16 begroting en jaarstukken Regio Hart van Brabant (6 bijlage ontwerpbegroting 2022 Hart van Brabant)

•

Inhoudsopgave 1.

Inleiding............................................................................................................................................................... 3 1.1

Strategische meerjarenagenda 2019-2023.............................................................................................3

1.2

Deelprogramma’s 2021 ...............................................................................................................................3

1.3

Financieel kader...........................................................................................................................................4

2. Mens & Samenleving ................................................................................................................................... 5 2.1

Programmalijn Integrale Aanpak, Preventie, Zorg en Veiligheid ...........................................................7

2.2

Programmalijn sociaal domein..................................................................................................................8

2.3

Begroting sociaal domein exclusief Jeugdhulp.................................................................................... 10

2.4

Programma Jeugdhulp.............................................................................................................................. 11

2.5

Begroting Jeugdhulp ................................................................................................................................. 12

3. Leefomgeving & Milieu ............................................................................................................................. 14 3.1

Integraal werken en gebiedsopgaven.................................................................................................... 15

3.2

Programmalijn Klimaatneutraal en Klimaatbestendig......................................................................... 17

3.3

Programmalijn Aantrekkelijk ................................................................................................................... 19

3.4

Programmalijn Bereikbaar....................................................................................................................... 20

3.5

Begroting Leefomgeving & Milieu .......................................................................................................... 21

3.6

Kosten buiten de regiobegroting............................................................................................................. 21

4. Economie..........................................................................................................................................................23 4.1

Midpoint Brabant ...................................................................................................................................... 24

4.2

Begroting Midpoint Brabant .................................................................................................................... 33

4.3

Deelprogramma Economie Regio Hart van Brabant............................................................................. 35

4.4

Begroting Economie Regio Hart van Brabant........................................................................................ 36

5. Bedrijfsvoering ..............................................................................................................................................37 5.1

Bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant ................................................................................................ 37

5.2

Begroting bedrijfsvoering Regio Hart van Brabant .............................................................................. 40

5.3

Bedrijfsvoering Midpoint Brabant ........................................................................................................... 41

5.4

Begroting directie en staf Midpoint Brabant......................................................................................... 41

1

6. Paragrafen.......................................................................................................................................................43 6.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................................... 43

6.2

Financiering ............................................................................................................................................... 44

6.3

Bedrijfsvoering.......................................................................................................................................... 44

7. Begroting en financiering..........................................................................................................................46 7.1

Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................... 46

7.2

Geprognosticeerde balans 2021 Regio Hart van Brabant ................................................................... 48

7.3

Reservepositie 2020-2025 Regio Hart van Brabant ............................................................................ 49

7.4

Dekkingsgronden via gemeentelijke bijdragen (met uitzondering van Jeugdhulp) ...................... 50

7.5

Dekkingsgronden via cofinanciering (met uitzondering van Jeugdhulp) ........................................ 51

7.6

Dekkingsgronden Jeugdhulp .................................................................................................................. 52

7.7

Saldi ............................................................................................................................................................ 53

7.8

Btw.............................................................................................................................................................. 53

7.9

Meerjarenoverzicht 2022-2025 Regio Hart van Brabant.................................................................... 54

7.10

Taakvelden Regio Hart van Brabant....................................................................................................... 55

7.11

Incidentele baten/lasten Regio Hart van Brabant ............................................................................... 55

7.12

Indicatoren................................................................................................................................................. 56

8. Vaststellingsbesluit ....................................................................................................................................59 9. Bijlage Mens & Samenleving ..................................................................................................................60 9.1

Regionale projecten op basis van andere financieringsbronnen...................................................... 60

2

1. Inleiding Voor u ligt de ontwerpbegroting 2022 van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant. Deze begroting biedt inzicht in de voorziene kosten voor 2022 op drie regionale deelprogramma’s: Mens & Samenleving, Leefomgeving & Milieu en Economie. In het deelprogramma Economie is tevens het programma van Midpoint Brabant opgenomen. In de ontwerpbegroting zijn de begrotingsposten op hoofdlijnen benoemd De strategische meerjarenagenda (SMA) 2019-2023 en de daarin gestelde ambities zijn richtinggevend voor de begroting 2022. Daarnaast is voor de deelprogramma’s en de daaruit voortkomende begroting input opgehaald in de portefeuillehoudersoverleggen (poho’s) van Regio Hart van Brabant en de stuurgroepen van Midpoint Brabant. In overleg met de betrokken pohocoördinatoren, de directie en programmamanagers van Midpoint Brabant is dat verder aangescherpt. Vanuit het programmabureau van de Regio Hart van Brabant is het hoofdstuk Bedrijfsvoering toegevoegd. Binnen deelprogramma Economie is de (zelfstandige) ontwerpbegroting van Midpoint Brabant opgenomen ter onderbouwing van de voor Midpoint Brabant begrote, gemeentelijke bijdragen.

1.1 Strategische meerjarenagenda 2019-2023 Onze missie is dat wij economische, ecologische en sociale groei combineren. Duurzame groei door innovatie en ondernemen is onze standaard. Wij zijn sociale ondernemers en creatieve doeners. Dat betekent dat wij integrale keuzes maken in beleid en uitvoering. Dat doen we in samenwerking met ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke partners. Zo groeien we meetbaar en merkbaar. Met drie uitgangspunten geven wij richting aan onze strategie: • • •

we werken aan een slimme samenleving met maatschappelijke en ecologische meerwaarde; we werken aan een slimme economie met hoog economisch rendement; we doen dat vanuit kennis, kunde en karakter; voor duurzame ontwikkeling van die slimme maatschappij en economie.

De strategische meerjarenagenda (SMA) 2019-2023 verwoordt de missie, visie en strategie van onze regionale samenwerking voor 2019-2023. Klik hier voor de strategische meerjarenagenda >

1.2 Deelprogramma’s 2021 De SMA 2019-2023 is voor het uitvoeringsjaar 2022 vertaald in drie deelprogramma’s. Per deelprogramma zijn projecten en reguliere activiteiten geformuleerd. De deelprogramma’s Mens & Samenleving en Leefomgeving & Milieu zijn voornamelijk belegd bij de samenwerkende gemeenten in Regio Hart van Brabant. Voor het deelprogramma Economie ligt het zwaartepunt bij Midpoint Brabant als multi helix-organisatie. Midpoint Brabant is een zelfstandige stichting waarvan Regio Hart van Brabant publiek mede-eigenaar is. Die publieke (overheids)betrokkenheid loopt via de Regio Hart

3

van Brabant. Bestuurders zijn afgevaardigd in de stuurgroepen en in het algemeen bestuur van Midpoint Brabant. Bovendien is het onze strategie om voor al het regionaal beleid - dus ook voor de uitvoering van regionale projecten en activiteiten in Leefomgeving & Milieu en Mens & Samenleving, zoveel mogelijk de samenwerking met relevante (multi helix) actoren tot stand te brengen. Met de budgetten in deze ontwerpbegroting financieren we kennisdeling en beleidsbepaling én de totstandkoming van uitvoeringsagenda’s, proeftuinen en innovatieve projecten. Dit alles gefaciliteerd door de programmabureaus van Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant. Onze begroting heeft beperkt ruimte voor daadwerkelijke uitvoeringsactiviteiten. Regionale strategie- en beleidsvorming leidt desalniettemin tot uitvoering in reguliere activiteiten of uitvoeringsprojecten. Daarvoor worden lokaal, intergemeentelijk en via samenwerkingsverbanden met bedrijven, onderwijsinstellingen, maatschappelijke partners en andere overheden, middelen gevonden.

