18 Erfgoedvisie (24 Presentatie commissie 13-10-2022)

Commissie Ruimte 13 oktober 2022

Erfgoedvisie Hilvarenbeek

Bespreekpunten

Hoe zijn we verder gegaan na de vorige commissie Ruimte? Aanpassing proces + verwerken input

Erfgoedambities Instrumenten Producten

Aanbevelingen

Inzicht in de processtappen en het participatieproces Tijdlijn Januari 2022

Omschrijving

•

Januari

Vervolgsessie Heemkundige Kring Hilvarenbeek – Diessen en Stichting Erfgoed Diessen Naar aanleiding van de raadsessie een gesprek over verwachtingen en het vervolgproces tot stand komen Erfgoedvisie

•

Januari – Maart

Geen voorgang in verband met ziekte externe adviseur TML

•

April

Erfgoedvisie versie 1 gereed

•

April

Feedbackronde Concept Erfgoedvisie Schriftelijk en telefonische feedbackgesprekken met alle gesprekspartners

•

Mei

Gesprek Heemkundige Kring Hilvarenbeek – Diessen en Stichting Erfgoed Diessen Over feedback op de conceptvisie, de rol van de erfgoedstichtingen- en verenigingen en de belangrijkste erfgoedprojecten

•

Juli

Gesprek met het college van Kerkrentmeesters Over de kerkenvisie, toekomstplannen en relatie met de gemeente

•

Juli

Erfgoedvisie versie 2 gereed

•

Juli

Feedbackronde Concept Erfgoedvisie  Gereed voor politiek bestuurlijke besluitvorming

 Prioritering projecten Erfgoedagenda + beschrijving rol Naar aanleiding van schriftelijke feedback volgde een gesprek met de Heemkundige Kring Hilvarenbeek en een gesprek vertegenwoordiger van het parochiebestuur

 Dit resulteerde in Erfgoedvisie versie 3

Inzicht in de verwerking van de input van de Raad Tijdens de commissie vergadering bespraken we aan de hand van een discussienota de volgende vragen: 1. Welk erfgoed vinden wij belangrijk om voor de toekomst te behouden? 2. Erfgoed is van iedereen, maar wie is hier verantwoordelijk voor? 3. Hoe zorgen we ervoor dat het erfgoed beleefbaar en toegankelijk is? Dit resulteerde in een matrix: Hoe hebben we de inhoudelijke aandachtspunten en meningen verwerkt in de visie? In de erfgoedagenda zijn de volgende projecten opgenomen naar aanleiding van vraag 1: ✓ Het inventariseren en in beeld brengen van erfgoedwaarden op thema’s, zoals funerair en agrarisch erfgoed, in deelgebieden ✓ Het actualiseren van de beschikbare instrumenten zoals de subsidieregeling instandhouding monumenten, de gemeentelijke monumentenlijst, de archeologische beleidskaart en de cultuurhistorische waardenkaart ✓ Ondersteunen bewoners, eigenaren en initiatiefnemers door loketfunctie

Inzicht in de verwerking van de input van de Raad

In de erfgoedagenda zijn de volgende projecten opgenomen naar aanleiding van vraag 2 ✓ Investeren in het verbeteren van inspectie, toezicht en handhaving van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle panden en objecten ✓ Het uitbreiden van de informatievoorziening over het erfgoed van Hilvarenbeek ✓ De gemeente streeft naar een meer faciliterende en proactieve rol bij herbestemmingen ✓ De rollen zijn beschreven en de wens om een krachtigere samenwerking te ontwikkelen

In de erfgoedagenda zijn de volgende projecten opgenomen: ✓ Inventarisatie beelden en kunstwerken met erfgoedwaarden in de openbare ruimte ✓ Erfgoedbeleving / Erfgoedtoerisme ✓ Het toegankelijk maken van erfgoed voor de jeugd van Hilvarenbeek. (Digitaal, theater, materieel en immaterieel erfgoed)

Erfgoedvisie

Erfgoedambities Ons erfgoed is waardevol. In deze visie wordt richting gegeven aan de manier waarop we met ons erfgoed willen omgaan. Om te bepalen waar we de komende tijd samen aan willen werken hebben we drie erfgoedambities geformuleerd:

1. We zetten in op bescherming, behoud en duurzaamheid En behouden zo onze identiteit 2. We zetten in op een integrale benadering van ons erfgoed Waarbij een goede samenwerking centraal staat 3. We zetten in op het uitdragen van ons erfgoed Ons erfgoed is toegankelijk en te beleven zodat het voor iedereen van betekenis kan zijn

