16 verslag bijeenkomst inwoners dd 07-11-022

VERSLAG Betreft: Bijeenkomst Nieuwe Erf m.b.t. Raadsvoorstel verlenging huurovereenkomst Nieuwe Erf Datum: 7 november Locatie: De Nieuwe Erf Aantal aanwezigen: ca. 100 personen

Op 10 november 2022 behandelt de gemeenteraad van Hilvarenbeek een voorstel tot het verlengen van de huurovereenkomst met De Nieuwe Erf voor een periode van drie jaar. Ter voorbereiding op de behandeling is gebleken dat er in de samenleving vragen leven over het voorstel. Daarom is besloten om voorafgaand aan de raadsvergadering op 7 november een bijeenkomst te houden. In dit verslag staat een overzicht van de gestelde vragen en de daarbij behorende vragen. Verloop avond - De gespreksleidster opent de avond, heet iedereen welkom en stelt aan de aanwezigen de vraag: welke vragen heeft u/ wilt u beantwoord zien? (De vragen worden genoteerd op flipover) - Hierna volgt een vraaggesprek tussen de gespreksleidster en Burgemeester Weys als coördinerend portefeuillehouder. Hiermee worden een aantal van de gestelde vragen beantwoord. - Na het vraaggesprek kunnen de aanwezigen vragen stellen aan de vier thematafels: opvang Oekraïne, huisvesting statushouders, omgevingsaspecten, raadsvoorstel. Na afloop heeft de gespreksleidster de tafelheer/dame gevraagd om samenvatting te geven van wat er aan de tafel is gezegd. - De tot dat moment niet beantwoorde vragen zijn alsnog beantwoord. - Vervolgens is gelegenheid geboden voor een laatste vragenronde. - Daarna is de avond afgesloten door burgemeester Weys. Vraaggesprek: a.

Wat is de aanleiding voor deze avond, welk voorstel ligt voor? De gemeente heeft op de locatie De Nieuwe erf een opvanglocatie voor Oekraïners en een aantal statushouders. De huidige overeenkomst loopt af op 31 december 2022. Het college wil de overeenkomst verlengen om de opvanglocatie langer te kunnen gebruiken. Daartoe ligt een voorstel voor bij de gemeenteraad om de overeenkomst met drie jaar te verlengen. We hebben signalen ontvangen uit de samenleving dat er vragen zijn over dit voorstel. Het feit dat de samenleving in grote getalen hier aanwezig is bevestigt dat die vragen er zijn. Deze avond is bedoeld om de vragen die er zijn te beantwoorden.

1

b. Wat zijn de ervaringen tot nu toe met de opvang? De opvanglocatie is nu zo’n 8 maanden in gebruik. We krijgen positieve reacties van de mensen die er verblijven. Er zijn geen noemenswaardige klachten bij ons bekend. Het college heeft n.a.v. de oproep van de veiligheidsregio in maart direct gehandeld en met de eigenaar afspraken gemaakt voor het bieden van opvang. Naast de locatie Nieuwe Erf waar 65 Oekraïners verblijven, hebben we een locatie voor 15 Oekraïners in Haghorst (Den Deel). Op dit moment verblijven er in de Nieuwe Erf 65 Oekraïners en 21 statushouders. c. Wat is de aanleiding om de overeenkomst te verlengen? De huidige overeenkomst loopt af op 31 december 2022. De situatie in Oekraïne maakt dat de noodzaak voor het bieden van opvang blijft. In navolging van Europa heeft het kabinet aangegeven dat Oekraïners in ieder geval tot maart 2024 in Nederland mogen verblijven. Om dit verblijf te kunnen faciliteren willen we de overeenkomst met de nieuwe erf verlengen. Naast de op vang van Oekraïners gaat het om een tijdelijk verblijf van een aantal statushouders. d. Kunt u wat meer uitleg geven over de verschillende doelgroepen? Statushouders zijn personen die in Nederland mogen verblijven en waartoe de gemeente een wettelijke taak heeft om deze te huisvesten in reguliere woonruimte.