1.3 Financieel kader De ontwerpbegroting 2022 bevat grofweg de volgende informatie: •

• • • •

•

Een overzicht van de baten en lasten per deelprogramma (Mens & Samenleving, Leefomgeving & Milieu en Economie) en van de bedrijfsvoering. Waar mogelijk is dit uitgesplitst naar specifieke activiteiten. Per deelprogramma en bij bedrijfsvoering wordt aangegeven welke kosten begroot zijn voor enerzijds Regio Hart van Brabant en anderzijds Midpoint Brabant. Een voorlopige begroting Jeugdhulp 2022, gebaseerd op de begroting 2021. Een totaalbegroting Regio Hart van Brabant 2022 waaruit blijkt wat de omvang is van de te dekken lasten (exclusief Jeugdhulp). De gemeentelijke bijdragen naar rato van het aantal inwoners (en een lumpsumbedrag voor de gemeente Heusden) ter dekking van de voorziene kosten. o Deze gemeentelijke bijdrage is € 4,34 per inwoner (Heusden lumpsum € 108.528) voor zowel Regio Hart van Brabant als Midpoint Brabant (2021: € 4,27). Midpoint heeft een cofinancieringsopgave van € 134.325. Uit de algemene reserve van Midpoint wordt in 2022 € 120.000 onttrokken. Daarmee is een sluitende ontwerpbegroting opgesteld.

Toelichting op de begroting Midpoint Brabant: Midpoint Brabant stelt als zelfstandige stichting haar eigen begroting op. Om praktische redenen is de begroting van Midpoint in de begroting van Regio Hart van Brabant opgenomen. U heeft dan meteen een beeld hoe de financiële middelen worden verkregen en toegedeeld aan de projecten en activiteiten.

4

2. Mens & Samenleving De regio werkt aan een slimme samenleving met maatschappelijke meerwaarde. We doen dat vanuit kennis, kunde én karakter.

Ambitie Klik hier voor de ambitie van het programma Mens & Samenleving >

Doelen en activiteiten De ambitie van het deelprogramma Mens & Samenleving is geconcretiseerd met doelen en daarbij horende projecten en activiteiten. Die zijn gerangschikt naar vier overkoepelende thema’s in de onderstaande tabel. Deze vier thema’s vatten de essentie samen van wat er nodig is in het sociaal domein, los van wettelijke regelingen rondom arbeidsparticipatie, Jeugdhulp, maatschappelijke ontwikkeling, veiligheid of (in het fysieke domein) wonen. Deze benadering maakt een integrale werkwijze inzichtelijk. Overkoepelend thema: sterke en veilige wijken en dorpen, waar voor iedereen een plek is Doelen We organiseren zorg, welzijn en ondersteuning dicht bij de inwoner, liefst in de wijk.

Verbeteren van veiligheid in wijken.

Het (voorkomen van en) duurzaam stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Projecten en activiteiten •

Beschermd wonen > (in 2019 gestart)

•

programma Weer thuis! >

• • •

verbinden van Zorg en Veiligheid wet verplichte GGZ samenwerking crisisbeheersing

•

uitvoering regionaal programma huiselijk geweld en kindermishandeling >, onderdeel hiervan is Het Centrum Huiselijk geweld > Koers samen met de Jeugd >: Ieder kind groeit veilig op

•

5

Terugdringen van ondermijnende criminaliteit van drugshandel, mensenhandel, outlaw motorcyclegangs en vrijplaatsen.

•

onderdeel van Districtelijk Driehoeksoverleg

We zetten in op preventie waardoor complexe en dure ondersteuning minder vaak nodig is.

•

Koers samen met de Jeugd >: ieder kind voelt zich thuis op

• •

school Wonen doe je thuis > we voeren het preventieplan door in de schuldenaanpak

Overkoepelend thema: inwoners krijgen de ondersteuning die nodig is Doelen

We leren en innoveren met elkaar in het sociaal domein.

Inwoners krijgen snel de juiste hulp en/of ondersteuning.

Projecten en activiteiten • • •

Innovatienetwerk Jeugd > Maatpact > (fase 3) versterken integrale aanpak; convenant met de zorgverzekeraars

•

Koers samen met de Jeugd >: snel op de juiste plek

•

problematiek 18-, 18+, Project: jongeren in Kwetsbare Positie 16-27 jaar.

• •

project Wmo-begeleiding contractbeheer (zeven gemeenten) afstemmen en verbeteren van de inkoop van Wmobegeleiding, de inkoop van Jeugdhulp en de inkoop voor arbeidsparticipatie > (voor bijvoorbeeld arbeidsmatige dagbesteding). We evalueren en leren van elkaar op het moment dat we schillende keuzes maken

Vereenvoudigen (en verbeteren) van de manier van inkopen

Overkoepelend thema: dataficatie en sturingsinformatie Doelen Beter trends en ontwikkelingen kunnen meten, om hier als regio beter op in te kunnen spelen.

Projecten en activiteiten •

het regionaal bundelen van onze data > (in het sociaal domein) en werken aan een uniforme methodiek

6

Overkoepelend thema: iedere inwoner kan zich een leven lang ontwikkelen Doelen We zijn een jeugdwerkloosheidsvrije regio. Iedere jongere heeft binnen vier maanden een passende opleiding, werk of passend ondersteuningsaanbod gevonden.

De vraag en het aanbod op de arbeidsmarkt zijn zo veel als mogelijk in evenwicht.

Projecten en activiteiten •

blijvende (lokale) inbedding: jeugdwerkloosheidsvrije regio

• •

het project Inburgering+ > via de human capital agenda's stimuleren we modernisering van de arbeidsmarkt (Midpoint, 2020) gezamenlijk projecten uitvoeren in het kader van Perspectief op Werk (start 2020) in 2021 wordt bestuurlijk gesprek gevoerd over SWbedrijven, in 2022 bezien we eventuele mogelijkheden van intensievere samenwerking tussen de SW-bedrijven

• •

•

Onze inwoners zoveel mogelijk laten participeren en ontwikkelen, waardoor ze inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt of ten behoeve van de samenleving.

• • • • • •

voorzetting van regionale werkgeversdienstverlening (WSP Midden-Brabant) en het realiseren van de Wet Baanafspraak loket Leren en Werken (via Midpoint Brabant) voorzetting van het OndernemersAkkoord (via Midpoint Brabant) maken van een regionale MBO-agenda praktijkleren met de praktijkverklaring in het MBO (gestart 2020) we voeren het Taalakkoord > uit (aanpak laaggeletterdheid) gezamenlijke aanbodversterking van werkzoekenden onderzoeken

2.1 Programmalijn Integrale Aanpak, Preventie, Zorg en Veiligheid In 2019 is gestart om in de regio met elkaar te leren en innoveren in het sociaal domein. Maatwerk staat centraal. Deze aanpak is onder meer vormgegeven in het project Maatpact, waarvan fase 3 in 2021 en 2022 wordt uitgevoerd. Hierbij werken we toe naar een situatie waarin er voor één huishouden één plan is en, waar nodig, ook één (ontschot) budget per huishouden.

7

We zetten in op veiligheid en leefbaarheid in de alledaagse woon- en leefomgeving, in de wijk, in de buurt en op straat. Daarbij streven we naar inclusieve en veilige wijken. De domeinen van zorg en veiligheid worden in 2022 nadrukkelijker verbonden en doorontwikkeld. Met maatschappelijke partners werken we aan innovatieve oplossingen op het gebied van veiligheid. In 2021 is het Dutch Institute for Technology, Safety and Security (DITSS) in de oude vorm gestopt. Welke eventuele nieuwe vorm de samenwerking in 2022 op het gebied van technologie en veiligheid kan krijgen, is begin 2021 nog niet duidelijk. Klik hier voor meer informatie over veiligheid, zorg en leefbaarheid in de SMA >

2.2 Programmalijn sociaal domein 2.2.1 Jeugd In de strategische meerjarenagenda 2019-2023 is de specifieke ambitie, gebaseerd op de koers Jeugdhulp, geformuleerd. Klik hier voor de ambitie van Jeugdhulp > De regionale begroting Jeugdhulp, met een omvang van ruim € 124 miljoen, is opgenomen in paragraaf 2.5; de dekkingsgronden voor de begroting (naar gemeente) in paragraaf 7.6.

