17 Voorjaarsnota 2021 en taakstellingen - NIEUW (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 65779

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 8 juli 2021 : 1 juli 2021 : Plenaire commissie van 22 juni 2021 : 17 : Planning en control : Voorjaarsnota 2021 + taakstellingen

Voorstel 1. De voorjaarsnota(+) als volgt vast te stellen: a. de autonome ontwikkelingen te autoriseren in de begroting 2021 en in de meerjarenbegroting 2022 - 2025; b. de nieuwe ontwikkelingen, waarbij de knop op ‘aan’ staat, voor zover het gaat om een ontwikkeling die financieel: 1) start in jaar 2021 te autoriseren in de begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022 2025; 2) start in jaar 2022 of later richtinggevend op te nemen in de meerjarenbegroting 2022 2025. c. de dekkingsmaatregelen, waarbij de knop op ‘aan’ staat, voor zover het gaat om een ontwikkeling die financieel: 1) start in jaar 2021 te autoriseren in de begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022 2025; 2) start in jaar 2022 of later richtinggevend op te nemen in de meerjarenbegroting 20222025. d. de bijstelling van de taakstellingen,, waarbij de knop op ‘aan’ staat, richtinggevend te verwerken in de meerjarenbegroting 2022 – 2025. e. kennis te nemen van de niet financieel vertaalde ontwikkelingen. f. de administratieve ontwikkelingen te autoriseren in onze begroting 2021 en de meerjarenbegroting 2022 – 2025. 2. in te stemmen met de door het college gegeven richting van de invulling van de taakstellingen zoals opgenomen in het boekwerk Taakstellingen. 3. Het volmacht aan het college voor het doen van strategische grondaankopen uit te breiden van € 1 miljoen naar € 2 miljoen in 2021. 4.

kennis te nemen van de verdeling van de baten en lasten van het positief jeugdbeleid.

1

Raad van 8 juli 2021, nr. 17

Inleiding De Voorjaarsnota(+) is een vast onderdeel binnen de planning- en controlcyclus. Het college verantwoordt aan uw raad het verloop van de diverse begrotingsposten in het lopende boekjaar. Tevens geeft het college richting aan de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023 – 2025. Zoals gebruikelijk hebben we de diverse financiële ontwikkelingen ingedeeld naar autonome ontwikkelingen, nieuwe ontwikkelingen, dekkingsmaatregelen en niet-financieel vertaalde ontwikkelingen. Ook is er aandacht zoals gebruikelijk voor de administratieve ontwikkelingen, investeringen, personele ontwikkelingen, reserves. Nieuw is een hoofdstuk ‘bijgestelde taakstellingen’. Vorig jaar hebben we in aanloop naar de begroting 2021 een uitvoerig traject samen bewandeld om te komen tot een sluitende begroting. Enerzijds heeft u zich verdiept tijdens een informatiemarkt. Ook heeft u de inwoners geconsulteerd. Dit heeft geresulteerd in de taakstellingen die bij de begroting 2021 zijn vastgesteld en zijn opgenomen in onze begroting. In het hoofdstuk ‘bijgestelde taakstellingen’ stellen we deze taakstellingen als we dat nodig achten bij. Dit is bijvoorbeeld het geval als het in tijd door ons niet realiseerbaar is of als we maatregelen nemen die een groter positief effect hebben dan de opgelegde taakstelling.

Voor een volledig overzicht van de status van de taakstellingen verwijzen we u naar het boekwerk ‘Taakstellingen’. Tot slot hebben we de meicirculaire in deze voorjaarsnota verwerkt en vertaald. De uitwerking van dit alles treft u aan in het boekwerk van de voorjaarsnota(+) 2021. Argumenten 1.1 Het begrotingssaldo 2022 is reëel en structureel in evenwicht. Ondanks de onzekere tijd verlangt de provincie, onze toezichthouder, een reëel en structureel sluitende begroting 2022. 1.2 We hebben de meicirculaire 2021 verwerkt in de voorjaarsnota We hebben de meicirculaire 2021 vertaald voor onze gemeente. Wij versturen u de circulaires vaak separaat met een RIB. Wij hebben kans gezien de meicirculaire nu direct op te nemen in de voorjaarsnota. De meicirculaire heeft een voordelig effect op onze begrotingssaldi. 1.3 We geven invulling aan het advies van de auditcommissie De auditcommissie heeft een advies uitgebracht over de voorjaarsnota(+). De uitwerking en de uiteindelijke aanpassingen zijn in goed overleg met de auditcommissie tot stand gekomen. Ze adviseerde het financieel effect per programma inzichtelijk te maken. Het resultaat daarvan vindt u terug bij de stukken. Concreet vindt u dit met leeswijzer terug in de tabbladen van het excelbestand ‘Knoppendocument en Effect per programma (1 juli).xlsx’.

