15 vvgb zonnepark De Linden (4 Bijlage 2j notitie stikstofdepositie zonnepark Hilvarenbeek)

Gemeente Hilvarenbeek Ingekomen: 23-4-2020

Notitie / Memo Aan: Nienke van der Smissen Van: Iris Dekker; Joost Verkaik Datum: 17-4-2020 Kopie: Ons kenmerk: BH2833TPNT2004151146 Classificatie: Alleen voor intern gebruik Goedgekeurd door Stefan Valk Onderwerp:

1

HaskoningDHV Nederland B.V. Transport & Planning

Stikstofdepositie aanleg zonnepark Hilvarenbeek

Inleiding

Tomorrow Energy heeft het voornemen een zonnepark van ongeveer 3 hectare te ontwikkelen op een kavel van 5,3 hectare die nu als landbouwgrond in gebruik is. De installatie van de zonnepanelen brengt activiteit van mobiele werktuigen en daarmee een uitstoot van stikstofoxiden teweeg. Tegelijkertijd zal het vervallen van de landbouwfunctie van de kavel leiden tot een afname in de jaarlijkse stikstofemissies. Het te realiseren zonnepark ligt in de buurt van verschillende Natura 2000-gebieden waar stikstofgevoelige habitattypen voorkomen. In de voorliggende notitie zijn de effecten van het realiseren van het zonnepark bij Hilvarenbeek en het verdwijnen van de landbouwgrond in kaart gebracht, evenals de impact hiervan op de stikstofdepositie op de omliggende Natura 2000gebieden.

2

Juridisch kader

Conform de Wet natuurbescherming (Wnb) dient bij activiteiten getoetst te worden of binnen nabijgelegen Natura 2000-gebieden significant negatieve effecten als gevolg van stikstofdepositie kunnen optreden. In de beslisboom 1 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (figuur 1) zijn de stappen om vergunningsplicht vast te stellen beschreven.

1

https://vng.nl/files/vng/roh001-beslisboom-191004-wt.pdf

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

1/7

Figuur 1. Beslisboom Toestemmingverlening stikstofdepositie bij nieuwe activiteiten Ministerie BZK

3

Uitgangspunten voor de stikstofemissieberekening

3.1

Ligging plangebied en huidige situatie

Het plangebied bevindt zich ten noordwesten van de kern van Hilvarenbeek. Het plangebied ligt ten westen van de Ambrosiusweg en is in gebruik als akkerbouwterrein. Het gebied beslaat circa 5,3 hectare. In figuur 1 is het plangebied weergegeven.

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

2/7

Figuur 2: Ligging van het plangebied

3.2

Referentiesituatie: ammoniakemissie door landbouw

Als referentie is uitgegaan van de situatie zoals die voor de aanleg van het zonnepark is: een gebied van 5,3 ha met wisselend akkerbouw en grasland. Voor het emissiekengetal is, voor een worst-case benadering, uitgegaan van het laagste en daarmee meest conservatieve emissiekengetal van akkerbouw en grasland van 2012 2. Deze bedraagt 16,4 kg NH3/ha/jaar. De totale ammoniakemissie is daarmee jaarlijks 86,8 kg NH3.

Bepaald op basis van gegevens van CBS en Compendium voor de Leefomgeving voor de zichtjaren 2000 t/m 2016. Binnen deze zichtjaren is het kental voor 2012 het laagste, en daarmee meest conservatieve, kental voor toepassing als saldering van landbouwgrond.

