordening. Rondom woningdelen werken we samen met Leystromen.

3

x

Gemeente aan zet; samenwerken

7

We evalueren ons beleid ten aanzien van (preventieve) mantelzorgwoningen en verbeteren onze huidige regeling indien nodig.

3

x

Gemeente aan zet

8

Met zorg- en welzijnsorganisaties, het Seniorennetwerk en Leystromen starten we met een bewustwordingscampagne. De campagne is bedoeld om mensen tijdig te laten nadenken over hoe zij willen wonen op latere leeftijd en gaat in op de mogelijkheden voor woningaanpassingen v.s. verhuizen, de organisatie van formele zorg/ondersteuning, informele zorg/ondersteuning en domotica. De gemeente treedt hierin faciliterend op.

2, 3, 4

x

Samenwerken; faciliteren

9

In de prestatieafspraken zijn maatregelen opgenomen om de doorstroming op de woningmarkt te verbeteren. We gaan in gesprek met Leystromen over een eventuele uitbreiding van passend pakket aan doorstroommaatregelen voor senioren, zoals een verhuispremie of huurgewenningsbijdrage.

3

x

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

X

Samenwerken

29

Hfdst

Speerpunt gemeente

We willen het eenvoudiger maken om nieuwbouwinitiatieven vanuit de samenleving die zijn gericht op ouderen of mensen met een zorgvraag (collectieve woonvormen, bijvoorbeeld via collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO)) te laten slagen. Daarbij zien we voor onszelf vooral een faciliterende rol: We zorgen voor een duidelijk aanspreekpunt binnen de gemeente, heldere informatievoorziening over benodigde vergunningen en eisen die we stellen als een bestemmingplanwijziging nodig is. We delen onze kennis over mogelijkheden voor subsidies op de gemeentelijke website.

3

x

11

Waar mogelijk pakken we ook een verbindende rol bij nieuwbouwinitiatieven vanuit de samenleving, waarbij we initiatiefnemers, eigenaren van bouwlocaties en/of zorgaanbieders aan elkaar koppelen. Daarbij is het wel zo dat we geen makelaar zijn; het initiatief ligt bij de samenleving.

3

12

Om te zorgen dat onze woningvoorraad voldoende sociale huurwoningen heeft om aandachtsgroepen, statushouders en reguliere woningzoekenden met een lager inkomen te huisvesten zijn 30% van onze nieuwbouwwoningen sociale huurwoningen (conform Woondeal en het Addendum op de Woonvisie). Er worden daarmee minstens 110 sociale huurwoningen gerealiseerd tot en met 2026. Dit is vastgelegd in de prestatieafspraken met Leystromen. Daarbij hebben we extra aandacht voor woningen die geschikt zijn voor één- en tweepersoonshuishoudens, en woningen voor jongeren.

3

#

Uitvoeringsmaatregel

10

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

Wettelijke verplichting/ regio-afspraak

x

Continueren

X

Later oppakken

Rol gemeente

x

Gemeente aan zet

x

Samenwerken

Gemeente aan zet; samenwerken

30

Wettelijke verplichting/ regio-afspraak

Continueren X

Later oppakken

#

Uitvoeringsmaatregel

13

We gaan door met regionale samenwerking waar het gaat om het huisvesten van aandachtsgroepen en pakken daarbij onze verantwoordelijkheid, passend bij de schaal van onze gemeente. We continueren de Matchingstafel omdat we het belangrijk vinden dat aandachtsgroepen op een evenredige en rechtvaardige manier gehuisvest worden in de regio Hart van Brabant.

3

x

14

In de Woondeal SBRT hebben wij toegezegd flexwoningen te realiseren voor bijvoorbeeld spoedzoekers, aandachtsgroepen en/of statushouders. Deze ambitie werken wij in samenwerking met Leystromen uit door middel van een locatieonderzoek. Bij flexwonen-projecten zetten we samen met Leystromen conform de prestatieafspraken in op community building.

3

x

Gemeente aan zet; samenwerken

15

We maken een huisvestingsverordening waarin de urgentiecategorieën uit de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting worden opgenomen. Dit doen we in samenwerking met de regio Hart van Brabant.