2.2.2 Wmo De regio wil bestaande knelpunten in de dienstverlening en zorg van de Wmo afstemmen met het jeugddomein en in nauwe samenwerking met zorgaanbieders en het maatschappelijk middenveld oplossen. Klik hier voor de regionale ambitie van en het beleid over de Wmo > Onder het doel ‘We organiseren zorg, welzijn en ondersteuning dicht bij de inwoner, liefst in de wijk’, worden twee belangrijke regionale projecten beschreven ‘Beschermd Wonen’ en ‘Weer thuis’ met een verwijzing naar het projectportfolio op de website. Overigens valt ook de regionale inkoop voor Wmo-begeleiding onder dit thema.

2.2.3 Arbeidsparticipatie Klik hier voor het strategisch programma Arbeidsmarkt voor komende jaren > In 2022 zetten we in op de volgende vier thema’s en projecten: 1. Leven Lang Ontwikkelen Vanuit dit motto is door diverse partijen het online platform Brabant Leert > ontwikkeld. Regio Hart van Brabant staat voor de uitdaging om haar beroepsbevolking up-to-date te houden. Niet alleen moeten inwoners steeds langer werken, ook moeten zij bijblijven met technologische ontwikkelingen en daarmee veranderende functies en beroepen, waardoor zij zich staande weten te houden in de verder flexibiliserende arbeidsmarkt.

8

Het gaat hierbij om projecten, ontwikkeling van projecten en opwerken van projecten die bijdragen aan: • • •

stimuleren ontwikkelingsvraag inwoners en passend aanbod bieden; stimuleren van leercultuur binnen MKB-bedrijven (zie ook HCA); aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt (doorlopende leerlijnen, nieuwe vormen van onderwijs, passend scholingsaanbod, nieuwe vormen).

2. Human capital agenda’s Via de speerpuntsectoren in Midden-Brabant wordt vanuit de economische invalshoek in triple helix verband gewerkt aan het benutten en behouden van human capital voor Midden-Brabant. Op sommige onderdelen is daarvoor extra inzet nodig, zoals een onderzoek naar de impact van een ontwikkeling op de gevraagde menskracht, inzet op het laten landen van een leercultuur in MKBbedrijven en inzet van een projectleider. We zorgen altijd dat het inclusie-vraagstuk onderdeel is van de agenda. 3. Inclusief werkgeverschap, onder meer in de vorm van OndernemersAkkoord 4. Deltaplan Techniek We zetten in op awareness vergroting voor techniek en het creëren van mogelijkheden van werken in de techniek voor 7 tot 67-jarige inwoners van Hart van Brabant-gemeenten. Voldoende technische vakkrachten zijn nu en in de toekomst voor levensbelang voor de vitaliteit en weerbaarheid van de bedrijvigheid en voor het waarmaken van de ambities uit de Klimaatadaptie en Energietransitie.

2.2.4. Het sociaal domein en Midpoint Brabant Het streven naar een inclusieve arbeidsmarkt wordt, zoals eerdere jaren, in nauwe samenhang met de partners in Midpoint Brabant vormgegeven. Ook de bekostiging van het programmanagement voor human capital is daar ondergebracht. Voor een goed functionerende arbeidsmarkt is goed (technisch) geschoold personeel van groot belang. Om die reden worden via Midpoint Brabant onder meer het Deltaplan Techniek en het Strategisch plan Smart Logistics gecoördineerd. Midpoint Brabant kan ook samenwerking in het brede sociaal domein (bijvoorbeeld voor het Maatpact) met (zorg)instellingen, ondernemers en andere partijen verder helpen vormgeven. De stichtingsvorm maakt deze organisatie geschikt om op een eenvoudige(re) manier intensivering van samenwerking met derden mogelijk te maken.

9

2.3 Begroting sociaal domein exclusief Jeugdhulp Begroting Mens & Samenleving Lasten Programmalijn Sociaal Domein werkbudget Programmalijn Sociaal Domein projectbudget Programmamanagement Project Wet Verplichte GGZ Project Maatpact

in €

Baten

100.000 350.370 110.000 420.000 PM

Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal Overige gemeentelijke bijdragen Gemeentelijke bijdragen Wet Verplichte GGZ Gemeentelijke bijdragen Maatpact Totaal Mens & Samenleving

980.370

Saldo 100.000 N 350.370 N 110.000 N 420.000 N PM

485.370 75.000 420.000 PM

485.370 V 75.000 V 420.000 V PM

980.370

-

De bovenstaande tabel geeft ‘slechts’ een deel weer van de totale financiële middelen die gemoeid zijn met regionale projecten in het sociaal domein. Vooral de programmalijnen en de ruimte die bestaat om die te dekken met financiële middelen vanuit de gemeentelijke bijdragen op basis van inwonertal zijn weergegeven. Er zijn echter ook belangrijke regionale projecten die niet gefinancierd worden (en ook niet gefinancierd kunnen worden) met de bovenstaande middelen. Om daar ook inzicht in te geven, is een aantal van die projecten toegelicht in 9. Bijlage Mens & Samenleving.

2.3.1 Toelichting lasten Er is een sociaal domeinbreed werkbudget van € 100.000 nodig, waarbij € 20.000 voor ‘Veilige en leefbare omgeving’ is inbegrepen, om de volgende kosten te dekken: • • • •

het faciliteren van vergaderingen en bijeenkomsten (zaalhuur etc.), het organiseren van heisessies en themabijeenkomsten; investeringen in deskundigheidsbevordering van medewerkers voor de regionale taken (zoals integraal werken in het sociaal domein, projecten leiden, cursussen etc.); verkennende onderzoeken en adviezen (door externen); overige incidentele uitgaven.

Dit budget vormt een samenvoeging van de budgetten die in eerdere jaren nog gesplitst waren opgenomen en bestonden uit het werkbudget Wmo, het werkbudget jeugd, het uitvoeringsbudget 3D en het budget Veilige en leefbare omgeving. Deze budgetten zijn samengevoegd om integraal werken toe te passen en effectiever met elkaar te kunnen werken. In 2022 worden er veel activiteiten ondernomen vanuit het sociaal domein. Het gaat om projecten en om ‘going concern’-activiteiten die te vinden zijn in het conceptuitvoeringsprogramma 2022 en die geld kosten. Hiervoor is nu een bedrag van € 350.370 opgenomen (afgezien van de kosten van de

10

wet Verplichte GGZ, Wmo-contractbeheer en Maatpact). De kosten van Wmo-contractbeheer (waar zeven gemeenten aan meedoen) zijn niet in deze begroting opgenomen, omdat deze kosten worden verrekend via de gemeente Tilburg). In onze nieuwe, integrale werkwijze scharen wij deze activiteiten onder vier overkoepelende thema’s (zie tabel ‘Doelen en activiteiten’). Voor veel activiteiten voor 2022 is in april 2021 nog niet precies duidelijk hoeveel geld ze (gaan) kosten en bestaan (nog) geen scherpomlijnde prioriteiten. Ook is nog niet altijd duidelijk in welke mate de in 2021 lopende projecten zullen zijn afgerond en nog doorlopen in 2022. Veel van de activiteiten en projecten worden gefinancierd met additionele middelen uit bijvoorbeeld het Europees Sociaal Fonds (ESF), Rijksmiddelen en met provinciale subsidies. In welke mate deze subsidies voor 2022 worden toegekend, is begin 2021 nog niet duidelijk. In 2020 en in 2021 is met extra financiële middelen vanuit de regiogemeenten programmamanagement mogelijk gemaakt. Dit heeft geleid tot een betere sturing van de meer dan 40 activiteiten, projecten en programma’s in het sociaal domein. In 2022 wordt het programmamanagement voortgezet en voortaan binnen het deelprogramma Mens & Samenleving gefinancierd met een bedrag van € 110.000.

