16 Beheerplan wegen 2021-2025 (1 raadsvoorstel)

Zaaknummer: 72857

gemeente Hilvarenbeek

Voorstel aan de raad In de vergadering van Behandeld in college op Behandeld in commissie(s) Agendapunt Beleidsveld Onderwerp

: 3 februari 2022 : 26 oktober 2021 : Ruimte van 13 januari 2022 : 16 : Wegbeheer : Beheerplan wegen 2021-2025

Voorstel 1. Het Beheerplan wegen 2021-2025 vaststellen met scenario 2. 2. De begroting voor de jaren 2021-2025 met de uit scenario 2 voortvloeiende budgettaire consequenties en (vervangings)investeringen dienovereenkomstig te wijzigen. Inleiding Vanuit de Wegenwet heeft de gemeente de zorgplicht voor de onderhoud van wegen. Dit betekent dat de gemeente als wegbeheerder verantwoordelijk is voor de kwaliteit (de onderhoudstoestand) van de verhardingen die zij in beheer heeft. Het gebruik van de wegen moet veilig kunnen plaatsvinden en ongevallen door gebreken aan de weg moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Om op basis van de Wegenwet en het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV), als ‘goed rentmeester’ invulling te geven aan het wegbeheer wordt een beheerplan opgesteld. Het vigerende Wegenbeheerplan heeft een looptijd van 2016 t/m 2020 en moet worden herzien. Argumenten 1.1 Het beheerplan wegen geeft inzicht in de huidige situatie en die voor de komende jaren. Dit wordt gedaan door: - De uitgangspunten en ontwikkelingen in beheer (wet- en regelgeving, ambitie en strategische richtingen/ontwikkelingen) te beschrijven; - Inzicht te geven in de huidige situatie ten aanzien van het areaal, de kwaliteit en het programmeren van het onderhoud; - Inzicht te geven in kosten voor de komende beheerperiode en deze te toetsen aan de beschikbare budgetten.

1.2 Met het vaststellen van het beheerplan voldoen we aan de (landelijke) wettelijke kaders en uitgangspunten. De gemeente heeft in haar rol als wegbeheerder geen volledige vrijheid in het vaststellen van het beleid. De wegbeheerder is gebonden aan een aantal (landelijke) regels en wetgeving. Daarnaast zijn er wetten en regelingen op verschillende beleidsterreinen, die randvoorwaarden geven voor de uitvoering van deze beheertaak. Zie hiervoor hoofdstuk 2 van bijlage 1. De provincie hanteert de richtlijn dat een geldend beheerplan maximaal vijf jaar oud mag zijn, waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Met de voorliggende actualisatie voldoen we aan de richtlijn. 1

Raad van 3 februari 2022, nr. 16

1.3 We hebben het beheerplan 2016-2020 geëvalueerd en de ervaringen meegenomen in het beheerplan 2021-2025. In de beheerperiode 2016-2020 is het onderhoud en de vervanging uitgevoerd binnen de financiële middelen die bij het vaststellen van het plan hiervoor beschikbaar zijn gesteld. In hoofdstuk 3 van bijlage 1 staan de uitgevoerde werkzaamheden binnen deze periode omschreven. 1.4 De huidige situatie van de wegen hebben we in beeld gebracht door middel van een wegeninspectie. Door middel van een wegeninspectie hebben we het huidige onderhoudsniveau van onze wegen in beeld gebracht. Aan de hand van deze resultaten hebben we inzicht in de huidige kwaliteit van onze wegen. De uitwerking van de resultaten staan weergegeven in hoofdstuk 4 van bijlage 1. 1.5 Voor de meerjarenbegroting hebben we 3 scenario’s in beeld gebracht. Binnen de begroting valt het onderhoud en de vervanging van de wegen onder de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’. Hierin maken we onderscheid tussen groot onderhoud, klein jaarlijks onderhoud en kapitaallasten rehabilitaties.

Aan de hand hiervan hebben we 3 scenario’s in beeld gebracht: - Scenario 1: Huidige kwaliteitsdoelstelling handhaven - Scenario 2: Huidige kwaliteitsdoelstelling in gebieden met intensief gebruik en overige gebieden op niveau C - Scenario 3: Scenario 2, met voetpaden/trottoirs op niveau A Bij scenario 1 en 3 dienen extra financiële middelen beschikbaar gesteld te worden. Bij scenario 2 kunnen de benodigde financiële middelen naar beneden worden bijgesteld. Voor de verdere toelichting zie hoofdstuk 5 van bijlage 1. 2.1 We vragen uw gemeenteraad het Beheerplan wegen 2021-2025 inhoudelijk vast te stellen aan de hand van scenario 2. We stellen scenario 2 voor om vast te stellen. Bij dit scenario kunnen we binnen het gewenste kwaliteitsniveau van de provincie Noord-Brabant uitvoeren en het bestaande budget hoeft niet te worden verhoogd. 2.2 Bij scenario 2 gaat het onderhoudsniveau ten opzichte van beheerperiode 2016-2020 naar beneden, maar blijven we voldoen aan de ondergrens van de provincie Noord-Brabant. Om het huidige ambitieniveau, zoals vastgesteld in de beheerperiode 2016-2020, te handhaven is een verhoging nodig van het beschikbare budget. We stellen daarom voor om het onderhoudsniveau dusdanig te verlagen, zodat we geen extra budget benodigd hebben en toch voldoen aan de ondergrens (kwaliteitsniveau C) van de provincie Noord-Brabant.

