19 Ontwerpbegroting Regio Hart van Brabant 2026 (4 bijlage Conceptbegroting Regio Hart van Brabant 2026)

4.3

1.

Inleiding

2

4.4

1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. 1.6.

Kernagenda ’23 – ’27 Positie gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau Indeling in domeinen en de relatie met Midpoint Brabant Financieel kader Gemeentelijke bijdrage per inwoner Begroting 2026

2 2 2 3 4 5

4.5

Kernagendataak Innovaties die maatschappelijke transities versnellen Kernagendataak Versterken van het Midden-Brabants vestigingsklimaat Begroting economisch domein

5

Bedrijfsvoering

30

5.1

Begroting bedrijfsvoering

31

6

Paragrafen

33

2.

Uitvoeringsagenda sociaal domein

7

2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6. 2.7. 2.8.

Uitgangspunten Kernagendataak Integraal Kernagendataak Maatschappelijke ontwikkeling Kernagendataak Arbeidsparticipatie Begroting sociaal domein exclusief jeugdhulp Kernagendataak Jeugdhulp Begroting jeugdhulp Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant

7 9 10 11 11 13 13

6.1 6.2 6.3

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Bedrijfsvoering

33 34 34

7

Begroting en financiering

36

7.1 7.2 7.3 7.4

36 37 38

3.

Uitvoeringsagenda fysiek domein

16

3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7.

Kernagendataak Algemeen Kernagendataak Energie en klimaat Kernagendataak Duurzame verstedelijking Kernagendataak Mobiliteitstransitie Kernagendataak Toekomstbestendig landelijk gebied Begroting fysiek domein Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant

16 19 19 20 21 22

7.5 7.6 7.7 7.8 7.9 7.10 7.11 7.12

Overzicht van baten en lasten Geprognosticeerde balans 2025 Reservepositie 2024 - 2029 Dekkingsgronden via gemeentelijke bijdragen per inwoner (met uitzondering van jeugdhulp) Overige dekkingsgronden (met uitzondering van jeugdhulp) Dekkingsgronden jeugdhulp Saldi 41 Btw 41 Meerjarenoverzicht 2026 - 2029 Taakvelden Regio Hart van Brabant Incidentele baten en lasten Indicatoren

8

Vaststellingsbesluit

46

4.

Uitvoeringsagenda economisch domein

24

4.1 4.2

Uitgangspunten Kernagendataak Weerbaar en wendbaar midden- en kleinbedrijf

25 27

Inhoudsopgave

14

28 28 29

38 39 39

42 44 44 44

22

Conceptbegroting 2026 / pagina 1

Kernagenda ’23 – ’27

1. Inleiding

1.1.

Voor u ligt de begroting 2026 van Regio Hart van Brabant, incusief de

In de kernagenda ’23 – ’27 zijn de maatschappelijke opgaven opgenomen

uitvoeringsagenda 2026. De uitvoeringsagenda is een onderverdeling van

waarvoor wij ons als samenwerkende gemeenten in Hart van Brabant in

budgetten per domein, waarop de portefeuillehouders het

deze bestuursperiode gesteld zien, met daarbij de activiteiten die we

werkprogramma baseren.

gezamenlijk oppakken. Alle gemeenten werken en betalen mee aan de

De begroting bevat de volgende informatie: –

een overzicht van de lasten en baten per domein (sociaal, fysiek en economie) en van bedrijfsvoering,

–

een overzicht per domein en voor bedrijfsvoering van welke kosten begroot zijn,

–

een begroting jeugdhulp, als onderdeel van het sociaal domein,

–

een totaalbegroting Regio Hart van Brabant 2026 waaruit blijkt wat de omvang is van de te dekken lasten.

Het jaar waarvoor deze begroting de leidraad is een bijzonder jaar: in maart 2026 vinden immers gemeenteraadsverkiezingen plaats, waarna de raden in nieuwe samenstelling nieuwe colleges van burgemeester en wethouders zullen vormen en lokale ambities voor de bestuursperiode 2026-2031 zullen neerslaan in bestuursakkoorden.

uitvoering van deze kernagenda. In deze begroting en uitvoeringsagenda wordt de volgorde van de kernagendataken en -activiteiten in de kernagenda gehanteerd. De kernagenda is te vinden op de webpagina: www.regiohartvanbrabant.nl/kernagenda.

1.2.

Positie gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau

De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau participeren vooralsnog in het sociaal domein. De bijdrage van deze gemeenten is daarom gebaseerd op hun deelname in dat domein en naar rato in bedrijfsvoering. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen niet deel aan Midpoint Brabant.

Op basis van de nieuwe bestuursakkoorden zal een kernagenda ’27-’32 worden opgesteld as basis voor de regionale activiteiten om de ambities in de nieuwe lokale bestuursakkoorden te verwezenlijken.

1.3.

Indeling in domeinen en de relatie met Midpoint Brabant

We onderscheiden in de samenwerking drie domeinen: sociaal, fysiek en economisch. Per domein is het beschikbaar te stellen budget opgenomen en in de uitvoeringsagenda is de inhoud op hoofdlijnen uitgewerkt. Conceptbegroting 2026 / pagina 2

Op verschillende kernagendataken zijn dwarsverbanden tussen de drie domeinen aan de orde. Een voorbeeld daarvan is de woonzorgvisie die

indexering van elkaar afwijken. Een uitzondering hierop betreft de

zowel aspecten in het fysieke als het sociale domein heeft. Voor

welke jaarlijks in de begroting worden opgenomen en toegelicht.

onderwerpen waar aspecten uit meerdere domeinen aan de orde zijn, bekijken portefeuillehouders op welke wijze alle aspecten worden betrokken bij overleg en besluitvorming. Op diverse regionale (economische) opgaven nemen de samenwerkende gemeenten via Regio Hart van Brabant deel aan de samenwerking in stichting Midpoint Brabant. De verbinding tussen beide samenwerkingsverbanden ziet u op verschillende manieren terug. Midpoint Brabant kan met haar activiteiten bijdragen aan de opgaven in de kernagenda. Andersom vloeien uit de deelname aan Midpoint Brabant aandachtspunten voor de samenwerkende gemeenten in portefeuillehoudersoverleggen (poho’s) in Regio Hart van Brabant voort. Het poho Economie fungeert als inhoudelijke schakel tussen Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant.

deelbegroting jeugdhulp. Deze kent specifieke indexeringsontwikkelingen In de jaarlijkse conceptbegroting die aan de raden wordt toegestuurd voor zienswijzen, wordt het toegepaste indexeringspercentage opgenomen. Indien de werkelijke indexering in de loop van het begrotingsjaar afwijkt van de begroting, besluit het algemeen bestuur of de gevolgen van de afwijking worden opgelost binnen de exploitatie en/of vanuit de algemene reserve. Indien de exploitatie en/of de (algemene) reserve daartoe niet toereikend is, kan het algemeen bestuur besluiten het tekort in rekening te brengen bij de deelnemers. Indien dat besluit leidt tot een begrotingswijziging en een hogere deelnemersbijdrage, wordt deze begrotingswijziging toegestuurd aan de deelnemers voor zienswijzen. Op basis van deze uitgangspunten bedraagt voor 2026 het indexpercentage 4,2 %. Dit gewogen percentage is gebaseerd op een indexatie van looncomponenten met 5,11 % en indexatie van overige

1.4.

Financieel kader

In de financiële verordening 2023 van Regio Hart van Brabant zijn de meerjarige uitgangspunten voor de jaarlijkse begroting en

kostencomponenten met 4,28 %, rekening houdend met de stijging in inwoneraantallen In zijn algemeenheid merken we op dat de ambtelijke organisaties van de

uitvoeringsagenda vastgelegd. Een van de uitgangspunten is dat op de

deelnemende gemeenten al enige jaren te maken hebben met krapte op

begroting een indexering wordt toegepast die is gebaseerd op de CPB-

de arbeidsmarkt. De realisatie van de begroting kan daardoor onder druk

indexeringen uit de meest recente septembercirculaire van het

komen te staan. Daarnaast heeft de Rijksoverheid aangekondigd vanaf

gemeentefonds. Indexering vindt plaats op loon- en prijscomponenten

2026 circa 3 miljard euro per jaar aan bezuinigingen op de beschikbare

waarbij een mogelijke correctie met een herberekening over de twee

financiele middelen voor gemeenten door te voeren. Het jaar 2026

jaren vóór het begrotingsjaar plaatsvindt indien de begrote en werkelijke

markeert de overgang tussen het oude financiële systeem en het nieuwe Conceptbegroting 2026 / pagina 3

systeem dat in 2027 van kracht moet worden. We keken en kijken met de wethouders financien naar de relatie tussen de taken die gemeenten met

Voor 2026 wordt in deze begroting het indexpercentage vastgesteld op 5,36 %. Dit percentage is opgebouwd uit het gemiddelde van de landelijke

de hen ter beschikking staande middelen uitvoeren en de relatie daarvan

indexatiecijfers (OVA/PPC) van de jaren 2023, 2024 en 2025.

met de taken die gemeenten in het verband van Regio Hart van Brabant gezamenlijk uitvoeren om hun ambities te realiseren.