Blijft een gemeente achter in de uitvoering van haar wettelijke taak, volgen er sancties vanuit de toezichthouder. De gemeenten in Nederland voeren deze taak al jaren uit. Ieder half jaar krijgt de gemeente van de minister te horen wat de taakstelling is. Voor heel 2022 was de taakstelling 21 statushouders. Voor de eerste helft van 2023 is het aantal 19 statushouders. Een asielzoeker is een vluchteling die asiel aanvraagt in Ter Apel en in afwachting van de beoordeling verblijft in een asielzoekerscentrum bv. in Oisterwijk. Burgemeester benadrukt dat het college niet van plan is om er een asielzoekerscentrum-locatie van te maken. Volledigheidshalve wordt gewezen op de wet die in voorbereiding is en die gemeenten ertoe kan gaan dwingen om asielzoekers te gaan huisvesten. Als die wet wordt aangenomen, kan aan de gemeente Hilvarenbeek de oproep worden gedaan om asielzoekers te huisvesten. In dat geval kunnen we dat zelf organiseren of aan het COA overlaten. De verwachting wordt uitgesproken dat de gemeente Hilvarenbeek gezien alle inspanningen voor de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders niet de eerste gemeente zal zijn die hiervoor wordt benaderd door de rijksoverheid, maar het is niet uitgesloten dat een dergelijke oproep gedaan wordt. e.

Wat gebeurt er bij een eerder vertrek van Oekraïners? Als de Oekraïners binnen drie jaar vertrekken, ontstaat er een nieuwe situatie. Dat betekent dat wanneer er binnen de periode van drie jaar ‘leegstand’ ontstaat, en er een wens is om andere doelgroepen te huisvesten, er een nieuw besluit moet komen om eventuele andere doelgroepen te kunnen huisvesten. Daartoe zal de gemeenteraad in dat geval een besluit moeten nemen. Omwonenden worden hierbij betrokken.

2

f.

Waarom huurt u niet korter, wie betaalt het risico van de leegstand?

Met de eigenaar is gesproken over de vraag of hij bereid is de locatie langer te verhuren en onder welke condities. Beredeneerd vanuit de eigen bedrijfsvoering van de groepsaccommodatie is gesteld dat een nieuwe overeenkomst minimaal 1 jaar duurt. De voorkeur vanuit de eigenaar gaat uit naar een overeenkomst van 5 jaar of langer. Het college heeft uiteindelijk gekozen voor een looptijd van 3 jaar. Dit biedt financiële voordelen t.o.v. een huurovereenkomst van 1 jaar. Het financiële risico van de leegstand kan worden afgedekt met de vergoeding die de gemeente krijgt van de rijksoverheid. g. In de stukken wordt ook gesproken over een ‘bestuursopdracht’, kunt u dat eens toelichten? De bestuursopdracht als zodanig staat niet op de agenda van de gemeenteraad, maar het is correct dat het college een bestuursopdracht heeft geformuleerd. De huidige asielcrisis, de achterstand in de taakstelling statushouders en de oorlog in Oekraïne maakt dat we onszelf de vraag moeten stellen hoe we hier in de toekomst mee om willen gaan. De bestuursopdracht is bedoeld om het antwoord op die vragen te krijgen. h. De optie om 10 jaar te huren of te kopen, maakt die deel uit van de bestuursopdracht? In de bestuursopdracht onderzoeken we mogelijkheden om invulling te kunnen geven aan de vraagstukken waarvoor we als gemeente aan de lat staan. De huisvesting van statushouders is één van die opgaven.

Een andere opgave is het bieden van huisvesting van spoedzoekers die tijdelijke woonruimte nodig hebben, zoals bv mensen die een woonruimte zoeken na een echtscheiding, maar bv. ook studenten. Hoe gaan we om met deze ‘flexibele woonvraag’? De Nieuwe Erf zou hierin mogelijk een bijdrage kunnen leveren als ‘tussenvoorziening’. Dit zal uit de uitvoering van de bestuursopdracht moeten blijken, maar dat maakt nu geen deel uit van het voorstel. i.

Er zijn vragen gesteld over een gebrek aan communicatie, wat gaat u hiermee doen?

Burgemeester erkent dat gelet op de opkomst en de vragen die gesteld worden de gemeente tekort is geschoten in de wijze waarop en de frequentie waarmee de gemeente heeft gecommuniceerd met de samenleving. De samenleving geeft een duidelijk signaal af! De burgemeester zegt toe dat - We op basis van de mailadressen een digitale mailinglijst maken. Degene die zich niet digitaal hebben aangemeld dit nog steeds kunnen via het algemene mailadres van de gemeente: gemeente@hilvarenbeek.nl (vermeld dat het gaat om mailinglist opvanglocatie De Nieuwe Erf) - We de omgeving via nieuwsbrieven meer op de hoogte gaan stellen van relevante informatie, waaronder begrepen de besluiten van de gemeenteraad rondom dit onderwerp, maar ook het verslag van deze avond. - Er een klankbordgroep wordt ingericht waarin omwonenden zitting hebben om zaken met betrekking tot de opvanglocatie te bespreken en bespreekbaar te houden - Zodra er een nieuwe situatie ontstaat er met de inwoners gesproken wordt. - Verder wordt nagegaan hoe het mogelijk is dat niet iedereen de bewonersbrieven heeft ontvangen (4 in totaal: maart, augustus, oktober, november). - Via de Hilverbode komt een publicatie waarin mensen zich kunnen aanmelden voor de mailinglijst.

