18 Ontwerpbegroting 2023 en Jaarstukken 2021 Regio Hart van Brabant (6 bijlage Conceptbegroting)
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................ 3 1.1
Kernagenda 2023 - 2027 ............................................................................................ 3
1.2
Deelprogramma’s 2023 .............................................................................................. 3
1.3
Financieel kader ......................................................................................................... 4
2. Mens & Samenleving .................................................................................... 5 2.1
Programmalijn Sociaal Domein .................................................................................. 6
2.2
Programmalijn Veiligheid ........................................................................................... 9
2.3
Begroting Sociaal Domein exclusief Jeugdhulp ........................................................ 10
2.4
Programma Jeugdhulp ............................................................................................. 11
2.5
Begroting Jeugdhulp ................................................................................................ 12
3. Leefomgeving & Milieu ............................................................................... 14 3.1
Integraal werken en gebiedsopgaven ...................................................................... 15
3.2
Programmalijn Klimaatneutraal en Klimaatbestendig .............................................. 15
3.3
Programmalijn Aantrekkelijk .................................................................................... 16
3.4
Programmalijn Bereikbaar ....................................................................................... 16
3.5
Begroting Leefomgeving & Milieu ............................................................................ 17
3.6
Kosten buiten de regiobegroting ............................................................................. 17
4. Economie .................................................................................................... 19 4.1
Midpoint Brabant ..................................................................................................... 20
4.2
Begroting Midpoint Brabant .................................................................................... 22
4.3
Deelprogramma Economie Regio Hart van Brabant................................................. 27
4.4
Begroting Economie Regio Hart van Brabant ........................................................... 28
1
5. Bedrijfsvoering ............................................................................................ 29 5.1
Bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant ................................................................... 29
5.2
Begroting bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant ................................................... 30
5.3
Bedrijfsvoering Midpoint Brabant ............................................................................ 31
5.4
Begroting directie en staf Midpoint Brabant ............................................................ 31
6. Paragrafen ................................................................................................... 33 6.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................. 33
6.2
Financiering.............................................................................................................. 34
6.3
Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 35
7. Begroting en financiering ............................................................................ 36 7.1
Overzicht van baten en lasten .................................................................................. 36
7.2
Geprognosticeerde balans 2022 Regio Hart van Brabant......................................... 38
7.3
Reservepositie 2021 - 2026 Regio Hart van Brabant ................................................ 39
7.4
Dekkingsgronden via gemeentelijke bijdragen (met uitzondering van Jeugdhulp) .. 40
7.5
Dekkingsgronden via cofinanciering (met uitzondering van Jeugdhulp) .................. 41
7.6
Dekkingsgronden Jeugdhulp .................................................................................... 41
7.7
Saldi ......................................................................................................................... 43
7.8
Btw ........................................................................................................................... 43
7.9
Meerjarenoverzicht 2023 - 2026 Regio Hart van Brabant ........................................ 44
7.10 Taakvelden Regio Hart van Brabant ......................................................................... 45 7.11 Incidentele baten en lasten Regio Hart van Brabant ................................................ 45 7.12 Indicatoren ............................................................................................................... 46
8. Vaststellingsbesluit ..................................................................................... 50
Coverfoto: gemeente Waalwijk Fotograaf: VanBerkel.studio
2
1. Inleiding Voor u ligt de ontwerpbegroting 2023 van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant. Deze begroting is gebaseerd op de voorziene kosten zoals die in begroting van 2022 zijn opgenomen. Deze begroting kan als beleidsarm worden beschouwd, in die zin dat er geen nieuwe beleidsmatige onderwerpen zijn opgenomen. Daarbij is wel rekening gehouden met een indexering van de loonkosten (4,65%). Wij schreven dat al in de kaderbrief 2023. Daarnaast is de post bedrijfsvoering meer reëel gebudgetteerd aan de hand van de laatste rekeningresultaten. In paragraaf 5 wordt daarop nader ingegaan. In de loop van 2022 zal duidelijk worden welke projecten en activiteiten in de kernagenda worden opgenomen. Op grond daarvan wordt bezien of de begroting die u op dit moment onder ogen heeft, bijstelling en/of wijziging behoeft. De ontwerpbegroting Midpoint Brabant is opgenomen ter onderbouwing van de voor Midpoint Brabant begrootte gemeentelijke bijdragen. De deelprogramma’s voor 2023 en daarmee de begroting 2023 dragen bij aan de realisatie van in de regionale kernagenda gestelde ambities en de daaruit voortkomende projecten.
1.1 Kernagenda 2023 - 2027 In 2022 zal de kernagenda voor 2023 –2027 zijn opgesteld. De kernagenda gaat uit van de maatschappelijke opgaven waarvoor gemeenten zich gesteld zien de komende jaren. Op de kernagenda staan de regionale ambities die passen bij de gemeenschappelijke regeling die we zijn en die we gezamenlijk oppakken en uitwerken. Ale gemeenten werken en betalen mee aan de uitvoering van deze kernagenda. Voor de uitvoering van de kernagenda 2023- 2027 wordt jaarlijks in de begroting een actuele uitvoeringsagenda opgenomen, waarin de beschikbare middelen voor de uitvoeringsagenda worden bepaald. De kernagenda 2023-2027 kan gevolgen hebben voor de begroting 2023, terwijl die dan al is vastgesteld. We zullen eventuele wijzigingen als gevolg van de kernagenda 2023-2027 met een tussentijds wijzigingsvoorstel (een herijking) aan de gemeenteraden voorleggen.
1.2 Deelprogramma’s 2023 Per deelprogramma zijn projecten en reguliere activiteiten geformuleerd. De deelprogramma’s Mens & Samenleving en Leefomgeving & Milieu zijn voornamelijk belegd bij de samenwerkende gemeenten in Regio Hart van Brabant. Op het deelprogramma Economie ligt het zwaartepunt bij
3
Midpoint Brabant als multihelix-organisatie. De verbinding tussen beide samenwerkingsverbanden ziet u op verschillende momenten terug. De meest in het oog springende is de (mede)aansturing van de organisatie Midpoint Brabant door Regio Hart van Brabant als publiek mede-eigenaar. Hiertoe zijn bestuurders afgevaardigd in de stuurgroepen en in het algemeen bestuur van Midpoint Brabant. Bovendien is het voor al het regionaal beleid, dus ook voor de uitvoering van regionale projecten en activiteiten in Leefomgeving & Milieu en Mens & Samenleving, in onze strategie het uitgangspunt om de samenwerking met relevante (multihelix-) actoren zo veel mogelijk tot stand te brengen. Met de middelen, zoals samengebracht in deze ontwerpbegroting, financieren we kennisdeling, beleidsbepaling en de totstandkoming van uitvoeringsagenda’s, proeftuinen en innovatieve projecten. Deze worden gefaciliteerd door de programmabureaus van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant. Onze begroting heeft beperkt ruimte voor daadwerkelijke uitvoeringsactiviteiten.
1.3 Financieel kader De ontwerpbegroting 2023 bevat grofweg de volgende informatie: • • • • •
Een overzicht van de lasten en baten per deelprogramma (Mens & Samenleving, Leefomgeving & Milieu en Economie) en van bedrijfsvoering. Per deelprogramma en bij bedrijfsvoering wordt aangegeven welke kosten begroot zijn voor enerzijds Regio Hart van Brabant en anderzijds Midpoint Brabant. Een voorlopige begroting jeugdhulp 2023, gebaseerd op de herijkte begroting 2022. Een totaalbegroting Regio Hart van Brabant 2023 waaruit blijkt wat de omvang is van de te dekken lasten (exclusief jeugdhulp). De gemeentelijke bijdrage stijgt met 1,3% als gevolg van de indexering van de loonkostencompontent. De bijdrage per inwoner wordt € 4,40. Zoals dat in voorgaande jaren ook het uitgangspunt is geweest, is dat ook de gemeentelijke bijdrage aan Midpoint Brabant. Voor Midpoint Brabant resteert nog wel een cofinancieringsopgave.