1.4.1. Financieel kader jeugdhulp

Voor de niet direct aan zorg gerelateerde kosten gelden de volgende uitgangspunten: 3. Voor 2026 worden de regionale uitvoeringskosten gebaseerd op de vastgestelde uitvoeringsbegroting van 2025 vermeerderd met 5,0 %

Vanaf 1 januari 2023 kopen we de jeugdzorg in op basis van de nieuwe

indexatie, waarbij de omvang van de uitvoeringsbegroting nooit meer

segmentensystematiek. De financiële kaders 2026 sluiten aan op de uitgangspunten en besparingslijnen van deze segmentensystematiek waarin actuele ontwikkelingen zijn meegenomen. De deelbegroting jeugd 2026 in relatie tot de zorgkosten wordt bepaald volgens de uitgangspunten: 1. De begroting 2026 ramen we op basis van: a. het financieel kader van segmentensystematiek (incl. overige

dan 3% van de totale begroting kan beslaan; 4. Het totale budget voor innovatie en borging innovatie bedraagt €1.600.000. Lopende het begrotingsjaar wordt alleen overgegaan tot herijking van de begroting als de prognose 5 % of meer verschilt van de vastgestelde begroting.

inkoop) b. gecertificeerde instellingen en c.

overige kosten en subsidies

Waarbij we bovenstaande kostensoorten indexeren naar 2026; 2. Voor het jaar 2026 wordt het percentage voor indexatie bepaald op 5,36 %; Het gecombineerde percentage indexatie is een inschatting. Voor 2024 was dit percentage bepaald op 8,0 %. Voor 2025 is het percentage bepaald op 5,34 % als gevolg van de destijds verwachtte

1.5.

Gemeentelijke bijdrage per inwoner

Rekening houdend met het gewogen indexpercentage en de bijdragesystematiek voor de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau zijn de gemeentelijke bijdragen per inwoner voor Regio Hart van Brabant als volgt: –

Hart van Brabantgemeenten, uitgezonderd Alphen-Chaam en BaarleNassau € 4,88

–

Gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau € 2,35

kostenontwikkeling.

Conceptbegroting 2026 / pagina 4

1.6.

Begroting 2026

Begroting Regio Hart van Brabant (in €)

Lasten

Baten uit gem. bijdragen per inwoner

Baten uit overige gem. bijdragen

Op basis van het financieel kader en de baten uit de gemeentelijke bijdragen per inwoner levert dat onderstaande totaalbegroting op, met lasten per domein. In de hoofdstukken 2 tot en met 5 staan de

Baten uit Rijksmiddelen en bijdragen derden

Totale baten

uitsplitsingen per domein en de bedrijfsvoering. In hoofdstuk 7 staat de

Sociaal*

171.216.600

556.000

170.660.600

totaalbegroting met de verplichte onderdelen vanuit de BBV (besluit

Fysiek

1.995.500

467.500

378.000

Economie

2.484.325

2.484.325

2.484.325

die onderdeel uitmaakt van dit document. Op de volgende pagina is een

Tussentijdse bijsturing

50.000

50.000

50.000

visuele samenvatting van de begroting opgenomen.

Bedrijfs-voering

1.176.124

1.176.124

1.176.124

176.922.549

4.733.949

171.216.600 1.150.000

1.995.500

begroting en verantwoording). De hieruit volgende begroting is de basis voor de uitvoeringsagenda 2026

Totaal

171.038.600

1.150.000

176.922.548

* De begroting voor het domein sociaal bestaat uit een deel voor het werkprogramma werkprogramma (€ 1.866.000) en een deel voor jeugd (€ 169.350.600).

De gemeentelijke bijdrage per inwoner omvat de bijdrage per inwoner aan de activiteiten van Regio Hart van Brabant (€ 4,88) en de bijdrage per inwoner ter dekking van de begrotingssubsidie ten behoeve van stichting Midpoint Brabant (€ 4,92). De totale bijdrage per inwoner bedraagt daarmee € 9,80 (uitgezonderd Alphen-Chaam en Baarle-Nassau). Voor hen bedraagt de bijdrage per inwoner € 2,35.

Conceptbegroting 2026 / pagina 5

Conceptbegroting 2026 / pagina 6

2. Uitvoeringsagenda sociaal domein Kernagenda ’23 – ’27:

“We pakken activiteiten (projecten en samenwerkingen) op langs de programmalijnen Integraal, Arbeidsparticipatie, Maatschappelijke Ontwikkeling en Jeugd. Het gaat dan om díe activiteiten waarmee we vanuit de regionale samenwerking een verschil kunnen maken om de grote uitdagingen in maatschappelijk opgaven het hoofd te bieden. Opgaven als bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid. Hierbij zetten we verder in op de inhoudelijke lijn die we al hadden en op de bestaande werkwijzen, zoals de Bestuurscommissie Jeugd. Dit omdat het transformeren en ontwikkelen binnen het sociaal domein vaak een kwestie van de lange adem is. Tegelijk hebben we oog voor de ontwikkelingen die op dit moment spelen ten aanzien van de arbeidsmarkt, de woon-zorgproblematiek, het zorgtoezicht, de financiën die onder druk blijven staan en de steeds maar complexer wordende casuïstiek waar wij als gemeenten voor aan de lat staan.

2.1. Uitgangspunten 2.1.1. Integrale benadering op dé cruciale thema’s in het sociaal domein Regionale samenwerking is nodig om vraagstukken het hoofd te kunnen bieden. Een deel van de oplossingen ligt op lokaal niveau. Tegelijk lopen gemeenten aan tegen fundamentele vraagstukken die ze niet op het lokale praktijk- en uitvoeringsniveau kunnen oplossen. Om daar verschil te maken, is gezamenlijke inzet nodig en een samenhangende benadering van maatschappelijke problemen en de verschillende wettelijke domeinen. Regionaal sluiten we aan bij de drie thema’s van de VNG en Divosa in de herziene propositie ‘De waarde van het sociaal domein’, te vinden via De winst van het sociaal domein, voor een toekomstbestendig sociaal domein: bestaanszekerheid herstellen, gezond leven makkelijker maken en kansengelijkheid vergroten. Daarbij hebben we gekeken hoe deze invulling te geven binnen de regionale samenwerking. Zo nodig wordt er ook regionaal gezamenlijk opgetrokken in de lobby om veranderingen in wetgeving aan te kaarten. Een voorbeeld hiervan is lobby voor de

We werken regionaal samen omdat we hierdoor dingen bereiken die

participatiewet, omdat wetgeving nu de opdracht van maatwerk en

alleen niet haalbaar zijn (bijvoorbeeld innovaties door bundeling

werken aan een goede basis bemoeilijkt in plaats van faciliteert.

expertises), we hierdoor andere partijen aan ons weten te verbinden, we als regio additionele financiering van het Rijk of de provincie kunnen organiseren, of simpelweg omdat het bij wet zo bepaald is. Daarmee weten we als Regio Hart van Brabant een wezenlijke bijdrage te leveren aan de vraagstukken binnen het sociaal domein.”