Het excelbestand treft u ook in pdf-vorm aan bij de stukken onder de omschrijvingen ‘Knoppendocument (1 juli)’ en ‘Effect per programma (1 juli)’. Ze adviseerde verder het beslispunt ‘vaststellen voorjaarsnota(+)’ verder te specificeren. Met de aangepaste beslispunten in dit raadsvoorstel voorzien we hierin. In de beslispunten staat in een aantal gevallen ‘autoriseren’ en in een aantal gevallen ‘richtinggevend’. Met autoriseren bedoelen we dat met vaststelling van de voorjaarsnota het college de beschikking krijgt over de middelen bij de betreffende knoppen voor het doel waarvoor ze zijn opgenomen. Met richtinggevend bedoelen we dat we de budgetten die horen bij de beslispunten waar gesproken wordt over richtinggevend wel verwerken in de eerstvolgende begroting, waarbij de budgetten formeel pas worden vrijgegeven met vaststelling van de begroting. Het gaat hierbij om onderwerpen die starten in 2022 of later. Dit vormt daarmee nu niet meer dan het kader waarmee het college verder kan in aanloop naar de begroting. De raad heeft dus daarbij nog de mogelijkheid om haar eigen afwegingen te maken bij de behandeling van de begroting. Anders gezegd: De richtinggevende bedragen worden nu nog niet geautoriseerd cq gevoteerd. 2.1 Het college geeft richting aan de in te vullen taakstellingen In onze begroting zijn diverse taakstellingen opgenomen.

Deze taakstellingen komen met name voort uit de dekkingsplannen die zijn vastgesteld bij de begrotingen 2020 en 2021. Een deel van 2

Raad van 8 juli 2021, nr. 17

deze taakstellingen is rechtlijnig in te vullen. U kunt denken aan de taakstelling voor het verhogen van de toeristenbelasting of het verminderen van de post onvoorzien van het college. Voor diverse taakstellingen is de invulling niet rechtlijnig, meer complex omdat het meerdere keuzes omvat. U kunt denken aan de taakstelling op de bedrijfsvoering, de jeugdzorg en WMO of de inkomsten zonneparken. Wij hebben u eerder een dilemma-notitie voorgelegd. De richting die u toen op onderdelen heeft gegeven hebben we in de uitwerking van dit boekwerk meegenomen. Het boekwerk heeft als doel om een overzicht te geven van de status van de taakstellingen, de maatregelen die voorgesteld worden om de taakstellingen in te vullen en de impact die dit met zich meebrengt. 3.1 Het college wenst meer strategische aankopen te doen. Uw raad heeft met de vaststelling van de Grondnota 2020 aan het college volmacht gegeven tot het doen van strategische grondaankopen tot een bedrag van maximaal € 1 miljoen. We hebben hier inmiddels tot een bedrag van € 835.000 gebruik van gemaakt voor de aankoop van een perceel aan de Lage Mierdseweg (€ 469.000) en percelen aan de Sint Josephstraat (€ 367.000). De aankopen activeren we op onze balans. Er vinden momenteel nog gesprekken plaats over grondverwerving ten behoeve van ontwikkelingen.

We verwachten dat het restant van de nog beschikbare volmacht dit jaar niet toereikend zal zijn. Wij stellen u voor het college opnieuw volmacht te geven tot een bedrag van maximaal € 1 miljoen voor nieuwe strategische aankopen. Het volmacht komt in 2021 dan uit op een totaal van € 2 miljoen. 4.1 We geven invulling aan het door u aangenomen amendement Met amendement A-01 bij het besluit over het positief jeugdbeleid (agendapunt 13, raad 11 november 2020) heeft u gevraagd om de verdeling van de dekking over de bestaande budgetten zichtbaar te maken in de Voorjaarsnota 2021. Wij hebben deze verdeling onderdeel gemaakt van de voorjaarsnota middels de bijlage 6.6 ‘Financiering Positief jeugdbeleid’ in het boekwerk. Kanttekeningen 1.1 Het meerjarenperspectief is niet sluitend U als raad heeft tot nu toe altijd het uitgangspunt gehanteerd om een sluitende meerjarenbegroting voor te leggen. Wij stellen u voor om dit principe bij deze voorjaarsnota los te laten omdat we een aantal financiële ontwikkelingen zien die bij het maken van het raadsakkoord nog niet bekend waren namelijk: • de herverdeling gemeentefonds • de niet gecompenseerde tekorten sociaal domein • de onzekerheid over de financiële verhoudingen tussen Rijk en gemeente door de langdurige kabinetsformatie.

Het nu al sluitend maken van latere jaren kan niet zonder het uit- of afstellen van nodige investeringen of verhogen van de lasten voor de inwoners. Naast het niet sluitende perspectief hebben we ook nog diverse taakstellingen in onze meerjarenraming opgenomen die we nog ni et hebben ingevuld. Wij zien dat we niet de enige gemeente zijn in Nederland met een financiële huishouding die verder onder druk komt te staan. We blijven de lobby voortzetten om hier aandacht voor te vragen en het Rijk te bewegen de noodzakelijke middelen vrij te maken die nodig zijn om het voorzieningenniveau niet verder af te breken. 1.2 De opgenomen Rijksmiddelen jeugdzorg 2022 en verder vormen een risico In deze voorjaarsnota hebben we rekening gehouden met de extra middelen jeugdzorg in 2021. Het Rijk heeft € 613 miljoen aanvullend beschikbaar gesteld. Voor ons wordt een bedrag van € 230.000 uitgekeerd. Ook hebben we rekening gehouden met de extra middelen jeugdzorg 2022-2025 waarover de arbitragecommissie heeft geadviseerd. Het Rijk heeft een toezegging gedaan voor extra middelen in 2022. Wij hebben een bedrag van € 725.000 voor 2022 opgenomen. De verdeling naar gemeenten is nog niet bekend. Het opgenomen bedrag vormt daarom een risico in de 3