De Wet verplichte GGZ wordt in regionaal verband uitgevoerd en de kosten daarvan bedragen € 420.000 per jaar.

2.3.2 Toelichting baten De kosten worden hoofdzakelijk gedekt door een gemeentelijke bijdrage. De hoogte daarvan is gebaseerd op het aantal inwoners van de gemeenten in Regio Hart van Brabant. Voor € 75.000, gerelateerd aan het project Beschermd Wonen, wordt dekking gevonden in de lokale begroting van de gemeente Tilburg. De kosten voor de WVGGZ worden gedekt met middelen die de regio van de negen deelnemende gemeenten ontvangt. Op hun beurt hebben de deelnemende gemeenten hiervoor geld ontvangen vanuit het Rijk om deze kosten te kunnen betalen.

2.4 Programma Jeugdhulp In 2022 gaan we door met de uitvoering van de Regionale Koers Jeugd(hulp) ‘Samen met de Jeugd’. Deze koers schetst de beweging waarbij we de jeugd hulp willen bieden vanuit de leefwereld van het kind. Om dit te realiseren, zetten we in 2022 het gezamenlijk uitvoeringsprogramma voort, samen met de jeugd, ouders, gemeenten en partners, met concrete doelstellingen en acties. Ook de opgaven die we in de geest van de nieuwe koers al eerder waren gestart en in 2022 doorlopen, nemen we daarin mee.

11

2.4.1 Uitvoeringsprogramma Jeugdhulp De Regionale Koers Jeugd(hulp) ‘Samen met de Jeugd’ staat centraal. De financiële kaders 2022 sluiten, zoveel als mogelijk, aan bij de uitgangspunten zoals vastgesteld in de Regionale Koers Jeugd(hulp). De thema's van dit programma zijn gebaseerd op de bouwstenen uit de Koers en worden samen met de jeugd, ouders, gemeenten en partners verder geconcretiseerd. Klik hier voor de thema’s die spelen bij Jeugdhulp >, die hieronder ook kort omschreven staan: Wonen doe je thuis Kinderen groeien thuis op. We ondersteunen daarvoor de gezinssituatie zoveel als mogelijk. Kan het echt niet thuis, dan in een gezinssituatie. Ieder kind groeit veilig op Veiligheid is de ondergrens. We bieden kinderen bescherming als de veiligheid in het geding is. Als regio willen we er zijn voor docenten in het onderwijs, voor ouders en voor huisartsen om vroegtijdig te kunnen signaleren en passende vervolgstappen daarop aan te bieden. Snel op de juiste plek Wanneer kinderen, jongeren en hun ouders behoefte hebben aan hulp en ondersteuning, is het belangrijk dat ze snel de best passende ondersteuning krijgen. In samenwerking met de toegang, het medisch domein en Gecertificeerde Instellingen werken we dit verder uit. Ieder kind voelt zich thuis op school Ieder kind heeft talenten en kan die ontwikkelen.

In samenwerking met de jeugd en het onderwijs kijken wat hiervoor nodig is als het niet vanzelf gaat.

2.5 Begroting Jeugdhulp Begroting Jeugdhulp Lasten in € Landelijke inkoop Regionale inkoop Kosten voor uitvoering, innovatie, transformatie

Baten

9.455.000 112.673.000 5.443.000

Bijdragen deelnemende gemeenten Totaal Jeugdhulp

127.571.000

Saldo 9.455.000 N 112.673.000 N 5.443.000 N

127.571.000

127.571.000 V

127.571.000

-

2.5.1 Toelichting lasten De deelbegroting jeugd 2022 in relatie tot de zorgkosten wordt bepaald volgens de uitgangspunten: • •

we begroten voor 2022 op basis van de laatst bekende prognose 2020, vermeerderd met het gecombineerd percentage autonome groei en inflatie voor 2021 en voor 2022; voor het jaar 2022 bepalen we het gecombineerde percentage autonome groei en indexatie op 3,5%;

12

•

lopende het begrotingsjaar gaan we in principe alleen over tot herijking van de begroting als de prognose 5% of meer verschilt van de geldende begroting.

Het gecombineerde percentage indexatie en autonome groei is een inschatting. Voor 2020 was dit percentage bepaald op 6%. Voor 2021 is het percentage bij de vorige kaderbrief bepaald op 4,5%. Dit is vanuit de verwachting dat de bestaande beheersmaatregelen vanaf dat jaar vruchten gaan afwerpen. Het is op dit moment nog steeds de inschatting dat dit gecombineerde percentage reëel is. Voor 2022 verminderen we het gecombineerde percentage in deze kaderbrief verder, naar 3,5%. Dit doen we vanuit de verwachting dat de nieuwe inkoopstrategie een verschil gaat maken zowel in de autonome groei als in de indexatie. Deze verwachting toetsen we in 2021, onder meer wanneer vaststaat op welke gronden de indexatie in de zorgcontracten zal plaatsvinden. Voor nu is een indicatie van de prijsstijging in zorgcontracten te vinden in de septembercirculaire 2020. Hierin wordt voor 2022 een indexatie van ruim 1,5% verwacht. Voor de niet direct aan zorg gerelateerde kosten gelden de volgende uitgangspunten: • •

voor 2022 baseren we de regionale uitvoeringskosten op de vastgestelde uitvoeringsbegroting van 2021, vermeerderd met 1,5% indexatie; het totale budget voor innovatie en borging innovatie is gelijk aan het budget van 2021; de risicoverevening wordt gelijk gehouden aan dat van de jaarrekening 2019.

Het uitgangspunt voor de begroting van de uitvoeringskosten (de vergoeding aan de gastheer voor de feitelijke uitvoering van de regionale jeugdhulptaken), de kosten voor innovatie en risicoverevening is steeds geweest dat die een bepaald percentage vormden van de integratieuitkering jeugd. Omdat dat in 2019 is opgegaan in de Algemene Uitkering, kan die koppeling niet meer worden gemaakt. Mede gezien de financiële situatie van gemeenten passen we de uitvoeringskosten uitsluitend aan voor loon- en prijscompensatie. En dus niet voor autonome groei, uitgaande van gelijkblijvend takenpakket. Andere budgetten worden bevroren. De afgelopen jaren hebben we als Regio Hart van Brabant middelen ontvangen vanuit het Rijk om onze transformatiedoelstellingen waar te maken. Deze transformatiemiddelen hebben we ingezet om aan de slag te gaan met de ambities uit de Koers Jeugdhulp. De rijksmiddelen voor transformatie lopen eind 2021 af. In 2021 evalueren we de inzet hiervan en bekijken we het vervolg. We zoeken naar alternatieve vormen van financieren. Dit kan echter betekenen dat, als er geen middelen beschikbaar zijn, we de ambities uit de Koers Jeugdhulp moeten bijstellen.

2.5.2 Toelichting baten In paragraaf 7.6 Dekkingsgronden Jeugdhulp is een uitgebreide tabel opgenomen die inzicht geeft in de bijdragen per gemeente in de regionale deelbegroting. De bijdrage voor 2022 is gebaseerd op de kaders zoals hierboven aangegeven.

13

3. Leefomgeving & Milieu De regio werkt aan een slimme samenleving met ecologische meerwaarde. We doen dat vanuit kennis, kunde én karakter.

Ambitie Klik hier voor de ambitie van het programma Leefomgeving & Milieu > Het koesteren en het blijven ontwikkelen van ons ecologisch kapitaal draagt bij aan een sterke economie. Hart van Brabant is een regio waar mensen graag willen wonen, werken en verblijven en dat willen wij zo houden. Daarvoor moet onze regio ook bereikbaar zijn en verbonden met de regio’s om ons heen. De hoge kwaliteit van onze leefomgeving en het groen en water daarin dragen bij aan de kwaliteit van leven en aan een gezonde ontwikkeling van onze inwoners. We hebben daarom zorg voor onze landschappelijke kwaliteit en richten onze ruimtelijke omgeving duurzaam in. Klimaatopgaven pakken we met de REKS op in de context van het landelijk klimaatakkoord. De samenwerking tussen overheden, semi-overheden, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke partners is daarbij cruciaal.