In de kernagenda ’23 – ’27 zijn vier kernagendataken opgenomen voor de regionale samenwerking in het sociaal domein: integraal, maatschappelijke ondersteuning, arbeidsparticipatie en jeugd. Voor deze kernagendataken zijn de opgaven telkens langs de hierboven genoemde thema’s beschreven. Conceptbegroting 2026 / pagina 7

Bestaanszekerheid herstellen We willen dat al onze inwoners kunnen opgroeien en leven in een veilige (thuis)situatie, waardoor ze zich een leven lang optimaal kunnen ontwikkelen. Dat geldt ook voor kinderen: zij moeten zich veilig kunnen ontwikkelen, ontplooien en meedoen in de samenleving. We willen dat kinderen opgroeien in een thuissituatie en dat zij dichtbij huis de hulp krijgen die zij nodig hebben. Als het niet mogelijk is om thuis op te groeien, dan zorgen we dat het leefklimaat ‘zo thuis als mogelijk’ is. We willen dat kwetsbare inwoners en gezinnen betaalbaar en passend kunnen wonen in hun eigen dorp of wijk, met indien nodig extra hulp of ondersteuning. We zorgen er daarnaast voor dat meer mensen mee kunnen doen, zodat zij hun (arbeids-)potentie zo goed mogelijk benutten en daardoor minder afhankelijk zijn van voorzieningen. We zien dat het hebben van een woning, en daarmee een stabiele basissituatie, de kern is om te komen tot bestaanszekerheid. Er is echter sprake van een grote

(IZA) en de ketenaanpakken die verband houden met het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA). Beide akkoorden zijn in 2023 gesloten door het Rijk en maatschappelijke partners, waaronder de VNG namens de gemeenten. In 2024 is samen met de partners gewerkt aan transformatieplannen. Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. We werken hierbij vanuit vijf prioritaire thema's: chronische zorgvraag, kwetsbare ouderen nu en straks, mentale gezondheid, gezond en veilig opgroeien, en leefstijl en leefomgeving. Het GALA heeft als doel binnen individuele gemeenten te bouwen aan het fundament voor een gerichte lokale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid als rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars. Naast de integrale samenwerking binnen het sociaal domein, is het hiervoor nodig om de verbinding te maken met het fysieke domein, economische domein, onderwijs en cultuur- en sport.

krapte op de woningmarkt. In de regio zijn we daarom activiteiten gestart om te komen tot oplossingen voor het woonvraagstuk, zoals de regionale

Kansengelijkheid vergroten

woonzorgvisie.

We willen dat alle inwoners van Midden-Brabant, ongeacht achtergrond of opleidingsniveau, een leven lang kunnen ontwikkelen. We zorgen dat

Gezond leven makkelijker maken We zetten in op gezondheid en preventie vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid met partners in het medische domein. Dit om de gewenste en noodzakelijke beweging van zorg naar preventie te maken omdat dit beter is voor onze inwoners. Maar ook om de kosten van individuele ondersteuning in het sociaal domein te voorkomen en beperken. Daarvoor geven we uitvoering aan het Integraal Zorgakkoord

de juiste mensen, met de juiste kwalificaties, op het juiste moment beschikbaar zijn voor werkgevers. Kinderen en jongeren moeten zich op school kunnen ontwikkelen. Ook als zij een ondersteuningsvraag hebben. Het is hiervoor belangrijk nauw samen te werken met het onderwijs om de kansengelijkheid te verbeteren en schooluitval te voorkomen. Daarnaast willen we dat zij zo snel mogelijk passende zorg en een passend toekomstperspectief geboden krijgen. We zetten in op het bieden van jeugdhulp aan de gezinnen die dat het hardste nodig hebben, door de Conceptbegroting 2026 / pagina 8

jeugdhulp te normaliseren en af te bakenen. Dit met als doel een

van de specialistische jeugdhulp, als ook een andere manier van werken

duurzaam en betaalbaar zorglandschap, waar hulp snel beschikbaar en

in het Sociaal Domein zal in 2025 verder concreet vorm krijgen en in 2026

van goede kwaliteit is.

geimplementeerd zijn.

We willen dat onze inwoners de juiste hulp en ondersteuning krijgen, zonder dat regelgeving in de weg zit. We blijven werken aan de realisatie

2.1.2. Financiële uitdagingen

van de uitgangspunten van de inkoop die in 2024 is geïmplementeerd.

Het naderende “ravijnjaar” maakt dat gemeentelijke begrotingen meerjarig financieel onder druk staan. Het “ravijnjaar” 2026 ontstaat door

Transformatief werken We werken in Regio Hart van Brabant op een groot aantal projecten aan de transformatie van het sociaal domein. We zijn momenteel bezig met het herinrichten van deze regionale samenwerking, waarbij de beweging gemaakt wordt naar opgavegericht werken en de regio een meer inhoudelijke rol krijgt in de sturing op de transformatie. Het doel is het gewone leven en de veerkracht van individuen, huishoudens en de samenleving te versterken met een focus op collectieve en preventieve voorzieningen. Daar waar nodig is er een samenhangend ondersteuningsaanbod voor onze inwoners. Hiermee bouwen we aan een toekomstbestendig sociaal domein.

een combinatie van factoren die leiden tot een aanzienlijke daling in de inkomsten van Nederlandse gemeenten. Zo wordt met ingang van 2024 de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) als maatstaf voor de groei van het Gemeentefonds gebruikt. Door de invoering van dit nieuwe financieringssysteem in combinatie met geplande bezuinigingen op het gemeentefonds en een aanhoudende onzekerheid over het financieel kader blijven gemeentelijke begrotingen meerjarig onder druk staan. Daarnaast ervaren gemeenten al jaren financiële problemen bij de uitvoering van de gemeentelijke taken in de Jeugdwet en Wmo en de stap die zij willen maken in het kader van de transformatie. Beiden taken worden (grotendeels) momenteel gefinancierd via de Algemene Uitkering van het Gemeentefonds. In beide gevallen wordt onderzoek gedaan naar

We hebben geconstateerd dat deze gewenste verandering/transformatie

een nieuwe toekomstige financieringssystematiek met bijbehorende

in het sociaal domein verschillende uitdagingen kent. Om regionaal in te

afspraken over taken, sturing, middelen en risico’s.

kunnen zetten op díe opgaven waarmee we het verschil maken, is een aanzet gemaakt om meer transformatief te werken in het Sociaal Domein. Daarbij is een uitwerking gemaakt van de bovengenoemde inhoudelijke

2.2.

beweging die we als regio nastreven, passend binnen de kernagenda. De

Binnen de kernagendataak Integraal werken we samen aan projecten die

verdere uitwerking van deze inhoudelijke opgaven, zoals de uitwerking van de Stevige Lokale Teams, de doorontwikkeling van segment 3 en 4

Kernagendataak Integraal

elementen van zowel arbeidsparticipatie, maatschappelijke ontwikkeling

Conceptbegroting 2026 / pagina 9

als jeugdhulp bevatten. Een belangrijke ontwikkeling is hierbij de doorontwikkeling van de Stevige Lokale Teams. Bij de decentralisaties hebben gemeenten de opdracht gekregen om zorg dichterbij en laagdrempeliger te organiseren. Dat is nog onvoldoende gelukt. Hiervoor ligt een belangrijke opdracht bij de manier waarop gemeenten hun toegang en lokale teams hebben ingericht en moeten doorontwikkelen om – ook in de toekomst- passende hulp te kunnen blijven bieden. Landelijke programma's en akkoorden zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het Integraal Zorgakkoord benadrukken de noodzaak van toegankelijke en goed bereikbare lokale teams die direct hulp kunnen bieden en regie voeren. De doorontwikkeling naar stevige lokale teams is grotendeels een lokale aangelegenheid, maar er zijn kansen in de regionale samenwerking. Er is een sterke samenhang tussen de rol van het toekomstige SLT en de ontwikkelingen rondom segment 3 en 4. Dit raakt de zorg die we nu regionaal ingekocht hebben in segment 3 en 4. Om dit aan te passen, hebben we een regionaal traject te doorlopen met elkaar.

2.3.

Kernagendataak Maatschappelijke ontwikkeling

Het landelijk streven is om de Wet woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen en de financiële doordecentralisatie per 1 januari 2026 in te laten gaan. De financiële middelen worden gefaseerd overgeheveld naar alle gemeenten. In onze regio Hart van Brabant blijven de gemeenten dit onderwerp gezamenlijk uitvoeren. In 2024 is afgesproken om de bestaande situatie tot 2027 te handhaven. Dat betekent dat de gemeente Tilburg tot die tijd de taken voor de regio uitvoert. In 2026 moet een keuze worden gemaakt voor de periode daarna. In 2024 is het regionaal actieplan dakloosheid ‘iedereen een (t)huis’ vastgesteld. Op basis van de uitgevoerde ETHOS-telling is deze herijkt. In 2026 wordt hier verder uitvoering aangegeven, met als doel om dak- en thuisloosheid terug te dringen. Er wordt uitvoering gegeven aan de vastgestelde regionale woonzorgvisie. Dit op basis van het jaarlijkse uitvoeringsplan. Met onze contractpartner SIEM gaan we richting de laatste fase van de

Ook wordt vanuit de opgave Integraal gewerkt aan de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord, wat een grote transformatie vraagt in de komende

implementatie van het nieuwe inkoopmodel. Daarbij pakken we de

jaren. Hier wordt met name geïnvesteerd in de samenwerking met

langdurige problematiek, lokale samenwerking, complexe problematiek

partners, zoals de zorgverzekeraars, om de zorg voor de toekomst goed,

op de grens van verschillende wetten en doorontwikkeling van

toegankelijk en betaalbaar te houden. Binnen de onderdelen van de

dagopvang ouderen in samenwerking met de VVT (Verpleeg- en

kernagendataak Integraal maken we, waar relevant, de verbinding met

Verzorgingshuizen en Thuiszorg) sector.

volgende onderwerpen vast: uitwerking van werkwijze voor mensen met

het onderwijsdomein.