3

Vragen vanuit de zaal 1. Uitnodiging van deze avond/ communicatie, waarom niet eerder gecommuniceerd? Er zijn vragen over de beperkte en late communicatie vanuit de gemeente. De burgemeester geeft aan dat omwonenden via verschillende bewonersbrieven zijn geïnformeerd. Vanuit omwonenden worden opmerkingen gemaakt dat zij geen bewonersbrieven hebben gekregen. De burgemeester geeft aan dat het college eerder geen signalen ontving dat er zo veel vragen leefden in de samenleving en zegt toe dat er naar de toekomst toe op een andere wijze gecommuniceerd gaat worden. a. Aanwezigen hebben zich via e-mail op gegeven, zodat we digitale verzendlijst kunnen aanleggen b. Er komt een digitale nieuwsbrief/mailing waarmee we de omwonenden op de hoogte kunnen houden, waaronder begrepen, het verslag van deze avond, de voortgang van de besluitvorming enz. c. Er wordt een klankbordgroep ingericht waarin mensen zitting kunnen nemen om over zaken rondom de locatie bespreekbaar te maken en te houden d. Voor evt. nieuwe en toekomstige besluiten rondom de opvanglocatie wordt breeduit gecommuniceerd. e. Via de Hilverbode wordt een publicatie kenbaar gemaakt waarin men zich kan opgeven voor de digitale nieuwsbrief/mailing t.a.v. de opvanglocatie De Nieuwe Erf. 2.

Is er al iets meer bekend of er een asielzoekerscentrum komt en kan dit zonder vergunning en ons te informeren? Het raadsvoorstel ziet niet toe op het realiseren van een asielzoekerscentrum. Het raadsvoorstel ziet erop toe dat de huidige doelgroep Oekraïners en statushouders in gelijke omvang langer kunnen verblijven op deze locatie. Een asielzoeker is iemand die zich bij Ter Apel als vluchteling heeft aangemeld en die in afwachting van de behandeling verblijft in een asielzoekerscentrum (AZC). Als vaststaat dat hij/zij in Nederland mag verblijven krijgt hij/zij de status ‘Statushouder’ (ook wel vergunninghouder). Gemeenten zijn verplicht om statushouders woonruimte aan te bieden. De burgemeester licht toe dat er een wet in voorbereiding is die gemeenten kan verplichten om asielzoekers te gaan opvangen. Of dat de gemeente Hilvarenbeek hiervoor in dat geval wordt benaderd is niet bekend. Als de wet aangenomen wordt en de gemeente Hilvarenbeek krijgt hiertoe een verzoek/opdracht van de rijksoverheid zijn er twee mogelijkheden: we organiseren het zelf of de rijksoverheid/COA organiseert het. De burgemeester benadrukt dat wanneer het type opvanglocatie wijzigt, hier ten allen tijden nieuwe besluiten voor nodig zijn van de raad en dat hiervoor bijeenkomsten georganiseerd gaan worden. Daar is nu geen sprake van. 3.

Wie zit er nu in de locatie (populatie)? Op dit moment verblijven er 65 vluchtelingen uit Oekraïne op locatie. Het betreft hoofdzakelijk vrouwen met kinderen. De 21 statushouders bestaan uit 3 gezinnen (11, 5, 3 personen) en twee alleenstaanden. Het voorstel ziet erop toe om deze aantallen in deze samenstelling/verhouding langer te kunnen laten verblijven op de locatie.

4

4. Bekostiging, Wie verantwoordelijk? De gemeente ontvangt van de rijksoverheid een vergoeding per gerealiseerde opvangplek. De vergoeding is voldoende om de gemaakte kosten inclusief de huur van de locatie te dekken. De Oekraïners mogen in ieder geval tot maart 2024 in Nederland verblijven vanwege de situatie in het thuisland. Met de vergoeding die we tot dat moment ontvangen, kan een eventueel risico op leegstand voor de resterende huurperiode afgedekt worden. 5. Hoe bent u tot deze locatie gekomen? Gemeente en eigenaar waren met elkaar in gesprek om een bijdrage te leveren m.b.t. het vraagstuk statushouders toen de oorlog in Oekraine uitbrak. Op dat moment was er al één gezin (statushouders) gehuisvest op de locatie. Vanuit het Veiligheidsberaad/veiligheidsregio kwam een oproep om dringend opvangplekken aan te bieden voor vluchtelingen uit Oekraïne. Vanuit de gesprekken die we op dat moment hadden met de eigenaar van De Nieuwe Erf heeft het college snel uitvoering gegeven aan het verzoek om opvangplekken te regelen.