2

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

3/7

3.3

Aanleg zonnepark: stikstofemissie

3.3.1

Mobiele werktuigen

Voor de aanleg van de zonnepanelen is verschillend brandstof aangedreven materieel nodig. In deze studie is, op basis van expert judgement, gebaseerd op vergelijkbare projecten, uitgegaan van het gebruik van het volgende materieel: 1. Vier graafmachines om de elektriciteitsleidingen ondergronds aan te kunnen leggen. Er is uitgegaan van 2 weken inzet (8 uur per werkdag) per machine; 2. Twee vorkheftrucks voor het verplaatsen van materialen. Er is uitgegaan van 8 weken inzet (8 uur per werkdag) per machine; 3. Twee kleine heimachines voor het verankeren van de constructies waar de zonnepanelen op liggen. Er is uitgegaan van twee weken (8 uur per werkdag) inzet per machine. Afhankelijk van het bouwjaar van het materieel is de bijbehorende Stage-klasse 3 en emissiefactor bepaald. De emissiefactoren per Stage-klassen zijn afkomstig uit “Emissiemodel Mobiele Machines gebaseerd op machineverkopen in combinatie met brandstof Afzet (EMMA)” van TNO 4. Klasse

Geldig

Stage IV

18 - 37 kW

37 - 56 kW

56 - 75 kW

75 - 130 kW 130 - 300 kW

Vanaf 2014

0,36

0,36

0,36

0,36

Stage IIIb

Vanaf 2011

3,8

3,3

3,3

3,3

Stage IIIa

Vanaf 2006

6,2

3,8

3,3

3,3

3,3

Stage II

Vanaf 2001

6,5

5,5

5,2

5,2

5,2

Stage I

Voor 2001

7,7

8,1

7,6

7,6

Tabel 1: Emissiefactoren voor dieselmoteren behorend bij de verschillende Stage-klassen, in g/kWh. Bron: Lambrecht et al., 2004.

Voor de mobiele werktuigen is worst-case uitgegaan van een bouwjaar 2011 (STAGE klasse IIIb). Voor mobiele werktuigen wordt gebruik gemaakt van een zogenaamde deellastfactor. Deze deellastfactor geeft aan welk deel van het vermogen gemiddeld wordt gebruikt wanneer het werktuig in werking is. De deellastfactoren zijn ook afkomstig uit EMMA. De emissies van verschillende machines die in de praktijk worden gebruikt, wijken af van de emissies die optreden wanneer de machines zouden worden gebruikt tijdens een, door semi-statische omstandigheden gedefinieerde, standaardtestcyclus. Dit komt doordat de machines onder snel wisselende omstandigheden en belasting werken. Om hiervoor te corrigeren zijn typische belastingspatronen voor verschillende machinetypen gedefinieerd die bepalend zijn voor de selectie van aanpassingsfactoren per stof van de gemiddelde emissiefactor (TAF 5-factoren). Deze TAF-factoren komen eveneens uit “Emissiemodel Mobiele Machines gebaseerd op machineverkopen in combinatie met brandstof Afzet (EMMA)” van TNOError! Bookmark not defined..

3 De stage-klassen betreffen emissienormen voor mobiele werktuigen en zijn afhankelijk van het bouwjaar en het vermogen van

het mobiele werktuig.

4 TNO, Hulskotte en Verbeek, Emissiemodel Mobiele Machines gebaseerd op machineverkopen in combinatie met brandstof Afzet

(EMMA), TNO-034-UT-2009-01782_RPT-ML, november 2009. TAF: transient adjustment factor

5

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

4/7

Voor de emissiekarakteristieken zijn de standaardwaarden van AERIUS Calculator gehanteerd: een uitstoothoogte van 4 meter met een spreiding van 4 meter en een warmte-emissie van 0 MW. In onderstaande tabel 3 zijn de gebruikte specificaties van de verschillende mobiele werktuigen opgenomen: Vermogen

Deellastfactor

Emissiefactor NOx [g/kWh]

TAF-factor NOX

Inzet (uur/stuk)

NOx emissie totaal [kg]

Vorkheftruck (2 stuks)

75 kW

78%

3,3

0,95

240

117,4

Heimachine (2 stuks)

100 kW

63%

3,3

0,95

80

31,6

Graafmachine (4 stuks)

100 kW

60%

3,3

0,87

80

55,1

Type materieel

Totaal

204,1

Tabel 2: Emissiemodel van in te zetten materieel

De emissies van de mobiele werktuigen zijn gemodelleerd als oppervlaktebronnen over het gebied van 3 ha.