Conceptbegroting 2026 / pagina 10

2.4.

Kernagendataak Arbeidsparticipatie

2.5.

Ondanks dat er grote opgaven liggen waar we gezamenlijk aan werken, blijven op de arbeidsmarkt een krapte zien. In diverse sectoren zien we

Begroting sociaal domein exclusief jeugdhulp

Begroting sociaal domein (in €)

tekorten in personele capaciteit om de uitdagingen die er liggen waar te maken. De ontwikkeling met het Werkcentrum Midden Brabant en de

Lasten

Baten

Saldo

Project- en werkbudget sociaal domein

420.500

420.500 N

arbeidsmarktregio’s moet daarbij gaan helpen. In de regio Hart van

Programmamanagement

135.500

135.500 N

Brabant werken we sinds november 2024 al met de

Doorlopende activiteit Wet verplichte ggz

493.000

493.000 N

samenwerkingspartners zorgen we ervoor dat werkzoekenden,

Transformatiesturing

817.000

817.000 N

werkenden en werkgevers een centrale, laagdrempelige en herkenbare

Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal

556.000

556.000 V

Gemeentelijke bijdragen Wet verplichte ggz

493.000

493.000 V

Gemeentelijke bijdragen Transformatiesturing

817.000

817.000 V

1.866.000

-

wettelijke plicht om deze per 1 januari 2026 te hebben in 35

netwerksamenwerking die het Werkcentrum Midden Brabant is. Met onze

ingang hebben en ondersteuning krijgen waar ze naar op zoek zijn in de arbeidsmarkt. Binnen het Werkcentrum kunnen inwoners en werkgevers in de regio terecht voor de gewenste dienstverlening die aansluit bij hun hulpvragen. Het centrum biedt inwoners en bedrijven ondersteuning richting (ander) werk, scholing (leren en ontwikkelen) of geschikt

Totaal

1.866.000

personeel. Daarnaast is de samenwerking met Midpoint Brabant van belang. Het streven naar een inclusieve arbeidsmarkt wordt voortgezet in

2.5.1. Toelichting lasten

nauwe samenhang met de multihelix-partners in Midpoint Brabant. Voor

In de totale lasten zien we grote opgaven die door vertaald moeten

een goed functionerende arbeidsmarkt is goed (technisch) geschoold

worden naar de beschikbare financiële middelen. Daarbij valt te denken

personeel van groot belang. Om die reden wordt door Midpoint Brabant

aan de kortingen in de jeugdhulp en de ontwikkelingen in het Integraal

onder meer het Deltaplan Techniek geïntensiveerd.

Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Wet verplichte ggz Voor de uitvoering van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) heeft de Regio Hart van Brabant een overeenkomst gesloten met Conceptbegroting 2026 / pagina 11

Sterk Huis. De kosten voor uitvoering worden budgetneutraal doorbelast

organisatie van transformatiesturing (€817.000) worden voor een

aan de lokale gemeenten. Zij ontvangen vanuit het Rijk financiële

periode van vier jaar opgenomen in de begroting van Regio Hart van

middelen voor deze taak.

Brabant. In ‘27/’28 wordt een evaluatie gehouden naar het effect van de transformatiesturing en worden de uitkomsten van die evaluatie

Transformatiesturing De kosten voor transformatiesturing hebben betrekking op de kosten voor het regionale transformatieteam sociaal domein, dat in 2025 is gestart, die niet uit andere bronnen worden gedekt. Het team heeft als doel een meer transformatieve werkwijze te realiseren, gericht op

voorgelegd aan de bestuurscommissie jeugd. Op basis van de resultaten van de evaluatie legt de bestuurscommissie een voorstel voor al dan niet continueren van deze bijdragen voor aan het algemeen bestuur. In onderstaande tabel is de verdeling naar gemeente, op basis van inwoneraantal aan deze kosten opgenomen.

efficienter en effectiever werken. Om deze transformatiedoelen te bereiken wordt een team opgericht en de noodzakelijke randvoorwaarden die essentieel zijn voor de gewenste verandering.

Gemeente

% Bijdrage

Alphen Chaam

2,1%

€ 17.312,08

Baarle Nassau

1,4%

€ 11.715,27

Dongen

5,5%

€ 44.730,00

2.5.2. Toelichting baten

Gilze Rijen

5,6%

€ 45.477,11

De kosten van activiteiten in het sociaal domein worden deels gedekt uit

Goirle

4,9%

€ 40.115,64

de gemeentelijke bijdragen per inwoner aan Regio Hart van Brabant. Voor

Heusden

9,3%

€ 76.056,30

Hilvarenbeek

3,2%

€ 26.358,13

Loon op Zand

4,8%

€ 39.600,55

organiseren, welke vaak pas gedurende het jaar bekend en gerealiseerd

Oisterwijk

6,7%

€ 54.531,39

worden.

Tilburg

46,2%

€ 377.714,29

Voor de uitvoering van de Wet verplichte ggz (€ 493.000) en de

Waalwijk

10,2%

€ 83.389,24

organisatie van transformatiesturing (€ 817.000) worden de specifieke

Totaal

100%

€ 817.000,00

Afrekening met de deelnemende gemeenten vindt plaats op basis van de werkelijke kosten.

verschillende projecten geldt daarnaast dat het projectbudget in totaal omvangrijker is – of gedurende het jaar nog kan worden – dan enkel de bijdrage door de elf gemeenten. Dit door bijdragen van derden te

bijdragen opgehaald bij de deelnemende gemeenten. De bijdragen aan de Conceptbegroting 2026 / pagina 12

2.6.

Kernagendataak Jeugdhulp

Programma jeugdhulp 2026

In het eerste kwartaal van 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2022 –

De regionale koers Samen met de Jeugd vormt het beleidskader. De

2028 van het Rijk en de VNG vastgesteld. Zoals bij alle vraagstukken in het

financiële kaders 2026 sluiten, zoveel als mogelijk, aan bij de

sociaal domein, gaat het om het met een meer integrale blik kijken naar de

uitgangspunten zoals vastgesteld in de koers en het bijbehorende

jeugdigen en gezinnen: beter de verbinding maken met de voorzieningen

uitvoeringsprogramma. De thema’s van dit programma zijn gebaseerd op

die er al zijn in gemeenten en meer oplossen in het gewone leven op

de bouwstenen uit de koers Samen met de Jeugd. Deze thema’s zijn:

plekken waar jeugdigen komen, zoals het onderwijs. Op die manier moet

–

Wonen doe je thuis

–

Ieder kind groeit veilig op

–

Snel op de juiste plek

–

Ieder kind voelt zich thuis op school

het aantal jeugdigen dat specialistische zorg nodig heeft drastisch verminderen, zodat deze zorg weer beschikbaar komt voor zij die dit het hardste nodig hebben. Deze inhoudelijke ontwikkeling wordt gekoppeld aan een financiële vertaling. Die vertaling moet leiden tot beter passende budgetten en meer zicht en grip op de budgetten binnen de jeugdhulp.

De begroting jeugdhulp staat op de volgende pagina.