6. Krijgen statushouders permanente woonruimte in Hilvarenbeek en hoe verhouden zij zich tot andere inwoners? De gemeente is verplicht om statushouders permanente woonruimte aan te bieden. De doelgroep is afhankelijk van de betaalbare huurvoorraad. Halfjaarlijks krijgen we van de minister te horen hoeveel statushouders we moeten huisvesten. Voor het hele jaar 2022 betrof het 21 statushouders. Voor de eerste helft van 2023 is het aantal 19 statushouders. Daarnaast had de gemeente Hilvarenbeek een achterstand uit voorgaande jaren. De provincie ziet toe op het nakomen van deze wettelijke taak. De gemeente is in 2021 aangesproken en tijdelijk onder actief toezicht geplaatst vanwege de achterstand. Met de woonstichting maakt de gemeente prestatieafspraken over de huisvesting van bijzondere doelgroepen, waaronder statushouders, urgent woningzoekenden, zorgvraag. Per jaar wordt 15% van de vrijkomende huurwoningen ingezet voor deze drie doelgroepen samen. Dit komt neer op 7-8 woningen per jaar. 7. Hoeveel mensen zitten er nu in de opvang en wat is samenstelling van de populatie? Zie vraag 3 8. Zijn er andere opvangplekken in Hilvarenbeek, zo ja waar? In Haghorst op locatie Den Deel heeft de gemeente samen met de inwoners van Haghorst 15 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen gerealiseerd. 9.

Status huidige personen: werk, toekomstperspectief, voorzieningen? Statushouders mogen verblijven in Nederland, mogen werken en hebben recht op onderwijs. Vluchtelingenwerk Nederland begeleidt, samen met de gemeente en tal van vrijwilligers, de statushouders in de beheersing van de Nederlandse taal, onderwijs en naar werk. 10. Wat gaat de gemeente doen met deze vragen? De gemeente zal de vragen en antwoorden in een verslag samenvatten. Het verslag wordt toegevoegd aan het raadsvoorstel. Het verslag wordt gedeeld met de aanwezigen.

5

11. Kunnen er ook andere groepen gehuisvest worden? Het voorstel ziet toe op het continueren van de huidige doelgroepen. Mocht er wijziging aan de orde zijn in doelgroepen en aantallen, dan zal dit niet zijn zonder betrokkenheid van de gemeenteraad en communicatie met de omgeving. 12. Waarom worden ze samen opgevangen: andere behoefte wensen? De Nieuwe Erf bestaat uit 4 deel-accommodaties, welke goed van elkaar te scheiden zijn (kunnen ook afzonderlijk van elkaar gehuurd worden bij normale bedrijfsexploitatie). Het klopt dat statushouders andere behoeften hebben, namelijk reguliere woonruimte in de gemeente Hilvarenbeek. Bij een gebrek aan reguliere woonruimte verblijven ze tijdelijk op deze locatie. Binnen de gemeente zijn geen vergelijkbare locaties aanwezig en beschikbaar om deze mensen op te vangen. 13. Waarom wordt het duurder? Het is gebruikelijk dat er een marktconforme prijs wordt betaald voor het verblijf in een accommodatie. De prijs die nu voorligt is vergelijkbaar met wat elders betaald wordt aan verblijfskosten. 14. Wie betaalt de energierekening? De gemeente betaalt de huursom inclusief energierekening. De gemeente krijgt van de rijksoverheid een vergoeding die de kosten afdekt. 15. Komt het nieuwe deel van de De Nieuwe Erf erbij? Nee, het betreft enkel het ‘oude’ gedeelte van de Nieuwe Erf. 16.

Is dit een tijdelijke locatie voor drie jaar of mogelijk langer? Het voorstel ziet toe op een overeenkomst voor 3 jaar. Daarmee is het een tijdelijke locatie. Omstandigheden kunnen aanleiding geven om over 3 jaar verlenging te overwegen. Daar is nu nog geen sprake van. Mocht deze overweging aan de orde komen, dan is er opnieuw besluitvorming en overleg met omwonenden nodig. 17. Hoe is het geregeld met vergunningen/ bestemmingsplan? Voor de opvang van Oekraïners is een wet aangenomen die regelt dat zij hier tijdelijk mogen verblijven. Voor de tijdelijke opvang van statushouders geldt dat zij verblijven op basis van geldende regelgeving, wat betekent dat het om een tijdelijk verblijf gaat. 18. Optie verlenging huurcontract, eventuele mogelijkheid tot koop? Het voorstel ziet op huren voor een periode van drie jaar. Een optie voor 1 jaar huren is ook besproken, maar heeft om financiële redenen niet de voorkeur. De eigenaar heeft aangegeven dat er een mogelijkheid tot koop is. Het college heeft de voorkeur uitgesproken om te huren en heeft dat ook voorgesteld aan de raad.