4
2. Mens & Samenleving De regio werkt aan een slimme samenleving met maatschappelijke meerwaarde. We doen dat vanuit kennis, kunde én karakter.
Ambitie Slimme samenleving – maatschappelijke meerwaarde We hebben een hechte samenwerking en een gedeelde ambitie voor een gezonde samenleving met meer welzijn. In onze sociaal vernieuwende samenleving ontwikkelen onze inwoners meer veerkracht. Om inwoners te versterken in hun veerkracht, is in Hart van Brabant een hoge kwaliteit van leven en een gezonde, positieve ontwikkeling van inwoners het uitgangspunt. Vanuit onze universiteit, onze hogescholen, ons regionaal opleidingscentrum en de in deze regio gewortelde zorginstellingen zijn we in staat om de sociale innovaties die daarvoor nodig zijn te ontwikkelen, toe te passen en te exporteren. Vanuit ons ontwikkelprogramma, waarvan slimme dienstverlening de kern is, faciliteren we deze opgaven. Bron: strategische meerjarenagenda 2019 – 2023 www.sma-hartvanbrabant.nl/onze-missie/slimme-samenleving
Na medio 2022 zal het naar verwachting mogelijk zijn om de regionale ambitie te verwoorden, gebaseerd op de nieuwe kernagenda. Daarom is nu nog de ambitie uit de strategische meerjarenagenda opgenomen. We presenteren u dus een beleidsarme begroting. De uitgangspunten zijn ook al in de kaderbrief 2023 verwoord.
Uitgangspunten Integrale benadering op dé cruciale thema’s in het sociaal domein Vanuit de ervaringen in het sociaal domein weten we steeds beter wat goed werkt en wat we nog moeten verbeteren. Zo willen we als regio aansluiten bij de thema’s die het VNG en Divosa hebben benoemd als dé opgaven voor een toekomstbestendig sociaal domein: 1.
Het herstellen van bestaanszekerheid We zorgen voor voldoende inkomen, een geschikte woning en een veilige leefomgeving. Vanuit deze basis is meedoen mogelijk. Samen met een mensgerichte benadering creëren we perspectief waarmee we onnodig leed en oplopende kosten voorkomen.
5
2.
3.
Het vergroten van kansengelijkheid We kiezen voor die mensen die ons het hardste nodig hebben. We investeren in een kansrijke start voor kinderen. We hebben extra aandacht voor de positie van jongeren en jongvolwassenen. Inwoners voor wie kansen niet vanzelfsprekend zijn, bieden we gericht ondersteuning. Het makkelijker maken van gezond leven We investeren in een gezonde omgeving en stimuleren gezond leven. Voor wie niet gezond is of wordt, bieden we ondersteuning op alle levensgebieden.
Deze opgaven hangen sterk met elkaar samen. Voorbeelden van die samenhang zijn: het voorkomen van geldzorgen reduceert stress en maakt mensen gezonder. En met een doorlopende aanpak onderwijs vergroten we de kansen op de arbeidsmarkt: dit bevordert bestaanszekerheid. De aanpakken voor Arbeidsmarkt en Participatie, Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugd hangen dan ook nauw met elkaar samen en willen we in samenhang bekijken. Naast de integrale samenwerking binnen het sociaal domein is het nodig om de verbinding te maken met andere domeinen en ontwikkelingen. De twee meeste belangrijke voor de toekomst zijn financiën en het fysieke domein. Financiële uitdagingen De verdeling van de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten - het gemeentefonds, waarbij het gaat om een bedrag van ruim € 30 miljard - gaat op de schop. De financiële gevolgen hiervan creëren grote zorgen bij een groot aantal kleine gemeenten. Als regio volgen en onderzoeken we nauwgezet wat dit voor ons gaat betekenen in de toekomst. Het fysieke domein: wonen als basis Er is sprake van een grote krapte op de woningmarkt. Tegelijk zien we dat het hebben van een woning, en daarmee een stabiele basissituatie, de kern is om te komen tot bestaanszekerheid.
Uit een analyse van ons regionale project Maatpact blijkt dat het inzetten op bestaanszekerheid in de vorm van een passende woning bovendien bespaart op uitgaven Wmo en Jeugd. In de regio zijn we daarom de eerste projecten gestart om te komen tot oplossingen voor het woonvraagstuk, zoals de woonzorganalyse en de taskforce huisvesting. Dit vraagstuk blijft de komende jaren veel tijd en aandacht vragen.
2.1 Programmalijn Sociaal Domein Regionale samenwerking nodig om vraagstukken het hoofd te kunnen bieden Een deel van de oplossingen voor de hiervoor beschreven thema’s ligt op lokaal niveau. Tegelijk lopen gemeenten aan tegen fundamentele vraagstukken die ze niet op het lokale praktijk- en uitvoeringsniveau kunnen oplossen. Om daar verschil te maken, is gezamenlijke inzet nodig en een samenhangende benadering van maatschappelijke problemen en van de verschillende wettelijke domeinen. Dit doen we nu ook al in Regio Hart van Brabant, door onder meer: • samen met de zorgverzekeraars te bekijken hoe we kunnen investeren in het gezonder worden van inwoners,
6
• •
via de lobby te kijken naar de nodige veranderingen in de participatiewet (omdat de wetgeving nu haaks staat op de opdracht van maatwerk en werken aan een goede basis), samen te werken met het onderwijs om de kansenongelijkheid in de maatschappij tegen te gaan.
Integraal sociaal domein Hierboven zijn al een aantal projecten en samenwerkingen aangehaald, waar we als Regio Hart van Brabant met elkaar samenwerken. Onze inzet in 2023 wordt deels een voortzetting van wat we nu al doen (zie Uitvoeringsprogramma Mens & Samenleving 2022 op www.regiohartvanbrabant.nl/downloads/mens-samenleving). Om tot duurzame resultaten te komen, is het van belang dat we ons langjarig committeren aan onderwerpen. Denk aan de aanpak van asiel tot en met integratie, de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en laaggeletterdheid.
De uitgangspunten (leidende principes) voor ons integrale sociaal domein In het sociaal domein gaan we uit van het principe van meedoen en het centraal stellen van de leefwereld van de inwoners. Er zijn vier uitgangspunten (de leidende principes) voor een integraal en preventief sociaal domein: • • • •
Meedoen: een positief leefklimaat waarin iedereen volwaardig meedoet. De vraag van de inwoner is leidend, mensen zijn belangrijker dan regels. We bieden resultaatgerichte ondersteuning op basis van maatwerk. Eén huishouden, één plan, één coördinator en, ook op termijn, één ontschot budget per huishouden. Ofwel, het centraal stellen van de leefwereld van de inwoners. De veiligheid van inwoners vormt altijd de ondergrens.
Deze vier uitgangspunten worden de leidende principes genoemd. Deze principes zijn in de hele regio vastgesteld voor het jeugddomein, voor maatschappelijke ontwikkeling én voor arbeidsparticipatie.
Jeugd In het eerste kwartaal van 2022 verschijnt de Hervormingsagenda Jeugd 2022 – 2028. Als regio dragen we hier actief aan bij en hebben via contacten bij het Rijk voorstellen aangedragen. Zoals bij alle vraagstukken in het sociale domein, gaat het om het met een meer integrale blik kijken naar de jeugdigen en gezinnen in onze regio. Deze inhoudelijke ontwikkeling wordt echter wel gekoppeld aan een financiële vertaling. Die vertaling moet leiden tot beter passende budgetten en meer zicht en grip op de budgetten binnen de jeugdhulp. Met de Koers Samen met de Jeugd hebben we een mooie, inhoudelijke basis met elkaar neergezet waarop we kunnen voortbouwen. Een inhoudelijk grote uitdaging waar we als gemeenten de komende jaren voor staan, is de verbetering van de jeugdbeschermingsketen. We willen als regio
7
daarom graag deelnemen aan de pilots om vooruit te lopen op het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/03/30/tk-bijlagetoekomstscenario-kind-en-gezinsbescherming). De regionale begroting Jeugdhulp, met een omvang van ruim € 136 miljoen, wordt opgenomen in paragraaf 2.4 en de dekkingsgronden voor de begroting (naar gemeente) in paragraaf 7.6.