Met de door alle gemeenteraden vastgestelde koers Samen met de Jeugd hebben we een goede inhoudelijke basis waarop we kunnen

2.7.

voortbouwen. In 2024 hebben we het uitvoeringsprogramma met

Begroting jeugdhulp (in €)

Begroting jeugdhulp

concrete doelstellingen en acties wat hierbij hoort herijkt. In 2025 zijn we

Lasten

aan de slag met deze herijkte doelstellingen. De focus ligt daarbij op het versterken van het dagelijks leven en ondersteuning bieden dichtbij de inwoner, de transformatie opgaven van de specialistische jeugdhulp in

Zorgkosten

Baten

Saldo

163.313.600

163.313.600 N

Regionale uitvoeringskosten

4.437.000

4.437.000 N

Regionale innovatiekosten

1.600.000

1.600 000 N

segment 1 (hoogspecialistisch) en segment 3 en 4 (respijtzorg, dagbegeleiding en veelvoorkomende ambulante hulp). De regionale begroting voor jeugdhulp, met een omvang van ruim € 169

Bijdragen deelnemende gemeenten

miljoen, is opgenomen in paragraaf 2.7 en de dekkingsgronden voor de

Totaal jeugdhulp

169.350.600

169.350.600

169.350.600 V

169.350.600

-

begroting (naar gemeente) in paragraaf 7.6.

Conceptbegroting 2026 / pagina 13

2.7.1. Toelichting op de baten en lasten In paragraaf 7.6 Dekkingsgronden Jeugdhulp is een uitgebreide tabel

benoemen deze activiteiten wel in de begroting van de regio om een reëel overzicht te geven van die onderwerpen en de wijze van financiering.

opgenomen die inzicht geeft in de bijdragen per gemeente in de regionale deelbegroting. De bijdrage voor 2026 is gebaseerd op de kaders zoals

2.8.1. Integraal Zorgakkoord

aangegeven in paragraaf 1.4.1 en is de beste raming die op dit moment,

Regio Hart van Brabant geeft uitvoering aan het Integraal Zorgakkoord.

gegeven de gesprekken met aanbieders, kan worden gegeven.

Vanuit negen Hart van Brabant gemeenten (Alphen-Chaam en Baarle-

Sinds 1 januari 2023 kopen we de jeugdzorg in op basis van de nieuwe

Nassau niet) is het mandaat bij Gemeente Tilburg belegd om het

segmentensystematiek. De financiële kaders 2026 sluiten aan op de

gevraagde regiobeeld en regioplan op te stellen (samen met

uitgangspunten en besparingslijnen van deze segmentensystematiek

zorgverzekeraar VGZ) en om de landelijk beschikbaar gestelde IZA

waarin actuele ontwikkelingen zijn meegenomen. Het indexpercentage is

middelen aan te vragen. De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau

voor het jaar 2026 bepaald op 5,36% als gevolg van de verwachte loon-

behoren tot een andere zorgkantoor regio. Er wordt getracht om de

en prijsontwikkelingen binnen de Jeugdhulp.

plannen in de verschillende zorgkantoor regio's op elkaar af te stemmen.

In de niet-zorg gerelateerde kosten zijn de gemaakte CAO-afspraken opgenomen. Verder is de conceptdeelbegroting jeugd gebaseerd op

2.8.2. Regionaal fonds Arbeidsmarkt

stevige opgaven voor de samenwerkende gemeenten en Crossroads om

Binnen de regio maken we gebruik van het Regionaal Fonds Arbeidsmarkt

tot kostenbesparing te komen.

(RFA). Vanuit dit fonds worden diverse projecten (gedeeltelijk) gefinancierd die bijdragen aan de regionaal arbeidsmarkt. Voorbeelden van projecten die vanuit dit fonds gefinancierd worden, zijn het

2.8.

Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant

Rangeerterrein, het project Dichterbij dan je denkt, Human Capital Agenda’s en het Deltaplan Techniek. Daarnaast zetten we het RFA ook in voor de uitvoering en implementatie van diverse lopende projecten in het

Regio Hart van Brabant vervult een platformfunctie voor activiteiten in de

Werkcentrum Midden Brabant, zoals Praktijkleren, Hoofdzaak Werk,

kernagenda die wij, samen met andere partijen, ondernemen en die we

Talentontwikkeling Midden Brabant en het uitvoeren van de

inhoudelijk bespreken aan de regionale overlegtafels. Voor een aantal van

meerjarenagenda.

die activiteiten lopen de budgetten buiten de regiobegroting om. We

Conceptbegroting 2026 / pagina 14

2.8.3. Inkoop In 2023 zijn de nieuwe inkoopcontracten afgesloten. In 2023 en 2024 is nog gewerkt aan de implementatie van deze nieuwe inkoop. De implementatiewerkzaamheden zijn per 1 januari 2025 afgerond of overgedragen aan de lijnorganisatie van gemeente Tilburg van waar uit de regionale inkoop wordt aangestuurd. Daarnaast blijven we werken vanuit het regionaal vastgestelde sturingmodel inkoop voor de transformatieopgaven van Jeugd, Wmo BG en BW en OAD.

Conceptbegroting 2026 / pagina 15

3. Uitvoeringsagenda fysiek domein

3.1.

Kernagendataak Algemeen

De afgelopen jaren stapelen de opgaven in de fysieke leefomgeving steeds Kernagenda ’23 – ’27:

“Met de (verwachte) komst van nieuwe wet- en regelgeving en grote maatschappelijke opgaven zijn er meerdere instrumenten voor sturing op de inrichting van onze leefomgeving ontstaan. We noemen de omgevingsvisies, verstedelijkingsakkoorden en -strategieën en de regionale investeringsagenda. De regionale omgevingsagenda (ROA) brengt de visies en opgaven bij elkaar van de regiogemeenten, waterschappen en provincie, en brengt daarin prioriteiten aan. De ROA brengt geen nieuw beleid, maar is gericht op uitvoering. De kernagenda ’23-’27 is een middel om de gezamenlijke inzet van de Hart van Brabantgemeenten voor de ROA te bepalen. We maken gezamenlijke afspraken over ons beleid op energietransitie en klimaatadaptatie, verstedelijking, mobiliteitstransitie en toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Zo verhogen we de kwaliteit van de leefomgeving en het vestigingsklimaat voor ondernemers, en maken we keuzes wat we waar laten landen in Midden-Brabant. We kijken vanuit onze lokale wensen en mogelijkheden waar we door regionale samenwerking meer uitvoeringskracht kunnen organiseren. Ook versterken we de samenhang in onze ruimtelijke plannen om zo sectorale ambities te realiseren. Daarmee brengen we onze afspraken met waterschappen, provincie en rijksoverheid een stap verder. We schenken daarbij aandacht aan participatieprocessen. We verkennen de ontwikkeling

verder op. De urgente maatschappelijke opgaven zoals het woningtekort, de kwaliteit van de natuur en de leefomgeving, waarbij bodem en water steeds meer sturend zijn, de transitie van de landbouw, ruimte voor circulare economie, de verduurzaming van de energievoorziening en ruimte voor defensie hebben allemaal grote ruimtelijke impact. Daarnaast zijn de de opgaven steeds vaker sectoroverstijgend, waardoor de impact zich niet beperkt tot het ruimtelijk domein, de woonzorgvisies zijn hier een voorbeeld van. De complexiteit van de vraagstukken leidt ertoe dat steeds vaker uiteenlopende netwerkpartners bijdragen aan inhoudelijke besprekingen (vb woningcorporaties bij vak-poho Wonen RHvB en Woontafel SRBT). De maatschappelijke opgaven kennen allerlei uitdagingen (en kansen): netcongestie, geluidsbelasting, drinkwaterbeschikbaarheid, stikstof, water- en bodemkwaliteit, knelpunten rond infrastructuur. Deze vraagstukken werden vanuit verschillende ministeries sectoraal aangestuurd en veelal decentraal uitgevoerd. Daar waar opgaven onderling schuren, was het lastig om tot keuzes te komen. Hierdoor klonk de roep om meer centrale coördinatie/sturing op de ruimtelijke ordening. Sinds 2022 is de ruimtelijke ordening weer terug op de Rijksagenda met een minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, die toen nog onder het ministerie van BZK viel.

