15 scenario s vervanging hockeyvelden (3 Bijlage 1 Berekeningen scenario 2 gebaseerd op drie offertes aanleg twee watervelden)

De hockeyclub Hilvarenbeek heeft de gemeente verzocht om een eenmalige investeringsbijdrage en een extra bijdrage in het onderhoud van twee nieuwe watervelden. De hockeyclub heeft zelf ca. € 485.000 aan liquide middelen beschikbaar. Bij een totale investering van ruim € 1 miljoen, draagt de gemeente ca. € 575.000 bij. Voorkeur voor watervelden met ET layer Eerder zijn er twee opties voorgelegd betreffende de technische uitvoering van het hockeyveld. In financieel opzicht heeft het veld met ET layer de voorkeur vanwege de iets lagere structurele lasten. Omdat een waterveld wordt gebouwd op een harde fundering, moet er tussen de onderlaag en de kunstgrasmat een shock pad komen die zorgt voor demping en sporttechnische eigenschappen. ET layer zorgt voor superieure speleigenschappen en absolute vlakheid. Foam wordt ‘uitgerold’ over de constructie alvorens de kunstgrasmat er overheen wordt gelegd. De hockeyclub zelf geeft de voorkeur aan ET layer, op basis van levensduur en spelplezier. De hockeyclub heeft bij vier aannemers een offerte opgevraagd. De offertes bevatten de kosten van voorbereiding, advies en toezicht, leges omgevingsvergunning, aanneemsom, kosten beregening, onvoorzien (5%) en een post voor risico zandopbouw huidig zandveld:

Bedragen inclusief BTW en Bosa subsidie Aannemer 1 Aannemer 2 Aannemer 3

Offertes € 1.118.401,00 € 1.059.043,00 € 1.079.917,00

We hebben 3 offertes (watervelden met ET Layer) verder uitgewerkt. Keuze gedaan door de hockeyclub en is gebaseerd op de kwaliteit/prijs combinatie. Aannemer 1 Twee watervelden met ET layer

Twee watervelden met ET Layer, aannemer 1 afschr.jaren Bouwklaar maken, waterkelder, onderlaag *) 30 Tussenlaag (ET), toebehoren 20 Beregening 15 Kunstgras en overige 10 Bijdrage gemeente/aandeel investering hockeyclub Totale investering 2 watervelden

Veld 1+2 Investeringsbijdrage gemeente € 605.372,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 605.372,00

Veld 1+2 aandeel hockeyclub investering € 0,00 € 178.002,00 € 31.269,00 € 303.758,00 € 513.029,00

€ 1.118.401,00

*) aandeel post risico zandopbouw € 62.920

De gemeente draagt in deze offerte een eenmalige investeringsbijdrage van € 605.372 bij met daaraan lasten verbonden voor 30 jaar. Hierin zit een post Onvoorzien van € 62.920 voor het risico van de zandopbouw van het zandveld. De tussenlaag, ET layer met toebehoren, wordt na 20 jaar vervangen. De beregening na 15 jaar en de toplaag na 10 jaar. De lasten van de eenmalige investeringsbijdrage worden bepaald door de (1) hoogte van de bijdrage, de (2) afschrijvingstermijn en de (3) toe te rekenen rente. De rentelasten worden bepaald door het rente tarief. Vergelijkbaar met het Hilvaria model is met 3% gerekend, gedurende de geldende afschrijvingstermijnen. De indicatieve annuïtaire financieringslast van de eenmalige investeringsbijdrage bedraagt voor de gemeente ca. € 31.000 per jaar.