Wmo Per 1 januari 2022 is de inhoudelijke doordecentralisatie van Beschermd Wonen een feit. Aan de hand van de regiovisie Beschermd Wonen die de raden in 2022 gaan vaststellen, is de financiële doorcentralisatie per 1 januari 2023 een feit. Gemeenten krijgen hiervoor financiële middelen. De regio sorteert erop voor om voor dit onderwerp geheel regionaal solidair te zijn en deze taak eerst nog vanuit de centrumgemeente (Tilburg) te laten uitvoeren. Om het sociaal domein financieel duurzaam te houden, moeten we in de toekomst ook kijken naar de betaalbaarheid van de Wmo. De sterke groei van het aantal 80-plussers gaat gepaard met een grote toename van het aantal ouderen met een zorg- en ondersteuningsvraag. Samen met het Rijk is nú het moment voor de gemeenten om na te denken over de organiseerbaarheid en betaalbaarheid van de zorg in het algemeen en de ouderenzorg in het bijzonder.
Arbeidsparticipatie De afgelopen jaren hebben we in onze regio geïnvesteerd in een infrastructuur waarmee we kunnen inspelen op actuele en toekomstige vraagtukken op de arbeidsmarkt. We doen dat als gezamenlijke gemeenten met sociale partners, onderwijsinstellingen en andere maatschappelijke organisaties. In meerdere sectoren is of dreigt een krapte aan voldoende geschoold personeel. Dit geldt ook specifiek voor het sociaal domein zelf: het verkrijgen en het behouden van personeel om aan de opgaven te voldoen is inmiddels een urgent vraagstuk. In andere sectoren gaat mogelijk een overschot ontstaan. Tegelijk staan er nog (te) veel inwoners in onze regio aan de kant. Investeren in werkkansen en werkzekerheid zijn investeringen die zich terugverdienen. Niet alleen in een besparing op uitkeringen maar ook elders binnen de keten van het sociale domein en op andere domeinen.
8
2.2 Programmalijn Veiligheid We zetten in op veiligheid en leefbaarheid in de alledaagse woon- en leefomgeving, in de wijk, in de buurt en op straat. Daarbij streven we naar inclusieve en veilige wijken. Vanuit de plannen van de politie-eenheid Zeeland-West-Brabant en de lokale veiligheidsplannen op het gebied van integrale veiligheid, worden in de Districtelijke Driehoek (DDO) afspraken gemaakt tussen de gemeenten, politie en het OM. Districtelijk Driehoeksoverleg GR Regio Hart van Brabant In 2022 is het secretariaat voor het districtelijk driehoeksoverleg ingevuld vanuit de gemeente Tilburg, de verwachting is dat dat in 2023 ook het geval zal zijn. Vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Hart van Brabant wordt het districtelijk driehoeksoverleg vanuit het algemene werkbudget voor het deelprogramma Mens& Samenleving waar nodig ondersteund.
Het sociaal domein en Midpoint Brabant Voor het sociaal domein, in het bijzonder arbeidsmarktbeleid, is Midpoint Brabant een cruciaal deel van de regio. Midpoint Brabant maakt het namelijk mogelijk om middelen vanuit de derde geldstroom te werven, te ontvangen en nuttig te besteden. Via die weg wordt ook vijf tot tien keer zo veel geld opgehaald, dan er vanuit de gemeentelijke bijdragen gefinancierd wordt voor arbeidsmarktprojecten. Het streven naar een inclusieve arbeidsmarkt wordt, zoals eerdere jaren, in nauwe samenhang met de partners in Midpoint Brabant vormgegeven. Ook de bekostiging van het programmanagement voor human capital is daar ondergebracht. Voor een goed functionerende arbeidsmarkt is goed (technisch) geschoold personeel van groot belang. Om die reden worden via Midpoint Brabant onder meer het Deltaplan Techniek en het strategisch plan Smart Logistics gecoördineerd.
9
2.3 Begroting Sociaal Domein exclusief Jeugdhulp De toetreding per 1 januari 2022 van de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau tot de gemeenschappelijke regeling voor wat betreft deelprogramma Mens & Samenleving, leidt nog tot een verhoging van het projectbudget Mens& Samenleving van € 40.761. Begroting Mens & Samenleving Lasten
Baten
Saldo
in € Programmalijn Sociaal Domein projectbudget Programmalijn Sociaal Domein werkbudget Programmamanagement Project Wet Verplichte GGZ
365.000 100.000 115.500 420.000
Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal Overige gemeentelijke bijdragen Gemeentelijke bijdragen Wet Verplichte GGZ Totaal Mens & Samenleving
1.000.500
365.000 N 100.000 N 115.500 N 420.000 N
505.500 75.000 420.000
505.500 V 75.000 V 420.000 V
1.000.500
-
Toelichting lasten De opgaven in het sociaal domein worden in 2023 eerder groter dan kleiner. Tegelijk is er besloten om een beleidsarme begroting te presenteren en weten we dat er een aantal doelen en taken sowieso doorloopt in 2023. Om die reden is nu hetzelfde bedrag in de begroting opgenomen als de middelen die beschikbaar zijn voor het begrotingsjaar 2022.
Toelichting baten De gemeentelijke bijdragen naar rato van het aantal inwoners blijft gelijk aan dat van 2023 (op indexering na). Dit is passend bij een beleidsarme begroting. Het totale bedrag aan beschikbare middelen neemt wel toe. De belangrijkste oorzaak daarvan is de toetreding van Alphen-Chaam en Baarle—Nassau aan de gemeenschappelijke regeling, waarbij zij in eerste instantie meedoen in het sociaal domein.
10
2.4 Programma Jeugdhulp Inleiding In 2023 wordt vervolg gegeven aan de uitvoering van de Regionale Koers Jeugd(hulp) "Samen met de Jeugd". Deze schetst de beweging waarbij we jeugdhulp willen bieden vanuit de leefwereld van het kind. Om dit te realiseren werken we in 2023 samen met de jeugd, ouders, gemeenten en partners aan een gezamenlijk uitvoeringsprogramma met concrete doelstellingen en acties. Daarnaast zijn er een aantal grote bewegingen die ook in 2023 doorlopen. Denk hierbij aan de start van de nieuwe inkoop per 1 januari 2023. Programma Jeugdhulp 2023 De Regionale Koers Jeugd(hulp) "Samen met de Jeugd" staat centraal. De financiële kaders 2023 sluiten, zoveel als mogelijk, aan bij de uitgangspunten zoals vastgesteld in de Regionale Koers Jeugd(hulp). De thema's van dit programma zijn gebaseerd op de bouwstenen uit de Koers en samen met de jeugd, ouders, gemeenten en partners verder geconcretiseerd. Deze thema's zijn: • Wonen doe je thuis. • Ieder kind groeit veilig op. • Snel op de juiste plek. • Ieder kind voelt zich thuis op school. Daarnaast is 2023 het moment dat de nieuwe inkoop daadwerkelijk van start gaat.
11
2.5 Begroting Jeugdhulp Begroting Jeugdhulp Lasten
Baten
Saldo
in € Landelijke inkoop Regionale inkoop Kosten voor uitvoering, risico, innovatie
9.975.000 120.603.000 5.626.000
Bijdragen deelnemende gemeenten Totaal Jeugdhulp
136.204.000
9.975.000 N 120.603.000 N 5.626.000 N 136.204.000
136.204.000 V
136.204.000
-
Toelichting lasten Financiële kaders jeugdhulp 2023 Vanaf 1 januari 2023 kopen we de jeugdzorg in op basis van de nieuwe segmentensystematiek. De financiële kaders 2023 sluiten aan bij de uitgangspunten daarvan. Daarnaast zijn per 1 januari 2022 ook de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau toegetreden tot de GR Regio Hart van Brabant. De deelbegroting Jeugd 2023 in relatie tot de zorgkosten wordt bepaald volgens de uitgangspunten: 1. 2. 3. 4.