3.3.2

Vrachtverkeer

Voor de aan- en afvoer van materiaal is uitgegaan van de inzet van vrachtwagens. De ontwikkelaar gaat uit van 66% netto energieopwekkend zonnepaneeloppervlak, en 34% ruimte ertussen en eromheen voor kruidenrijk grasland, er is conservatief van uitgegaan dat er 3000 zonnepanelen op een hectare passen 6, en er in totaal zo’n 9000 panelen worden geplaatst. Ervan uitgaande dat in een grote vrachtwagen ongeveer 700 panelen passen 7, komt dat neer op zo’n 15 vrachtwagens voor de aanvoer van de panelen. Inclusief terugweg is dit een totaal van 30 verkeersbewegingen. Voor het overige materiaal (voor de constructie en het leidingwerk) is uitgegaan van een gelijk aantal vervoersbewegingen en dus een totaal van 60 vervoersbewegingen. De route van het vrachtverkeer is als lijnbron ‘buitenweg’ in AERIUS gemodelleerd via de Tilburgseweg tot aan de provinciale weg N269, vanaf waar het verkeer is opgenomen in het heersende verkeersbeeld. Voor de bepaling van de NOx-emissie wordt daarmee gebruik gemaakt van de emissiefactoren zoals deze in AERIUS opgenomen zijn (zie factsheet AERIUS “Wegverkeer - emissiefactoren standaard”). Er is van uitgegaan dat de werkzaamheden, volgens planning, in 2021 plaats zullen vinden.

4

Stikstofdepositieberekeningen AERIUS Calculator

De berekeningen zijn uitgevoerd met AERIUS Calculator versie 2019A, de uitvoer is weergegeven in bijlage 1 en bijlage 2 bij dit memo. Als enkel de aanlegfase in beschouwing wordt genomen, zonder de afname van emissies door het verdwijnen van landbouwgrond in acht te nemen, wordt een maximale stikstofdepositietoename berekend van 0,01 mol N/ha/j binnen het Natura-2000 gebied Kampina & Oisterwijkse Vennen. De grootst betreffende bijdrage van de installatie van het zonnepark ten opzichte van het referentiescenario van akkerbouw en grasland betreft 0,00 mol N/ha/j. De effecten van de realisatie van het zonnepark zijn tijdelijk, omdat het park binnen één kalenderjaar gerealiseerd wordt. Na de realisatie is alleen sprake van een afname van de stikstofdepositie ten gevolge van de uitgebruikname van de landbouwgrond. 6 Bron: https://zonneparkfledderbosch.nl/faq 7

Bron: http://zonconcept.nl/hoeveel-co2-komt-er-vrij-bij-de-productie-van-panelen/

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

5/7

5

Conclusie

De grootst berekende bijdrage aan de stikstofdepositie in stikstofgevoelige gebieden door de installatie van 3 hectare zonnepark betreft 0,00 mol N/ha/jaar ten opzichte van de referentiesituatie. Omdat er geen sprake is van een toename van de stikstofdepositie ten opzichte van de referentiesituatie en de emissies enkel tijdelijk zullen plaatsvinden (vergeleken met een jaarlijks terugkerende emissie op de landbouwgrond), zijn significant negatieve effecten ten gevolge van stikstofdepositie op de omliggende Natura 2000-gebieden uitgesloten en is voor het project met betrekking tot het aspect stikstofdepositie volgens stap 2 van de beslisboom een vergunning verleenbaar.

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

6/7

Bijlage 1: AERIUS Calculator bijlage aanlegfase

Bijlage 2: AERIUS Calculator bijlage aanlegfase versus referentiesituatie

17-4-2020

BH2833TPNT2004151146

7/7