3

x

Gemeente aan zet; samenwerken

16

We monitoren de behoefte aan uitbreiding van het aantal plekken voor tijdelijk verblijf (waaronder crisisplaatsen en respijtzorg en specifiek structurele logeerzorg) in samenspraak met de ketenpartners. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld mantelzorgers ontlast worden. Hierbij maken we indien mogelijk gebruik van fondsen beschikbaar gesteld via het IZA en het GALA.

2

17

In 2021 is er een inventarisatie gedaan van ontoegankelijke voetpaden in de gemeente. De komende jaren gaan we aan de slag de toegankelijkheid van deze voetpaden te verbeteren. We beginnen waar de urgentie het hoogst is: het centrum van Hilvarenbeek en

2

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

Hfdst

Speerpunt gemeente

Samenwerken

x

x

Rol gemeente

Gemeente aan zet

Gemeente aan zet

31

#

Uitvoeringsmaatregel

Hfdst

Speerpunt gemeente

Wettelijke verplichting/ regio-afspraak

Continueren

Later oppakken

Rol gemeente

gebieden rondom zorgvoorzieningen pakken we als eerste aan. 18

Eenzaamheid wordt een steeds groter probleem, ook in onze gemeente. De gemeente inventariseert de huidige aanpak en verbetert deze samen met ketenpartners waar we kansen zien.

2, 4

19

De gemeente ondersteunt waar nodig inwonerinitiatieven die wederkerigheid centraal stellen, zoals voorzorgcirkels. We monitoren en evalueren de pilots die met het seniorennetwerk zijn opgezet. Als deze succesvol blijken, continueren we deze aanpak, eventueel in een aangepaste vorm.

2

20

We staan open voor initiatieven voor vrijwilligersvervoer om de bereikbaarheid van voorzieningen (vanuit de kleine kernen) te verbeteren. Indien deze initiatieven zich aandienen werken we hier graag aan mee.

2

21

Om de samenwerking met en tussen ketenpartners te versterken organiseren we een periodiek overleg tussen gemeente, Leystromen en zorg- en welzijnsinstellingen.

4

22

Samen met de ketenpartners onderzoeken we een meer efficiënte bundeling van zorgverlening waar mogelijk. Aandachtspunt hierbij is het gezamenlijk organiseren van achterwacht buiten kantooruren.

4

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

x

X

Gemeente aan zet; samenwerken

X

Faciliteren

x

x

Faciliteren

Gemeente aan zet; samenwerken X

x

Samenwerken

32

Wettelijke verplichting/ regio-afspraak

Continueren

x

X

Later oppakken

#

Uitvoeringsmaatregel

23

We maken in regionaal verband (IZA) afspraken met zorgaanbieders (waaronder huisartsen), zorgverzekeraars en zorgkantoor over het organiseren van eerstelijns geriatrische zorg in de wijk (eventueel in regionaal verband).

4

25

We onderzoeken, in lijn met andere ontwikkelingen binnen het sociaal domein, de mogelijkheden om de informele zorg en de sociale basis te versterken. Hierbij richten we ons op concepten als community building en sociale netwerkstrategie. Ook willen we de samenwerking tussen partijen die ‘achter de voordeur’ komen versterken om eventuele problemen bij inwoners, die raken aan wonen en zorg, zo vroeg mogelijk te signaleren en aan te pakken.

2, 4

x

Gemeente aan zet; samenwerken

26

We stellen een programmaverantwoordelijke woonzorgvisie aan. Deze kan waar nodig extra taken oppakken en houdt toezicht op de uitvoering van de woonzorgvisie.

2, 3, 4

x

Gemeente aan zet

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

Hfdst

Speerpunt gemeente

Rol gemeente Samenwerken

33

Colofon Deze woonzorgvisie is gemaakt door Companen BV in opdracht van de gemeente Hilvarenbeek.

Auteurs

Roosje van Leer Cherelle de Leeuw

Datum

22 mei 2024

798.102 | Woonzorgvisie 2024 - 2030

34