Instrumenten Hoe gaan we de erfgoedambities verwezenlijken? 1. Een stroomschema voor initiatieven 2. Een erfgoedagenda

3. Een bouwsteen voor projectuitwerking

Uitgelicht: Stroomschema voor initiatieven Om het proces van initiatieven op het gebied van erfgoed, van buiten naar binnen te stroomlijnen en te kunnen toetsen op toekenning van een subsidie, is er een schema opgesteld

Uitgelicht: De Erfgoedagenda Top 6 Erfgoedagendapunten: 1. De gemeente krijgt één vast contactpersoon binnen de gemeente voor erfgoed, en huurt daar waar nodig specialistische expertise in. 2. Het actualiseren van de waardenkaarten en van de gemeentelijke monumentenlijst. 3. Het inventariseren en beschermen van belangrijk erfgoed, niet zijnde gebouwen

4. Realiseren en in stand houden van een erfgoedcafé 5. Het toegankelijk maken van erfgoed voor de jeugd van Hilvarenbeek. 6. Inventarisatie van beelden en kunstwerken met erfgoedwaarden in de openbare ruimte

Samenwerking In deze visie gaat het ook voor een belangrijk deel over samenwerken. We leggen vast hoe we het gezamenlijke verantwoordelijkheid samen vorm en invulling geven. Door samen te bepalen wat belangrijk is én hoe we met elkaar en het erfgoed om willen gaan, Kunnen we allemaal bijdragen aan de uitvoering van de erfgoedambities vanuit de eigen rol.

Religieus erfgoed

Producten

Aanbevelingen Het is belangrijk om te zorgen dat de (project)ideeën en ambities uit de visie ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Hieronder volgen vier aanbevelingen voor het verankeren van de visie:

1. Voer structureel overleg o Erfgoedcafé o Religieus erfgoedoverleg met kerkeigenaren 2. Regel uitvoeringsbudget 3. Borg een integrale benadering Vermelding in de Omgevingsvisie en vertaling in het Omgevingsplan 4. Borg de verzamelde informatie en kennis Ons erfgoed is toegankelijk en te beleven zodat het voor iedereen van betekenis kan zijn

Setje slides achter de hand

Verwerking vraag 1

In de erfgoedagenda zijn de volgende projecten opgenomen: ✓ Het inventariseren en in beeld brengen van erfgoedwaarden op thema’s, zoals funerair en agrarisch erfgoed, in deelgebieden ✓ Het actualiseren van de beschikbare instrumenten zoals de subsidieregeling instandhouding monumenten, de gemeentelijke monumentenlijst, de archeologische beleidskaart en de cultuurhistorische waardenkaart ✓ Ondersteunen bewoners, eigenaren en initiatiefnemers door loketfunctie

Verwerking vraag 2

In de erfgoedagenda zijn de volgende projecten opgenomen: ✓ Investeren in het verbeteren van inspectie, toezicht en handhaving van monumenten en cultuurhistorisch waardevolle panden en objecten ✓ Het uitbreiden van de informatievoorziening over het erfgoed van Hilvarenbeek ✓ De gemeente streeft naar een meer faciliterende en proactieve rol bij herbestemmingen ✓ De rollen zijn beschreven en de wens om een krachtigere samenwerking te ontwikkelen.

Verwerking vraag 3

In de erfgoedagenda zijn de volgende projecten opgenomen: ✓ Inventarisatie beelden en kunstwerken met erfgoedwaarden in de openbare ruimte ✓ Erfgoedbeleving / Erfgoedtoerisme ✓ Het toegankelijk maken van erfgoed voor de jeugd van Hilvarenbeek. (Digitaal, theater, materieel en immaterieel erfgoed)

De Erfgoedvisie op hoofdlijnen o Cultureel erfgoed versterkt onze identiteit De rijkdom aan cultureel erfgoed van de gemeente Hilvarenbeek biedt kansen voor het versterken van de identiteit van de gemeente en de onderlinge verbinding binnen de gemeenschap. o Een integrale aanpak zorgt voor meerwaarde Het erfgoed benaderen we integraal en waar mogelijk maken we verbindingen met andere beleidsterreinen. o De betekenis van erfgoed voor de omgeving Ook willen wij ons meer richten op de betekenis van het erfgoed voor de omgeving bij ontwikkelingen op het gebied van energie, klimaatadaptatie, verstedelijking, duurzame landbouw en technologische innovaties o Gedeelde verantwoordelijkheid samen vormgeven De gemeente waardeert de inzet van het erfgoedveld en vindt het belangrijk om initiatieven en verdere samenwerking te stimuleren. Wij willen daarin graag een faciliterende en verbindende rol spelen. Zo kunnen we er samen voor zorgen dat ons erfgoed toekomstbestendig is. o Ons erfgoed is het waard om te beleven Het bijzondere erfgoed dat de gemeente rijk is, willen wij graag doorgeven en delen met onze inwoners en onze bezoekers, jong en oud. Ons erfgoed is het waard om te beleven!