2.3 Scenario 2 kunnen we daarom binnen de beschikbare financiële middelen voor wegenonderhoud uitvoeren. Met scenario 2 willen we meer klein en preventief onderhoud uitvoeren en voor bepaalde wegen een lager onderhoudsniveau (minimaal kwaliteitsniveau C) hanteren zodat de kosten voor groot structureel onderhoud uitgesmeerd worden over een langere periode. We verwachten dat dit geen nadelige effecten oplevert aan de kwaliteit van onze wegen e n dat de verkeersveiligheid niet in het geding komt. Bij de keuze voor scenario 2 kunnen de benodigde middelen in de huidige begroting naar beneden worden bijgesteld. De financiële verhoudingen tussen de 3 scenario’s staan weergegeven in paragraaf 5.4 van bijlage 1.

2

Raad van 3 februari 2022, nr. 16

Kanttekeningen 1.1 De gemeente Hilvarenbeek is wettelijk verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van haar openbare wegennet. Wanneer niet aan verplichtingen wordt voldaan, loopt men het risico op ongevallen door achterstallig onderhoud. Als gevolg daarvan kan de gemeente aansprakelijk gesteld worden, wat leidt tot juridische procedures en schadeclaims. Tevens maken wegen deel uit van de kapitaalgoederen van onze gemeente. Om kapitaalsvernietiging te voorkomen is het van belang om wegen blijvend in goede staat te laten verkeren. 2.1 Als uw gemeenteraad kiest voor scenario 1 gaan de jaarlijkse financiële lasten omhoog. Bij scenario 1 blijven de huidige kwaliteitsdoelstellingen gehandhaafd. Hierdoor worden gedurende de periode 2021-2025 de jaarlijkse financiële lasten variërend tussen de circa € 45.000 en € 70.000 verhoogd. Zie hiervoor tabel 5.5 in bijlage 1. 2.2 Als uw gemeenteraad kiest voor scenario 3 gaan de jaarlijkse financiële lasten omhoog. Scenario 3 is vergelijkbaar met scenario 2, alleen is binnen alle functiegebieden extra aandacht voor de voetpaden/trottoirs. In scenario 2 hanteren we voor onze voetpaden/trottoirs binnen bepaalde gebieden kwaliteitsniveau B en C. Bij scenario 3 wordt in alle gebieden het kwaliteitsniveau voor onze voetpaden/trottoirs verhoogd naar A.

Dit heeft positieve gevolgen voor de toegankelijkheid en kwaliteit van onze voetpaden/trottoirs. Als gevolg hiervan worden gedurende de periode 2021-2025 de jaarlijkse financiële lasten variërend tussen de circa € 60.000 en € 67.000 verhoogd. Zie hiervoor tabel 5.7 in bijlage 1. Financiën De budgettaire effecten van de verschillende scenario’s vindt u terug in hoofdstuk 5 van het beheerplan. We stellen u voor in te stemmen met scenario 2 ‘Huidige kwaliteitsdoelstelling met bijstelling op specifieke gebieden’. Bij dit scenario kunnen het (groot)onderhoud en de vervangingsinvesteringen plaatsvinden binnen de beschikbare middelen van de huidige meerjarenbegroting. Daarbij stellen wij voor de voordelige budgettaire effecten (zie reeks ‘Structureel effect’ in onderstaande tabel) te muteren op de begrotingssaldi.

Communicatie Na vaststelling van het Beheerplan wegen 2021-2025 wordt dit plan ter kennisname aan de Provincie Noord-Brabant toegestuurd. Uitvoering Nadat uw gemeenteraad voorliggend Beheerplan wegen 2021-2025 heeft vastgesteld wordt uitvoering gegeven aan het plan.

3

Raad van 3 februari 2022, nr. 16

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Advies raadscommissie Dit voorstel is informerend behandeld in de raadscommissie Ruimte op 13 januari 2022. De commissie is van oordeel dat het voorstel zonder debatterende behandeling in de commissie als bespreekstuk voor besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd. De griffier, Maarten Janus

Eindvoorstel Het college heeft naar aanleiding van de informerende behandeling in de raadscommissie Ruimte op 13 januari 2022 scenario 2a uitgewerkt, waarbij de kwaliteitsdoelstelling in gebieden met intensief gebruik ambitieniveau B blijft. Voor de overige gebieden, exclusief de voetpaden/trottoirs, met minder intensief gebruik hanteren we ambitieniveau C als ondergrens. Voor de voetpaden/trottoirs stellen wij in deze gebieden het ambitieniveau C bij naar het hogere ambitieniveau B. Bij scenario 2a kunnen de benodigde financiële middelen ook naar beneden worden bijgeste ld. In de extra bijlage 3 is de financiële uitwerking van scenario 2a weergegeven. Het college stelt voor om het Beheerplan wegen 2021-2025 vast te stellen met scenario 2a in plaats van scenario 2. Het raadsbesluit is hierop aangepast.

Burgemeester en Wethouders van Hilvarenbeek, secretaris, burgemeester,

Frank Jansen

Evert Weys

Bijlagen (digitaal in raadsinformatiesysteem) 1. Beheerplan wegen 2021-2025 2. Raadsbesluit 3. Scenario 2A

4

Raad van 3 februari 2022, nr. 16

5