Doelen

Uitwerking

Samen met onder meer de waterschappen beperken we schade en hinder die we regionaal ondervinden als gevolg van klimaatverandering, van droogte en wateroverlast tot gezondheidsrisico’s en biodiversiteitsissues.

REKS

We dragen via de REKS bij aan de landelijke CO2reductiedoelstelling van 49% in 2030 (ten opzichte van 1990).

REKS

In 2023 zijn we met ‘Van Afval Naar Grondstof’ (VANG) naar maximaal 60 kg restafval per persoon per jaar gegaan en meer dan 75% van alle huishoudelijk afval zetten we in als secundaire grondstof in een biologische of technische kringloop.

actieprogramma ‘Van Afval naar Grondstof’

We koesteren de kwaliteit van ons landschap en streven een ontwikkeling na waarbij de ecologische-, de recreatieve- en de belevingswaarde in balans met elkaar blijven.

het realiseren van ruimtelijke opgaven via een gebiedsgerichte aanpak

14

We hebben in 2023 de helft van de aangeboden maatregelen ter vervolmaking van het natuurnetwerk gerealiseerd (het totaalpakket wordt gerealiseerd in de periode 2019-2027).

uitvoeringprogramma Natuurbod

De gemiddelde woontevredenheid van inwoners in de regio blijft gelijk of stijgt verder ten opzichte van 2018 (77%).

zorgen voor: • voldoende onderlinge afstemming over ruimtelijke ontwikkelingen • programmatische afspraken binnen de regio

Het vervoer wordt steeds schoner. In de regio stijgt het aandeel emissieloos vervoer ten opzichte van voorgaande jaren.

• •

Regionale MobiliteitsAgenda Regionale Beleidsagenda Mobiliteit

Het aantal fietsparkeervoorzieningen en deelfietsen bij HOV-haltes en OV-hubs richting bedrijventerreinen is toegenomen.

• •

Regionale MobiliteitsAgenda Regionale Beleidsagenda Mobiliteit

We stimuleren werknemers en bezoekers aan de regio op een milieuvriendelijke manier te verplaatsen. Het aantal fietsverplaatsingen op belangrijke woonwerkverbindingen is toegenomen.

• •

Regionale MobiliteitsAgenda Regionale Beleidsagenda Mobiliteit

We vertalen het Brabantbrede Verkeersveiligheidsplan in een jaarlijkse, regionale uitvoeringsagenda.

regionale uitvoeringsagenda’s

3.1 Integraal werken en gebiedsopgaven Bijdragen aan de ambitie voor het deelprogramma Leefomgeving & Milieu vraagt om een integrale aanpak van de verschillende opgaven. Denk daarbij aan grote ontwikkelingen in gebieden en aan ambities die meerdere domeinen raken. De uiteindelijke uitvoeringsmaatregelen versterken elkaar door de integrale aanpak. Ze kunnen in de tijd ook logisch op elkaar worden afgestemd. Zo bekijken we bij integrale gebiedsopgaven het betreffende gebied samen met alle relevante partijen aan de hand van vraagstukken over de ruimtelijke ordening, mobiliteit, energietransitie, klimaatadaptatie, economische zaken, landschapsontwikkeling en natuurbehoud en recreatie en toerisme. Deze aanpak en de manier van werken is ons goed bevallen. Ook zien we dat we nog leeren ontwikkelpunten kunnen benoemen.

15

In de strategische meerjarenagenda 2019-2023 zijn daarom de volgende activiteiten benoemd: • •

voor de gebiedsopgaven zorgen we voor helderheid over schaalniveau(s) waarop de uitvoering plaatsvindt; we zorgen dat in de integrale gebiedsontwikkeling de belangen en belanghebbenden vanuit verschillende domeinen rondom de opgave samengebracht worden.

In 2022 monitoren we via de werkgroepen en vanuit het combi-poho Fysiek de resultaten van de reeds opgeleverde gebiedsopgaven: de A58 Zone, de Loonse en Drunense Duinen plus Schil en de N261/N269. We kijken daarbij of de schaalniveau(s) waarop de uitvoering plaatsvindt (bijvoorbeeld regionaal, subregionaal, intergemeentelijk), passend zijn en of financiering en eigenaarschap helder belegd zijn. Daarnaast geven we in 2022 invulling aan nieuwe gebiedsopgaven. Welke dit zijn, wordt in 2021 bepaald op basis van de Regionale OmgevingsAgenda en het Verstedelijkingsakkoord Regio BredaTilburg. In de strategische meerjarenagenda 2019-2023 zijn de volgende vier, inhoudelijke activiteiten (primair belegd binnen een van de andere programmalijnen) opgenomen. Daarmee zouden we actief de link kunnen maken naar lopende, opgeleverde en/of in uitvoering genomen integrale gebiedsopgaven: 1. De regio heeft in maart 2021 samen met de waterschappen en de provincie Noord-Brabant zijn Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) vastgesteld. In 2021 is het uitvoeringprogramma gestart, waarbij en waarna doelstellingen onder meer worden verweven in integrale gebiedsopgaven, zoals gebiedsvisie De Baars. 2. We realiseren grootschalige opwek via wind- en zonne-energie en maken de verbinding met integrale gebiedsopgaven, zoals met de Energiecorridor A58. 3.

We richten onze leefomgeving klimaatbestendig en waterrobuust in. Dit gebeurt mede via het uitvoeringsprogramma van de Regionale Energie- en Klimaatstrategie en onder meer geïntegreerd in de drie integrale gebiedsopgaven: A58-zone, N261/N269 en Loonse en Drunense Duinen plus Schil. Voor de aanpak van klimaatadaptatie verbinden we de outcome van onze klimaatstresstest aan de ruimtelijke agenda’s van stad en platteland. 4. We gaan de bereikbaarheid van de regio en doorstroming en ontsluiting binnen de regio garanderen en versterken via de uitvoering van de Regionale MobiliteitsAgenda, maar ook via de Integrale Gebiedsopgaven A58 Zone, N261/N269 en Loonse en Drunense Duinen plus Schil. Bovenstaande activiteiten vinden doorlopend plaats, niet gebonden aan een bepaald begrotingsjaar. Jaarlijks streven we naar een inzet die past binnen de financiële kaders van de begroting. De bestuurlijke overlegtafels zijn aan zet als het gaat om prioritering. Vanuit de aanpak van integraal en gebiedsgericht werken, voeren we jaarlijks onze activiteiten uit ten behoeve van het voorbereiden, coördineren en periodiek actualiseren van onze regionale programmeringsafspraken met de provincie. Deze afspraken gaan over de thema’s woningbouw, bedrijventerreinen, kantoren, verblijfsaccommodaties en mestverwerkingslocaties. Vanaf 2021 doen

16

we dat in de Regionale OmgevingsAgenda, waarin de verschillende thema’s een plek krijgen. Daarvoor kan bij het opstellen van een monitor of een nieuw kader juridische advisering of onderzoek nodig zijn. In het overlegplatform over de huisvesting van arbeidsmigranten wordt lokaal beleid uitgewisseld en afstemming en aansluiting onderling georganiseerd.