Met het aantreden van het kabinet Schoof is er weer een zelfstandig ministerie voor Volkshuishuisvesting en Ruimtelijke Ordening.

van stedelijke regio’s verder. De ROA vormt hierin voor ons de basis.” Conceptbegroting 2026 / pagina 16

De provincie heeft van het Rijk een belangrijke rol gekregen in het invullen van de nationale opgaven, waarbij ze een belangrijke schakel zijn

van ontwikkelingen steeds belangrijker om flexibel in te kunnen spelen op

tussen de centrale en de decentrale overheden.

elkaar, die meestal ook financieel gescheiden zijn. De meeste

Daarbij is het een vereiste om als samenwerkende gemeenten regionaal samen te werken, om op de schaalniveaus van provincie Noord-Brabant en het Rijk zaken voor elkaar te krijgen. Vanuit Regio Hart van Brabant

kansen. Vanuit het Rijk lopen verschillende (beleids)sporen separaat van vraagstukken zijn echter niet ééndimensionaal, maar kennen meerdere kanten en een breder perspectief. Dat vraagt steeds meer om een integrale benadering van vraagstukken en daarmee ook van geldstromen.

schakelen we daartoe op het juiste aggregatieniveau, door samen met

Een van de grootste maatschappelijke opgaven binnen het fysieke domein

gemeenten bovenlokale vraagstukken op de juiste tafels te agenderen.

is de woningbouwopgave en de verstedelijkingsdruk die hieruit

Eveneens zullen gemeenten steeds vaker hun lokale beleid (en

voortvloeit. Als onderdeel van Stedelijk Brabant (door het Rijk

besluitvorming) inzetten om de regio als geheel te versterkten. De lijn

aangewezen als NOVEX-gebied1) , vormt de Stedelijke Regio Breda –

Hart van Brabant – SRBT – NOVEX1 – BOL/BO MIRT2 wordt een steeds

Tilburg (SRBT) een daily urban system: een gebied waarbinnen de

belangrijkere lijn.

belangrijkste dagelijkse verplaatsingen (wonen/werken,

De koers van de rijksoverheid en de provincie lopen niet op alle onderwerpen synchroon. De provincie Noord-Brabant heeft vooralsnog de insteek om in ieder geval de eigen koers vast te houden; de koers voor

onderwijs/studie, sport, ontspanning, bezoek aan voorzieningen) van inwoners van onze regio zich concentreren. Ofwel: één onderling verbonden stedelijke regio.

het landelijk gebied is hiervan een voorbeeld. Tegelijkertijd vraagt het

Het SRBT-schaalniveau is de basis voor de ontwikkelstrategie SRBT

samenspel tussen overheidslagen ook om wendbaarheid en flexibiliteit

(2023), de SRBT-woondeal met het Rijk (2023, herijking 2025) en het

om op nieuwe kansen in te spelen, zonder daarbij het eigen verhaal uit het

Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP SRBT 2024).

oog te verliezen. Dat eigen verhaal wordt in de dynamiek van

Uitwerking en uitvoering van deze strategie en afspraken zullen de

verschillende overheidslagen, verschillende ministeries en de snelheid

komende jaren centraal blijven staan. De ontwikkelstrategie SRBT gaat

1 In de NOVEX-gebieden (als uitwerking van de Nationale Omgevingsvisie Extra) gaat het Rijk een langjarige samenwerking aan met de betreffende regio om te

Ieder voorjaar vinden onder regie van de minister van BZK het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) plaats, waarin procesafspraken worden gemaakt. In het najaar vindt het Bestuurlijk Overleg Meerjarenplanning Infrastructuur, Ruimte en

komen tot een gezamenlijke aanpak van de complexe opgaven. 2 Jaarlijkse vergaderingen waarbij het Rijk en verschillende regio’s afspraken maken over investeringen in bereikbaarheid, veiligheid en ruimtelijke inrichting.

Transport (BO) MIRT plaats. Samen met de minister van BZK maken de minister en staatssecretaris van IenW met regionale bestuurders investeringsafspraken.

Conceptbegroting 2026 / pagina 17

over duurzame verstedelijking, het economisch profiel, de multimodale

als Regio Hart van Brabant bij aan de uitvoering van de

mobiliteitsaanpak, netwerken en energietransitie, voorzieningen, leisure

ontwikkelstrategie. Met de oprichting van de samenwerking in de Baronie

en landschap. Vanuit deze gezamenlijke ontwikkelstrategie zullen

wordt de SRBT samenwerking tweezijdig gevoed. De samenwerking

(regio)gemeenten in het netwerk steeds vaker hun lokale beleid (en

binnen de SRBT vraagt scherpte om de juiste onderwerpen op de juiste

besluitvorming) inzetten in het belang van verbeteringen in het daily

tafel te behandelen en om tussen de tafels te schakelen, terwijl ook

urban system van de SRBT3. Het handelingsperspectief voor individuele

getracht wordt de bestuurlijke drukte te verminderen.

gemeenten voor hun ruimtelijke planvorming en bij het vinden van oplossingen voor (schurende) opgaven, zal meer en meer op het SRBTschaalniveau zijn gericht. De samenwerking op het schaalniveau van de SRBT wordt door deelnemende gemeenten, waterschappen en provincie, en ook vanuit het Rijk als logisch en werkend schaalniveau ervaren. Dat

De ruimtelijke uitdagingen blijven niet beperkt tot de regio Hart van Brabant en het schaalniveau van de SRBT. We zien ook een toenemende verbondenheid met Powerport Moerdijk wat een vraagstuk is dat zich over meerdere regio’s uitstrekt en de Brainport regio.

positie aan tafels met rijk en provincie. Voorbeelden hiervan zijn het “no

Gezien de arbeidsmarktkrapte is het voor gemeenten een uitdaging om voldoende gekwalificeerde medewerkers in te zetten en of aan te trekken.

regret maatregelenpakket A58”, het positioneren van Moerdijk,

Er is sprake van kwantitatieve en kwalitatieve frictie. In 2025 is de 2-

Drimmelen en Geertruidenberg als Powerport regio Moerdijk en het

jarige pilot van het ‘center of expertise energietransitie &

initiëren van de dorpenstrategie voor de leefbaarheid van onze dorpen en

klimaatadaptatie’ gestart. Doel is om verschillende type medewerkers met

kleine kernen.

hun kennis en kunde wendbaar en efficiënt te laten werken aan het

blijkt uit de manier van samenwerking, de toegenomen lobbykracht en de

Daarbij wordt zowel vanuit de samenwerkende Baronie-gemeenten als vanuit de gemeenten in Regio Hart van Brabant een inhoudelijke en financiële bijdrage geleverd aan de samenwerking op SRBT-niveau. De

realiseren/ uitvoeren van energietransitie en klimaatadaptatie-opgaven waarop elke gemeente resultaten moet behalen én die in regionaal verband worden opgepakt.

Baronie gemeenten hebben hun samenwerking kracht bij gezet, door ook de governance te organiseren. Op deze manier dragen zowel De Baronie

3 Opgemerkt dient te worden dat gemeente Heusden op het gebied van

verstedelijking en wonen, ook samenwerkt in Noordoost-Brabant (Regionale Woondeal Noordoost-Brabant en Stedelijke Regio ’s-Hertogenbosch (SRsH)). Conceptbegroting 2026 / pagina 18

3.2.

Kernagendataak Energie en klimaat

We willen in 2030 de CO2-uitstoot met 55% verminderd hebben en in 2050 energieneutraal zijn. Tot 2030 werken we daarom aan de uitvoering van het gezamenlijke REKS-bod aan het Rijk (2021). REKS staat voor Regionale Energie- en Klimaatstrategie. In dit bod is aangegeven waar en hoeveel duurzame elektriciteit in de regio opgewekt kan worden. Ook is inzicht gegeven in de warmtebronnen, de warmtevraag en de scenario’s voor een nieuwe warmte-infrastructuur. Het bod is opgesteld door de Hart van Brabantgemeenten, provincie en waterschappen, samen met vele stakeholders uit onze regio. De strategische planning van ruimte en energie raakt elkaar. Energie is vaker randvoorwaardelijk voor ruimtelijke planvorming en is daarnaast ook bepalend voor de volgorde van ruimtelijke ontwikkelingen. Een nog op te stellen regionaal structurerend energieperspectief is een middel om tot deze strategische planning te komen. In 2024 is onderzoek gedaan naar de (on)mogelijkheden van de hubs om

Naast het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NPRES) loopt het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW). In 2024 is het NPLW geïntegreerd in de REKS. De warmtetransitie is niet los te zien van de gehele energietransitie in de gebouwde omgeving. De keuzes voor een duurzame vervanging van aardgas raken direct aan de energievraag en vragen om de verdeling van de bovenlokale warmtebronnen voor warmtenetten. Het NPLW ondersteunt gemeenten om hun regierol voor de lokale warmtetransitie beter te kunnen vervullen. Wat bijdraagt aan het versnellen van het realiseren van de opgave dat alle woningen en andere gebouwen in 2050 aardgasvrij moeten zijn. Vanuit het Rijk worden hiertoe budgetten (lokaal en regionaal) beschikbaar gesteld. Om in 2050 een klimaatbestendige en waterrobuuste regio te zijn, wordt de regionale Klimaatagenda uitgevoerd. Hierin staat beschreven hoe de regio zich wil aanpassen aan de veranderingen van het klimaat.Gemeenten kunnen voor de cofinanciering van klimaatprojecten een beroep doen op het Regionaal Klimaatfonds REKS.

windenergie op te wekken. Mogelijk kan er binnen de bestaande energiehubs onvoldoende windenergie opgewekt gaan worden. De hoogtebeperkingen die gekoppeld zijn aan de aanvliegroutes van

3.3.