De begroting 2023 ramen we op basis van de derde prognose 2021, vermeerderd met het gecombineerd percentage autonome groei en inflatie voor 2022 en voor 2023. Voor de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau nemen we als basis de zorgkosten op zoals zij deze in de gemeentelijke begrotingen 2022 hebben geraamd. Voor het jaar 2023 wordt het gecombineerde percentage autonome groei en indexatie bepaald op 5 procent. Lopende het begrotingsjaar wordt alleen overgegaan tot herijking van de begroting als de prognose 5 procent of meer verschilt van de geldende begroting.
Het gecombineerde percentage indexatie en autonome groei is een inschatting. Voor 2021 was dit percentage bepaald op 4,5 procent. Voor 2022 is het percentage bij de vorige kaderbrief bepaald op 3,5 procent vanuit de verwachting dat de bestaande beheersmaatregelen vanaf dat jaar vruchten zullen afwerpen. Het is op dit moment nog steeds de inschatting dat dit gecombineerde percentage reëel is. Voor 2023 wordt het indexpercentage vastgesteld op 5,0 procent. Hierin zijn meegenomen de meest recente indexcijfers voor loon- en prijsontwikkelingen, het structurele effect van de verhoging van de salarissen in de zorg en welzijn en de autonome groei. Deze verwachting van het indexpercentage zal in 2022 getoetst worden, onder meer wanneer vaststaat op welke gronden de indexatie in de zorgcontracten zal plaatsvinden. Voor de niet direct aan zorg gerelateerde kosten gelden de volgende uitgangspunten:
12
5. 6.
Voor 2023 worden de regionale uitvoeringskosten gebaseerd op de vastgestelde uitvoeringsbegroting van 2022 vermeerderd met 1,5 procent indexatie. Het totale budget voor innovatie en borging innovatie is gelijk aan het budget van 2022.
Toelichting baten In paragraaf 7.6 Dekkingsgronden Jeugdhulp is een uitgebreide tabel opgenomen die inzicht geeft in de bijdragen per gemeente in de regionale deelbegroting. De bijdrage voor 2023 is gebaseerd op de kaders zoals hierboven aangegeven.
13
3. Leefomgeving & Milieu De regio werkt aan een slimme samenleving met ecologische meerwaarde. We doen dat vanuit kennis, kunde én karakter.
Ambitie Slimme samenleving – ecologische meerwaarde Hart van Brabant hecht aan haar ecologisch kapitaal. We nemen de verantwoordelijkheid om dit te koesteren en te ontwikkelen voor toekomstige generaties. Vanuit mondiale en landelijke klimaatdoelstellingen investeren we samen in een bestendige omgeving die klimaatadaptief, energieneutraal en circulair is. We maken ruimte voor de transitie van de agrarische sector, die daarin een belangrijke schakel is. Bij de ontwikkeling van gebieden kiezen we voor een integrale benadering en voor slimme, vraaggerichte mobiliteit. We koesteren het Midden-Brabants mozaïek met de nabijheid van kernen, voorzieningen en hoogwaardig groen, complementair aan de kwaliteit van de (hoog)stedelijke gebieden. En we investeren in woontevredenheid, onze bereikbaarheid en onze agglomeratiekracht. Innovaties, die we realiseren met onze kennisinstituten, stellen we ten dienste aan anderen. Bron: strategische meerjarenagenda 2019 – 2023 www.sma-hartvanbrabant.nl/onze-missie/slimme-samenleving
Na medio 2023 zal het naar verwachting mogelijk zijn om de regionale ambitie te verwoorden, gebaseerd op de nieuwe kernagenda. Daarom is nu nog de ambitie uit de strategische meerjarenagenda opgenomen. Wij presenteren u dus een beleidsarme begroting. De uitgangspunten zijn ook al in de kaderbrief 2023 verwoord.
14
3.1 Integraal werken en gebiedsopgaven Bijdragen aan de ambitie voor het deelprogramma Leefomgeving & Milieu vraagt om een integrale aanpak van de verschillende opgaven. Denk daarbij aan grote ontwikkelingen in gebieden, of aan ambities die meerdere domeinen raken. De uiteindelijke uitvoeringsmaatregelen versterken elkaar door de integrale aanpak. Ze kunnen in de tijd ook logisch op elkaar worden afgestemd. Zo bekijken we bij integrale gebiedsopgaven het betreffende gebied samen met alle relevante partijen aan de hand van vraagstukken over de ruimtelijke ordening, mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, economische zaken, landschapsontwikkeling en natuurbehoud, en recreatie en toerisme. Deze aanpak en de manier van werken is ons goed bevallen. Ook zien we dat we nog leer- en ontwikkelpunten kunnen benoemen. De gebiedsopgaven worden bepaald op basis van de Regionale OmgevingsAgenda (ROA) en het Verstedelijkingsakkoord Breda-Tilburg.
3.2 Programmalijn Klimaatneutraal en Klimaatbestendig In juli 2021 is het REKS-bod aan het Rijk aangeboden. In dit bod is aangegeven waar en hoeveel duurzame elektriciteit in de regio opwekt kan worden. Tevens is inzicht gegeven in de warmtebronnen, warmtevraag en de scenario’s voor een nieuwe warmte-infrastructuur. Het bod is opgesteld door de Hart van Brabantgemeenten, provincie en waterschappen, samen met vele stakeholders uit de regio. Het is daarmee een gezamenlijk ‘bod’ dat we ook samen tot 2030 gaan uitvoeren. Wij pakken klimaatadaptatie, circulariteit en de energietransitie in onderlinge samenhang regionaal aan. Dit schaalniveau is nodig om voor stimulerings- en subsidiebijdragen in aanmerking te komen. We moeten samenwerken met bovengemeentelijke of (boven)regionale organisaties. En aanvullend zijn er sociale innovaties nodig om de transformatie via onze participatiesamenleving te laten slagen. De uitvoering vindt lokaal plaats, al dan niet in een samenwerkingsverband. Hoewel deze majeure transitie primair belegd is binnen deze programmalijn en daarmee binnen het poho Milieu & Afval, is er voor het ondernemen van zelfs maar een deel van onderstaande activiteiten een voortzetting nodig van de bijzonder sterke samenwerking met de bestuurders en ambtenaren uit de andere programmalijnen.
Ook zullen doelen en activiteiten als houvast moeten worden verweven in vele lopende en startende regionale projecten.
15
3.3 Programmalijn Aantrekkelijk Als regio koesteren we onze aantrekkelijke leefomgeving, bestaande uit een combinatie van stedelijke dynamiek en dorpse kernen met ruimte, water en groen ertussen. We kennen op een compacte oppervlakte grote landschappelijke verscheidenheid – van kleinschalige zandlandschappen tot open rivierkleilandschappen, van natuurgebieden met bos, heide en vennen tot landgoederen en een groot aandeel agrarische landschappen. Ons landelijk gebied is in transitie. Landbouw, klimaat, energie en natuur zijn in beweging. Dit zorgt voor sociale, ruimtelijke, economische en ecologische opgaven. Vaak komen meerdere opgaven bijeen binnen gebieden of trends, zoals bij de herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwingen, of bij de realisatie van het natuurnetwerk. En is er aandacht nodig voor een duurzame invulling van traditionele sectoren, zoals de agrarische sector, en voor bijpassende en sluitende economische modellen.