3.2 Programmalijn Klimaatneutraal en Klimaatbestendig In 2022 ligt de focus op de uitvoering van de REKS en dan met name op de ontwikkeling van de energiehubs. Een energiehub is een voorziening om opgewekte energie op te slaan en op een slimme manier naar het elektriciteitsnet of een groep gebruikers te brengen. Daarnaast werken we aan de REKS 2.0 met meer aandacht voor de warmtetransitie, mobiliteit en arbeidsmarkt. In juli 2021 is het REKS bod aan het Rijk aangeboden. Hiermee geven we aan waar en hoeveel duurzame elektriciteit in de regio opwekt kan worden. Tevens geeft dit bod inzicht in de warmtebronnen, warmtevraag en de scenario’s voor een nieuwe warmte-infrastructuur. Het bod is vormgegeven door de Hart van Brabant-gemeenten, provincie en waterschappen, samen met veel stakeholders uit de regio. Het is daarmee een gezamenlijk ‘bod’ dat we samen tot 2030 gaan uitvoeren. Wij pakken klimaatadaptatie, circulariteit en de energietransitie in onderlinge samenhang regionaal aan. Dit schaalniveau is nodig om voor stimulerings- en subsidiebijdragen in aanmerking te komen. We moeten samenwerken met bovengemeentelijke of (boven)regionale organisaties. Aanvullend zijn er sociale innovaties nodig om de transformatie via onze participatiesamenleving te laten slagen. De uitvoering vindt lokaal plaats, al dan niet in een samenwerkingsverband.

Hoewel deze majeure transitie primair belegd is binnen deze programmalijn en daarmee binnen het poho Milieu en Afval, is er voor het ondernemen van zelfs maar een deel van de onderstaande activiteiten een voortzetting nodig van de bijzonder sterke samenwerking met de bestuurders en ambtenaren uit de andere programmalijnen. Ook moeten we doelen en activiteiten als houvast verweven in vele lopende en startende regionale projecten. De activiteiten voor de REKS worden ondergebracht in drie programmalijnen, te weten: 1. Beleidsmatige activiteiten die nodig zijn voor de REKS 2.0.-activiteiten die hieronder vallen zijn: •

• • • •

het uitwerken van de Regionale structuur Warmte/het opzetten van een regionaal programma voor de warmtetransitie inclusief het maken van een ELENA subsidieaanvraag; het opzetten van een programmeringsaanpak voor duurzame opwek projecten; een uitwerking maken van het thema energiebesparing waaronder het opzetten van een regionaal klimaatloket; het maken van een uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie; het maken van een plan van aanpak voor de uitwerking Wind boven bos in het zuidelijk deel van de regio;

17

• • •

het verankeren van de REKS in het omgevingsbeleid; het verbreden naar de thema’s mobiliteit en arbeidsmarkt; het opstarten van innovaties en pilots op het gebied van waterstof.

2. Het uitvoeren van projecten •

het opstarten en uitwerken van de energiehubs.

3. Oprichten van een regionale uitvoeringsorganisatie en omgevingsfonds. •

Voor de regionale uitvoeringsorganisatie en omgevingsfonds stellen we allereerst een bedrijfsplan op en geven we de governance en financiering van het omgevingsfonds vorm. De verkenning hiervoor is gestart en binnen de deelnemende gemeenten moet te zijner tijd nog besluitvorming plaatsvinden.

Onze regio maakt een transitie naar een circulaire economie waarin afval tot grondstof wordt. We werken, ook in 2022, aan het realiseren van een rigoureuze teruggang in de omvang van de afvalberg en een zo duurzaam mogelijke verwerking van het overblijvende afval. Dat gebeurt tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. We zijn vanuit onze publieke samenwerking ook gestart met activiteiten gericht op het bevorderen en faciliteren van de transitie naar een circulaire economie. Deze transitie is benoemd als een van de drie prioritaire thema’s van Midpoint Brabant, ons multi helix gedreven, economisch uitvoeringsprogramma. In de strategische meerjarenagenda 2019-2023 zijn de volgende concrete activiteiten reeds benoemd: • •

we bieden ondersteuning aan circulair ondernemen door grote en kleine bedrijven te helpen met subsidies; De negen gemeenten van Hart van Brabant voeren een beleid waarbij circulair inkopen en aanbesteden vanzelfsprekendheid is geworden: et regionaal realiseren van een toename van social return on investment in aanbestedingen vanuit onderwijs- en kennisinstellingen, woningcorporaties en andere maatschappelijke en zorginstellingen.

In 2021 geven we een vervolg aan het ontwikkelen van regionale, circulaire ambachtscentra. Hiermee kunnen gemeenten streven naar een ruimtelijk beleid waarin verschillende initiatieven slim ten opzichte van elkaar zijn gesitueerd om de circulaire economie te bevorderen. We doen in 2022 onderzoek naar betere afzetmogelijkheden voor onze biomassastromen. We stellen dan mogelijk een plan op voor toepassing van biomassa binnen onze regio. Regio Hart van Brabant en de waterschappen Brabantse Delta en De Dommel werken ook in 2021 en 2022 samen aan Een Gezond Leisureklimaat, waar mogelijk met aanvullende cofinanciering van de provincie. Binnen Een Gezond Leisureklimaat zetten we samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en omgevingspartners in op klimaatbestendigheid in relatie tot leisure, natuurlandschap en stad-land-relatie. Dat gebeurt via een programma gericht op een bewuste

18

leisuresector, een actieve leisuresector, leren door te doen (pilots) en profilering, onder meer met een Green Team en met kennis- en inspiratiesessies over duurzaam ondernemen in de horeca/recreatie.

3.3 Programmalijn Aantrekkelijk Als regio koesteren we onze aantrekkelijke leefomgeving. Die bestaat uit een combinatie van stedelijke dynamiek en dorpse kernen met ruimte, water en groen ertussen. We kennen op een compacte oppervlakte grote landschappelijke verscheidenheid: van kleinschalige zandlandschappen tot open rivierkleilandschappen, van natuurgebieden met bos, heide en vennen tot landgoederen en een groot aandeel agrarische landschappen. Ons landelijk gebied verandert. Landbouw, klimaat, energie en natuur zijn in beweging. Dit zorgt voor sociale, ruimtelijke, economische en ecologische opgaven. Vaak komen meerdere opgaven samen binnen gebieden of trends, zoals bij de herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwingen en bij de realisatie van het natuurnetwerk. En is er aandacht nodig voor een duurzame invulling van traditionele sectoren, zoals de agrarische sector, en voor bijpassende en sluitende economische modellen. In 2022 leggen we de focus op de uitvoering van het Natuurbod, waarvan het onderzoek Faunapassages onderdeel is. Regionaal bespreken we lokale of intergemeentelijke uitvoeringsplannen en helpen we degenen die een bijdrage wil leveren aan het uitvoeren van het natuurnetwerk met het oplossen van de belemmeringen die de uitvoering van het natuurnetwerk in de weg staan.

Vanuit deze programmalijn is er ook inzet op activiteiten zoals de actualisering van het regionaal perspectief op bouwen en wonen. In 2022 willen we daarvoor een regionaal woningbehoefteonderzoek uitvoeren. De regionale woon-zorganalyse, afstemming over de huisvesting van arbeidsmigranten en huisvesting van (bijzondere) doelgroepen krijgt een vervolg. Hiertoe zijn onderstaande activiteiten benoemd in de strategische meerjarenagenda 2019-2023: •

•

We stellen het Regionaal perspectief op bouwen en wonen jaarlijks vast in samenwerking met de provincie Noord-Brabant, met daarin vastlegging van regionale woningbouwafspraken en bijhorende uitvoeringsagenda. Huisvesting van arbeidsmigranten vormt een onderdeel van deze agenda. We blijven de samenwerking opzoeken met woningbouwcorporaties, zorginstellingen en andere maatschappelijke organisaties om de effectiviteit van het lokale woonbeleid te vergroten en de aantrekkelijkheid van de regio als geheel te vergroten.