Kernagendataak Duurzame verstedelijking

defensieterreinen spelen hierbij ook een rol. De daartoe mogelijk

Verstedelijking heeft betrekking op de gebouwde omgeving van onze

benodigde Herijking REKS4 zal een nieuwe regionale ruimtevraag vanuit

kernen, dorpen en steden. Alle gemeenten in onze regio hebben een

energieopwek definieren.

stevige woningbouwopgave. Deze opgaven hebben we samen met de Baroniegemeenten vastgelegd in de SRBT-woondeal (2023) en de

4 Q1 2025 vindt afweging en besluitvorming daartoe plaats.

Conceptbegroting 2026 / pagina 19

herijking hiervan (2025). Hierin hebben negentien gemeenten met het Rijk, de provincie en corporaties afspraken gemaakt over het realiseren van voldoende woningen in samenhang met de andere grote opgaven in het fysieke domein. Daarbij zetten we tot 2030 in op versnelling van de woningbouw, betaalbaarheid, huisvesting van aandachtsgroepen, herstructurering, transformatie, verduurzaming, samenwerking en monitoring. De ingezette werkwijze ter versnelling van de woningbouwopgave (SRBT versnellingstafel) door corporaties, bouwers,

3.4.

Kernagendataak Mobiliteitstransitie

Het in 2024 opgestelde Meerjarig Multimodaal Mobiliteitspakket (MMMP) SRBT (in samenwerking met Rijk en provincie) zet meerjarig de belangrijkste mobililiteitsopgaven neer. Het MMMP is de uitwerking voor mobiliteit van de Ontwikkelstrategie SRBT. Het mobiliteitspakket kent drie opgaven: –

De mobiliteitstransitie versnellen en de beoogde schaalsprong fiets en OV

gemeenten en provincie blijkt effectief en wordt gecontinueerd. Monitoring biedt inzicht en faciliteert regionaal overleg over

–

Het accomoderen van de verstedelijkingsopgave

woningbouwplannen.

–

Het verminderen van de impact van het uitstel van de verbreding A58

Vanuit het Regeerprogramma en de Uitvoeringsagenda wonen blijft het

Breda-Tilburg en St. Annabosch-Galder

Rijk de druk opvoeren op de beschikbaarheid van voldoende en

Een eerste, belangrijk resultaat van de SRBT-samenwerking mobiliteit is

betaalbare woningen.

eind 2024 de goedkeuring van de I&W-minister van het “no regret

We brengen als regio in samenwerking met de provincie in beeld aan welke bedrijventerreinen behoefte is, zowel in kwalitatieve als kwantitatieve zin, met oog voor duurzaamheid en landschappelijke inpassing, rekening houdend met natuur en karakteristieke gebiedswaarden. Ruimte voor circulaire economie is een belangrijk onderdeel van deze behoefte aan bedrijventerreinen. We werken lokaal

maatregelenpakket A58” op het BO MIRT/BOL. De maatregelen daaruit verzachten de gevolgen van een eerder besluit om de A58 niet te verbreden. Het Rijk stelde daarvoor € 23 miljoen beschikbaar, de provincie € 11,5 miljoen. De gemeenten in De Baronie en Hart van Brabant die uitvoering geven aan het “no regret maatregelenpakket A58” dienen de overige € 11,5 miljoen bijeen te brengen.

aan een optimale afvalscheiding, verhogen de kwaliteit van de

In het MMMP-SRBT worden maatregelen zo veel mogelijk gekoppeld aan

ingezamelde afvalstromen en dragen hiermee bij aan een hoogwaardige

de ruimtelijke strategie van de regio. Dat is gedaan om integraal en over

recycling en delen op regionaal niveau best practices en kennis.

de modaliteiten heen naar de mobiliteitsopgaven te kijken. Over deze maatregelen worden (financiële) afspraken gemaakt met het rijk en de provincie. De afspraken met het rijk worden in het BO MIRT gemaakt. De afspraken tussen de gemeenten in de regio en met de provincie worden

Conceptbegroting 2026 / pagina 20

vastgelegd in het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP 2025-2027) . Bij de uitwerking van het MMMP wordt nadrukkelijk gekeken hoe (lokale)

Vanuit de Regionale Omgevingsagenda (ROA) 2.0 zien we een toekomstbestendig landelijk gebied breder dan sec de transitie van de

mobiliteitsprojecten kunnen bijdragen aan de opgaven die in de bredere

landbouw, met mogelijk nieuwe economische dragers en ontwikkeling

context van de verstedelijking bestaan. Voor gemeenten biedt dit kansen

van natuur vanwege stikstofproblematiek. Het gaat zeker ook over het

omdat er dan een financiële bijdrage vanuit rijk of provincie mogelijk is.

werken aan een duurzaam bodem-watersysteem en leefbaarheid in het

Met het RMP 2025-2027 biedt de provincie de gemeenten de kans om, vooruitlopend op de begrotingsjaren 2026 en 2027, te weten welke

landelijk gebied. In dat licht werken we voortdurend aan het Natuurbod. In de GGA gebieden (groenblauwe gebiedsgerichte aanpak) in onze regio

(type) maatregelen kunnen rekenen op een financiële bijdrage vanuit de

werken we aan slimme combinaties van oplossingen voor sterkere

provincie. Om de juiste maatregelen in deze periode uit te kunnen voeren,

natuur, voldoende water met een betere kwaliteit, een goede bodem en de

worden gemeenten gestimuleerd meerjarig te programmeren en zonodig

toekomst van de landbouw. De GGA’s zijn belangrijke tafels waar we onze

andere keuzes op te nemen in de voorjaarsnota’s 2025 en 2026.

doelstellingen kunnen behalen.

Parallel aan de vertaling van het MMMP naar passende maatregelen

Gezien de integraliteit van dit vraagstuk en wisselwerking met enerzijds

wordt door alle gemeenten gewerkt aan verkeersveiligheid. Op het gebied

de verstedelijkingsopgave, en anderzijds trajecten op landelijk en

van vooral de mensgerichte maatregelen (verkeerseducatie, handhaving,

provinciaal niveau, wordt vanuit de SRBT samenwerking richting gegeven

communicatie) wordt Brabantbreed samengewerkt. RWS, Provincie,

aan de transitie van het landelijk gebied in samenhang met

regio’s, OM, politie en alle gemeenten geven uitvoering aan het Brabants

verstedelijkingsopgaven.

verkeersveiligheidsplan (BVVP 2024-2027).

3.5.

Kernagendataak Toekomstbestendig landelijk gebied

Als regio koesteren we onze aantrekkelijke leefomgeving, bestaande uit een combinatie van stedelijke dynamiek en dorpse kernen met ruimte, water en groen ertussen. Het karakteristieke Brabantse mozaïekpatroon. Ons landelijk gebied is in transitie.

Conceptbegroting 2026 / pagina 21

3.6.

kan worden – dan enkel de bijdrage door de negen gemeenten, door

Begroting fysiek domein

bijdragen van derden te organiseren. Voorbeelden zijn de Klimaatagenda

Begroting fysiek domein (in €)

en de REKS. Lasten

Baten

Saldo

Kernagendataken algemeen, duurzame verstelijking en toekomstbestendig landelijk gebied

210.000

210.000 N

Kernagendataak Energie en klimaat

1.785.500

1.785.500 N

Kernagendataak Mobiliteitstransitie *

Financiering van activiteiten buiten de begroting Regio Hart van Brabant

Regio Hart van Brabant vervult een platformfunctie voor activiteiten in de kernagenda die wij, samen met andere partijen, ondernemen en die we inhoudelijk bespreken aan de regionale overlegtafels. Voor een aantal van

Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal

467.500

467.500 V

Rijksmiddelen REKS**

985.000

985.000 V

benoemen deze activiteiten wel in de begroting van de regio om een reëel

Provinciale middelen REKS

100.000

100.000 V

overzicht te geven van die onderwerpen en de wijze van financiering.