3.4 Programmalijn Bereikbaar In de regio Midden-Brabant speelt personen- en goederenmobiliteit een belangrijke rol. Het blijven bevorderen van zowel de externe als de interne bereikbaarheid staan hoog op onze regionale agenda, ter versterking van het vestigings- en woonklimaat. Om de bereikbaarheid te kunnen blijven garanderen is een andere inzet van het mobiliteitssysteem noodzakelijk. We zetten de komende jaren in op energieminimalisatie, een transitie naar andere manieren van vervoeren en op emissieloos vervoer. We verbeteren het openbaar vervoer en zetten in de landelijke gebieden alternatieven in als de bus er niet meer rijdt. We stimuleren het gebruik van de fiets en verkeersveilige snelfietsroutes. En voor het goederenvervoer werken we aan multimodale en duurzame oplossingen zoals vervoer over water en spoor. We kiezen waar kan voor multimodale oplossingen en upgraden het bestaande mobiliteitssysteem zodat het robuust wordt voor de uitdagingen die voor ons liggen. We hebben daarbij expliciete aandacht voor verkeersveiligheid. Op grond van de Regionale MobiliteitAgenda (RAM) wordt per jaar het Regionaal Mobiliteitsplan opgesteld, waarbij invulling wordt gegeven aan de volgende ambities: • • • • •
Schone, stille en gezonde mobiliteit Veilige mobiliteit Inclusieve mobiliteit Betrouwbare mobiliteit Efficiënte mobiliteit
16
3.5 Begroting Leefomgeving & Milieu De gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau participeren in de nieuwe bestuursperiode 2022 2026 niet in de activiteiten in het domein Leefomgeving & Milieu. Bij de bepaling van de kernagenda zullen beide gemeenten hierover dan ook niet meebeslissen. Begroting Leefomgeving & Milieu Lasten
Baten
Saldo
in € Programmalijn Integraal werken en gebiedsopgaven Programmalijn Klimaatneutraal en klimaatbestendig Programmalijn Aantrekkelijk Programmalijn Bereikbaar*
87.009
87.009 N
280.584 74.532 -
280.584 N 74.532 N -
Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal Cofinanciering Totaal Leefomgeving & Milieu
442.125
427.125 15.000
427.125 V 15.000 V
442.125
-
* De kosten die zijn gemoeid met GGA (mobiliteit/ poho Verkeer &Vervoer) zijn niet opgenomen in deze begroting omdat ze gedekt worden uit de begroting RAVV. Financiering vindt plaats via de individuele gemeenten en de provincie.
Toelichting baten en lasten De kosten worden gedekt uit gemeentelijke bijdragen aan Regio Hart van Brabant. Voor verschillende projecten geldt daarnaast dat het projectbudget in totaal omvangrijker is – of nog kan worden – dan enkel de bijdrage door de negen gemeenten. Voorbeelden zijn de integrale gebiedsopgaven en de REKS.
3.6 Kosten buiten de regiobegroting Voor enkele programma’s zijn de budgetten buiten de regiobegroting om geregeld, terwijl we de activiteiten gezamenlijk uitvoeren. In feite zouden de bijdragen aan deze programma’s opgeteld moeten worden bij de gemeentelijke bijdragen, om zo tot een reëel beeld te komen van de werkelijke uitvoeringskosten op jaarbasis. De voor het deelprogramma Leefomgeving & Milieu belangrijkste programma’s zijn hieronder beschreven. Aanvullend hierop is het mogelijk dat voor verschillende projecten afzonderlijk bij de negen gemeenten en samenwerkingspartners om aanvullende financiering gevraagd zal worden.
17
GGA De kosten voor de GebiedsGerichte Aanpak mobiliteit (GGA) (poho Mobiliteit) en de uitvoering van de onderzoeksprojecten uit de Beleidsagenda Verkeer & Vervoer worden gedekt uit de begroting RAVV 2022. Financiering vindt plaats via de individuele gemeenten en de provincie. In een samenwerkingsovereenkomst met Rijk (RSW) en provincie zijn afspraken gemaakt over de wijze van samenwerking en financiering van projecten.
Doelmatig waterbeheer De kosten die voor (de organisatie van) doelmatig waterbeheer vloeien voort uit de samenwerkingsovereenkomst die daarover is gesloten tussen partners. Ook klimaatadaptatie is een onderwerp geworden op deze agenda. Er bestaan dan dwarsverbanden met organisatie en doelen van de Regionale Energie- en Klimaatstrategie. Alle partners van doelmatig waterbeheer dragen een bedrag bij op basis van individuele (college-)besluiten. Deze kosten worden tot op heden verantwoord via de begrotingen van de deelnemende gemeenten en niet via de begroting van de Regio Hart van Brabant.
Afvalmanagement De kosten die voor afval worden doorberekend aan de Hart van Brabantgemeenten zijn onder andere de contributieafdracht aan de Vereniging van Contractanten (VvC), de kosten voor alle juridische procedures (afhankelijk van hoeveelheid rechtszaken) en de projectleidersuren die op jaarbasis gemaakt worden ten behoeve van de regio. Deze kosten kunnen gemeenten doorberekenen in de afvalstoffenheffing. Gemeente Tilburg schiet de kosten voor en verrekent deze aan het einde van het jaar met de regiogemeenten. Deze kosten worden verantwoord via de begrotingen van de deelnemende gemeenten.
18
4. Economie De regio werkt aan een slimme samenleving met economisch rendement. We doen dat vanuit kennis, kunde én karakter.
Ambitie Slimme samenleving – economisch rendement We versterken onze maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie door te investeren in innovatie (digitalisering en dataficatie), circulariteit en energieneutraliteit. Daarbij zorgen we ervoor dat er een optimale aansluiting is tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, in kwalitatieve en kwantitatieve zin. Innovatie vereist de inzet van nieuwe kennis en de toepassing ervan. De kennisintensieve dienstverlening aan onze sterke economische sectoren is randvoorwaardelijk voor toekomstig succes. Daarom voegen we slimme dienstverlening als kernprogramma toe aan onze economische strategie. We zorgen ervoor dat de randvoorwaarden op orde zijn, zodat de toegevoegde waarde die onze speerpuntsectoren realiseren, groeit. Bron: strategische meerjarenagenda 2019 – 2023 www.sma-hartvanbrabant.nl/onze-missie/slimme-economie
Na medio 2022 zal het naar verwachting mogelijk zijn om de regionale ambitie te verwoorden, gebaseerd op de nieuwe kernagenda. Daarom is nu nog de ambitie uit de strategische meerjarenagenda opgenomen. We presenteren u dus een beleidsarme begroting. De uitgangspunten zijn ook al in de kaderbrief 2023 verwoord.
Verbinding Regio Hart van Brabant - Midpoint Brabant De regionale economische samenwerking is belegd bij Midpoint Brabant. Hierin werken ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappij samen aan duurzame groei. De stichting faciliteert deze samenwerking door bij te dragen aan een betere werking van het economisch ecosysteem van Midden-Brabant. Daarvoor ontwikkelt zij een programma, werkt deze projecten op en ondersteunt deze individuele en clusters van startups en mkb-bedrijven. De overheid participeert via Regio Hart van Brabant in het algemeen bestuur en in de stuurgroepen. De basisorganisatie van Midpoint Brabant wordt tot op heden gefinancierd via bijdragen uit de regiogemeenten. Op deze bijdragen realiseert Midpoint Brabant een flinke multiplier via projecten en haar dienstverlening aan startups en het mkb. Verder is Midpoint Brabant in voortdurend gesprek met de regiogemeenten
19
over hoe we de lokale en regionale economische agenda elkaar nog beter kunnen laten versterken. Zo realiseren we synergie en behalen we samen het beste resultaat. Het portefeuillehouderoverleg Economie vormt een logisch schakelpunt tussen de publieke regiotafel en de vertegenwoordiging vanuit Regio Hart van Brabant in Midpoint Brabant. Daarnaast heeft Regio Hart van Brabant als partner in het economisch ontwikkelprogramma eigenstandige taken en bevoegdheden, vanuit haar rol in de arbeidsmarkt en het ruimtelijk domein, die rechtstreeks bijdragen aan het creëren van een vitaal economisch klimaat. Navolgend wordt op beide uitvoeringsprogramma’s ingegaan.