Aannemer 2 Twee watervelden met ET layer

Twee watervelden met ET Layer, aannemer 2 afschr.jaren Bouwklaar maken, waterkelder, onderlaag *) 30 Tussenlaag (ET), toebehoren 20 Beregening 15 Kunstgras en overige 10 Bijdrage gemeente/aandeel investering hockeyclub Totale investering 2 watervelden

Veld 1+2 Investeringsbijdrage gemeente € 574.068,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 574.068,00

Veld 1+2 aandeel hockeyclub investering € 0,00 € 132.033,00 € 31.269,00 € 321.673,00 € 484.975,00

€ 1.059.043,00

*) aandeel post risico zandopbouw € 62.920

De gemeente draagt in deze offerte een eenmalige investeringsbijdrage van € 574.068 bij met daaraan lasten verbonden voor 30 jaar. Hierin zit een post Onvoorzien van € 62.920 voor het risico van de zandopbouw van het zandveld. De tussenlaag, ET layer met toebehoren, wordt na 20 jaar vervangen. De beregening na 15 jaar en de toplaag na 10 jaar. De lasten van de eenmalige investeringsbijdrage worden bepaald door de (1) hoogte van de bijdrage, de (2) afschrijvingstermijn en de (3) toe te rekenen rente. De rentelasten worden bepaald door het rente tarief. Vergelijkbaar met het Hilvaria model is met 3% gerekend, gedurende de geldende afschrijvingstermijnen. De indicatieve annuïtaire financieringslast van de eenmalige investeringsbijdrage bedraagt voor de gemeente ca. € 29.000 per jaar. Aannemer 3 Twee watervelden met ET layer

Twee watervelden met ET Layer, aannemer 3 afschr.jaren Bouwklaar maken, waterkelder, onderlaag *) 30 Tussenlaag (ET), toebehoren 20 Beregening 15 Kunstgras en overige 10 Bijdrage gemeente/aandeel investering hockeyclub Totale investering 2 watervelden

Veld 1+2 Investeringsbijdrage gemeente € 573.836,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 573.836,00

Veld 1+2 aandeel hockeyclub investering € 0,00 € 149.158,00 € 31.269,00 € 325.654,00 € 506.081,00

€ 1.079.917,00

*) aandeel post risico zandopbouw € 62.920

De gemeente draagt in deze offerte een eenmalige investeringsbijdrage van € 573.836 bij met daaraan lasten verbonden voor 30 jaar. Hierin zit een post Onvoorzien van € 62.920 voor het risico van de zandopbouw van het zandveld. De tussenlaag, ET layer met toebehoren, wordt na 20 jaar vervangen. De beregening na 15 jaar en de toplaag na 10 jaar. De lasten van de eenmalige investeringsbijdrage worden bepaald door de (1) hoogte van de bijdrage, de (2) afschrijvingstermijn en de (3) toe te rekenen rente. De rentelasten worden bepaald door het rente tarief. Vergelijkbaar met het Hilvaria model is met 3% gerekend, gedurende de geldende afschrijvingstermijnen. De indicatieve annuïtaire financieringslast van de eenmalige investeringsbijdrage bedraagt voor de gemeente ca. € 29.000 per jaar.

De hockeyclub Hilvarenbeek heeft de gemeente verzocht om hogere jaarlijkse onderhoudsbijdrage omdat de watervelden méér onderhoud vergen. Aanleiding De hockeyclub heeft aangegeven dat de onderhoudskosten voor watervelden duurder zijn dan voor zandvelden en semiwatervelden. Watervelden kosten jaarlijks circa € 21.500 per veld. Zandvelden in combinatie met semiwatervelden kosten rond de € 14.000 en hier is ook de huidige onderhoudsbijdrage op gebaseerd. Wanneer uw raad alsnog besluit om voor nieuwe watervelden te kiezen, dient u zich bewust te zijn van de hogere onderhoudskosten voor de nieuwe velden. De hockeyclub heeft aangegeven niet zonder een jaarlijkse onderhoudsbijdrage van de gemeente te kunnen. Wanneer de huidige onderhoudsbijdrage wordt verrekend met de investering, kan de hockeyclub géén reservering maken voor het onderhoud en vervanging van de nieuwe watervelden. De club heeft aangegeven kritisch naar de eigen begroting te kijken, Bosa subsidie op onderhoud aan te vragen, meer aan sponsoring te doen en de contributie te zullen verhogen. De onderhoudskosten: huidige lasten en verwachte lasten op basis van aannemer 2