6

19. Is het gezond om te verblijven in deze locatie (brandveiligheid, asbest)? De accommodatie beschikt over de juiste vergunningen om als groepsaccommodatie te fungeren. Bij de renovatie van de Nieuwe Erf een aantal jaar geleden is asbest verwijderd. Voor het gebruik als opvanglocatie is de brandveiligheid beoordeeld en akkoord bevonden. 20. Status van deze avond, wat gebeurt er met de informatie die hier is opgehaald? Het betreft een informatieavond van het college, waarin vragen en zorgen vanuit de samenleving worden opgehaald t.a.v. het gebruik van de locatie als opvanglocatie. Het verslag van de avond wordt toegezonden aan de gemeenteraad, zodat ze dit bij hun beraadslagingen kunnen gebruiken. 21. Blijft de gemeente zoals nu elke dag aanwezig op locatie? Ja, de gemeente blijft aanwezig op de locatie. Op dit moment zijn er drie huismeesters die elkaar afwisselen. Vanaf 20:00 tot 0:800 is er beveiliging aanwezig op de locatie. 22. Kan burgemeester toezeggen dat er beslist wordt hierna? Het voorstel ligt voor bij de gemeenteraad. De gemeenteraad behandelt het voorstel aankomende donderdag. Zij dienen hierover te besluiten omdat het voorstel financiële consequenties heeft. 23. Kunnen we de locatie als omwonenden kopen? De gemeente is geen eigenaar. Om de locatie te kopen dient u bij de eigenaar te zijn.

Specifieke vragen Bij de tafels en aan het slot van de bijeenkomst zijn een aantal specifieke vragen gesteld en opmerkingen gemaakt. t.a.v. het voorstel ▪ Aandacht voor de verkeersveiligheid ▪ De locatie kende voor covid al veel leegstand ▪ Meer en betere communicatie naar de directe omgeving ▪ Stel het nemen van het besluit met twee weken uit. Daarmee is er gelegenheid om hetgeen vanavond is gezegd een plek te geven, voelt de politiek niet de druk en ontstaat er draagvlak. t.a.v. huisvesting Statushouders. ▪ Behoefte aan betere communicatie, op tijd geïnformeerd worden bij wijzigen ▪ Zorgen over de veiligheid i.v.m. drukke weg ▪ Informatie samenstelling gezinnen/alleenstaanden. Niet te veel alleenstaande mannen ▪ Zorg dat de locatie permanent ingezet gaat worden, zorg voor spreiding over de kernen t.a.v. omgevingsaspecten ▪ Verkeersveiligheid. Mensen lopen op de weg en zijn slecht zichtbaar. Er wordt hard gereden op de Westerwijk, maak een veilige route naar het dorp. ▪ Veiligheidsvesten ▪ Vrijliggend fiets/wandelpad ▪ Openbaar vervoer optimaliseren ▪ Snelheid remmende maatregel

7

t.a.v. opvang Oekraïne ▪ Openheid locatie, mensen willen graag zien hoe het op locatie gaat. ▪ Fietsgedrag bewoners ▪ Activiteiten. Merendeel van de mensen die we opvangen heeft werk. De kinderen gaan naar de basisschool en middelbare school in Tilburg. In vakanties activiteiten en o.a. taalles en verzorging vanuit vrijwilligers. Verkeersveiligheid De verkeersveiligheid komt bij alle tafels terug. Ook bij de afsluiting van de avond wordt hier aandacht voor gevraagd. Het is niet alleen het ontbreken van een veilige route, maar de combinatie met weinig verlichting (in de avond) en verkeersgedrag (hard rijden, geen persoonlijke verlichting) dat de situatie gevaarlijk maakt. Afsluiting De gespreksleidster en de burgemeester sluiten de avond. De burgemeester dankt iedereen, niet alleen voor zijn aanwezigheid, maar vooral voor het constructieve gesprek dat we met elkaar hebben gehad.

Vrijthof 10 | 5081 CA Hilvarenbeek Postbus 3 | 5080 AA Hilvarenbeek (013) 505 83 00 | www.hilvarenbeek.nl | @gemeenteHbeek

8