4.1 Midpoint Brabant De focus van onze economische ontwikkelagenda ligt op starters, scale-ups en het midden- en kleinbedrijf in de sectoren Smart Industry, Smart Logistics, Smart Leisure en Smart Services. Binnen die sectoren willen we met aandacht voor digitalisering, human capital, circulaire economie en energietransitie bijdragen aan de groei en weerbaarheid van onze ondernemers en tevens impact hebben op de brede welvaart. We doen dit via samenhangende programma's op voornoemde focussectoren en doorsnijdende thema's, met aandacht voor cross-overs. Midpoint Brabant fungeert daarbij als dé versnellingskamer (onafhankelijk, verbindend en integraal) om Midden-Brabant uit te laten groeien tot veerkrachtige MKB-topregio.
De kerntaken van Midpoint Brabant zijn: • • •
het versterken van ons economisch ecosysteem, het ontwikkelen en realiseren van programma's en projecten, met een multiplier op de investering van de overheid via externe financiering, het versterken van start-ups, scale-ups en het mkb via de 'huisartsfunctie’, activatie van bedrijven en communityvorming.
Deze benadering hebben we doorvertaald naar zowel de organisatie als de begroting.
20
Maatschappelijk innovatieprogramma Tevens zetten de samenwerkende partners binnen Midpoint Brabant in op het meer benutten van ons unieke regionale kennisprofiel (mens en gedrag, maatschappij, economie) voor het formuleren van antwoorden op nationaal relevante maatschappelijke vragen: gezondheid, duurzaamheid, digitalisering. Via het Maatschappelijk Innovatie Programma organiseren we hiervoor beleidsaandacht, lobbykracht en middelen, in verbinding met de kracht van onze sectorale programma's en in samenwerking met regio-overstijgende innovatiecoalities (SRBT, Brabantbreed, EN-Zuid, ENGAGE.EU). Een nadere toelichting op de programma's en projecten is te vinden op de website www.midpointbrabant.nl.
21
4.2 Begroting Midpoint Brabant Begroting Kerntaken Midpoint Brabant Lasten in € Ecosysteem en programma Smart Services – programmadirecteur Smart Logistics – programmamanagement Smart Industry – programmamanagement Smart Leisure – programmamanagement Duurzaamheid – programmamanagement CE Duurzaamheid – programma Energietransitie Duurzaamheid – programma Klimaatadaptatie (EGL)* Human Capital – programmamanagement Spoorzone – programmamanagement Campusvorming – programmamanagement Lobby Subtotaal ecosysteem en programma
170.250 127.250 127.250 127.250 127.250 200.000 100.000 127.250 120.000 125.000 60.000 1.411.500
Baten
125.000 100.000 35.000
260.000
Saldo
170.250 N 127.250 N 127.250 N 127.250 N 127.250 N 75.000 N 92.250 N 120.000 N 125.000 N 60.000 N 1.151.500 N
Projectontwikkeling en -realisatie Smart Services – projectontwikkelbudget Smart Logistics – projectontwikkelbudget Smart Industry – projectontwikkelbudget Smart Leisure – projectontwikkelbudget Duurzaamheid – projectontwikkelbudget CE Human Capital – werkbudget** Expat Center Holland South – bijdrage*** Stimuleringsregeling Maatschappelijke Innovatie Midden-Brabant (voorheen E&I) Financieringsadvies – projectfinanciering Subtotaal projectontwikkeling en -realisatie
30.000 30.000 30.000 30.000 30.000 185.000 -
15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 185.000
15.000 N 15.000 N 15.000 N 15.000 N 15.000 N -
163.934 78.500 577.434
163.934
78.500 N 153.500 N
Startup- en mkb-begeleiding Startup en mkb-activatie – bijdrage Station88 Startup-begeleiding – Braventure MKB-begeleiding – Rebuild & Accelerate MKB-begeleiding – Smart mkb Communitybuilding – werkbudget Financieringsadvies – bedrijfsfinanciering Leisure Ontwikkel Fonds – fondsinleg**** Accountmanagement Subtotaal startup- en mkb-begeleiding
64.000 320.000 135.000 432.000 50.000 78.500 120.000 1.199.500
22
423.934
198.625 135.000 432.000
765.625
64.000 N 121.375 N 50.000 N 78.500 N 120.000 N 433.875 N
Dekking Gemeentelijke bijdragen Midpoint Brabant Cofinancieringsopgave Tilburg: Spoorzone – programmamanagement Cofinancieringsopgave Tilburg: lobby Cofinancieringsopgave campus gemeenten: programmamanagement Cluster- en Campusvorming Cofinancieringsopgave Tilburg en Waalwijk: accountmanagement Dekking uit reserve Midpoint Brabant Cofinancieringsopgave algemeen Subtotaal dekking Totaal Midpoint Brabant
3.188.434
1.092.994
1.092.994 V
120.000 30.000
120.000 V 30.000 V
125.000
125.000 V
120.000 120.000 130.881 1.738.875
120.000 V 120.000 V 130.881 V 1.738.875 V
3.188.434
-
Toelichting lasten *
Voor het programma Een Gezond Leisure Klimaat (EGL) geldt dat nog door Regio Hart van Brabant besloten moet worden over voortzetting. Indien daartoe niet besloten wordt, komt het programma aan de lasten en baten kant, dus budgetneutraal, te vervallen.
**
Het werkbudget human capital is qua omvang vooralsnog gelijkgesteld aan 2022. De definitieve omvang is afhankelijk van de nog door Regio Hart van Brabant op te stellen kernagenda Mens & Samenleving. De lasten worden aangepast op de baten. Een aanpassing van het werkbudget human capital door Regio Hart van Brabant is voor Midpoint Brabant dus budgetneutraal.
***
De bijdrage aan Expat Center Holland South is vooralsnog gelijkgesteld aan 2022, namelijk nihil. De bijdrage aan Expat Center Holland South voor de jaren 2022 en 2023 verloopt vooralsnog niet via de begroting van Midpoint Brabant. Gezocht wordt naar meerjarige triplehelix-financiering, die mogelijk via de begroting van Midpoint Brabant gaat verlopen.
****
De fondsinleg ten behoeve van het Leisure Ontwikkel Fonds is vooralsnog gelijkgesteld aan 2022, namelijk nihil. Voor 2022 en 2023 is, mogelijk vanwege de flinke omvang van het fonds, vooralsnog geen verzoek ontvangen.
Toelichting baten In de begroting is € 1.449.559 aan baten opgenomen. Het betreft doelfinanciering afkomstig van diverse partners (met name subsidies en bijdragen van Tilburg, Waalwijk en overige gemeenten en provincie Noord-Brabant voor specifieke programma’s en taken).
23
Toelichting dekking In de tabel dekking is € 1.092.994 aan baten opgenomen. Het betreft basisfinanciering van Midpoint Brabant die bestaat uit bijdragen van de deelnemende Hart van Brabantgemeenten. Samen met de doelfinanciering die in de begroting onder baten is opgenomen, vormt dit het grootste deel van de dekking van de lasten. Daarnaast zijn diverse cofinancieringsopgaven opgenomen. Het betreft hier nog door Midpoint Brabant te verwerven in-kind bijdragen. Omdat de bijdragen uit uren bestaan, heeft het niet verwerven van deze cofinanciering geen financiële gevolgen voor Midpoint Brabant. Op de financiering zit een tekort van € 250.881. Dit tekort wordt, net zoals in voorgaande jaren, in de voorgestelde ontwerpbegroting deels gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve, met eenzelfde bedrag als in 2022 is begroot (€ 120.000). Deels beogen we het tekort, net als in voorgaande jaren, te dekken door het verwerven van (externe) cofinanciering. Dit is in 2023 € 130.881. (was € 134.325 in 2022).