19

3.4 Programmalijn Bereikbaar In onze regio spelen personen- en goederenmobiliteit een belangrijke rol. Het blijven bevorderen van de externe en de interne bereikbaarheid staat hoog op onze regionale agenda, ter versterking van het vestigings- en woonklimaat. Om de bereikbaarheid te kunnen blijven garanderen, is een andere inzet van het mobiliteitssysteem noodzakelijk. We zetten de komende jaren in op energieminimalisatie, op een transitie naar andere manieren van vervoeren en op emissieloos vervoer. We verbeteren het openbaar vervoer en zetten in de landelijke gebieden alternatieven in als de bus daar niet meer rijdt. We stimuleren het gebruik van de fiets en verkeersveilige snelfietsroutes. En voor het goederenvervoer werken we aan multimodale en duurzame oplossingen, zoals vervoer over water en spoor. We kiezen waar dat kan voor multimodale oplossingen. We upgraden het bestaande mobiliteitssysteem, zodat het robuust wordt voor de uitdagingen die voor ons liggen. We hebben daarbij expliciete aandacht voor verkeersveiligheid. De programmalijn Bereikbaar uit de SMA is vertaald naar de Regionale Beleidsagenda Mobiliteit > Het algemeen bestuur van Hart van Brabant heeft deze agenda in 2020 vastgesteld. Die geeft voor de komende jaren invulling aan de volgende vijf ambities: • • • • •

meer schone, stille en gezonde mobiliteit veilige mobiliteit inclusieve mobiliteit betrouwbare mobiliteit efficiënte mobiliteit.

Het portefeuillehoudersoverleg Mobiliteit werkt in de Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) nauw samen met de provincie, Rijkswaterstaat en politie. Alle partijen dragen financieel en/of met inzet capaciteit bij aan de samenwerking en maken elk jaar een GGA-begroting. Die staat los van de begroting van regio Hart van Brabant, maar verhoudt zich inhoudelijk daartoe wel. Vanuit deze begroting draagt het portefeuillehoudersoverleg jaarlijks bij aan integrale gebiedsopgaven als mobiliteit daarin een belangrijke rol speelt. Aanvullend leiden de bestuurlijke ontwikkeldagen Mobiliteit en Ruimte en een aantal in 2021 te maken keuzes tot een GGA-werkprogramma 2022.

20

3.5 Begroting Leefomgeving & Milieu Begroting Leefomgeving & Milieu Lasten Programmalijn Integraal werken en gebiedsopgaven Programmalijn Klimaatneutraal en klimaatbestendig Programmalijn Aantrekkelijk Programmalijn Bereikbaar* Taakstelling

in €

97.125 320.000 85.000 -60.000

Gemeentelijke bijdragen op basis van inwoneraantal Cofinanciering GGA Totaal Leefomgeving & Milieu

Baten

442.125

Saldo 97.125 N 320.000 N 85.000 N -60.000 N

427.125 15.000

427.125 V 15.000 V

442.125

-

* De kosten die zijn gemoeid met de programmalijn Bereikbaar (poho Mobiliteit) zijn niet opgenomen in deze begroting omdat ze gedekt worden uit de begroting RAVV. Financiering vindt plaats via de individuele gemeenten en de provincie.

3.5.1 Toelichting baten en lasten De kosten worden gedekt uit de gemeentelijke bijdragen aan Regio Hart van Brabant. Voor verschillende projecten geldt daarnaast dat het projectbudget in totaal omvangrijker is - of nog kan worden - dan enkel de bijdrage door de negen gemeenten. Voorbeelden zijn de integrale gebiedsopgaven (bijdragen bijvoorbeeld door GGA, provincie en andere betrokken partijen) en de REKS.

3.6 Kosten buiten de regiobegroting Voor enkele programma’s zijn de budgetten buiten de regiobegroting om geregeld, ook al zijn de activiteiten onderdeel van de strategische meerjarenagenda van Regio Hart van Brabant en de uitvoering daarvan. In feite zouden de bijdragen aan deze programma’s opgeteld moeten worden bij de gemeentelijke bijdragen om zo tot een reëel beeld te komen van de werkelijke uitvoeringskosten op jaarbasis. De voor het deelprogramma Leefomgeving & Milieu belangrijkste programma’s zijn hieronder beschreven. Aanvullend hierop is het mogelijk dat, voor verschillende projecten afzonderlijk bij de negen gemeenten en samenwerkingspartners, om aanvullende financiering gevraagd zal worden.

3.6.1 GGA De kosten voor de Gebiedsgerichte Aanpak Mobiliteit (GGA) (poho Mobiliteit) en de uitvoering van de onderzoeksprojecten uit de Regionale Beleidsagenda Mobiliteit worden gedekt uit de begroting

21

RAVV 2021. Financiering vindt plaats via de individuele gemeenten en de provincie. In een samenwerkingsovereenkomst met het Rijk (RSW) en de provincie zijn afspraken gemaakt over de manier van samenwerking en financiering van projecten.

3.6.2 Doelmatig waterbeheer De kosten voor (de organisatie van) doelmatig waterbeheer vloeien voort uit de samenwerkingsovereenkomst die daarover is gesloten tussen partners. Ook klimaatadaptatie is een onderwerp geworden op deze agenda. Er bestaan dan dwarsverbanden met organisatie en doelen van de Regionale Energie- en Klimaatstrategie. Alle partners van doelmatig waterbeheer dragen een bedrag bij op basis van individuele (college)besluiten. Deze kosten worden tot op heden verantwoord via de begrotingen van de deelnemende gemeenten en niet via de begroting van de Regio Hart van Brabant.

3.6.3 Afvalmanagement De kosten die voor afval worden doorberekend aan de Hart van Brabant-gemeenten zijn onder meer: • • •

de contributieafdracht aan de Vereniging van Contractanten (VvC); de kosten voor alle juridische procedures (afhankelijk van hoeveelheid rechtszaken; en de projectleidersuren die op jaarbasis gemaakt worden ten behoeve van de regio.

Deze kosten kunnen gemeenten doorberekenen in de afvalstoffenheffing. Gemeente Tilburg schiet de kosten voor en verrekent die aan het einde van het jaar met de regiogemeenten. Deze kosten worden verantwoord via de begrotingen van de deelnemende gemeenten.

22

4. Economie In de strategische meerjarenagenda 2019-2023 hebben we gezamenlijk de ambitie neergelegd om een slimme samenleving en een slimme economie te realiseren, met zowel maatschappelijke meerwaarde als economisch rendement.

Ambitie Klik hier voor de ambitie van het programma Economie >

Verbinding Regio Hart van Brabant en Midpoint Brabant De regionale, economische samenwerking is belegd bij Midpoint Brabant. Daarin werken ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappij samen aan duurzame groei. De stichting met dezelfde naam faciliteert deze samenwerking door bij te dragen aan een betere werking van het economisch ecosysteem van Midden-Brabant. Daarvoor ontwikkelt de stichting een programma, werkt projecten op en ondersteunt individuele en clusters van startups en mkb-bedrijven. De overheid participeert via Regio Hart van Brabant in het algemeen bestuur en in de stuurgroepen. De basisorganisatie van Midpoint Brabant wordt gefinancierd via bijdragen uit de regiogemeenten. Op deze bijdragen realiseert Midpoint Brabant een flinke multiplier via projecten en haar dienstverlening aan startups en mkb-bedrijven. De burgemeester van Tilburg is voorzitter van zowel het algemeen bestuur van Regio Hart van Brabant als het algemeen bestuur van Midpoint Brabant. Het portefeuillehoudersoverleg Economie vormt een logisch schakelpunt tussen de publieke regiotafel en de vertegenwoordiging vanuit Regio Hart van Brabant in Midpoint Brabant.

Daarnaast heeft Regio Hart van Brabant als partner in het economisch ontwikkelprogramma eigenstandige taken en bevoegdheden, vanuit haar rol in de arbeidsmarkt en het ruimtelijk domein, die rechtstreeks bijdragen aan het creëren van een vitaal economisch klimaat. We gaan hieronder op beide uitvoeringsprogramma’s in.