Onderhoud per 1 nieuw veld incl. BTW en Bosa subsidie Schoonblazen en borstelen Algenbehandeling Diepreiniging Klein onderhoud en herstel Kosten beregeningsinstallaties en sproeiers Onderhoud verlichting Onderhoud Water en stroom Afschrijvingskosten totale investering Totale lasten per veld

€ € € € € € € € € €

Opgave hockeyclub Huidig onderhoud Verwacht onderhoud 2.000,00 € 2.625,00 3.000,00 € 4.600,00 1.500,00 € 4.000,00 1.250,00 € 1.500,00 250,00 € 1.015,00 1.000,00 € 760,00 9.000,00 € 14.500,00 5.000,00 € 7.000,00 18.500,00 € 26.937,50 32.500,00 € 48.437,50

De huidige en nieuwe onderhoudskosten zijn gespecificeerd. de totale onderhoudskosten zullen stijgen van € 9.000 naar € 14.500 per veld. De specificatie toont de onderdelen waarop het onderhoud betrekking heeft. Naast de water en stroomkosten worden ook de afschrijvingskosten van de investering meegenomen. De verwachte afschrijvingskosten bedragen ca. € 27.000 (per veld € 30.000 -/- € 3.000) per jaar. (Toelichting op de vermindering van € 3.000. In de Balans van 2020/2021 is een Voorziening voor de velden van € 583.000 gevormd. Hiervan wordt € 485.000 besteed aan twee nieuwe watervelden. Dit betekent dat ca. € 98.000 in de voorziening blijft zitten. Hiervoor hoeft niet meer worden bijgedragen door de gemeente).

De jaarlijkse lasten gaan van € 32.500 naar ca. € 48.500 per veld.

De dekking: huidige bijdrage en toekomstige bijdrage van de gemeente en hockeyclub o.b.v. aannemer 2 Huidige en nieuwe verdeling per veld met extra middelen Huidige afschrijvingslasten per veld Huidig onderhoud per veld Water en stroom Huidige verdeling

€ € € €

Onderhoud en vervanging 18.500,00 9.000,00 5.000,00 32.500,00 €

Bijdrage per veld Gemeente

18.500,00 €

14.000,00

€ € € €

8.000,00 2.000,00 3.000,00 13.000,00

21.437,50 €

27.000,00

Extra middelen vanuit de hockeyclub Contributieverhoging per veld Extra sponsoring per veld Extra horeca opbrengsten per veld Extra middelen vanuit de gemeente Verhoging onderhoudsbijdrage per veld Nieuwe afschrijvingslasten per veld Nieuw onderhoudsbedrag per veld Nieuwe lasten water en stroom Nieuwe verdeling per veld

€ € € € €

26.937,50 14.500,00 7.000,00 48.437,50 €

Hockeyclub

2.937,50

Op dit moment worden de lasten per veld van € 32.500 gedekt door de gemeente voor € 18.500 en de hockeyclub voor € 14.000. De hockeyclub heeft zich sterk gemaakt, haar krachten gebundeld en diverse maatregelen genomen om jaarlijks extra middelen (€ 13.000 per veld) binnen te krijgen: - De contributiebedragen zijn met ingang van het seizoen 2021/2022 extra verhoogd, zowel voor ca. 360 jeugdleden als de ca. 160 volwassenen. - Er is nog ruimte voor reclameborden langs het veld. De werving van nieuwe sponsoren gaat leiden tot jaarlijkse hogere inkomsten. - De horeca is een nadrukkelijke opbrengsten bron. De extra opbrengsten zijn conservatief begroot omdat er beperkende factoren een rol kunnen spelen. De opbrengsten is ook verbonden aan het aantal toernooien. Naast nog mogelijke eenmalige initiatieven, geeft de hockeyclub aan dat jaarlijks - naast de huidige € 14.000 per veld - ca. € 13.000 aan extra middelen per veld haalbaar is. De actieve opstelling van het bestuur heeft geleid tot een substantiële invulling voor de benodigde (geld)middelen. De nieuwe last van € 48.500 per veld wordt gedekt door de gemeente voor ca. € 21.500 en de hockeyclub voor € 27.000. Samenvatting van de bijdrage per veld door de gemeente en hockeyclub: Huidige en nieuwe verdeling per veld Huidige verdeling