Raad van 8 juli 2021, nr. 17

voorjaarsnota. Voor de jaren vanaf 2023 heeft het Rijk nog geen toezeggingen gedaan. Wij hebben voor die jaren een bedrag van € 550.000 opgenomen Ook dit vormt daarom een risico. 1.3 Het boekwerk is gewijzigd op een aantal onjuistheden Met de schriftelijke vragen en tijdens de commissie zijn een aantal onjuistheden in het boekwerk benoemd. Deze hebben we met het wijzigen van het raadsvoorstel ook meteen verwerkt in het boekwerk. Het gaat om de onjuistheden genoemd bij de schriftelijke vraag 12 en 13. Ook is in de bijlage reserves aangegeven dat de algemene bedrijfsreserve onder het risicoprofiel uitkomt in plaats van er boven. Tot slot zijn de bedragen bij ontwikkeling nr. 40 verdeeld conform de wijze zoals dit in het knoppendocument is aangegeven. Hierin zat eerder een verschil. 2.1 Nog niet alle taakstellingen zijn ingevuld. In het boekwerk Taakstelling ziet u terug dat niet voor alle taakstellingen al voldoende maatregelen zijn opgenomen om de taakstelling in te vullen. De opgenomen maatregelen doen soms al ‘pijn’. Toch gaan we er voor om verdere maatregelen in beeld te krijgen die zorgen voor een invulling van de taakstellingen. De maatregelen dienen reëel te zijn omdat ze anders door onze toezichthouder, de Provincie, gecorrigeerd worden op onze begrotingssaldi.

Financiën In onderstaand overzicht ziet u een samenvatting van de ontwikkelingen waar het college een positief advies over geeft. In het boekwerk van de voorjaarsnota gaan we hier verder op in. Bij het boekwerk behoord ook een Excel bestand waarmee u ook aan de knoppen kunt draaien en direct het financieel effect op het de begroting en meerjarenperspectief ziet indien u andere afwegingen wenst te maken. Dit kunt u doen door knoppen in dit bestand op ‘aan of uit’ te zetten. Knop 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Ontwikkeling Saldi najaarsnota 2020 Autonome ontwikkelingen (beslispunt a) Saldi na autonome ontwikkelingen Nieuwe ontwikkelingen (beslispunt b1) Dekkingsmaatregelen (beslispunt c1) Saldi voorjaarsnota(+) 2021 (geautoriseerd) Nieuwe ontwikkelingen (beslispunt b2) Dekkingsmaatregelen (beslispunt c2) Bijstelling taakstellingen (beslispunt d) Saldi voorjaarsnota(+) 2021 Structurele component Incidentele component

2021 +209 -847 -638 -345 1.000 +17 0 0 0 +17 -1.066 +1.083

2022 +605 +51 +656 -134 0 +522 -257 88 -125 +228 0 +228

2023 +609 -207 +402 -144 0 +258 -542 100 -100 -284 -344 +60

2024 +527 -107 +420 -108 0 +312 -387 102 -75 -48 -6 -42

2025 +527 -333 +194 -128 0 +66 -602 154 0 -382 -392 +10

Uitvoering U besluit over de voorjaarsnota(+) op 8 juli. Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Advies raadscommissie Een eerdere versie van het voorstel ten aanzien van de Voorjaarsnota+ is behandeld in de 4

Raad van 8 juli 2021, nr. 17

plenaire raadscommissie Ruimte-Samenleving op 22 juni 2021 De commissie is van oordeel dat het voorstel als bespreekstuk voor besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd. De griffier, Maarten Janus Advies auditcommissie Naar aanleiding van de behandeling in de plenaire commissie heeft overleg plaatsgevonden tussen de auditcommissie en het college. Dit heeft geleid tot een nieuw voorstel dat thans aan de raad voor besluitvorming wordt aangeboden. De griffier, Maarten Janus Eindvoorstel Het raadsvoorstel is gewijzigd in de versie die nu voorligt.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) - Boekwerk voorjaarsnota(+) 2021 (1 juli 2021) - Boekwerk Taakstellingen (1 juli 2021) - Knoppendocument (1 juli).pdf (1e tabblad in Excel-bestand ‘Knoppendocument en Effect per Programma (1juli).xlsx’) - Effect per Programma (1 juli).pdf (2e tabblad in Excel-bestand ‘Knoppendocument en Effect per Programma (1juli).xlsx’) - Memo ‘beantwoording vraag precariobelasting‘

5