Bouwsteen voor projectuitwerking Om van een idee naar uitwerking te komen kunnen de volgende vragen helpen: 1. Werking project inzichtelijk maken; aanleiding en instrument 2. Wat betekent dit voor het erfgoed? Wat is het resultaat? 3. Wat hebben we nodig om het instrument te ontwikkelen of project uit te voeren? 4. Zijn er financiële middelen beschikbaar? 5. Met wie kun je het maken? Zo kun je een initiatief concreet maken.

Religieus erfgoed Het religieus erfgoed in beeld brengen o Het religieus erfgoed van de gemeente Hilvarenbeek in beeld brengen o Het funerair erfgoed van de gemeente Hilvarenbeek in beeld brengen o Inzicht krijgen in het huidige gebruik, beheer, onderhoud en toekomst van de kerkgebouwen Verbinding maken o De gemeente Hilvarenbeek legt actief contacten met de kerkeigenaren Resultaten borgen o Scenario’s voor de toekomst van het religieus erfgoed opstellen waarbij we inzetten op het voeren van een open dialoog in een vroeg stadium met bewoners betrokkenen en belanghebbenden o Een plan van aanpak opstellen voor toekomstbestendig erfgoed o We onderzoeken de mogelijkheden om de resultaten te vertalen naar de gemeentelijke Omgevingsvisie en het Omgevingsplan

Toelichting Erfgoedagenda Uitwerking Erfgoedprojecten De Erfgoedagenda is de ‘longlist’ van de wensenlijst en agendapunten die tijdens het participatieproces naar boven zijn gekomen. Omdat niet alles in een keer te realiseren valt, is er voor gekozen om hieruit door de erfgoedinstellingen een korte agenda te laten destilleren, voor de agenda voor de komende tijd. De overgebleven punten en hun uitwerking vindt u hieronder. Deze staan niet vast, maar geven richting voor de toekomst, omdat ze tijdens het opstellen van de visie als wens of knelpunt werden ervaren. Deze zijn ingedeeld naar de drie erfgoedambities zoals geformuleerd in Hoofdstuk 3. De gemarkeerde punten zijn al opgenomen in de korte agenda en staan hierboven beschreven; u zult ze niet terugvinden in de lijst met uitwerkingen hieronder.

Erfgoedagenda per Erfgoedambitie

Toelichting Erfgoedagenda

Erfgoedagenda per Erfgoedambitie

Erfgoedagenda per Erfgoedambitie

Over de rol van de gemeente

Over de rol van de gemeente De gemeente streeft naar een meer faciliterende rol. De gemeente zet zich in voor het beheer, behoud en versterken van het religieuze erfgoed én heeft de wens om het erfgoed op een ontwikkelingsgerichte manier te benaderen. Met andere woorden: het erfgoed moet gekoppeld worden aan ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. Op die manier kan het erfgoed bijdragen aan een aantrekkelijke omgeving om te wonen, werken en recreëren. De gemeente speelt een belangrijke rol in de advisering bij nevenbestemming of herbestemming en het faciliteren in het omgevingsproces voor en tijdens het herbestemmingsproces. Tevens adviseert de gemeente initiatiefnemers bij het aanvragen van vergunningen over het onderhoud, restauraties, energiemaatregelen en verbouwingen aan het pand. De gemeente verbindt partijen met elkaar en heeft een makelaarsfunctie voor kerkeigenaren en initiatiefnemers binnen de ambtelijke organisatie naar andere relevante afdelingen (stedenbouw, grondzaken, milieu, verkeer) en haar ketenpartners zoals provincie en het rijk. Ook geeft de gemeente zoveel mogelijk advies en begeleiding aan de kerkeigenaren en initiatiefnemers over energiemaatregelen en financiële mogelijkheden (subsidies en voordelige leningen van andere overheden of fondsen).

De gemeente staat open voor het verkennen van verschillende vormen van gedeeld eigenaarschap met de gemeenschap. Het samen onderzoeken van verschillende rechtspersonen, financieringsstromen en potentiële partners voor lange termijn, zal de slagingskans van een herbestemming aanzienlijk verhogen.