Projecten en programma’s via begroting Midpoint Brabant Begroting Midpoint Brabant – Talentontwikkeling Lasten
Baten
Saldo
in € Projectbudget
860.000
Provincie Noord-Brabant Gemeente Tilburg Overige organisaties Totaal Talentontwikkeling
860.000
860.000 N 500.000 125.000 235.000
500.000 V 125.000 V 235.000 V
860.000
-
Begroting Midpoint Brabant – Leerwerkloket Midden-Brabant Lasten
Baten
Saldo
in € Projectbudget
446.000
Middelen van derden, waaronder het Rijk en UWV Hart van Brabantgemeenten, inclusief BaarleNassau en Alphen-Chaam | Lokale begroting ROC Totaal Leerwerkloket Midden-Brabant
446.000
24
446.000 N 200.000
200.000 V
226.000 20.000
226.000 V 20.000 V
446.000
-
25
Begroting Midpoint Brabant – Circulaire Economie Lasten
Baten
Saldo
in € Projectbudget
310.000
Gemeente Tilburg – Regiodeal Gemeente Tilburg – Klimaatfonds Overige organisaties Totaal Circulaire Economie
310.000
310.000 N 103.333 103.333 103.334
103.333 V 103.333 V 103.334 V
310.000
-
Baten
Saldo
Begroting Midpoint Brabant – Deltaplan Techniek Lasten in € Projectbudget
216.220
Regionaal Fonds Arbeidsmarkt Totaal Deltaplan Techniek
216.220
26
216.220 N 216.220
216.220 V
216.220
-
4.3 Deelprogramma Economie Regio Hart van Brabant Naast de participatie in het economisch ontwikkelprogramma van Midpoint Brabant heeft Regio Hart van Brabant een eigenstandige rol in het faciliteren van de regionale economie. Daar waar dit het fysieke domein raakt (programmeringsafspraken, ruimtelijke inbedding in relatie tot bereikbaarheid en leefbaarheid) wordt de aansturing en dekking van de activiteiten verantwoord onder het deelprogramma Leefomgeving & Milieu. Via het deelprogramma Economie wordt daarnaast op het volgende ingezet.
Regiodeal Midpoint Brabant en Regio Hart van Brabant hebben samen met Regio West-Brabant en REWIN en in partnerschap met het Rijk en de provincie in de regiodeal Midden- en West-Brabant Makes & Moves projecten gedefinieerd die bijdragen aan een verantwoorde productie en distributie. Deze worden uitgevoerd tot en met 2024 en gefinancierd door een bijdrage van max € 10 miljoen van het Rijk en € 120 miljoen cofinanciering. Zie voor meer info www.regiodealmidwestbrabant.nl. In de begroting is een beperkt budget opgenomen voor het bekostigen van werkbezoeken en communicatie.
Routebureau De provincie Noord-Brabant en de Brabantse gemeenten werken al jaren met het Routebureau Brabant samen aan het behouden, promoten en (door)ontwikkelen van 16.000 kilometer aan bewegwijzerde fiets-, wandel-, vaar-, mountainbike- en paardrijdroutes. Jaarlijks wordt per regio een activiteitenprogramma uitgewerkt langs drie lijnen: basis op orde, profilering en productontwikkeling. Beheer en onderhoud worden gedekt vanuit de individuele gemeentelijke begrotingen. De bijdrage aan de regiobrede activiteiten komt uit de regiobegroting. Naar aanleiding van de meerjarenvisie 2021 – 2025 is de structurele regionale bijdrage aan het routebureau de komende jaren verhoogd naar € 19.500.
Financieringsadvies Net als in voorgaande jaren maken we vanuit Regio Hart van Brabant middelen vrij voor de inzet van twee adviseurs voor enerzijds projectfinanciering en anderzijds bedrijfsfinanciering. Daarbij draagt Regio Hart van Brabant een derde en Midpoint Brabant twee derde van de kosten voor advisering projectfinanciering en delen we de kosten 50/50 voor begeleiding bedrijfsfinanciering.
27
Werkbudget Economie Er is een algemeen werkbudget Economie dat beperkt ruimte geeft om waar nodig externe expertise in te kopen of projecten te ondersteunen.
4.4 Begroting Economie Regio Hart van Brabant Begroting Economie Regio Hart van Brabant Lasten
Baten
Saldo
in € Regiodeal/REA Routebureau Brabant Projectfinanciering – adviseur Bedrijfsfinanciering – adviseur Werkbudget Economie
10.000 19.500 38.010 23.250 25.971
Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal Totaal Economie
116.731
10.000 N 19.500 N 38.010 N 23.250 N 25.971 N
116.731
116.731 V
116.731
-
Toelichting lasten en baten De kosten worden gedekt uit de gemeentelijke bijdragen aan Regio Hart van Brabant.
28
5. Bedrijfsvoering De regionale samenwerking wordt mede mogelijk gemaakt door de programmabureaus van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant. Hier werkt een klein basisteam dagelijks aan meerwaarde voor economie, leefomgeving en maatschappij. Enerzijds zijn hier primaire processen belegd, zoals de planning-en-controlcyclus, het coördineren van de regionale vergadercyclus, of het regionale informatie- en archiefbeheer. Anderzijds wordt vanuit de programmabureaus coördinatie gevoerd op onze deelprogramma’s, waaruit projecten en activiteiten voortkomen. In die projecten participeren partners uit bedrijfsleven, onderwijs, overheid en het maatschappelijk veld.
5.1 Bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant Het programmabureau van Regio Hart van Brabant faciliteert de publieke regionale samenwerking. Doordat netwerksamenwerking het leidende principe is en blijft, geldt als uitgangspunt dat we vanuit dit bureau werken met de inzet van bestaande ambtelijke capaciteit uit de elf gemeenten. Daarmee houden we de lijnen kort, de collega’s van de elf gemeenten ‘dichtbij’ en organiseren we het bestuurlijk en ambtelijk proces en de slagkracht op de lopende projecten. We mobiliseren de juiste partners, projectfinanciering en menskracht. De vraagstukken waarmee we te maken krijgen, beperken zich niet alleen tot de regiogrenzen. Ook zijn de vraagstukken complexer van aard, waardoor een meer integrale benadering noodzakelijk is. Deze taakstellingen en grote bestuurlijke ambities vragen om verdere professionalisering van de samenwerking. Dat geldt ook voor actuele trajecten waarbinnen we kansen willen verzilveren en resultaten willen boeken. Denk aan de transformatie in het sociaal domein om te komen tot een toekomstbestendig sociaal domein. Of aan de omvangrijke en urgente energie- en klimaatopgaven en aan een ambitieus economisch programma.
Deze taakstellingen en opgaven vragen veel van ons allen: een intensieve, bestuurlijke sturing door wethouders, een goed ingevuld ambtelijk opdrachtgeverschap, kundige projectleiders en stevig programmamanagement en -coördinatie, onder meer om de samenhang tussen projecten te bewaken. In het overzicht op de volgende pagina zijn de lasten en baten begroot op basis van de rekeningresultaten van de afgelopen jaren. Dat verklaart ook een verhoging van het benodigde budget ten opzichte van voorgaande jaren. Vooral de kosten op het gebied van ICT en het structureel maken van de kosten voor communicatie liggen daaraan ten grondslag.
29
5.2 Begroting bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant Begroting bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant Lasten
Baten
Saldo
in € Programmakosten Marketing en communicatie Projectvolgsysteem Subtotaal programmakosten Apparaatskosten Personeelskosten programmadirecteur Personeelskosten programmacoördinatie Personeelskosten communicatie, secretariaat, planning & control Opleidingskosten Functionaris gegevensbescherming en informatiebeheer Accountants- en administratiekosten Specialistische dienstverlening Overige apparaatskosten Subtotaal apparaatskosten
20.000 14.500 34.500
20.000 N 14.500 N 34.500 N
148.000 306.000
148.000 N 306.000 N
281.000 12.500
281.000 N 12.500 N
60.000 35.000 20.000 66.051 928.551
60.000 N 35.000 N 20.000 N 66.051 N 928.551 N
Dekking Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal Subtotaal dekking Totaal bedrijfsvoering
963.051
963.051 963.051
963.051 V 963.051 V
963.051
-
Toelichting lasten en baten De kosten die zijn verbonden aan de bedrijfsvoering van het programmabureau worden gedekt door de gemeentelijke bijdragen aan de Regio Hart van Brabant. NB: de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau dragen bij naar rato van deelname aan de gemeenschappelijke regeling (vooralsnog alleen sociaal domein); voor de gemeente Heusden geldt dat die bijdraagt middels een lumpsumbedrag (in plaats van een bijdrage per inwoner). Met de vaststelling van de kernagenda zal ook worden nagegaan of de begroting bijstelling behoeft. De gemeente Heusden heeft wel aangegeven bereid te zijn om meer bij te dragen dan de huidige lumpsum.