€

Onderhoud en vervanging 32.500,00 €

Nieuwe verdeling per veld Aannemer 1 Aannemer 2 Aannemer 3

€ € €

50.062,50 € 48.437,50 € 49.718,75 €

Bijdrage per veld Gemeente 18.500,00 €

23.062,50 € 21.437,50 € 22.718,75 €

Hockeyclub 14.000,00

27.000,00 27.000,00 27.000,00

De lasten en baten gedurende 30 jaar Bezien we de totale uitgaven gedurende de komende 30 jaar, dan bedraagt de totale investering ruim € 3 miljoen euro (gebaseerd op de offerte van aannemer 2). Overzicht van de uitgaven voor de komende 30 jaren Uitgaven in 2022 incl. Bosa en BTW door Hockeyclub en Gemeente De toplaag kost € 320.000 en gaat 10 jaar mee; dus 2x lasten extra meenemen De beregening kost € 31.000 en gaat 15 jaar mee; dus 1x lasten extra meenemen De tussenlaag kost € 132.000 gaat 20 jaar mee; dus 1x lasten voor 50% extra meenemen Totaal uitgaven voor investeringen de komende 30 jaar Totaal uitgaven voor onderhoud (€ 43.000 per jaar) voor de komende 30 jaar Totaal uitgaven voor investeringen en onderhoud voor de komende 30 jaar

aannemer 2 € 1.059.000,00 € 640.000,00 € 31.000,00 € 66.000,00 € 1.796.000,00 1.290.000,00 € 3.086.000,00

Zowel de gemeente als de Hockeyclub staan voor de opdracht om hiervoor voldoende middelen te aan te wenden. De onderhoudskosten worden elk jaar betaald, voor de vervanging moet worden gespaard door middel van afschrijvingen. De gemeente heeft in onderstaand overzicht de overblijvende Voorziening van € 98.000 de resterende looptijd aangehouden (16 jaar). De Hockeyclub heeft minder liquide middelen dan de gevormde Voorziening en moet daarvoor nog middelen vrijmaken (o.a. afschrijvingen LED verlichting). Ze kan daarvoor een termijn van 30 jaar hanteren. Bezien we de totale baten, gemeentelijke bijdragen en Hockeyclub gedurende de komende 30 jaar, dan dekt deze de totale investering. De bijdragen voor de komende 30 jaren De gemeente heeft al gestort De gemeente draagt 30 jaar lang de onderhoudsbijdrage bij van € 43.000 Totale bijdragen van de gemeente voor de komende 30 jaar

€ 98.000,00 1.290.000,00 1.388.000,00

De Hockeyclub zet restant voorziening in De Hockeyclub draagt 30 jaar lang € 54.000 bij Totale bijdragen van de Hockeyclub

€ 98.000,00 1.620.000,00 1.718.000,00

De totale uitgaven zijn afhankelijk van de volgende factoren die in werkelijkheid kunnen afwijken: - De verwachte onderhoudskosten van € 43.000 zijn lager dan gedacht (denk ook aan garantietermijnen die mogelijk leiden toe lagere onderhoudsuitgaven, vooral de eerste jaren) - De verwachte afschrijvingstermijnen wijken af (voorbeeld: als de toplaag niet 10 jaar, maar 12 jaar meegaat, betekent dit een jaarlijkse besparing van € 5.000) - De onderhoudskosten en de afschrijvingstermijnen kunnen dus zowel positief als negatief uitvallen; uitgangspunt is dat de Hockeyclub hierop stuurt en anticipeert.