Cofinanciering REKS ***

443.000

443.000 V

Totaal fysiek domein

*

3.7.

1.995.500

1.995.500

De kosten die zijn gemoeid met mobiliteit zijn niet opgenomen in deze begroting omdat ze gedekt worden via de individuele gemeenten en de provincie.

** De rijksmiddelen REKS zijn inclusief de NPLW-gelden ad € 258.000. *** De cofinanciering REKS bestaat uit bijdrage regiogemeenten vanuit lokale CDOKE-gelden ad € 378.000 en bijdrage waterschappen ad € 65.000. De CDOKE middelen gaan niet naar de REKS maar naar het Centre of Expertise, zijn dus geen cofinanciering voor de REKS

die activiteiten lopen de budgetten buiten de regiobegroting om. We

3.7.1. Mobiliteit De samenwerking op mobiliteit is voor een belangrijk deel georganiseerd rondom het MMMP-SRBT, ook financieel. Afspraken met het Rijk worden op het niveau van landsdeel Zuid voorbereid in één integrale multimodale mobiliteitsagenda die met de minister van I&W wordt besproken in het BOMIRT van elk najaar Afspraken tussen de gemeenten en met de provincie worden voorbereid in het gezamenlijk portefeuillehouders overleg mobiliteit Baronie en Hart van Brabant. Provincie en

3.6.1. Toelichting baten en lasten De kosten worden gedekt uit gemeentelijke bijdragen per inwoner aan Regio Hart van Brabant. Voor verschillende projecten geldt daarnaast dat het projectbudget in totaal omvangrijker is – of gedurende het jaar nog

regiogemeenten financieren de bijbehorende procesbegeleiding en benodigd budget voor onderzoeken, zodat op het concrete niveau van projecten en maatregelen financiële afspraken met Rijk (in BOMIRT) en provincie (in RMP) kunnen worden gemaakt. De kosten voor de regionale

Conceptbegroting 2026 / pagina 22

samenwerking op mobiliteit worden voor het deel Hart van Brabant gedekt uit de begroting van het Regionaal Activiteitenfonds Verkeer en Vervoer (RAVV 2025).

3.7.2. Wonen Het Rijk neemt meer regie op de volkshuisvesting, waarbij voor de uitvoering gekeken wordt naar het schaalniveau van de woonregio’s. De gemeenten uit Hart van Brabant en de gemeenten uit De Baronie maken samen deel uit van de woonregio SRBT. Een deel van de opgaven uit de Rijksprogramma’s gericht op bouwen en wonen landen in de woonregio’s. Het rijk heeft hiervoor aan deze woonregio’s ook financiering beschikbaar gesteld voor de uitvoering. Ook de provincie betaalt hier aan mee. Namens de deelnemende gemeenten in de woonregio SRBT fungeert gemeente Breda als kassier. De financiering loopt derhalve niet via de begroting van Regio Hart van Brabant.

Conceptbegroting 2026 / pagina 23

4. Uitvoeringsagenda economisch domein Kernagenda ’23 – ’27:

relevante onderwerpen die daar besproken zijn weer mee terug naar

“De gezamenlijke ambitie van de samenwerkende gemeenten op

de overlegtafels in het verband van Regio Hart van Brabant. Net zoals

economisch gebied is om met impact de brede welvaart in MiddenBrabant te vergroten én om innovaties voort te brengen die bijdragen aan het vergroten van de welvaart en het welzijn in Nederland. Met een visie vanuit ondernemers, en kennis- en onderwijspartijen en maatschappelijke partners werken we integraal, multi helix en met

de andere multihelix-partners, hebben ook de overheden namelijk een specifieke en eigenstandige verantwoordelijkheid in het vergroten van het succes van de regionale economische samenwerking in Midpoint Brabant. Deze heeft betrekking op het creëren van de juiste randvoorwaarden voor een succesvolle economie (vanuit vooral het

collectief eigenaarschap aan de economie en maatschappij van

fysiek en ook het sociaal domein).

vandaag en morgen. We willen enerzijds de veerkracht van ons

De beschikbare financiële middelen vanuit de gemeentelijke bijdrage

bestaand mkb vergoten en anderzijds bijdragen aan het ontstaan van

per inwoner bedragen in totaal € 128.500. Dit budget is beschikbaar

nieuw impactvol ondernemerschap én het verzilveren van ons unieke

voor ondersteuning en uitvoering van projecten en activiteiten in het

regionale kennispotentieel op het gebied van mens, maatschappij en

verband van Regio Hart van Brabant. De projecten van Midpoint

gedrag.

Brabant worden gefinancierd vanuit hun eigen begroting en kent

De overheden in Regio Hart van Brabant formuleren in de kernagenda

daarmee een eigen besluitvormingsproces. Dat is daarom niet

hun inzet voor het AB van Midpoint Brabant. De deelnemers namens

meegenomen in deze kernagenda.”

de samenwerkende gemeenten in het AB van Midpoint Brabant nemen

Conceptbegroting 2026 / pagina 24

4.1

Uitgangspunten

Voor het stimuleren van de regionale economie hebben we drie kernagendataken. Dit zijn de hoofdthema’s voor de focus van onze samenwerking: 1. Een weerbaar en wendbaar midden- en kleinbedrijf 2. Innovaties die maatschappelijke transities versnellen 3. Het versterken van het Midden-Brabants vestigingsklimaat

teweeg kan brengen. Bij de transitie van het landelijk gebied bieden we ondersteuning vanuit een aanpak voor mogelijk nieuwe economische dragers. Met betrekking tot de derde kernagendataak, het versterken van ons Midden-Brabants vestigingsklimaat, is het belangrijk om opvolging te geven aan het nieuwe kader Afspraken Bedrijventerrein. Hierin is vastgelegd aan welke randvoorwaarden moet worden voldaan en welke (kwalitatieve) eisen we stellen aan ruimtevragers voordat we overgaan

In de kernagenda worden diverse activiteiten benoemd die een bijdrage

tot uitgifte van nieuw terrein. Daarmee kunnen we ruimtevragen van

leveren aan het behalen van die ambities op hoofdlijnen.

ondernemers onderling afstemmen. Op het gebied van leisure werken we

Als het gaat om de eerste kernagendataak, een weerbaar en wendbaar

aan gezamenlijke productontwikkeling, marketing en communicatie,

midden- en kleinbedrijf, werken we aan het behoud van een kwalitatief en gevarieerd winkelaanbod, het verduurzamen en versterken van

onder ander door bij te dragen aan RegioBoost. Projecten en activiteiten die bijdragen aan meer cohesie tussen verschillende toeristische trekkers

leefbaarheid van centrumgebieden en het versterken van de

in de regio en een sterke profilering worden ondersteund.

platformfunctie in de regio door uitwisseling van kennis en ervaringen.

Deze, en andere activiteiten, hebben hun beslag gekregen in de

Ook over de realisatie en uitbreiding van bovenlokaal aanbod

economische werkprogramma's 2024 en 2025, en worden doorgetrokken

detailhandel wordt afgestemd.

naar de werkprogramma's van 2026 en 2027. Daarnaast ligt een

Om de innovaties die maatschappelijke transities versnellen te faciliteren

belangrijke taak in het realiseren van de economische ambities bij

(de tweede kernagendataak), onderzoeken we welke sectoren interessant

Midpoint Brabant.

zijn voor onze economische propositie en voor versterking van de economische kracht van de regio (i.s.m. het fysiek domein). Als

4.1.1 Deelname aan Midpoint Brabant

samenwerkende gemeenten sluiten we aan bij landelijke ontwikkelingen,

Onze economie en maatschappij staan voor immense transitieopgaven.

programma’s en projecten, die de versnelling van deze transities in onze regio kunnen bewerkstelligen. Een voorbeeld hiervan is de Deltacorridor (waterstofbuisleiding, zit nog in de verkennings-/planvormingsfase), die een versnelling van de transitie van fossiele naar duurzame brandstoffen

Stichting Midpoint Brabant is de regionale multihelixsamenwerkingsorganisatie waarin we als gemeentelijke overheden in Midden-Brabant met ondernemers, onderwijs en maatschappelijke

Conceptbegroting 2026 / pagina 25

partners samenwerken aan een slimme en duurzame economie in onze