23

4.1 Midpoint Brabant De focus van onze economische ontwikkelagenda ligt op starters en het midden- en kleinbedrijf in de sectoren Smart Industry, Smart Logistics, Smart Leisure en Smart Services. Binnen die sectoren willen we met aandacht voor digitalisering, human capital, circulaire economie en energietransitie bijdragen aan de groei en weerbaarheid van onze ondernemers en tevens impact hebben op de brede welvaart.

Midpoint Brabant fungeert daarbij als dé versnellingskamer (onafhankelijk, verbindend en integraal) om Midden-Brabant uit te laten groeien tot veerkrachtige MKB-topregio. Onze kerntaken zijn: • • •

versterken van ons economisch ecosysteem; ontwikkelen en realiseren van programma’s en projecten; versterken van startups en mkb-bedrijven.

Deze benadering hebben we doorvertaald naar zowel de organisatie (zie schema hieronder) als de indeling van de begroting.

24

4.1.1 Ecosysteem & programmaontwikkeling Nationaal actiegericht bod De stakeholders van Midpoint Brabant hebben zich in 2021 gebogen over het gezamenlijk opstellen van een nationaal actiegericht bod: een strategische kop op de economische ambities uit de SMA. Dat leidt toe naar één of enkele majeure, integrale, innovatieve projecten waarmee we als MiddenBrabant ons kunnen onderscheiden en het verschil kunnen maken. Bij het schrijven van deze begroting is dat bod nog in wording en dus nog niet expliciet te duiden. Wel is duidelijk dat we toewerken naar een sectoroverstijgende, meer integrale manier van programmeren, gericht op het bevorderen van de brede welvaart. Daarvoor zoeken we ook de verbinding met de ontwikkeling van de stedelijke regio Breda-Tilburg en de verstedelijkingsstrategie. Het bod geeft nieuwe accenten aan onze inzet voor 2022. Smart Services Onze economie wordt steeds meer ICT-gedreven. De hoeveelheid data die we dagelijks verwerken is enorm. Dit biedt kansen voor bedrijven die zich met data willen onderscheiden en hun

25

ondernemingsmodel daarop inrichten. Smart Services zijn slimme product- en service-innovaties die tot stand komen met data, kunstmatige intelligentie en internet- en communicatietechnologieën. Ze brengen de fysieke en digitale wereld samen in de toepassing van nieuwe sleuteltechnologieën in combinatie met menselijk gedrag. Hiervoor is kennisintensivering cruciaal. Midpoint Brabant zet sterk in op Smart Services om ervoor te zorgen dat Midden-Brabant een veerkrachtige mkb-topregio blijft. Met meer economische waarde en minder belasting van onze omgeving. Via het Smart mkb-programma dragen we bij aan de datagedreven, digitale clustervorming ring van het mkb in Midden-Brabant. De clustervorming van ICT en databedrijven wordt bevorderd, evenals de ontwikkeling van de Spoorzone in Tilburg tot innovatiedistrict met (boven)regionale impact. Hiervoor zijn we een samenwerkingsovereenkomst aangegaan met MindLabs en dragen we bij aan de verdere ontwikkeling van dit topinstituut voor gedrag en interactieve technologie. Smart Logistics De twee opeenvolgende uitverkiezingen tot landelijk logistieke hotspot (2019 en 2020) hebben de positie van onze logistieke sector (goed voor bijna 28.000 banen in onze regio) bevestigd. Partijen werken graag samen verder aan het versterken van het logistieke ecosysteem en stelden daarvoor in 2020 een strategische koers vast.

Met als ambitie om Midden-Brabant koploper te maken in slimme en duurzame logistiek. Dit betekent sturen op kwaliteit, een hoge (economische en maatschappelijke) toegevoegde waarde van de sector en de regio als proeftuin voor nieuwe initiatieven. De complexiteit van de dienstverlening van logistieke bedrijven stijgt; er is meer behoefte aan slimme diensten, slimme oplossingen en slim personeel. Duurzaamheid, energietransitie en de transitie naar een circulaire economie zijn daarnaast de kernopgaven van de komende jaren. Het versterken van de manier waarop (nieuwe) bedrijven in het (logistieke) cluster Midden-Brabant hieraan bijdragen, bepaalt mede het succes. We willen als (samenwerkende bedrijven in de) regio vooroplopen waar het gaat om duurzame toepassingen in de logistiek, innovatie (in logistieke businessmodellen) en duurzame mobiliteit/logistiek. Smart Leisure De leisuresector heeft het door de coronacrisis zwaar te verduren gehad. Dat is gelukkig niet ten koste gegaan van de creativiteit. Samen met de provincie werken we aan een (Be)leefbaar Brabant en stimuleren we verblijf, bestedingen en banen. En in 2021 heeft het Smart Leisure programma ook een nieuwe strategische koers geformuleerd: ‘Leisure for a better society’, gericht op transities. Leefbaarheid en de natuur staan onder druk en het landschap verandert.

Vraagstukken als landbouwhervorming en CO2-reductie, mobiliteit en energie-opgaven verlangen aanpassingen in de ruimte om ons heen, nieuwe inzichten en andere perspectieven, een breed besef en nabije betrokkenheid. Ze vragen om hoopvol uitkijken, en bovenal om daden. In de voedselproductie en de energievoorziening bijvoorbeeld, in ons watergebruik en materiaalkeuze, om gezond te blijven en de biodiversiteit te beschermen. Als we onze leefomgeving toekomstbestendig willen maken én houden, moeten we vandaag de scenario’s voor morgen te schetsen. En nu al aansturen op groeiend bewustzijn en gedragsverandering; bij de Brabander, de consument, de bezoeker en de ondernemer.

26

Het Smart Leisure programma ziet kansen om deze gezamenlijke zoektocht te koppelen aan de Van Gogh Homeland Experience. En zo concreet werk te maken van ‘Leisure for a better society’. Smart Industry De maakindustrie is van oudsher een factor van belang voor onze regionale economie; samen met West-Brabant vertegenwoordigen we daarin de tweede plaats op nationaal niveau. Midpoint Brabant heeft via het programma Smart Industry (voorheen Aerospace & Maintenance) de afgelopen tien jaar veel succesvolle samenwerkingen en innovaties tot stand gebracht. In 2021 formuleren we samen met onze partners een lange termijn programmering met meer maatschappelijke impact en een strategischer positionering van onze regio tot gevolg. Deze programmering vormt de basis voor onze activiteiten in 2022. Daarbij zoeken we op de relevante thema’s. Denk aan artificial intelligence (AI), internet of things (IOT) en 5G, aansluiting bij de nieuwe provinciale economische visie 2030 (met daarin een belangrijke positie voor stuwend mkb in de maakindustrie en in sleuteltechnologieën waarmee we verschil maken), het nationale, missiegedreven innovatiebeleid/het aanpalende nationale Smart Industry beleidsprogramma en de Europese programma’s. Sleutelspelers in de regio (waaronder Ericsson) worden geactiveerd om waar mogelijk hun Research&Development (R&D) capaciteit te richten op deze agenda.

De doorontwikkeling van Gate2 tot volwaardige campus is verbonden met ons Smart Industry programma. Circulaire economie Het programma circulaire economie draagt bij aan het doel om Midden-Brabant in 2050 100% circulair te laten zijn. De programmaontwikkeling kreeg een impuls via de Regio Deal Makes & Moves, met het daarin opgenomen project Midpoint Brabant Circulair (voorheen Makerspace). Onderdeel van dit project is de ontwikkeling van fysieke hubs (Up New, Powered by Midpoint Brabant), een bijbehorend digitaal portaal en de inzet op het verwerven van de circulaire hotspot functie. Doelstellingen voor Midpoint Brabant Circulair, vanuit de centrale gedachte: ‘wat’ hebben de ondernemers in onze regio nodig? zijn: • • • • •