De gevolgen voor de gemeentelijke begroting. Optie 1. Jaarlijkse onderhoudsbijdrage zonder jaarlijkse CPI-index Het nieuwe onderhoudsbedrag betekent voor de gemeente een structurele budgettaire verhoging. Er is géén dekking, binnen de Begroting 2023, voor deze verhoging voorzien. Gevolgen gemeentelijke begroting zonder toepassing van de CPI index op de onderhoudsbijdrage

Jaarlijkse lasten Onderhoudsbijdrage (wordt uitbetaald) Kapitaallasten huidig kunstgrasveld Dekking afschrijving reserve Kapitaallasten 2 nieuwe watervelden Totale lasten voor de gemeente

werkelijk 2021 € 37.000,00 € 11.000,00 -€ 11.000,00

verwachting 2022 € 37.000,00 € 107.000,00 -€ 107.000,00

€ 37.000,00

€ 37.000,00

toename jaarlijkse gem. last

raming aannemer 1 € 46.125,00

raming aannemer 2 € 42.875,00

raming aannemer 3 € 45.437,50

€ 26.000,00 € 72.125,00

€ 25.000,00 € 67.875,00

€ 25.000,00 € 70.437,50

€ 35.125,00

€ 30.875,00

€ 33.437,50

De totale lasten - onderhoudsbijdrage en kapitaallasten - voor de gemeente gaan met ingang van 2023 van de huidige € 37.000 naar ca. € 68.000 (aannemer 2) tot ca. € 73.000 (aannemer 1) per jaar. De investering in de twee nieuwe watervelden kan om technische redenen niet anders dan in de zomer 2022 plaatsvinden. De huidige onderhoudsbijdrage wordt voorgezet tot en met het kalenderjaar 2022. Vanaf 2023 wordt de nieuwe hogere onderhoudsbijdrage uitbetaald. De indicatieve financieringslasten (rentelasten) van de eenmalige investeringsbijdrage worden niet verrekend met de jaarlijkse onderhoudsbijdrage. We bevriezen de onderhoudsbijdrage gedurende de komende 30 jaar. De hockeyclub draagt zelf voor de nodige dekking voor index-verhogingen, prijsstijgingen materialen, onvoorziene kosten van het onderhoud en de vervangingsinvestering(en). Hierdoor blijft de bijdrage van de gemeente transparant en draagt de hockeyclub de prijsverhogingen ter compensatie van rentelasten (verbonden aan de financieringslast van de investeringsbijdrage). Optie 2. Jaarlijkse onderhoudsbijdrage met jaarlijkse CPI-index Overleg met het bestuur van de Hockeyclub levert het volgende verzoek op: “De index vinden we erg belangrijk om die ongewijzigd te laten t.o.v. de huidige overeenkomst”.

Als we de CPI-index handhaven met aftrek van de rentecomponent (3%) van de financieringslast van de eenmalige investeringsbijdrage (o.b.v. aannemer 2) dan is het voordeel of nadeel voor de gemeente sterk afhankelijk van de feitelijke index mutaties. Uitgaande van de volgende, gemiddelde, CPI-index percentages gedurende de komende 30 jaar, geeft dit het volgende beeld:

Uitgangspunt 2022: € 43.000

gedurende 30 jaar (vanaf 2023)

CPI-index elk jaar Rentekosten investeringsbijdrage Totaal nadeel voor de gemeente

CPI-Index 1,5% € 340.305 € 304.590 € 35.715

CPI-Index 2% € 489.316 € 304.590 € 184.726

CPI-Index 2,5% € 645.012 € 340.422 € 304.590

Jaarlijkse nadeel voor de Begroting

€ 1.190

€ 6.158

€ 10.153

Let op: het bovenstaande jaarlijkse nadeel is een berekend over 30 jaar en in het overzicht als jaarlijkse last weergegeven. In werkelijkheid is er sprake van een voordeel in de eerste 10 jaren, naar een (substantieel) nadeel in de laatste 10 jaren.