30
5.3 Bedrijfsvoering Midpoint Brabant De programmamanagementfuncties voor het kernprogramma, de toepassingsgebieden en thema’s zijn in het hoofdstuk Economie opgenomen. De basisorganisatie, niet zijnde de genoemde programmamanagementfuncties, is in dit hoofdstuk opgenomen. Het betreft hier kosten voor de directie, de programmasecretaris, de financiële administratie, de managementassistenten en de functionaris gegevensbescherming. Verder zijn er uitgaven gepaard met ons partnerschap in netwerk EN Zuid (voorheen Brainport Network) en met basisvoorwaarden zoals huisvesting, ICT en de accountant. Midpoint Brabant realiseert een flinke vermenigvuldigingsfactor op de publiek in haar basisorganisatie geïnvesteerde middelen. Dat gebeurt binnen het programma in de projecten, waarin bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en andere partners met mensen en middelen investeren. We kunnen dit zien als cofinanciering. Om budgettaire redenen heeft Midpoint Brabant ook een cofinancieringsopgave voor zichzelf begroot in de dekking van de kosten van haar organisatie. Cofinanciering op organisatiekosten is het meest logisch te realiseren ‘dichtbij de projecten’, dus op kosten voor programmamanagement. U vindt deze opgave terug in hoofdstuk 4 Economie.
5.4 Begroting directie en staf Midpoint Brabant Begroting directie en staf Midpoint Brabant Lasten
Baten
Saldo
182.250 182.250
9.800 9.800
172.450 N 172.450 N
458.080 20.000 549.000 1.027.080
38.400 283.205 321.605
419.680 N 20.000 N 265.795 N 705.475 N
877.925 877.925
877.925 V 877.925 V
1.209.330
-
in € Directie Directie Subtotaal directie Staf Personeelskosten Accountantskosten Overige apparaatskosten Subtotaal staf Dekking Bijdragen gemeenten aan Midpoint Brabant Subtotaal dekking Totaal directie en staf
1.209.330
31
Toelichting op de kosten directie en staf Midpoint Brabant Begroting Directie & Staf Midpoint Brabant Lasten
Baten
Saldo
182.250 182.250
9.800 9.800
172.450 N 172.450 N
in € Directie Directie Subtotaal directie Staf Marketing en communicatie – adviseurs Marketing en communicatie – werkbudget Programmasecretaris Financiële administratie / controlling Managementassistenten Verzuimverzekering personeel Accountantskosten AVG / Functionaris gegevensbescherming Huisvesting Kantoorkosten ICT Vergaderkosten Samenwerking partnerregio’s – ENZuid Subtotaal staf
170.500 275.000 61.080 89.000 137.500 48.500 20.000 20.000 60.000 50.000 75.000 5.000 15.500 1.027.080
Dekking Bijdragen gemeenten aan Midpoint Brabant Subtotaal dekking Totaal directie en staf
1.209.330
32
321.605
170.500 N 75.000 N 61.080 N 63.600 N 124.500 N 48.500 N 20.000 N 20.000 N 19.625 N 31.995 N 50.175 N 5.000 N 15.500 N 705.475 N
877.925 877.925
877.925 V 877.925 V
1.209.330
-
200.000 25.400 13.000
40.375 18.005 24.825
6. Paragrafen Met de invoering van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in 2004 zijn met betrekking tot de verslaggeving een aantal verplichte paragrafen (beleidsuitgangspunten van beheersmatige activiteiten) voorgeschreven, te weten: • • • • • • • •
Lokale Heffingen; weerstandsvermogen en risicobeheersing; onderhoud kapitaalgoederen; financiering; bedrijfsvoering; verbonden partijen; grondbeleid; rechtmatigheid.
Niet alle paragrafen zijn van toepassing voor Regio Hart van Brabant. Regio Hart van Brabant ontwikkelt zich tot een regio waarin initiatieven worden genomen die leiden tot het oppakken van gemeenschappelijke projecten (de 'werkagenda'). Dit heeft gevolgen voor de manier waarop een en ander moet worden georganiseerd. Het takenpakket van Regio Hart van Brabant verbreedt zich van overleg naar overleg en sturing van gemeenschappelijke projecten. Met ingang van 2015 verloopt ook de bestuurlijke sturing op de uitvoering van de regionale jeugdhulptaken via Regio Hart van Brabant. Daartoe is een deelbegroting opgesteld (paragraaf 2.5).
6.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing De mate waarin de gemeenschappelijke regeling (GR) in staat is om financiële tegenvallers op te vangen om de taken voort te kunnen zetten, noemen we het weerstandvermogen. De risico’s die niet verzekerd zijn of worden afgedekt door reserves, voorzieningen of overige middelen zijn van belang voor de bepaling van het weerstandsvermogen. Tegenover deze financiële risico’s staat de weerstandscapaciteit. Deze capaciteit betreft (financiële) middelen waarover de GR kan beschikken om risico’s te kunnen opvangen zonder dat de inzet van deze (financiële) middelen noodgedwongen leidt tot beleidswijzigingen. Het begrip weerstandsvermogen gaat dus over de verhouding tussen deze risico’s en de weerstandscapaciteit, zodat de gezondheid van de financiële positie van de GR kan worden bepaald. Nu en op termijn. De financiële positie van Regio Hart van Brabant kan worden beoordeeld vanuit een tweetal gezichtspunten. Namelijk vanuit de jaarlijkse exploitatie en via beoordeling van de vermogenspositie. Het saldo van de jaarlijkse exploitatie-uitgaven en -inkomsten van Regio Hart van Brabant wordt grotendeels gedekt via een bijdrage van de deelnemende gemeenten. Voor enkele projecten is sprake van cofinanciering. De vermogenspositie van Regio Hart van Brabant bestaat uit een
33
bescheiden, algemene (vrije) reserve. De algemene reserve mag niet meer zijn dan 10% van de begrote lasten volgens begroting (exclusief de lasten jeugdhulp). De algemene (vrije) reserve per 31 december 2021 bedraagt € 149.442 (als de jaarstukken 2021 conform voorstel worden vastgesteld). Het volledige overzicht van de reserves staat in de financiële begroting. De lasten inzake Jeugdhulp worden gedekt uit de uitkering gemeentefonds die via de deelnemende gemeenten aan de GR worden voldaan. De voor-of nadelige saldi aan het einde van het boekjaar worden in het volgend boekjaar verrekend met de deelnemende gemeenten. Bij Regio Hart van Brabant zijn verder geen vaste activa, voorzieningen of vreemd vermogen aanwezig. Die worden ook voor de nabije toekomst niet verwacht. Regio Hart van Brabant heeft een rekening-courant verhouding met en een kredietfaciliteit bij een bankinstelling waarmee alle financiële mutaties worden afgewikkeld.
Relatie Midpoint Brabant Regio Hart van Brabant en de stichting Midpoint Brabant zijn gelieerd. Midpoint Brabant stuurt op de realisatie van economische ontwikkelingsprojecten. In sommige gevallen monden projecten uit in zelfstandige stichtingen of andere entiteiten, zoals bv’s. De betrokkenheid van Midpoint Brabant bij die entiteiten varieert: soms financiert Midpoint Brabant ze (deels), soms neemt ze zitting in het bestuur, soms participeert ze. De daaraan verbonden risico’s worden voor Regio Hart van Brabant als gering ingeschat. Het algemeen bestuur van Regio Hart van Brabant bewaakt de risico’s op eventuele financiële en bestuurlijke aansprakelijkheid.