CPI-Index 2% Verdeling van het nadeel over de komende 30 jaar 2023-2032 € 5.128 voordeel gemeente gemiddeld per jaar 2033-2042 -€ 5.390 nadeel gemeente gemiddeld per jaar 2043-2052 -€ 18.210 nadeel gemeente gemiddeld per jaar Samengevat: bij een CPI-index (lees: inflatie) van 2% de komende 30 jaar, is er een gemiddeld nadeel voor de gemeente van € 6.000 per jaar. (Opmerking: indien we voor de rentecomponent van de eenmalige investeringsbijdrage niet de 3% conform het Hilvaria model handhaven, maar bijvoorbeeld 2%, dan gaat het jaarlijkse nadeel naar € 10.000 per jaar). Gevolgen gemeentelijke begroting met toepassing van de CPI index van 2% op de onderhoudsbijdrage

Jaarlijkse lasten werkelijk 2021 Onderhoudsbijdrage (voor verrekening) € 37.000,00 Kapitaallasten huidig kunstgrasveld € 11.000,00 Dekking afschrijving reserve -€ 11.000,00 Kapitaallasten 2 nieuwe watervelden CPI-Index 2% (gemiddeld gedurende 30 jaar) Rentekosten eenmalige investering (worden verrekend) Totale lasten voor de gemeente € 37.000,00

verwachting 2022 € 37.000,00 € 107.000,00 -€ 107.000,00

€ 37.000,00

toename jaarlijkse gem. last

raming aannemer 1 € 46.125,00

raming aannemer 2 € 42.875,00

raming aannemer 3 € 45.437,50

€ 26.000,00 € 16.311,00 -€ 10.153,00 € 78.283,00

€ 25.000,00 € 16.311,00 -€ 10.153,00 € 74.033,00

€ 25.000,00 € 16.311,00 -€ 10.153,00 € 76.595,50

€ 41.283,00

€ 37.033,00

€ 39.595,50

De totale lasten - onderhoudsbijdrage en kapitaallasten - voor de gemeente gaan van de huidige € 37.000 naar ca. € 74.000 (aannemer 2) tot ca. € 79.000 (aannemer 1) per jaar. De investering in de twee nieuwe watervelden kan om technische redenen niet anders dan in de zomer 2022 plaatsvinden. De huidige onderhoudsbijdrage wordt voorgezet tot en met het kalenderjaar 2022. Vanaf 2023 wordt de nieuwe hogere onderhoudsbijdrage – met verrekening rentecomponent - uitbetaald. De financieringslasten (rentelasten) van de eenmalige investeringsbijdrage worden 30 jaar lang verrekend met de jaarlijkse onderhoudsbijdrage.

De kapitaallasten van de eenmalige investeringsbijdrage worden – zoals vastgelegd in het afschrijvingsbeleid - berekend vanaf 2023. Het laatste hockeyveld dateert uit 2007 en is nog niet afgeschreven in de gemeentelijke begroting. In 2016 is met de hockeyclub een convenant gesloten voor de duur van 30 jaar. De hockeyclub schrijft in haar reactie een termijn van 30 jaar. Echter zijn we nu geen 30 jaar verder, slechts 14 jaar. In de gemeentelijke begroting staat het hockeyveld nog voor circa € 102.000 in de boeken. Deze afschrijving is budgetneutraal te realiseren vanwege een beschikbare reserve. Enkele opmerkingen met betrekking tot de eenmalige investeringsbijdrage: - De 1e termijn van 40%, wordt uitbetaald na goedkeuring van de gemeenteraad zodra de investeringen in de twee watervelden aanvangen; de 2e termijn van 40%, wordt uitbetaald zodra de watervelden bouw klaar zijn en de ET layer lagen met toebehoren op beide watervelden zijn geïnvesteerd; de 3e termijn het restant van 20%, wordt uitbetaald nadat totale investeringen zijn uitgevoerd en de nacalculatie, schriftelijk, ter beschikking is gesteld aan de gemeente. - Indien de totale investering en dus de investeringsbijdrage van de gemeente lager uitvalt, zal dit worden verrekend met de laatste termijn. Ook de jaarlijkse onderhoudsbijdrage wordt dan opnieuw berekend (conform de voorcalculatie).

-

De nacalculatie bestaat uit de inkoopfacturen én relevante documenten en volgt de opbouw conform de voorcalculatie. De hockeyclub draagt de regie, verantwoordelijkheid en acceptatie voor de aanleg van de twee nieuwe watervelden.